Εἰ δὲ εἴπῃ ὁ Ἰουδαῖος· Εἰ Υἱός ἐστι τοῦ Θεοῦ, ὡς λέγετε, πῶς εἶπεν ὁ Θεὸς ὡς πρὸς δοῦλον· «Αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι;» καὶ πάλιν· «Ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε;» Τάχα ὡς πρὸς δοῦλον, διὰ τὸ αἰτεῖν καὶ λαμβάνειν· καὶ ὡς ἐφήμερον, διὰ τὸ, «Ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε·» καὶ γὰρ ὑμεῖς οἱ Χριστιανοὶ πρὸ τοῦ κόσμου ὅλου λέγετε ὅτι ἐγεννήθη· εἰπὲ αὐτῷ οὕτως· Περὶ τοῦ εἰπεῖν τὸν Πατέρα πρὸς τὸν Υἱὸν, ὅτι «Αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι,» μὴ σκανδαλίζου· πολλὰ γὰρ καὶ βασιλεὺς πρὸς τὸν αὑτοῦ υἱὸν λέγει ἀπὸ πολλῆς ἀγάπης· Αἴτησαί μοι, καὶ παρέχω σοι εἴ τι θέλεις. Καὶ πάλιν περὶ τοῦ εἰπεῖν, «Ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε,» περὶ τῆς κατὰ σάρκα γεννήσεως αὐτοῦ λέγει· εὐδοκίᾳ γὰρ τοῦ Πατρὸς, ἐτέχθη ἐκ τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας. Τίνι γὰρ εἶπέ ποτε τῶν ἀγγέλων, «Υἱός μου εἶ σὺ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε;» — «Οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα;» Καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ· «Ἐγὼ ἔσομαι εἰς Πατέρα, καὶ αὐτὸς ἔσται μοι εἰς Υἱόν.» Ταῦτα γὰρ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον καὶ τὴν ἔνσαρκον αὐτοῦ οἰκονομίαν εἴρηκεν, οὐ τὴν αἰώνιον γέννησιν δηλοῖ, ἀλλὰ τὴν τῶν χρόνων συνεζευγμένην. Ὁ γὰρ φύσει Υἱὸς Θεοῦ γέγονε καὶ φύσει ἄνθρωπος διὰ τὴν ἡμῶν σωτηρίαν, οὐ κατὰ χάριν τοῦτο λαμβάνων (ἔχει γὰρ αὐτὸ κατὰ φύσιν· καὶ λαμβάνει τοῦτο πάλιν ὡς ἄνθρωπος, ὅπερ εἶχεν, ὡς Θεός. Ὕψιστος γὰρ ὢν, Θεὸς ἐγένετο)· ἀλλ’ ὡς μὲν Θεὸς, Δεσπότης ἦν τῶν ὅλων ἀεί· ὡς δὲ ἄνθρωπος, προσελάβετο δόξαν ἥνπερ εἶχεν ὡς Θεός· καὶ ᾔτησεν οὐ λαβεῖν ἅπερ οὐκ εἶχεν, ἀλλ’ ἅπερ εἶχε δειχθῆναι, καθὼς γέγραπται, ὅτι «Ποιμανεῖς αὐτοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ,» ἥτις ἐστὶν ἡ τῶν Ῥωμαίων βασιλεία· ταύτην γὰρ πιστοῖς καὶ Χριστιανοῖς βασιλεῦσι δοὺς Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ἐπιστατεύει καὶ συμβασιλεύει αὐτοῖς. Δι’ αὐτοῦ τὰ πιστὰ ἔθνη εἰς κατάσχεσιν κληρωθέντα πιστεύειν ποιμαίνονται αὐτόν. Ὅθεν καὶ πάντα τὰ ἔθνη συγκρούοντα μετὰ τῆς τῶν Χριστιανῶν βασιλείας, εἰ καὶ ἡττηθῶσιν, πλὴν ταύτην οὐ μετέστησαν, οὔτε μὴν μεταστήσωσι· καθὼς γέγραπται ἐν βίβλῳ Ψαλμῶν περὶ τῆς βασιλείας τοῦ Χριστοῦ, ὅτι «Ἡ ἀλήθειά μου, καὶ τὸ ἔλεός μου μετ’ αὐτοῦ· καὶ ἐν τῷ ὀνόματί μου ὑψωθήσεται τὸ κέρας αὐτοῦ· καὶ θήσομαι ἐν θαλάσσῃ χεῖρα αὐτοῦ καὶ ἐν ποταμοῖς δεξιὰν αὐτοῦ· αὐτὸς ἐπικαλέσεταί με, Πατήρ μου εἶ σὺ, Θεός μου, καὶ ἀντιλήπτωρ τῆς σωτηρίας μου· κἀγὼ πρωτότοκον θήσομαι αὐτὸν, ὑψηλὸν παρὰ τοῖς βασιλεῦσι τῆς γῆς· εἰς τὸν αἰῶνα φυλάξω αὐτῷ τὸ ἔλεός μου, καὶ ἡ διαθήκη μου πιστὴ αὐτῷ· καὶ θήσομαι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος τὸ σπέρμα αὐτοῦ, καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ ὡς τὰς ἡμέρας τοῦ οὐρανοῦ. Ἐὰν ἐγκαταλίπωσιν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὸν νόμον μου,» ἤτοι οἱ Χριστιανοὶ, «καὶ τοῖς κρίμασί μου οὐ πορευθῶσιν· ἐὰν τὰ δικαιώματά μου βεβηλώσωσι, καὶ τὰς ἐντολάς μου μὴ φυλάξωσι, ἐπισκέψομαι ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνομίας αὐτῶν, καὶ ἐν μάστιξι τὰς ἀδικίας αὐτῶν· τὸ δὲ ἔλεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω ἐπ’ αὐτῶν, οὐδ’ οὐ μὴ ἀδικήσω τὴν διαθήκην μου. Ἅπαξ ὤμοσα ἐν τῷ ἁγίῳ μου. Ἦ τῷ Δαβὶδ ψεύσομαι; τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα μένει,» ὅς ἐστι Χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα σπέρμα τοῦ Δαβὶδ, «καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ἥλιος ἐναντίον μου, καὶ ὡς ἡ σελήνη κατηρτισμένη εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ μάρτυς ἐν οὐρανῷ πιστός.»
Μετάφραση
Αν όμως ο Ιουδαίος πει: «Αν είναι Υιός του Θεού, όπως λέτε, πώς ο Θεός είπε σ’ αυτόν σαν σε δούλο: “Ζήτησε από μένα, και θα σου δώσω;” και πάλι: “Εγώ σήμερα σε γέννησα;” Άραγε δεν του μιλά ως σε δούλο, επειδή ζητεί και λαμβάνει; Και δεν τον παρουσιάζει ως πρόσκαιρο, επειδή λέει: “Εγώ σήμερα σε γέννησα”; Αφού και εσείς οι Χριστιανοί λέτε ότι γεννήθηκε πριν από όλον τον κόσμο» — πες του τα εξής: Για το ότι ο Πατέρας λέει προς τον Υιό: «Ζήτησε από μένα, και θα σου δώσω», μη σκανδαλίζεσαι· γιατί πολλές φορές και ένας βασιλιάς λέει στον ίδιο του τον γιο από πολλή αγάπη: «Ζήτησέ μου, και θα σου δώσω ό,τι θέλεις». Και πάλι, για το «Εγώ σήμερα σε γέννησα», το λέει για τη γέννησή του κατά σάρκα· γιατί, με την ευδοκία του Πατέρα, γεννήθηκε από την αγία Θεοτόκο και Αειπάρθενο Μαρία. Σε ποιον, άλλωστε, από τους αγγέλους είπε ποτέ: «Υιός μου είσαι εσύ, εγώ σήμερα σε γέννησα;» Δεν είναι όλοι τους λειτουργικά πνεύματα, που αποστέλλονται για διακονία; Και πάλι αλλού λέει: «Εγώ θα είμαι γι’ αυτόν Πατέρας, και αυτός θα είναι για μένα Υιός». Αυτά τα είπε κατά το ανθρώπινο και σύμφωνα με την ένσαρκη οικονομία του· δεν δηλώνει την αιώνια γέννηση, αλλά εκείνη που συνδέθηκε με τους χρόνους. Διότι ο κατά φύση Υιός του Θεού έγινε και κατά φύση άνθρωπος για τη δική μας σωτηρία, χωρίς να λαμβάνει αυτό κατά χάριν — γιατί το έχει αυτό κατά φύσιν· και το λαμβάνει πάλι ως άνθρωπος, εκείνο ακριβώς που είχε ως Θεός. Διότι, ενώ ήταν Ύψιστος, έγινε Θεός· αλλά ως Θεός ήταν πάντοτε Δεσπότης των όλων, ενώ ως άνθρωπος προσέλαβε τη δόξα που είχε ως Θεός· και ζήτησε όχι να λάβει όσα δεν είχε, αλλά να φανερωθούν όσα είχε, καθώς έχει γραφεί: «Θα τους ποιμάνεις με ράβδο σιδερένια», η οποία είναι η βασιλεία των Ρωμαίων· γιατί αυτήν, αφού την έδωσε ο Χριστός, ο Υιός του Θεού, σε πιστούς και χριστιανούς βασιλείς, επιστατεί και συμβασιλεύει μαζί τους. Δι’ αυτού τα πιστά έθνη, που δόθηκαν ως κληρονομική κατάσχεση, ποιμαίνονται ώστε να πιστεύουν σ’ αυτόν. Γι’ αυτό και όλα τα έθνη, όσο κι αν συγκρούσθηκαν με τη βασιλεία των Χριστιανών, αν και νικήθηκαν, δεν την ανέτρεψαν, ούτε βέβαια θα την ανατρέψουν· καθώς έχει γραφεί στο βιβλίο των Ψαλμών για τη βασιλεία του Χριστού: «Η αλήθειά μου και το έλεός μου θα είναι μαζί του, και στο όνομά μου θα υψωθεί το κέρας του· και θα θέσω στη θάλασσα το χέρι του και στους ποταμούς τη δεξιά του. Αυτός θα με επικαλεστεί: Εσύ είσαι Πατέρας μου, Θεός μου και βοηθός της σωτηρίας μου. Και εγώ θα τον καταστήσω πρωτότοκο, υψηλό ανάμεσα στους βασιλείς της γης. Ως τον αιώνα θα φυλάξω γι’ αυτόν το έλεός μου, και η διαθήκη μου θα μένει πιστή σ’ αυτόν. Και θα διατηρήσω στον αιώνα του αιώνος το σπέρμα του και τον θρόνο του όσο διαρκούν οι ημέρες του ουρανού. Αν οι γιοι του εγκαταλείψουν τον νόμο μου», δηλαδή οι Χριστιανοί, «και δεν πορευθούν σύμφωνα με τις κρίσεις μου· αν βεβηλώσουν τα δικαιώματά μου και δεν φυλάξουν τις εντολές μου, θα επισκεφθώ με ράβδο τις ανομίες τους και με μάστιγες τις αδικίες τους· αλλά το έλεός μου δεν θα το απομακρύνω από επάνω τους, ούτε θα αθετήσω τη διαθήκη μου. Μια φορά ορκίστηκα με το άγιό μου· μήπως θα ψευσθώ στον Δαβίδ; Το σπέρμα του μένει στον αιώνα», που είναι ο Χριστός, το κατά σάρκα σπέρμα του Δαβίδ, «και ο θρόνος του θα είναι σαν τον ήλιο ενώπιόν μου και σαν τη σελήνη, στερεωμένη στον αιώνα, και ο μάρτυρας στον ουρανό είναι πιστός.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες