Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 88:46

Τον λεηλατούσαν όλοι οι διαβάτες του δρόμου· έγινε περίγελος στους γείτονές του. Ύψωσες το δεξί χέρι εκείνων που τον καταθλίβουν, χαροποίησες όλους τους εχθρούς του. Έστρεψες πίσω τη βοήθεια της ρομφαίας του, και δεν τον υποστήριξες στον πόλεμο. Κατάργησες την καθαρότητά του, τον θρόνο του στη γη γκρέμισες· σμίκρυνες τις ημέρες του χρόνου του, τον περιέλουσες με καταισχύνη· Διάψαλμα. Αυτά έχουν αποδειχθεί στη σαρκική διαδοχή του Δαβίδ και στη σωματική βασιλεία του, η οποία καθαιρέθηκε κατά τα χρόνια της αιχμαλωσίας του ιουδαϊκού λαού στη Βαβυλώνα. Διότι από τότε και ο Χριστός, δηλαδή ο αισθητός βασιλιάς, αυτός που προερχόταν από το γένος του Δαβίδ, εξέλιπε, και ο θρόνος της βασιλείας του γκρεμίστηκε, και όλα τα υπόλοιπα που είχαν προφητευθεί εκπληρώθηκαν· για τα οποία, εκ προσώπου του ιουδαϊκού έθνους, ο λόγος θρηνεί, θεωρώντας ότι άλλα μεν υποσχέθηκε ο Θεός, ενώ άλλα συνέβησαν. Πρέπει όμως εμείς να προσηλώσουμε τον νου μας στο ότι, εφόσον ο Θεός είναι αψευδής, υπάρχει απόλυτη ανάγκη να επαληθεύονται οι λόγοι Του· εάν λοιπόν δεν επαληθεύονται στην αισθητή βασιλεία του Δαβίδ, είναι καιρός να κατανοήσουμε με διαφορετικό τρόπο τα όσα έχουν υποσχεθεί.

ύψωσε〉 διότι 〈το δεξί χέρι των εχθρών του και απέστρεψε τη βοήθεια της ρομφαίας του και δεν τον στήριξε στον πόλεμο〉· αλλά και 〈του αφαίρεσε τη λαμπρότητα〉 και 〈τον θρόνο του γκρέμισε στη γη και μίκρυνε τις ημέρες του χρόνου του〉, και πάνω απ' όλα 〈έριξε επάνω του ντροπή〉.

Και αυτήν ακριβώς τη διακοπή της υπόσχεσης προς τον Δαβίδ, σύμφωνα με την προαναφερθείσα παράθεση του ψαλμού, το θείο Πνεύμα προφητεύει κάπως έτσι: «Εσύ όμως απέρριψες και εξουθένωσες, απομάκρυνες τον χρισμένο σου· κατέστρεψας τη διαθήκη του δούλου σου, βεβήλωσες ρίχνοντας στη γη το αγίασμά του, κατεδάφισες όλους τους φραγμούς του», και λίγο πιο κάτω: «τον θρόνο του γκρέμισες στη γη· σμίκρυνες τις ημέρες του χρόνου του, τον περιέλουσες με ντροπή». Αυτά τα γεγονότα, που άρχισαν να πραγματοποιούνται ολοφάνερα από την αιχμαλωσία του λαού στη Βαβυλώνα, παρατάθηκαν μέχρι τη βασιλεία των Ρωμαίων και του Τιβερίου. Κανένας, λοιπόν, από τη γενεαλογική διαδοχή του Δαβίδ κατά τα ενδιάμεσα χρόνια δεν φαίνεται να κάθισε στον βασιλικό θρόνο του έθνους των Εβραίων μέχρι την έλευση του Χριστού.

Κατέλυσες: Διότι τον απέρριψε ο Θεός, ώστε να μην προσφέρει πλέον θυσίες για καθαρμούς. Τον θρόνο: Διότι εξέπεσε στο γήινο φρόνημα, όπως και ο διάβολος ρίχτηκε από τον ουρανό στη γη. Εσμίκρυνες: Δηλαδή, ο Θεός κατέστησε ολιγόχρονη τη βασιλεία του. Κατέχεας: Αφού τον απομάκρυνε ζωντανό από τη βασιλεία και εισήγαγε άλλον αντ' αυτού.

Με ποιον τρόπο; Με το να νομοθετήσει τον πραγματικό καθαρισμό, το βάπτισμα. Διότι, αφού κηρύχθηκε ο ολοκληρωτικός καθαρισμός, αναγκαστικά καταργήθηκαν οι επιμέρους καθαρισμοί των Ιουδαίων. Γι' αυτό αντί για το «Κατέλυσας», η έκτη έκδοση των ερμηνευτών παρέδωσε το «Κατέδυσας». «Τον θρόνο του τον έριξες συντριβόμενο στη γη». Είτε τον βασιλικό, είτε τον διδασκαλικό, είτε τον ιερατικό θρόνο πεις, των Ιουδαίων συνετρίβησαν άπαντες, και γι' αυτό λέγεται ότι καταρρίφθηκαν στη γη, εκεί όπου είχαν και το φρόνημά τους οι βασιλείς, οι ιερείς και οι διδάσκαλοί τους. «Σμίκρυνες τις ημέρες του χρόνου του· τον περιέλουσες με αισχύνη». Διότι ούτε το πολίτευμά τους παρέμεινε παντοτινά, ούτε νομοθετήθηκε, όπως αυτό των εθνών, να διαρκέσει μέχρι τη συντέλεια του κόσμου· γι' αυτό και δικαιολογημένα λέγεται ότι περιλούστηκαν με αισχύνη. Είναι ολοφάνερο, δηλαδή, ότι εξαιτίας της παρανομίας σμικρύνθηκε γι' αυτούς ο χρόνος του πολιτεύματός τους· αυτό δηλώνουν και όσα διέταξε ο Θεός προς τον Σολομώντα σχετικά με τον ναό.

Αλλά πώς, λέγει κάποιος, εάν βεβαίως δεν υπάρχει όριο στη ζωή των ανθρώπων, προστέθηκαν στον Εζεκία δεκαπέντε έτη στον χρόνο του; Διότι έτσι μαρτυρεί η Γραφή. Με το να πεις «προστέθηκαν», εσύ ο ίδιος έλυσες την απορία σου. Διότι, εάν το μέτρο των ετών της ζωής του ήταν προκαθορισμένο, δεν θα ήταν δυνατόν να επιζήσει ούτε μία ημέρα παραπάνω, εφόσον βεβαίως το όριο έχει σφραγιστεί με ασφάλεια και αποκλείει προσθήκες καθώς και αφαιρέσεις, όπως ακριβώς διακήρυξε από παλιά η Θεία Γραφή. Εάν πάλι επιθυμείς να μάθεις την αιτία για την οποία καθυστέρησε γι' αυτόν ο φυσικός θάνατος, μάθε αφενός ότι ο βασιλιάς ήταν φιλόθεος και δίκαιος, όπως μαρτυρεί γι' αυτόν η Γραφή. Έπειτα άκουσε τον Δαβίδ που λέει πώς ο δίκαιος χορταίνει από τον Θεό με μακροημέρευση, ύστερα τον σοφότατο Σειράχ που παρακαλεί για λύτρωση από τον θάνατο και σώζεται από την απώλεια. Και πάλι στρέψε το βλέμμα σου στον Ψαλμό, πώς προστίθενται ημέρες στις ημέρες και έτη στον βασιλιά εξαιτίας της δικαιοσύνης του, ενώ ο θρόνος του αμαρτωλού συντρίβεται στη γη και λιγοστεύουν οι ημέρες του χρόνου του. Έπειτα πρόσεξε τα λόγια: «Ο Κύριος θανατώνει και ζωογονεί, κατεβάζει στον άδη και ανεβάζει». Διότι εάν η ζωή του καθενός είχε καθοριστεί με όριο, όπως πολλές φορές προείπα, ο Κύριος δεν θα μπορούσε να θανατώνει και πάλι να ζωογονεί, ούτε θα είχε τη δύναμη να ανασταίνει νεκρούς, των οποίων ίσως τα όρια των ετών έχουν προ πολλού εκπληρωθεί. Και αν ίσχυε αυτό, θα ήταν προφανής μύθος η αναζωογόνηση των νεκρών, η οποία επιτελέστηκε θαυματουργικά από τον Θεό κατά το παρελθόν μέσω των προφητών.