Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 9:14

«Διότι εκείνος που εκζητεί τα αίματά τους, τους θυμήθηκε». Τα αίματα, λέει, τα οποία χύθηκαν για χάρη του, θα τα εκζητήσει προκειμένου να τα αξιώσει εκδικήσεως. [«Δεν λησμόνησε τη δέηση των πενήτων». Πένητες πάλι αποκαλεί εκείνους που πτώχευσαν για χάρη του, οι οποίοι διαρκώς απευθύνουν προς αυτόν ικεσίες, ζητώντας εκδίκηση για τις αδικίες που υπέστησαν από τους δαίμονες.] «Αυτός που με υψώνει από τις πύλες του θανάτου». Γι' αυτό με εγείρεις από τη γη της ταπεινώσεως, ώστε να συμμετάσχω στη χορεία της επουράνιας Σιών. [«Στις πύλες της θυγατέρας Σιών». Στην επουράνια Ιερουσαλήμ. Το «επαγγελώ» τίθεται αντί του «θα υμνώ διαρκώς».] «Γίνεται γνωστός ο Κύριος εκτελώντας κρίσεις». Διότι αποτελεί αληθινά δίκαιη κρίση το να παγιδευτούν μέσα σε αυτόν οι ίδιοι που κατασκεύασαν τον θάνατο για τον άνθρωπο. Ίσως επειδή και εκείνοι στους οποίους επιβάλλεται η κρίση, θα γνωρίσουν τον κριτή κατά τον καιρό της κρίσεως.

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΑΙΣΑΡΙΟ, ΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ Χάρις οφείλεται στον Θεό, ο οποίος φανέρωσε και σε εσένα τα θαυμάσιά Του και σε διέσωσε από έναν τόσο μεγάλο θάνατο, τόσο για την πατρίδα όσο και για εμάς τους οικείους σου. Απομένει, λοιπόν, να μη φανούμε αχάριστοι ούτε ανάξιοι μιας τόσο μεγάλης ευεργεσίας, αλλά, ανάλογα με τις δυνάμεις μας, να διακηρύττουμε τα παράδοξα του Θεού και να ανυμνούμε τη φιλανθρωπία Του, την οποία γευτήκαμε εμπράκτως. Και να μην ανταποδίδουμε την ευγνωμοσύνη μόνο με τα λόγια, αλλά και με τα έργα να γίνουμε τέτοιοι, όπως ακριβώς πιστεύουμε ότι είμαστε και τώρα, κρίνοντας από τα θαύματα που επιτελέστηκαν σε εσένα. Και σε παρακαλούμε να υπηρετείς τον Θεό ακόμη περισσότερο, συναυξάνοντας διαρκώς τον φόβο Του και προκόβοντας προς το τέλειο, ώστε να αναδειχθούμε συνετοί οικονόμοι της ζωής μας, για την οποία μας ταμίευσε η αγαθότητα του Θεού. Διότι, εάν για όλους μας αποτελεί πρόσταγμα να παραστήσουμε τους εαυτούς μας στον Θεό ως ζωντανούς εκ νεκρών, πόσο μάλλον ισχύει αυτό για εκείνους που υψώθηκαν από τις πύλες του θανάτου; Αυτό μάλιστα, όπως έχω την πεποίθηση, θα μπορούσε να κατορθωθεί, εάν θελήσουμε να διατηρούμε πάντοτε το ίδιο φρόνημα που είχαμε τον καιρό των κινδύνων. Διότι βεβαίως εισερχόταν μέσα μας η επίγνωση της ματαιότητας του βίου και το ότι τίποτε από τα ανθρώπινα δεν είναι αξιόπιστο ούτε σταθερό, εφόσον έχουν τόσο εύκολες μεταπτώσεις.

Καταβόησε λοιπόν εναντίον του Κάιν το αίμα εκείνου που φονεύθηκε από αυτόν. «Διότι η φωνή», λέει, «του αίματος του αδελφού σου βοά προς εμένα». Απέδωσε δε και ο θείος Παύλος φωνή στο τίμιο αίμα του Χριστού· διότι είπε ότι αυτό λαλεί καλύτερα από εκείνο του Άβελ· διότι το μεν κατέκρινε τον φονιά και εξέπεμπε κατά κάποιον τρόπο φωνή κατηγορίας, το δε έγινε σωτήριο για τον κόσμο και εξασφάλισε σε αυτόν την άφεση των παραπτωμάτων. Διότι το αίμα του Χριστού μας καθαρίζει από κάθε αμαρτία, καθώς έχει γραφτεί. Επομένως η απώλεια των εθνών, δηλαδή τα αίματά τους που αναζητήθηκαν από τον Θεό, απέκτησε δύναμη κραυγής και προκάλεσε τον Δημιουργό των πάντων σε οργή εναντίον εκείνων που τους φόνευσαν. Διότι όπως το αίμα του Άβελ λέγεται ότι βόησε προς τον Θεό, όχι επειδή βεβαίως το ίδιο είχε δική του φωνή, αλλά διότι ο Θεός αποστράφηκε την ατοπία της πράξης· έτσι θα το κατανοήσει κανείς και για εκείνους που προσκυνούν τους δαίμονες. Διότι, αν και δεν γνωρίζουν τον Θεό των πάντων και εξαιτίας αυτού δεν βόησαν προς αυτόν, ωστόσο, επειδή αδικήθηκαν από τον Σατανά, μέσω της ίδιας της κατάστασης κατά κάποιον τρόπο αναφώνησαν, ζητώντας οπωσδήποτε βοήθεια για τους εαυτούς τους. <Ελέησόν με, Κύριε, δες την ταπείνωσή μου.> (A f. 66) Αναγωγικά δε, αφού ο Ψαλμωδός μνημόνευσε την κραυγή των πενήτων την οποία δεν λησμόνησε ο Θεός, παρουσίασε αμέσως ποια ήταν η κραυγή εκ μέρους των πενήτων εθνών.

Διότι, σαν να έχουν ήδη φωτιστεί και ανανήψει, και αφού έχουν καταδικάσει την απάτη των δαιμόνων, και έχοντας αποκτήσει επίγνωση της επιβουλής τους, ώστε να θεωρούν πλέον ως εχθρούς αυτούς που παλαιότερα προσκυνούσαν, παρακαλούν να τύχουν της άνωθεν βοήθειας, και λένε ότι έχουν ταπεινωθεί, όχι από τη δική τους φύση (διότι ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο για την αφθαρσία και για καλά έργα), αλλά εξαιτίας της επιβουλής των εχθρών. Διότι με τον φθόνο του διαβόλου, ο θάνατος εισήλθε στον κόσμο. Αλλά, Δέσποτα, λέει, ελέησέ με· διότι εσύ είσαι αυτός που μπορεί να υψώσει από τις πύλες του θανάτου εκείνους που έχουν αιχμαλωτιστεί σε αυτές. Και πύλες του θανάτου είναι οι πονηρές δυνάμεις, οι οποίες καταβιβάζουν στον πυθμένα του θανάτου όσους έχουν υποταχθεί σε αυτές, καθώς και οι πολυειδείς αμαρτίες, από τις οποίες ο Θεός ελευθερώνει όσους έχουν παγιδευτεί. Ως θυγατέρα δε της Σιών ονομάζουν την επί γης Εκκλησία, σε σχέση με την επουράνια, δηλαδή την Εκκλησία των πρωτοτόκων· διότι έχει δημιουργηθεί σύμφωνα με εκείνη. «Διότι πρόσεξε», λέει η Γραφή, «να τα φτιάξεις όλα σύμφωνα με τον τύπο που σου υποδείχθηκε στο όρος»· διότι η σκηνή ήταν τύπος της Εκκλησίας. Ευρισκόμενος λοιπόν μέσα σε αυτή τη Σιών, λέει, θα σε υμνήσω, θα αναγγείλω τους αίνους και μάλιστα όλους ανεξαιρέτως, ώστε να μην παραλειφθεί κανένας τρόπος δοξολογίας. Φαίνεται δε ότι με αυτό δηλώνουν πως η δοξολογία δεν αρμόζει σε όσους βρίσκονται έξω από τις Εκκλησίες, αλλά σε εκείνους που εισέρχονται σε αυτές μέσω της πίστεως· «Διότι δεν είναι ωραίος ο αίνος στο στόμα του αμαρτωλού».

Και πώς θα ψάλουμε την ωδή του Κυρίου σε ξένη γη; Λένε λοιπόν οι προερχόμενοι από τα έθνη, ότι για αυτόν τον λόγο μας εγείρεις από την ταπείνωση, για να χορέψουμε στην επουράνια Σιών. [<Εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου.> Οι πύλες του θανάτου θα μπορούσαν να νοηθούν με διάφορους τρόπους.]

Και είναι βέβαια καλό για εκείνους από την περιτομή που χρησιμοποιούν αυτόν τον ψαλμό, να διερωτηθούν για ποιον θάνατο, ή για ποιου υιού τον θάνατο έχει ειπωθεί ο ψαλμός στον Δαβίδ. Διότι σε εμάς φαίνεται ξεκάθαρα ότι προφητεύει για το πάθος του Σωτήρος· και αυτό το έχουν υπαινιχθεί με πιο μυστικό τρόπο και οι Εβδομήκοντα, έχοντάς το κατανοήσει. Ο Ακύλας, ωστόσο, φανερώνοντας και αυτός ότι κάποιο μεγάλο κατόρθωμα συνέβη κατά το πάθος του Σωτήρος, εξέδωσε το κείμενο λέγοντας: «Στον νικοποιό της νεανικότητας του υιού. Μελώδημα του Δαβίδ». Και, αν παρατηρήσει κανείς προσεκτικά όλα τα ρητά του ψαλμού, θα τα εφάρμοζε στον Χριστό, ο οποίος ονομάζει τον εαυτό του πένητα και φτωχό, και προφητεύει για την εκ νεκρών ανάστασή του, στο σημείο: «ελέησόν με, Κύριε, δες την ταπείνωσή μου από τους εχθρούς μου· εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου, για να εξαγγείλω όλες τις αινέσεις σου στις πύλες της θυγατρός Σιών». Το για ποια Σιών πρόκειται, μας έχει ήδη δηλωθεί λίγο πιο πριν. Επίσης, μέσα σε αυτόν προφητεύονται κάποια πράγματα και για τα έθνη που πρόκειται να σωθούν μέσω αυτού, σαν να πρόκειται για φτωχούς και πένητες, μεταξύ των οποίων είναι και το: «όρισε, Κύριε, νομοθέτη σε αυτούς· ας γνωρίσουν τα έθνη ότι είναι άνθρωποι».

Και εξάλλου, σχετικά με την αναβίωσή του μετά τον θάνατο, λέγει κάπου προφητεύοντας εκ προσώπου του Χριστού ο Δαβίδ: «Δεν θα εγκαταλείψεις την ψυχή μου στον άδη, ούτε θα επιτρέψεις στον όσιό σου να δει φθορά», και πάλι: «Κύριε, ανέβασας από τον άδη την ψυχή μου, με έσωσες από εκείνους που κατεβαίνουν στον λάκκο», και πάλι: «Εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου, για να εξαγγείλω όλους τους αίνους σου».

Ηʹ. Γιατί ο ευαγγελιστής μνημόνευσε τη γυναίκα του Ουρία στη γενεαλογία. αʹ. Σχεδόν με το να πει, «ο βασιλιάς Δαβίδ γέννησε τον Σολομώντα από τη γυναίκα του Ουρία», αυτή η βίβλος της γενέσεως του Ιησού Χριστού φαίνεται να δηλώνει κάτι τέτοιο, προαναγγέλλοντας ως χαρμόσυνη είδηση ότι οι λιτανείες και οι ικεσίες του Δαβίδ έμελλαν οσονούπω να εκπληρωθούν· περιέχει, βέβαια, την οικονομία του Ιησού Χριστού, του Σωτήρα των πάντων και ιατρού, μέσω του οποίου και μόνο υπήρχε ελπίδα και για τον Δαβίδ να απαλλαγεί από την αμαρτία σχετικά με τον Ουρία και τη γυναίκα του, και να ελευθερωθεί από τον εγκλεισμό στον θάνατο. Προφητεύοντας, επομένως, στους Ψαλμούς ο ίδιος ο Δαβίδ την μέχρι θανάτου παρουσία αυτού ακριβώς του Ιησού Χριστού, μέσω της οποίας έμελλε να απολυτρωθεί και η ψυχή του, δήλωνε τα περί της καθόδου του Σωτήρα εκεί κάτω, καθώς και τα περί της δικής του σωτηρίας, με όσα έλεγε: «Κύριε, ανέβασες από τον Άδη την ψυχή μου, με έσωσες από εκείνους που κατεβαίνουν στον λάκκο». Και το: «Εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου». Και το: «Δεν θα εγκαταλείψεις την ψυχή μου στον Άδη». Και το: «Επιστρέφοντας με ζωοποίησες, και από τις αβύσσους της γης πάλι με ανέβασες». Ποιος, λοιπόν, ήταν αυτός που κατέβηκε και τον ανέβασε από τις αβύσσους; Και ποιος ήταν αυτός που τον έσωσε από εκείνους που κατεβαίνουν στον λάκκο;

«Χάθηκε»: Του θανάτου προφανώς και του διαβόλου· διότι έγινε μέγας ήχος και θόρυβος όταν συντρίφθηκαν οι χάλκινες πύλες και οι σιδερένιοι μοχλοί και γκρεμίστηκαν τα αδαμάντινα τείχη. «Και ο Κύριος»: Ως ατελεύτητος και αδιάδοχος βασιλιάς. «Ετοίμασε»: Κατά τη συντέλεια προφανώς, όταν πρόκειται να κρίνει όλα τα έθνη. «Και αυτός θα κρίνει»: Διότι υπάρχει σε αυτόν δικαιοσύνη και ευθύτητα· διότι απροσωπόληπτα θα κρίνει τότε ο Θεός. «Και έγινε»: Καταφυγή και βοήθεια των δικαίων τότε ο Θεός γίνεται, εκείνων που έζησαν εδώ με υπομονή μέσα στην πενία και τη φτώχεια. Και αυτό το γνωρίσαμε από τον Λάζαρο και τον πλούσιο. «Και ας ελπίσουν»: Διότι για όσους έχουν γνωρίσει αληθινά το όνομα του Κυρίου, ο Θεός είναι αληθινά αψευδής ελπίδα και καταφυγή. «Ψάλατε στον Κύριο»: Δηλαδή, με ψαλμούς δοξάστε τον Θεό μέσα στην Εκκλησία· διότι σε αυτήν κατοικεί ο Θεός. «Αναγγείλατε»: Πείτε, λέει, στα έθνη τα έργα του και κηρύξτε σε αυτά τα θαυμάσιά του, ότι ήλθε αυτός που αναζητά το χαμένο και σώζει το πλανεμένο, ώστε να προτραπούν προς την κλήση της πίστεως. «Διότι εκζητώντας»: Διότι ο Θεός θα πάρει εκδίκηση από αυτούς που αιματοκύλισαν τα χέρια των εθνών στις ειδωλολατρικές θυσίες. «Δεν λησμόνησε»: Διότι δεν παραμέλησε όσους στερούνταν την πίστη, προφανώς τα έθνη, αλλά επιστρέφοντάς τους, τους έσωσε πλουτίζοντάς τους με τη χάρη. «Ελέησόν με»: Αυτά φωνάζει η Εκκλησία, διότι την ταπείνωσαν πολύ οι δαίμονες.

«Εσύ που με υψώνεις» Διότι η εκκλησία βρισκόταν πολύ κοντά στις πύλες του θανάτου, όντας υποδουλωμένη στα είδωλα. Όταν όμως φανερώθηκε ο Χριστός, αφού επέστρεψε, δοξάστηκε και υψώθηκε. «Για να εξαγγείλω» Διότι μέσω της εκκλησίας προσφέρονται στον Χριστό όλες οι αινέσεις και οι ομολογίες. Διότι θυγατέρα της Σιών είναι η εκκλησία, και η λέξη Σιών ερμηνεύεται ως οίκος άρτου, ο οποίος είναι ο Χριστός. Πύλες δε της εκκλησίας είναι η δικαιοσύνη και η ειρήνη και η αλήθεια. «Θα αγαλλιάσω» Για τον σταυρό. Διότι ο σταυρός έγινε η σωτηρία της εκκλησίας και όλων των πιστών σε ολόκληρο τον κόσμο. «Παγιδεύτηκαν τα έθνη» Το έθνος των Ιουδαίων, καθώς νόμισαν ότι θα παγιδεύσουν τον Σωτήρα, καταστράφηκαν μέσα στην απιστία και σε αυτήν συνελήφθησαν. Διότι, αφού προσέκρουσαν στον λίθο, συνετρίβησαν. «Γνωρίζεται ο Κύριος» Διότι όσοι από αυτούς πίστεψαν, γνώρισαν ότι Αυτός είναι ο κριτής των πάντων. «Στα έργα» Διότι ο διάβολος κατασκεύασε τον σταυρό και σε αυτόν πιάστηκε και [μέσω αυτού] καταστράφηκε. «Ωδή διαψάλματος» Διακοπή του λόγου με προσευχή. «Ας αποστραφούν» Οι δαίμονες και όσοι υποδουλώθηκαν σε αυτούς [επειδή δεν πίστεψαν στον Χριστό]. «Όλα τα έθνη» Οι Εθνικοί, οι αιρετικοί και οι Ιουδαίοι [και οι όμοιοί τους]. «Διότι όχι εις τέλος» Οι πτωχοί τω πνεύματι δεν λησμονήθηκαν από τον Θεό. Διότι για αυτούς λέει: μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών.

Εδώ λοιπόν παραθέτει δύο πράγματα, και την προσευχή και την ταπεινοφροσύνη. «Διότι σε ποιον θα επιβλέψω», λέγει, «παρά στον ταπεινό, στον ήσυχο, και σε εκείνον που τρέμει τα λόγια μου;» Και παντού η ταπεινοφροσύνη αποδεικνύεται όχημα της προσευχής. Διότι ο Κύριος είναι κοντά στους συντετριμμένους στην καρδιά. Επομένως, εκείνος που προσεύχεται πρέπει να έχει απαλλαγεί προπαντός από την εσωτερική έξαψη, πράγμα που ζητεί και ο Παύλος, λέγοντας: «Χωρίς οργή και διαλογισμό». Πολύ σωστά είπε, «Της κραυγής των πενήτων», ονομάζοντας κραυγή τη διάθεση της διανοίας, και όχι την ένταση της φωνής· με το να πει δε «Δεν λησμόνησε», φανέρωσε ότι εκείνοι τον επικαλούνταν συνεχώς, και δεν εισακούονταν από την πρώτη στιγμή. Τι είναι λοιπόν αυτό που λέγει; Μη νομίσετε ότι ο Θεός λησμόνησε, και γι' αυτό δεν επενέβη· διότι είναι δικό Του γνώρισμα να επιλαμβάνεται τέτοιων πραγμάτων, ακόμη και όταν κανείς δεν Τον παρακαλεί· όταν όμως παρακαλούν, και αυτοί που παρακαλούν είναι ταπεινοί, το πράττει πολύ περισσότερο. «Ελέησέ με, Κύριε, δες την ταπείνωσή μου από τους εχθρούς μου. Εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου, για να εξαγγείλω όλες τις αινέσεις σου στις πύλες της θυγατέρας Σιών». Άλλος μεταφραστής αναφέρει, «Τις υμνήσεις σου». Άλλος, «Τους επαίνους σου». Δες τον να είναι συνεχώς προσηλωμένος στην προσευχή. Διότι, ενώ απαλλάχθηκε από τα δεινά και βρέθηκε σε ασφάλεια, δεν παύει να προσεύχεται πάλι, λέγοντας «Ελέησέ με», και να Τον παρακαλεί για τα μελλοντικά. Διότι πάντοτε έχουμε ανάγκη από την πρόνοια του Θεού, προπαντός όμως κατά την απαλλαγή από τα κακά.

Γι' αυτό και αυτός αλλού λέει: «Καλό είναι για μένα ότι με ταπείνωσες». Και πάλι ζητά το έλεος μετά την απαλλαγή, και προβάλλει την κακοπάθεια ως δικαίωμα για την απόκτηση του ελέους. Διότι λέει: «Δες την ταπείνωσή μου από τους εχθρούς μου»· και πάλι κάτι άλλο: «Εσύ που με ανυψώνεις από τις πύλες του θανάτου». Διότι καταφεύγω στον προστάτη και κηδεμόνα, ο οποίος πάντοτε μου τείνει το χέρι.

Είδες αυτόν, καθώς παρακαλεί για τα μελλοντικά, να γίνεται ευγνώμων για τα παρελθόντα και να κάνει λόγο για διπλή ευεργεσία; Διότι δεν είπε: «Εσύ που με απαλλάσσεις από τις πύλες του θανάτου», αλλά: «Εσύ που με υψώνεις». Διότι η ευεργεσία του Θεού δεν περιοριζόταν απλώς στο να απομακρύνει τα δεινά, αλλά επιπλέον τους καθιστούσε θαυμαστούς, ένδοξους, λαμπρότερους και υψηλούς. Και δεν είπε: «Από την πύλη», αλλά: «Από τις πύλες», φανερώνοντας έτσι το πλήθος των κινδύνων. «Για να εξαγγείλω όλους τους αίνους σου στις πύλες της θυγατέρας Σιών». Αυτό που προέτρεψε τους άλλους να κάνουν, το ίδιο πράττει και ο ίδιος· διότι λέγει: «Αναγγείλατε στα έθνη τα έργα του». Αυτό θα πράξω τώρα και εγώ· και δεν θα το πράξω απλώς με την παρουσία ενός, δύο ή τριών, αλλά στο μέσο του θεάτρου.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΘ΄. — Περί παραμονής και των παραμενόντων· και ότι πρέπει αυτοί να διατηρούν πίστη και εύνοια προς εκείνους που τους προσέλαβαν. «Απόκτησε εμπιστοσύνη με τον πλησίον σου, για να ευφρανθείς με τα αγαθά του. Σε καιρό θλίψης μείνε κοντά του, για να γίνεις συγκληρονόμος στην κληρονομιά του.» «Βάλε στο σπίτι σου ξένο, και θα σε αναστατώσει με ταραχές και θα σε αποξενώσει από τα δικά σου υπάρχοντα.» ΤΙΤΛΟΣ Κ΄. — Περί προϊσταμένων· και ότι πρέπει αυτοί να προΐστανται με ζήλο. «Ο προϊστάμενος, ας προΐσταται με ζήλο.» ΤΙΤΛΟΣ ΚΑ΄. Περί φτωχών· και ότι δεν πρέπει να αποφεύγουμε, να εξουθενώνουμε και να αποστρεφόμαστε τους πένητες. «Ο Θεός θα εισακούσει την κραυγή του πένητα και του φτωχού.» «Ο Κύριος έγινε καταφύγιο για τον πένητα· δεν ξέχασε την κραυγή των πενήτων. Ο φτωχός δεν θα ξεχαστεί παντοτινά· η υπομονή των πενήτων δεν θα χαθεί για πάντα. Όταν υπερηφανεύεται ο ασεβής, καταφλέγεται ο φτωχός. Σε σένα έχει αφεθεί ο φτωχός. Εισάκουσες, Κύριε, την επιθυμία των πενήτων.» «Καταντροπιάσατε τη βουλή του φτωχού· όμως ο Κύριος είναι η ελπίδα του.» «Θα φάνε οι πένητες και θα χορτάσουν.» «Θα κρίνει δίκαια τους φτωχούς του λαού, και θα σώσει τους γιους των πενήτων.» «Γνώρισα ότι ο Κύριος θα αποδώσει δικαιοσύνη υπέρ των φτωχών, και το δίκιο των πενήτων.» «Η φτώχεια ταπεινώνει τον άνθρωπο.» «Αυτός που ατιμάζει τον πένητα, αμαρτάνει.» «Ο φτωχός δεν υφίσταται απειλή.» «Αυτός που συκοφαντεί τον πένητα, εξοργίζει Εκείνον που τον έπλασε.» «

«Αναγγείλατε στα έθνη» οι μύστες του «τα επιτηδεύματα» των θεοσημιών του, «διότι αυτός που εκζητεί τα αίματά τους», αυτών που θανατώθηκαν για χάρη του, «τους θυμήθηκε, δεν ξέχασε την κραυγή των πενήτων» που δέονταν σε αυτόν με πίστη: «Ελέησέ με, Κύριε, δες την ταπείνωσή μου από τους εχθρούς μου, εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου», και γλίτωσέ με από τη μανία τους, «ώστε να εξαγγείλω όλους τους αίνους σου στις πύλες της θυγατέρας Σιών». «Θα αγαλλιάσουμε για τη σωτηρία σου» όσοι είναι πιστοί σου. «Παγιδεύτηκαν δε τα έθνη» των Ρωμαίων και των Ιουδαίων «στη διαφθορά, την οποία» εναντίον σου «έπραξαν· σε αυτή την παγίδα που έκρυψαν» για να πιάσουν τον αχείρωτο, «πιάστηκε το πόδι τους» προς αιώνια απώλεια. Και από αυτό «γνωρίζεται ο Κύριος ότι πράττει κρίσεις», ώστε να μην περάσει απαρατήρητο ότι «στα έργα των χεριών του πιάστηκε ο αμαρτωλός» εκείνος λαός. «Ας αποστραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη», από όπου και ανασύρθηκαν, «όλα τα έθνη που ξεχνούν τον Θεό» εκεί θα καταλύσουν, στον Άδη, επειδή αγνόησαν τον Θεό και λάτρεψαν τον διάβολο. «Διότι δεν θα λησμονηθεί ως το τέλος ο φτωχός» και ταπεινός στην καρδιά. «Η υπομονή των πενήτων», αυτή που είναι κατά Θεόν και για τον Θεό, «δεν θα χαθεί για πάντα», αλλά μάλλον θα τους παρουσιάσει στεφανωμένους στον αγωνοθέτη Θεό. «

Διότι τα σύμπαντα είναι δούλα του Θεού. Πύλες δε του άδη είναι οι κατά καιρούς διώκτες, οι οποίοι παρέπεμπαν τους Χριστιανούς στον άδη. Αλλά και οι αιρετικοί είναι πύλες που οδηγούν στον άδη· συνεπώς, η Εκκλησία υπερίσχυσε πολλών διωκτών και πολλών αιρετικών. Καθένας από εμάς είναι επίσης Εκκλησία, γινόμενος οίκος Θεού. Εάν λοιπόν στηριχθούμε στην ομολογία του Χριστού, οι πύλες του άδη, δηλαδή οι αμαρτίες, δεν θα μας καταβάλουν· διότι, αφού υψώθηκε από αυτές τις πύλες, και ο Δαβίδ έλεγε: «Εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου». Ποιων πυλών, ω Δαβίδ; Των δύο, του φόνου και της μοιχείας. «Και θα σου δώσω τα κλειδιά της βασιλείας των ουρανών, και ό,τι δέσεις πάνω στη γη, θα είναι δεμένο στους ουρανούς· και ό,τι λύσεις πάνω στη γη, θα είναι λυμένο στους ουρανούς». Ως Θεός λέγει το «Θα σου δώσω», με εξουσία· διότι, όπως ο Πατέρας σου έδωσε την αποκάλυψη, έτσι και εγώ σου δίνω τα κλειδιά. Και ως κλειδιά θα εννοήσεις τις συγχωρήσεις ή τα επιτίμια των σφαλμάτων που δένουν και λύνουν· διότι έχουν την εξουσία να συγχωρούν και να δεσμεύουν όσοι έχουν αξιωθεί, κατά το πρότυπο του Πέτρου, την επισκοπική χάρη. Διότι, αν και το «Θα σου δώσω» έχει ειπωθεί μόνο προς τον Πέτρο, εντούτοις έχει δοθεί σε όλους τους αποστόλους. Πότε; Όταν είπε: «Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται». Διότι και το «Θα δώσω» δηλώνει μέλλοντα χρόνο, δηλαδή τον χρόνο μετά την ανάσταση.