Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 9:1

Εξάλειψε όλες τις αμαρτίες μου, και καλλιγράφησε μέσα μου τις εντολές σου και τα δικαιώματά σου, ώστε να μπορέσω να ψάλω τον ψαλμό του υιού υπέρ των κρυφίων· διότι η επιγραφή περιέχει τα εξής: «Εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του υιού· ψαλμός τω Δαβίδ». Ας εξετάσουμε, λοιπόν, τι είναι το τέλος και ποιος είναι ο υιός και ποια είναι τα κρυφά του, και γιατί ο ψαλμός είναι του Δαβίδ. Τι είναι το τέλος;

Και επειδή είναι αναιδής ο δραπέτης, ο Δεσπότης τον επιπλήττει ως δούλο: «Ύπαγε οπίσω μου, σατανά· διότι είναι γραμμένο: Κύριον τον Θεό σου θα προσκυνήσεις και αυτόν μόνο θα λατρεύσεις». Και προτείνοντας τη Γραφή ως ασπίδα, συνέτριψε τις ρομφαίες του εχθρού. Και επειδή «οι ρομφαίες του εχθρού εξέλιπαν οριστικά», λέει ο ευαγγελιστής: «Και αφού ολοκλήρωσε κάθε πειρασμό ο διάβολος. Στο τέλος», όταν ο πειράζων πείραζε τον απείραστο. «Υπέρ των κρυφίων του Υιού». Και ποιος είναι ο Υιός; Ο μονογενής Θεός Λόγος, ο Υιός του Πατρός ο ομοούσιος, ο δημιουργός του κόσμου. Μάρτυρας είναι ο ίδιος ο Κύριος: «Είπε προς εμένα· Υιός μου είσαι εσύ». Μάρτυρας και ο Πατέρας: «Εσύ είσαι ο Υιός μου ο αγαπητός». Εφόσον δε μαρτυρούν ο Πατέρας και ο Υιός, κάθε άλλη μαρτυρία είναι περιττή. Και από πού γνώριζε τα κρύφια του Υιού ο Δαβίδ; Από εκείνα που του αποκάλυψε ο Υιός. Ο ίδιος λέει: «Τα άδηλα και τα κρύφια της σοφίας σου μου τα φανέρωσες»· διότι στον Δαβίδ, ως κατά σάρκα πατέρα του, του εμπιστεύτηκε τα μυστήρια. Και ποια είναι τα κρύφια του Υιού; Τα μυστήρια περί της ενανθρωπήσεώς του, τα οποία ήταν αποκρυμμένα από τους αιώνες και από τις γενεές, αλλά φανερώθηκαν στους αγίους του, όπως και στον Δαβίδ. Και για το ότι φανερώθηκαν στον Δαβίδ τα κρύφια μυστήρια του Υιού, μάρτυρας είναι ο ίδιος ο προφήτης, καθώς λέει για την κατάβασή του από τους ουρανούς: «Και έκλινε τους ουρανούς και κατέβηκε. Και έθεσε το σκοτάδι ως κρυψώνα του».

Περί του σταυρού· «Ο Κύριος εβασίλευσε από το ξύλο». Περί των ήλων· «Τρύπησαν τα χέρια μου και τα πόδια μου». Περί του όξους και της χολής· «Και έδωσαν στο φαγητό μου χολή, και στη δίψα μου με πότισαν όξος». Περί της φωνής επί του σταυρού· «Θεέ, Θεέ μου, πρόσεξέ με· γιατί με εγκατέλειψες;» Περί της τελευταίας φωνής· «Στα χέρια σου θα παραθέσω το πνεύμα μου». Περί του θανάτου· «Συγκαταλέχθηκα με αυτούς που κατεβαίνουν στον άδη». Περί του τάφου· «Με έβαλαν σε λάκκο κατώτατο». Περί του ότι δεν φθάρθηκε το σώμα· «Δεν θα δώσεις τον όσιό σου να δει φθορά». Περί της αναστάσεως· «Ανάστηθι, Θεέ, κρίνε τη γη». Περί της αναλήψεως· «Ανέβηκε ο Θεός με αλαλαγμό». Περί της καθέδρας εκ δεξιών· «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε εκ δεξιών μου». Περί της Δευτέρας Παρουσίας του· «Ο Θεός θα έλθει εμφανώς». Περί της πάνδημης κρίσεώς του· «Πυρ θα προπορεύεται ενώπιόν του και θα καταφλέξει ολόγυρα τους εχθρούς του». Ότι για τη δικαιοκρισία του θα επαινεθεί από τα επουράνια τάγματα· «Και οι ουρανοί θα αναγγείλουν τη δικαιοσύνη του. Εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του Υιού». Δείξε μου άλλον υιό, Ιουδαίε, που να έχει πάθει ή να έχει πράξει αυτά, και σε συγχωρώ για την αμφιβολία σου. Εάν όμως δεν έχεις να δείξεις, είναι ολοφάνερο ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, ο οποίος φανέρωσε τα προλεχθέντα κρυφά.

Έτσι ώστε, τερπόμενος από την ψαλμωδία, να πιστέψεις στην προφητεία. Όμως την μεν τέρψη την απόλαυσες, την δε προφητεία την απέρριψας. Το μέλι το έφαγες, την κηρήθρα την πέταξες και δεν θέλησας να φτιάξεις λαμπάδα για φωτισμό. Το γράμμα το θήλασες, το πνεύμα όμως δεν το ανέπνευσας. [Αντί δε του «Υπέρ των κρυφίων του υιού», κάποιος άλλος παραδίδει το «Υπέρ του θανάτου του υιού».] Σχετικά λοιπόν με το «Υπέρ των κρυφίων του υιού», ο προφήτης λέει ευχαριστώντας: «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη μου την καρδιά», επειδή το ατελές και το ελλιπές είναι παντού χωλό. Διότι, επειδή με δίδαξας όλα τα κρυφά σου μυστήρια, με όλη μου την καρδιά θα σε ευχαριστήσω: «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη μου την καρδιά, θα διηγηθώ όλα τα θαυμάσιά σου». Θα διηγηθώ πώς δημιούργησας τον ουρανό, την γη και την θάλασσα, την θαυμαστή τρίπολη, και σε κάθε πόλη έδωσες πολίτες ως άξιους κατοίκους· και τον μεν ουρανό έδωσες στους αγγέλους, την δε γη στους υιούς των ανθρώπων, την δε θάλασσα, αναδεικνύοντάς την μητέρα των ιχθύων, την ετοίμασας ως άσπορο θερισμό για τους ανθρώπους. Τι να πω; Τι να θαυμάσω; Τι να διηγηθώ;

Εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του υιού, Ψαλμός του Δαυίδ. Θ΄. Υπόθεση. Μέσω αυτού του ψαλμού φανερώνει τα κρυφίως πεπραγμένα από τον Σωτήρα. Πολλά δε ήταν αυτά που έπραξε κρυφά: η εκ Παρθένου διά Πνεύματος Αγίου κατά σάρκα γέννηση, οι παράδοξες και θαυματουργικές δυνάμεις, ο ίδιος ο θάνατος, η κάθοδος στον Άδη και η εκ νεκρών αναβίωση. Διότι όλα αυτά πράχθηκαν από αυτόν κρυφίως. Επειδή τα απέκρυψε και από τους άρχοντες αυτού του κόσμου.

Υπέρ αυτών λοιπόν των κρυφίων ο προφήτης, εκ προσώπου της ανθρωπότητας, εισέρχεται ευχαριστώντας και λέγοντας: Θα σε δοξολογήσω, Κύριε. (Άλλος δε κώδικας) Επισφράγισμα δε των κρυφίων είναι ο θάνατος και τα όσα συντελέστηκαν στον άδη, η ανάσταση και η ανάληψη.

Και όμως, αληθινά, και στην Παλαιά Διαθήκη λέγονται πολλά περί του Υιού· όπως, για παράδειγμα, στον δεύτερο ψαλμό το «υιός μου είσαι εσύ, εγώ σήμερα σε γέννησα»· και στον ένατο ψαλμό η επιγραφή «εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του υιού, ψαλμός του Δαβίδ»· και στον τεσσαρακοστό τέταρτο «εις το τέλος, υπέρ των αλλοιωθησομένων, στους υιούς Κορέ εις σύνεσιν, ωδή υπέρ του αγαπητού». Και στον Ησαΐα: «Θα ψάλω λοιπόν στον ηγαπημένο το άσμα του αγαπητού για το αμπέλι του. Αμπέλι έγινε για τον ηγαπημένο». Το δε «αγαπητός», ποιος άλλος θα μπορούσε να είναι παρά ο μονογενής Υιός; Όπως επίσης και στον εκατοστό ένατο ψαλμό: «εκ γαστρός προ εωσφόρου σε γέννησα», για το οποίο θα γίνει λόγος αργότερα. Αλλά και στις Παροιμίες: «και προ πάντων των βουνών με γεννά»· και στον Δανιήλ: «και η όψη του τετάρτου είναι όμοια με υιό Θεού» και άλλα πολλά. Εάν λοιπόν η αρχαιότητα μαρτυρείται από την Παλαιά Διαθήκη, αρχαίος θα είναι και ο Υιός, ο οποίος διασαφηνίζεται σε πολλά σημεία μέσα στην Παλαιά Διαθήκη. «Αλλά ναι», λένε, «αναφέρεται μεν, ας θεωρηθεί όμως ότι λέγεται προφητικώς». Επομένως, και για τον Λόγο θα μπορούσε να λεχθεί ότι έχει ειπωθεί προφητικώς. Διότι δεν μπορεί το ένα να ισχύει και το άλλο όχι. Διότι εάν το «υιός μου είσαι εσύ» αναφέρεται στο μέλλον, είναι φανερό ότι και το «με τον λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί» αναφέρεται στο μέλλον. Επειδή δεν είπε: «έγιναν», ούτε: «εποίησε». Και για το ότι το «εστερέωσε» αναφέρεται στο μέλλον, λέει: «ο Κύριος εβασίλευσε», και έπειτα: «διότι εστερέωσε την οικουμένη, η οποία δεν θα σαλευθεί».

Ο α΄ και ο β΄ είναι ανεπίγραφοι· ο δε τρίτος, «Όταν διέφευγε από το πρόσωπο του Αβεσαλώμ του υιού του»· ο ρμβ΄, «Όταν ο υιός του τον καταδίωκε»· ο ε΄, «Υπέρ της κληρονομούσης»· ο ς΄ και ο ια΄, «Υπέρ της ογδόης»· ο ζ΄, «Υπέρ των λόγων του Χουσί, υιού του Ιεμενή»· οι η΄, π΄ και πγ΄, «Υπέρ των ληνών»· ο θ΄, «Υπέρ των κρυφίων του υιού»· ο με΄, «Υπέρ των κρυφίων»· ο ιε΄, «Εις στηλογραφίαν»· οι ις΄ και πε΄, «Προσευχή»· ο ιζ΄, «Όταν τον έσωσε ο Κύριος από το χέρι όλων των εχθρών του»· ο κα΄, «Υπέρ της εωθινής αντιλήψεως»· ο κγ΄, «Της μιας Σαββάτων»· ο κς΄, «Πριν από το χρίσμα»· ο κη΄, «Εξοδίου σκηνής»· ο κθ΄, «Του εγκαινισμού του οίκου»· ο λ΄, «Εκστάσεως»· ο λα΄, «Συνέσεως»· ο λγ΄, «Όταν αλλοίωσε το πρόσωπό του ενώπιον του Αβιμέλεχ»· ο λε΄, «Στον δούλο του Κυρίου, τον Δαβίδ»· ο λζ΄, «Εις ανάμνηση περί του Σαββάτου»· ο μδ΄, «Υπέρ των αλλοιωθησομένων, στους υιούς Κορέ, εις σύνεσιν, ωδή υπέρ του αγαπητού»· ο ξη΄, «Υπέρ των αλλοιωθησομένων»· ο οθ΄, «Υπέρ των αλλοιωθησομένων, μαρτύριο υπέρ του Ασσυρίου»· ο ν΄, «Όταν ήλθε προς αυτόν ο Ναθάν ο προφήτης, αφού είχε εισέλθει στη Βερσαβεέ»· ο να΄, «Όταν ήλθε ο Δωήκ ο Ιδουμαίος και ανήγγειλε στον Σαούλ και του είπε: Ήλθε ο Δαβίδ στον οίκο του Αβιμελέχ»· ο νβ΄, «Υπέρ Μαελέθ»· ο νγ΄, «Όταν ήλθαν οι Ζιφαίοι και είπαν στον Σαούλ: Δεν κρύβεται ο Δαβίδ σε εμάς;».

ΨΑΛΜΟΣ Θ΄. <Εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του υιού.> (A f. 58 b) Η επιγραφή «Εις το τέλος» δεικνύει ότι ο ψαλμός συντέθηκε από τον Δαβίδ όχι για κάποια γεγονότα που έχουν ήδη συντελεστεί, αλλά για εκείνα που πρόκειται να συμβούν κατά τη συντέλεια του αιώνος. Αυτά ακριβώς ήταν τα κρύφια του υιού, δηλαδή το μυστήριο του Χριστού, το οποίο ήταν εκ των προτέρων γνωστό στους αγίους προφήτες, καθώς τους το αποκάλυπτε το Άγιο Πνεύμα, αλλά έφτασε στην εκπλήρωσή του στους κατάλληλους καιρούς. Κρύφια λοιπόν του υιού, είναι τα όσα πράχθηκαν κρυφά από τον Σωτήρα· και αυτά ήταν πολλά, όπως η κατά σάρκα γέννησή του από την Παρθένο μέσω του Αγίου Πνεύματος, τα θαύματα, ο ίδιος ο θάνατος, η κάθοδος στον άδη, η ανάσταση από τους νεκρούς, και γενικά ο τρόπος της ενανθρωπήσεως και τα όσα κατορθώθηκαν εξαιτίας αυτής στη ζωή. Διότι όλα αυτά πράχθηκαν από αυτόν μυστικά· επειδή τα απέκρυψε και από τους άρχοντες του κόσμου τούτου· «Διότι», λέει, «το μυστήριο που ήταν αποκεκρυμμένο από τους αιώνες και από τις γενεές». Και πάλι: «Λαλούμε σοφία Θεού εν μυστηρίω, την αποκεκρυμμένη, την οποία κανένας από τους άρχοντες του αιώνος τούτου δεν έχει γνωρίσει». Διέφευγε όμως και από τους μαθητές ο θάνατος του Χριστού, και η νίκη κατά του θανάτου. Διότι, λέει, αυτό ήταν κρυμμένο από τους οφθαλμούς τους. Εύλογα λοιπόν οι Εβδομήκοντα ονόμασαν τον θάνατο του υιού κρύφιο. (

ΨΑΛΜΟΣ Θʹ ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ. Εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του Υιού. Πολλά ήταν τα όσα είχαν πραχθεί από αυτόν μυστικά, όπως η εκ Παρθένου διά του Αγίου Πνεύματος κατά σάρκα γέννηση, οι παράδοξες και θαυματουργικές δυνάμεις, ο ίδιος ο θάνατος και η κάθοδος στον άδη και η εκ νεκρών ανάσταση. Διότι όλα αυτά έχουν πραχθεί από αυτόν μυστικά. Επειδή τα απέκρυψε και από τους άρχοντες του κόσμου τούτου. Υπέρ αυτών λοιπόν των κρυφίων ο Προφήτης λέγει: Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη μου την καρδιά, θα διηγηθώ όλα τα θαυμάσιά σου. Παρόμοια λέγει και ο ίδιος στα Ευαγγέλια: Σε δοξολογώ, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι απέκρυψες αυτά από τους σοφούς και τους συνετούς, και τα αποκάλυψες στα νήπια. Και στον ψαλμό, λοιπόν, ευχαριστεί για τα κρυφά. Μετά δε την ευχαριστία, την οποία ανέπεμψε υπέρ της δικής μας σωτηρίας, υπόσχεται ότι θα μας διδάξει περί των θαυμασίων του Πατρός, αγαλλόμενος με τη θέα του Πατρός. Και ως Υιός, κατείχε τη γνώση του ονόματος της θεότητας του άρρητου και ακατονόμαστου Πατρός. Αυτά δε προπαντός, λέγει, θα τα πράξω αφού νικήσω τον εχθρό της ζωής, τον θάνατο, περί του οποίου έχει λεχθεί: Ο έσχατος εχθρός που θα καταργηθεί είναι ο θάνατος. Διότι θα στραφεί προς τα πίσω, δηλαδή στην πρώτη του κατάσταση, τότε που δεν υφίστατο.

Ψ. Ψαλμού θ΄. Κεφάλαιο Ε΄. Η επιγραφή του ένατου ψαλμού είναι η εξής: εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων. Ψαλμός του Δαυίδ. Αντί αυτού, ο Σύμμαχος εξέδωσε: επινίκιον περί του θανάτου του υιού. Άσμα του Δαυίδ. Όπως άλλωστε φαίνεται μάλλον να έχει και το εβραϊκό κείμενο, το οποίο παραδίδεται με αυτόν τον τρόπο: λαμανασσή Αλμαύθ βεν μασμωρά Δαυίδ.

Και είναι βέβαια καλό για εκείνους από την περιτομή που χρησιμοποιούν αυτόν τον ψαλμό, να διερωτηθούν για ποιον θάνατο, ή για ποιου υιού τον θάνατο έχει ειπωθεί ο ψαλμός στον Δαβίδ. Διότι σε εμάς φαίνεται ξεκάθαρα ότι προφητεύει για το πάθος του Σωτήρος· και αυτό το έχουν υπαινιχθεί με πιο μυστικό τρόπο και οι Εβδομήκοντα, έχοντάς το κατανοήσει. Ο Ακύλας, ωστόσο, φανερώνοντας και αυτός ότι κάποιο μεγάλο κατόρθωμα συνέβη κατά το πάθος του Σωτήρος, εξέδωσε το κείμενο λέγοντας: «Στον νικοποιό της νεανικότητας του υιού. Μελώδημα του Δαβίδ». Και, αν παρατηρήσει κανείς προσεκτικά όλα τα ρητά του ψαλμού, θα τα εφάρμοζε στον Χριστό, ο οποίος ονομάζει τον εαυτό του πένητα και φτωχό, και προφητεύει για την εκ νεκρών ανάστασή του, στο σημείο: «ελέησόν με, Κύριε, δες την ταπείνωσή μου από τους εχθρούς μου· εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου, για να εξαγγείλω όλες τις αινέσεις σου στις πύλες της θυγατρός Σιών». Το για ποια Σιών πρόκειται, μας έχει ήδη δηλωθεί λίγο πιο πριν. Επίσης, μέσα σε αυτόν προφητεύονται κάποια πράγματα και για τα έθνη που πρόκειται να σωθούν μέσω αυτού, σαν να πρόκειται για φτωχούς και πένητες, μεταξύ των οποίων είναι και το: «όρισε, Κύριε, νομοθέτη σε αυτούς· ας γνωρίσουν τα έθνη ότι είναι άνθρωποι».

Πάλι, σε άλλους ψαλμούς, μαζί με αυτά συνεπιγράφονται και κάποια άλλα, έχοντας ως επί το πλείστον τοποθετηθεί στην αρχή το «εις το τέλος», ενώ μαζί με αυτή τη φράση συντάσσονται ποικίλα και διάφορα. Διότι προσγράφει είτε «υπέρ των αλλοιωθησομένων», είτε «υπέρ των κρυφίων», είτε «υπέρ της κληρονομούσης», είτε «υπέρ της ογδόης», είτε «υπέρ των ληνών», είτε «υπέρ της αντιλήψεως της εωθινής», είτε «υπέρ Μαελέθ», είτε «υπέρ του λαού του από των αγίων μεμακρυμμένου», είτε «μη διαφθείρης», είτε «εις στηλογραφίαν», είτε και τα δύο αυτά, είτε «εις Σολομώντα», είτε «ωδή υπέρ του αγαπητού», είτε «υπέρ των κρυφίων του υιού», είτε «εις εξομολόγησιν», είτε κάποια ιστορική περίσταση· όπως όταν βρισκόταν στο σπήλαιο, ή όταν ήταν στην έρημο, ή όταν ο Σαούλ έστειλε ανθρώπους για να τον θανατώσουν, ή υπέρ των λόγων του Χουσί, ή όταν αλλοίωσε το πρόσωπό του ενώπιον του Αβιμέλεχ, ή κατά την έλευση των Ζιφαίων, ή κατά την έλευση του Δωήκ του Ιδουμαίου και την αναγγελία του στον Σαούλ, ή κατά τις ημέρες που ο Κύριος τον διέσωσε από το χέρι όλων των εχθρών του και από το χέρι του Σαούλ, ή όταν επέστρεψε ο Ιωάβ και πάταξε δώδεκα χιλιάδες άνδρες στη φάραγγα των αλών, ή όταν προσήλθε σε αυτόν ο Νάθαν ο προφήτης, αφότου εκείνος είχε εισέλθει προς τη Βηρσαβεέ. Σε ορισμένους ψαλμούς υπάρχει ως επιγραφή το εβραϊκό «αλληλούια», αναγραφόμενο είτε δύο φορές το ίδιο είτε μία φορά, ενώ σε άλλους αναγράφονται στην ίδια επιγραφή κατά συζυγίαν και τα ονόματα κάποιων προφητών, όπως «αλληλούια Αγγαίου και Ζαχαρίου», και «αλληλούια Ιερεμίου και Ιεζεκιήλ».

Και η ερμηνεία της λέξεως Μαελέθ διεγείρει τον αθλητή σε μεγαλύτερη προθυμία, σημαίνοντας τη χοροστασία που μας περιμένει μετά το πέρας των κόπων· διότι έτσι έχει αποσαφηνιστεί αυτή η λέξη από τους υπολοίπους, ερμηνεύοντας το Μαελέθ ως «μέσα από χορεία». Και το να βλέπει κανείς προς τα κρύφια και να συνθέτει την ωδή «υπέρ του αγαπητού» και να ψάλλει «υπέρ της εωθινής αντιλήψεως» και να έχει προ οφθαλμών την ογδόη και να αποβλέπει προς εκείνην που κληρονομεί και το πώς θα μπορούσαμε να βρεθούμε έξω από τη συγγένεια προς τον Κορέ, καθώς και εκείνη η μεγάλη φωνή του Δαβίδ, το «Μη διαφθείρης», την οποία απηύθυνε προς τον υπασπιστή του όταν εκείνος όρμησε να φονεύσει τον Σαούλ, ο λόγος συμβάλλει στο να χαραχθούν όλα αυτά ανεξίτηλα στην ψυχή του καθενός ως υπόδειγμα μακροθυμίας. Και αν κανείς τα εξετάσει όλα τα παρόμοια με ακρίβεια, θα διαπιστώσει ότι αποτελούν κάποιες αθλητικές προτροπές που γίνονται από τον παιδοτρίβη προς τους αθλητές, ώστε να μπορέσει κανείς να φθάσει στο τέλος της νίκης. Ομοίως, ακόμη και αν κάποιο ιστορικό στοιχείο έχει αναγραφεί δίπλα στη φράση «Εις το τέλος», σε αυτό ακριβώς αποβλέπει: στο να ενδυναμωθούμε περισσότερο για τους πνευματικούς αγώνες μέσα από τα ιστορικά υποδείγματα. Αυτό είναι το νόημα της επιγραφής «Εις το τέλος».

Κεφάλαιο Ε΄ Η δε επιγραφή «Υπέρ των κρυφίων» έχει ως σκοπό να επιτύχει την ακρίβεια ως προς τη θεογνωσία. Επειδή η έσχατη πτώση της ψυχής είναι η εσφαλμένη αντίληψη για το θείο (διότι τι όφελος θα είχε κανείς από τα αγαθά, εάν δεν κατέχει το ίδιο το απόλυτο αγαθό;), για τον λόγο αυτόν η επιγραφή σού προτείνει, σαν έναν λύχνο, τον λόγο που ερευνά τα κρύφια της θεογνωσίας, της οποίας το κεφαλαιώδες ζήτημα είναι η πίστη στον Υιό. Διότι έτσι αναφέρει και η επιγραφή: «Υπέρ των κρυφίων του Υιού». Διότι κρύφιο είναι αληθινά εκείνο που είναι ακατανόητο και αόρατο και βρίσκεται υπεράνω κάθε ικανότητας κατανοήσεως, στο οποίο όποιος πλησιάσει μέσω της πίστεως, φθάνει στον τελικό σκοπό της νίκης. Ο δε λόγος της επιγραφής «Υπέρ της κληρονομούσης» είναι φανερός. Διότι, υπέρ της ψυχής που εξέπεσε από τον δικό της κλήρο, όταν έδυσε ο ήλιος για εκείνον που παρέβη την εντολή, ο προφήτης αναπέμπει αυτή την ικεσία στον Θεό, ώστε να βρεθεί ξανά στο πρωινό φως αποβάλλοντας το σκοτάδι, και να γίνει άξια εκείνης της γλυκιάς φωνής, η οποία λέγει προς όσους βρίσκονται στα δεξιά: «Ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από καταβολής κόσμου».

Διότι ποια άλλη επινόηση τιμωρίας θα μπορούσε να είναι βαρύτερη από την ακαθαρσία της ασχημοσύνης, την οποία απεργάζονται μέσα τους οι εργάτες της ασχημοσύνης; Εκείνος, λοιπόν, που κατέλυσε στον δικό του βίο τη δύναμη εκείνου που τιμωρεί όποιον βρίσκεται στην κακία μέσω της ίδιας της συμμετοχής του στην κακία, βλέπει τους ουρανούς και τη μεγαλοπρέπεια που υπέρκειται των ουρανών, καθώς και το αξίωμα της φύσης μας, δηλαδή ποιων πραγμάτων άρχει και με ποιους είναι συντεταγμένη. Διότι με το ίδιο αυτό αξίωμα και στα άλογα όντα ηγεμονεύει, και όταν συγκρίνεται με τους αγγέλους, εξισώνεται σχεδόν μαζί τους, υπολειπόμενη ελάχιστα. Ο λόγος, λοιπόν, είναι αυτός μέσω του οποίου επιτυγχάνεται και η κυριαρχία πάνω σε αυτά και η οικείωση με τους αγγέλους. Έπειτα ακολουθεί άλλος τρόπος νίκης, όταν, αφού υπερβείς τα ορατά, εμβαθύνεις στα απόρρητα μέσω του λόγου (και ο Λόγος είναι ο Υιός) και γίνεις πλέον ικανός, έχοντας ασκηθεί από τις προηγούμενες νίκες, να ψάλλεις το «Υπέρ των κρυφίων του Υιού» μέσω της εναρμόνιας και εύρυθμης θεωρίας. Και πάλι, αφού νικήσεις το θηρίο που παραμονεύει εναντίον μας στα κρυφά, ώστε να μην απομείνει πλέον κανένα καύχημα του εχθρού εις βάρος μας (ώστε να μην εξακολουθήσει πια να μεγαλαυχεί ο άνθρωπος πάνω στη γη), τότε, μέσω της νίκης που αποκτάς στη συνέχεια, έχοντας τελειότερη την πεποίθησή σου στον Θεό, λέγεις: «Επί τω Κυρίω πέποιθα».

«Εις το τέλος υπέρ των κρυφίων του υιού» Εν τελειότητι πίστεως, υπέρ των κρυφών αμαρτημάτων εκείνων που προβαίνουν σε εξομολόγηση μέσα στην ψυχή τους, ο προφήτης προσέφερε στον Θεό μέσω της ψαλμωδίας. «Εξομολογήσομαί σοι» Δηλαδή, προσφέρω την εξομολόγηση από καρδιάς και με όλη μου τη δύναμη. «Διηγήσομαι» Δηλαδή, θα εξαγγείλω όλα όσα πρόκειται να κάνεις για εμένα· πώς κλίνεις τον ουρανό, πώς γίνεσαι σύμμορφος, για να σώσεις τον άνθρωπο. «Ευφρανθήσομαι» Στον θάνατό σου και στην ανάστασή σου, λέει ο άνθρωπος. «Ψαλώ» Για τη χαρά της παρουσίας σου· διότι όσοι χαίρονται πάντοτε ψάλλουν. «Εν τω αποστραφήναι» Διότι σε όσα επιχείρησε, συνελήφθη· επειδή όταν πέφτει ο εχθρός, οι αιχμάλωτοι χαίρονται. «Ασθενήσουσιν» Όσοι επαναστάτησαν εναντίον του Σωτήρα· διότι έχασαν τη δύναμή τους μέσα στη ματαιότητά τους. «Ότι εποίησας» Επειδή κατήργησες τους δαίμονες και ελευθέρωσες τον άνθρωπο. «Εκάθισας» Επάνω στον θρόνο εκάθισες τον κυριακό άνθρωπο, έχοντας νικήσει τον διάβολο. «Επετίμησας» Διότι, αφότου καταργήθηκαν τα έθνη των δαιμόνων, ο διάβολος έχασε την ισχύ του. «Το όνομα αυτών» Διότι έχασε και τον τόπο και το όνομα του αρχαγγέλου εις τον αιώνα· επειδή είναι αδύνατον να ονομαστεί έτσι πλέον. «Του εχθρού εξέλιπον» Διότι αφότου φανερώθηκε ο Χριστός, καταργήθηκαν οι δυνάμεις του διαβόλου· επειδή ως ρομφαία ερμηνεύεται η δύναμη. «Και πόλεις καθείλες» Τα βασίλεια του θανάτου και του άδη.

ΣΤΟΝ Θ΄ ΨΑΛΜΟ. «Εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του υιού, ψαλμός του Δαβίδ.» Άλλος, «Επινίκιο για τον θάνατο του υιού, άσμα του Δαβίδ.» Άλλος, «Για τη νεανικότητα του υιού.» Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη την καρδιά μου, θα διηγηθώ όλα τα θαυμάσιά σου.

ΚΑΘΙΣΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ Ψαλμός 9ος Εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του υιού, ψαλμός του Δαβίδ. Η επιγραφή του οποίου «Εις το τέλος», λέει «για τα κρύφια του υιού», δηλαδή του υιού του Δαβίδ, όχι του Σολομώντα (διότι ποια είναι τα κρύφια του Σολομώντα;), αλλά προς Εκείνον που έκραζαν όσοι υπέφεραν από ασθένειες: «Ελέησέ μας, υιέ του Δαβίδ», τον οποίο και ο Ματθαίος στην γενεαλογία ονόμασε υιό του Δαβίδ. Του οποίου τα κρύφια της θεότητας και της ανθρωπότητας είναι πάρα πολλοί θησαυροί, για τον οποίο και ο Δαβίδ έψαλλε λέγοντας: «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε», Θεέ μου, δηλαδή θα σε ευχαριστήσω, Κύριε, «με όλη μου την καρδιά» και σε διάφορους ψαλμούς «θα διηγηθώ όλα τα θαυμάσιά σου», δηλαδή της ένσαρκης εμφάνισής σου. «Θα ευφρανθώ και θα αγαλλιάσω σε εσένα», διηγούμενος τα μεγαλεία σου. «Θα ψάλω», θα υμνήσω, «το όνομά σου, Ύψιστε. Όταν στραφεί ο εχθρός μου προς τα πίσω» κατροπιασμένος και άπρακτος, «θα ασθενήσουν», θα αδυνατίσουν και θα αφανιστούν από το πρόσωπο της δυνάμεώς σου. «Διότι έκανες την κρίση μου και την δίκη μου», ως κριτής των κριτών υπερδίκαιος, «κάθισες σε θρόνο» με σάρκα εκ δεξιών του Πατρός, «εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη». «Επέπληξες τα έθνη» να μην λατρεύουν τα είδωλα, «και χάθηκε ο ασεβής» διάβολος μαζί με τη συμμορία του. «