Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 9:18

Αμαρτωλό δε εδώ ονομάζει ο Δαβίδ, είτε γενικά αυτόν που είναι ένοχος αμαρτιών (διότι είναι απολύτως αναγκαίο αυτός που έχει συνηθίσει να ζει έτσι, να τιμωρείται παγιδευμένος στα ίδια του τα έργα· διότι καθένας σφίγγεται από τα δεσμά των δικών του αμαρτιών)· είτε ονομάζει αμαρτωλό τον λαό των Ιουδαίων, και μάλιστα πολύ εύλογα· διότι παρέμεινε σε μολυσμούς, μη αποδεχόμενος την καθαρτική χάρη, και πέθανε μέσα στα ίδια του τα σφάλματα. Θα μπορούσε δε να ονομαστεί αμαρτωλός και ο εφευρέτης της αμαρτίας Σατανάς, ο οποίος με δίκαιη κρίση συνελήφθη, περιπίπτοντας στα ίδια του τα έργα· διότι μηχανεύτηκε δόλους και βρέθηκε κάτω από τα πόδια των δικαίων. <Ας στραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη.> (A f. 67 b) Κατά δε το πνευματικό νόημα, από πάρα πολλή φιλοθεΐα οι πιστοί φαίνεται να καταρώνται αυτούς που αθέτησαν την εμφάνιση του Χριστού και την πολυπόθητη χάρη, μέσω της οποίας μπορούσαν να αναδειχθούν κληρονόμοι της βασιλείας των ουρανών. Ή ίσως, έθνη που λησμονούν τον Θεό είναι οι δαίμονες· διότι με κανέναν τρόπο δεν θυμούνται έμπρακτα τον Θεό, αλλά βρίσκονται έξω από κάθε αρετή και αγαθοεργία. <Διότι δεν θα λησμονηθεί μέχρι τέλους ο φτωχός.> (A f. 68) Κατά δε το πνευματικό νόημα, φτωχούς εδώ ονομάζει είτε όλους τους αγίους απλώς, οι οποίοι έχουν ταπεινωμένο και ταπεινό φρόνημα, είτε αυτούς που κλήθηκαν από τα έθνη, οι οποίοι παλαιότερα βρίσκονταν σε στέρηση κάθε αγαθού.

Αλίμονο! Τι θλίψη, και οδύνη, και στενοχώρια, και φόβο, και τρόμο θα δεχθούν τα πνεύματά τους, όταν ακουστεί η κραυγή όλων των επουράνιων δυνάμεων που θα λένε: «Ας οδηγηθούν οι αμαρτωλοί στον άδη!». Αλίμονο, αλίμονο! Με τι φωνές θα αλαλάζουν θρηνώντας, και πενθώντας, και ολολύζοντας, χτυπώντας τα στήθη τους, καθώς θα απάγονται για να τιμωρηθούν πικρά σε ατελεύτητους αιώνες! Αλίμονο, αλίμονο! Τι λογής είναι ο τόπος, όπου υπάρχει ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων, ο ονομαζόμενος Τάρταρος, τον οποίο και ο ίδιος ο διάβολος φρίττει! Αλίμονο, αλίμονο! Τι λογής είναι η γέεννα του άσβεστου πυρός, που καίει και δεν φωτίζει! Αλίμονο, αλίμονο! Τι λογής είναι το ακοίμητο και ιοβόλο σκουλήκι! Αλίμονο, αλίμονο! Πόσο φοβερό είναι εκείνο το εξώτερο σκοτάδι, που παραμένει αιώνια! Αλίμονο, αλίμονο! Τι λογής είναι εκείνοι οι άγγελοι, οι άσπλαχνοι και ανελέητοι που επιστατούν στις κολάσεις! Διότι χλευάζουν και επιπλήττουν σκληρά. Τότε οι κολαζόμενοι θα κράζουν ακατάπαυστα, και αυτός που σώζει δεν θα υπάρχει· διότι θα κράξουν προς τον Κύριο, και δεν θα τους εισακούσει· τότε θα καταλάβουν ότι μάταια πέρασαν όλα τα του βίου τους· και όσα νόμιζαν εδώ ότι είναι ευχάριστα και γεμάτα χαρά, θα βρεθούν πικρότερα από τη χολή και το πικρό δηλητήριο. Αλίμονο στους αμαρτωλούς!

Αλίμονο σε εκείνους που ρωτούν τα πνεύματα της πλάνης, και πηγαίνουν σε μάντεις, και δίνουν προσοχή σε διδασκαλίες δαιμόνων, διότι μαζί τους θα καταδικαστούν στον μέλλοντα αιώνα. Αλίμονο σε εκείνους που γράφουν αδικία. Αλίμονο σε εκείνους που πράττουν τα μαγικά, γητείες και μαντείες και παιδοφθορίες και τα παρόμοια με αυτά. Αλίμονο σε εκείνους που αποστερούν τον μισθό του μισθωτού, διότι αυτός που αποστερεί τον μισθό είναι σαν αυτόν που χύνει αίμα. Αλίμονο σε εκείνους που δικάζουν άδικα· σε αυτούς που δικαιώνουν τον ασεβή και αφαιρούν το δίκαιο από τον δίκαιο. Αλίμονο σε εκείνους που μολύνουν την αγία πίστη με αιρέσεις, ή σε αυτούς που συγκαταβαίνουν στους αιρετικούς. Αλίμονο σε εκείνους που νοσούν από το ανίατο πάθος, δηλαδή τον φθόνο και τη βασκανία. Και γιατί πολυλογώ και δεν συντομεύω γρήγορα τον λόγο; Αλίμονο σε όλους εκείνους που θα βρεθούν στα αριστερά κατά την φοβερή εκείνη ημέρα, διότι θα σκοτιστούν και θα δακρύσουν πικρά, όταν ακούσουν την οδυνηρή εκείνη απόφαση, το «πηγαίνετε μακριά από εμένα οι καταραμένοι». Άλλοι πάλι θα ακούσουν τη λυπηρή εκείνη απόφαση, το «θα επιστρέψουν οι αμαρτωλοί στον άδη». Άλλοι θα ακούσουν το «αμήν αμήν σας λέω, δεν σας γνωρίζω· αποχωρήστε από εμένα, εργάτες της αδικίας». Άλλοι θα ακούσουν, δηλαδή οι φθονεροί, το «πάρε το δικό σου και πήγαινε».

Αλίμονο σε εκείνους που μολύνουν την άγια πίστη με αιρέσεις ή που συγκαταβαίνουν στους αιρετικούς. Αλίμονο σε εκείνους που νοσούν από το ανίατο πάθος, δηλαδή τον φθόνο και τη βασκανία. Και γιατί λέω πολλά και δεν κόβω γρήγορα τον λόγο; Αλίμονο σε όλους εκείνους που θα βρεθούν στα αριστερά κατά την ημέρα εκείνη τη φοβερή, διότι θα σκοτεινιαστούν και θα δακρύσουν πικρά, όταν ακούσουν εκείνη την οδυνηρή απόφαση, το «πηγαίνετε μακριά μου οι καταραμένοι». Άλλοι πάλι θα ακούσουν και εκείνη την οδυνηρή και λυπηρή απόφαση, το «θα αποστραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη». Άλλοι θα ακούσουν το «αλήθεια, αλήθεια σας λέω, δεν σας γνωρίζω· φύγετε μακριά μου, εργάτες της αδικίας». Άλλοι θα ακούσουν, δηλαδή οι φθονεροί, το «πάρε το δικό σου και πήγαινε». Και πού άραγε; Προφανώς εκεί όπου πήγαν εκείνοι που άκουσαν το «πηγαίνετε μακριά μου οι καταραμένοι στο πυρ». Άλλοι θα ακούσουν το «αφού του δέσετε τα χέρια και τα πόδια, βγάλτε τον στο εξώτερο σκοτάδι». Άλλοι, σαν τα ζιζάνια, θα δεθούν για να κατακαούν στο καμίνι της φωτιάς. Και όπως υπάρχουν πολλοί τρόποι σωτηρίας, έτσι υπάρχουν και πολλά οικήματα στη βασιλεία των ουρανών. Και όπως υπάρχουν πολλοί τρόποι αμαρτιών και παραπτωμάτων, έτσι υπάρχουν και πολλοί τρόποι κολάσεων.

Αλίμονο, αλίμονο! Τι θλίψη και στενοχώρια θα έχει το πνεύμα τους, όταν υψωθεί η κραυγή όλων που θα λένε: ας αποστραφούν οι αμαρτωλοί στον Άδη. Αλίμονο, αλίμονο! Πόσο θα ολολύζουν οδυρόμενοι και θρηνώντας, απαγόμενοι για να κολαστούν πικρά σε ατελεύτητους αιώνες! Αλίμονο, αλίμονο! Τι φοβερός τόπος είναι αυτός, όπου υπάρχει ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων, ο αποκαλούμενος Τάρταρος, μπροστά στον οποίο φρίττει και ο ίδιος ο Σατανάς!

Τι θλίψη και στενοχώρια θα έχει το πνεύμα τους, όταν ακουστεί η κραυγή όλων που θα λένε: ας αποστραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη, όλα τα έθνη που λησμονούν τον Θεό. Αλίμονο, με τι πένθιμο μέλος θα αλαλάξουν χτυπώντας τα στήθη τους και θρηνώντας, καθώς θα οδηγούνται για να κολαστούν πικρά στους ατελεύτητους αιώνες! Τι λογής είναι ο τόπος, όπου υπάρχει ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων· ο αποκαλούμενος τάρταρος, για τον οποίο φρίττει και ο ίδιος ο Σατανάς! Αλίμονο, τι φοβερή είναι η γέεννα του άσβεστου πυρός και ο ακοίμητος και ιοβόλος σκώληκας! Αλίμονο, πόσο φρικτό είναι εκείνο το σκοτάδι το αιώνιο και εξώτερο, που παραμένει παντοτινά! Αλίμονο, πόσο άσπλαχνοι και ανελέητοι είναι οι Άγγελοι των κολάσεων! Διότι ονειδίζουν και επιπλήττουν δεινά.

Ας στραφούν οι αμαρτωλοί προς τον άδη, όλα τα έθνη που λησμονούν τον Θεό. Διότι, έστω και αν τώρα δεν έχουν καμία συναίσθηση, θα έλθει ο καιρός της κρίσεως. Όσο για τον άνθρωπο του Θεού, έστω και αν δίνει την εντύπωση ότι έχει καταφρονηθεί από τον Θεό, με το να υποφέρει ανήκεστα δεινά από τους αμαρτωλούς, δεν έχει παραδοθεί στη λήθη. Διότι δεν θα λησμονηθεί παντοτινά ο πτωχός τω πνεύματι· αλλά θα λάβει καρπό και αγαθό τέλος, χάρη στην υπομονή του στις παρούσες καταστάσεις.

«Εσύ που με υψώνεις» Διότι η εκκλησία βρισκόταν πολύ κοντά στις πύλες του θανάτου, όντας υποδουλωμένη στα είδωλα. Όταν όμως φανερώθηκε ο Χριστός, αφού επέστρεψε, δοξάστηκε και υψώθηκε. «Για να εξαγγείλω» Διότι μέσω της εκκλησίας προσφέρονται στον Χριστό όλες οι αινέσεις και οι ομολογίες. Διότι θυγατέρα της Σιών είναι η εκκλησία, και η λέξη Σιών ερμηνεύεται ως οίκος άρτου, ο οποίος είναι ο Χριστός. Πύλες δε της εκκλησίας είναι η δικαιοσύνη και η ειρήνη και η αλήθεια. «Θα αγαλλιάσω» Για τον σταυρό. Διότι ο σταυρός έγινε η σωτηρία της εκκλησίας και όλων των πιστών σε ολόκληρο τον κόσμο. «Παγιδεύτηκαν τα έθνη» Το έθνος των Ιουδαίων, καθώς νόμισαν ότι θα παγιδεύσουν τον Σωτήρα, καταστράφηκαν μέσα στην απιστία και σε αυτήν συνελήφθησαν. Διότι, αφού προσέκρουσαν στον λίθο, συνετρίβησαν. «Γνωρίζεται ο Κύριος» Διότι όσοι από αυτούς πίστεψαν, γνώρισαν ότι Αυτός είναι ο κριτής των πάντων. «Στα έργα» Διότι ο διάβολος κατασκεύασε τον σταυρό και σε αυτόν πιάστηκε και [μέσω αυτού] καταστράφηκε. «Ωδή διαψάλματος» Διακοπή του λόγου με προσευχή. «Ας αποστραφούν» Οι δαίμονες και όσοι υποδουλώθηκαν σε αυτούς [επειδή δεν πίστεψαν στον Χριστό]. «Όλα τα έθνη» Οι Εθνικοί, οι αιρετικοί και οι Ιουδαίοι [και οι όμοιοί τους]. «Διότι όχι εις τέλος» Οι πτωχοί τω πνεύματι δεν λησμονήθηκαν από τον Θεό. Διότι για αυτούς λέει: μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών.

ΨΑΛΜΟΣ Θ'. «Θα σε δοξολογήσω με όλη μου την καρδιά.» Πώς όμως εξομολογούμαστε με όλη μας την καρδιά; Όταν δεν επιστρέψουμε πλέον σε εκείνη την αμαρτία, για την οποία ικετεύουμε συγχώρεση από τον Θεό. «Παγιδεύτηκαν τα έθνη στη φθορά που τα ίδια προκάλεσαν.» Και εδώ ονομάζει έθνη το στίφος των δαιμόνων. Διότι αυτοί, αφού κατασκεύασαν τον σωτήριο σταυρό, εξαιτίας του εξέπεσαν από την τυραννία τους, και στην παγίδα που έκρυψαν πιάστηκε το πόδι τους, και στα έργα των χεριών του πιάστηκε ο αμαρτωλός. «Ας αποστραφούν οι αμαρτωλοί.» Αναγνωρίζονται πολλά είδη αμαρτωλών, όπως ακριβώς και δικαίων. Εδώ όμως αποκαλεί αμαρτωλούς τους απίστους, για τους οποίους ανέφερε ότι υπέστησαν λήθη του Θεού. Όπως λοιπόν εκείνοι που πιστεύουν στον Θεό ζουν, ακόμη κι αν πεθάνουν·

Αναλογίσου, αδελφέ μου, πώς είναι το να βασιλεύεις στον ουρανό. Διότι, όπως προείπαμε, θα δεχθείς το διάδημα από το χέρι του Κυρίου, και θα βασιλεύεις στο εξής μαζί με τον Χριστό. Αναλογίσου, αδελφέ μου, πώς είναι να βλέπεις το πρόσωπο του Θεού διαπαντός, πώς είναι να έχεις Αυτόν ως φωστήρα. Διότι τότε ο ήλιος δεν θα σου είναι ως φως της ημέρας, όπως λέει ο Ησαΐας, ούτε η ανατολή της σελήνης θα σου φωτίζει τη νύχτα, αλλά ο Κύριος θα είναι για εσένα φως αιώνιο, και ο Θεός η δόξα σου. Ιδού, αδελφέ μου, τι χαρά επιφυλάσσεται σε όσους φοβούνται τον Κύριο, και σε όσους τηρούν τις εντολές του. Αναλογίσου δε μετά από αυτά και την απώλεια των αμαρτωλών, όταν θα εισάγονται στο φοβερό βήμα, τι αισχύνη θα τους καταλάβει ενώπιον του δικαίου Κριτή, μην έχοντας λόγο απολογίας· τι ντροπή θα τους καταλάβει όταν θα διαχωρίζονται στα αριστερά του Βασιλέως· τι σκότος θα επιπέσει επάνω τους, όταν «θα τους μιλήσει με την οργή του, και με τον θυμό του θα τους ταράξει» λέγοντας: «Πηγαίνετε μακριά από εμένα, οι καταραμένοι, στο πυρ το αιώνιο που είναι ετοιμασμένο για τον διάβολο και τους αγγέλους του»· αλίμονο, αλίμονο! τι θλίψη και στενοχώρια θα καταλάβει το πνεύμα τους, όταν θα υπάρξει κραυγή από όλους που θα λένε: «Ας αποστραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη, όλα τα έθνη που λησμονούν τον Θεό!»

Διότι δεν αναφέρεται μόνο στην τιμωρία που προέρχεται από τον Θεό, επειδή αυτή πολλές φορές αργεί και καθυστερεί· ούτε μόνο σε αυτήν που προέρχεται από την κακία, επειδή πολλοί μάλιστα παραμένουν προσκολλημένοι και βρίσκουν ευχαρίστηση σε αυτήν· αλλά κατοχυρώνει τον λόγο του και από τις δύο πλευρές. Γι' αυτό λέει: «Στα έργα των χεριών του συνελήφθη». Άλλος λέει: «Των παλαμών του». Μη νομίζεις, λοιπόν, ότι κατασκευάζεις τις παγίδες για κάποιον άλλον, όταν στήνεις επιβουλές· διότι για τον εαυτό σου πλέκεις τα δίχτυα. «Ωδή, διάψαλμα». Άλλος λέει: «Ήχος παντοτινός». Άλλος: «Μελωδία παντοτινή». Ο δε Εβραίος λέει: «Εγγαών σελ». «Ας στραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη, όλα τα έθνη που λησμονούν τον Θεό». Άλλος λέει: «Θα αναστρέψουν». Πάλι επιμένει στα ίδια, αποδεικνύοντας ότι η κακία έχει την κόλαση άρρηκτα συνδεδεμένη μαζί της ως κλήρο, και η ασέβεια γεννά τον θάνατο, και η αμαρτία τους κινδύνους.

Κατόρθωσες με τον κόπο σου αυτό που ζητούσες ή δεν τα κατάφερες; Άνοιξες τη θύρα ή παραμένεις ακόμη υπόλογος; Έφτασες ή δεν επέτυχες; Έλαβες κάποια εσωτερική βεβαιότητα ή έχεις την ελπίδα σου αβέβαιη; Έλαβες ελευθερία ή κλονίζεται και αμφιβάλλει ακόμη ο λογισμός σου; Αισθάνθηκες κάποιον φωτισμό στην καρδιά ή παραμένει ακόμη σκοτισμένη και ατιμασμένη; Ακούστηκε μέσα σου κάποια φωνή που να λέει: Δες, έγινες υγιής· ή, Συγχωρούνται οι αμαρτίες σου· ή, Η πίστη σου σε έσωσε; Ή μήπως ακούς ακόμη εκείνη που λέει: Ας αποστραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη· και· Δέστε τα χέρια και τα πόδια· και· Ας εξολοθρευτεί ο ασεβής, για να μη δει τη δόξα του Κυρίου; Τι λες με λίγα λόγια, αδελφέ; Πες μας, σε ικετεύουμε, για να γνωρίζουμε και εμείς σε ποια κατάσταση πρόκειται να βρεθούμε· διότι για εσένα πλέον ο χρόνος έκλεισε, και άλλον δεν πρόκειται να βρεις ποτέ ξανά στον αιώνα. Σε αυτά, άλλοι μεν από εκείνους που κοιμήθηκαν, αποκρίνονταν: Ευλογητός ο Κύριος, ο οποίος δεν απέρριψε την προσευχή μου και το έλεός Του από εμένα. Και άλλοι πάλι: Ευλογητός ο Κύριος, ο οποίος δεν μας παρέδωσε ως θήραμα στα δόντια τους. Άλλοι δε έλεγαν εκείνο με οδύνη: Άραγε θα διαβεί η ψυχή μας το αβάσταχτο ύδωρ των πνευμάτων του αέρα; Μη έχοντας ακόμη θάρρος, αλλά προσμένοντας το τι πρόκειται να συμβεί σε εκείνο το κριτήριο.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΘ΄. — Περί παραμονής και των παραμενόντων· και ότι πρέπει αυτοί να διατηρούν πίστη και εύνοια προς εκείνους που τους προσέλαβαν. «Απόκτησε εμπιστοσύνη με τον πλησίον σου, για να ευφρανθείς με τα αγαθά του. Σε καιρό θλίψης μείνε κοντά του, για να γίνεις συγκληρονόμος στην κληρονομιά του.» «Βάλε στο σπίτι σου ξένο, και θα σε αναστατώσει με ταραχές και θα σε αποξενώσει από τα δικά σου υπάρχοντα.» ΤΙΤΛΟΣ Κ΄. — Περί προϊσταμένων· και ότι πρέπει αυτοί να προΐστανται με ζήλο. «Ο προϊστάμενος, ας προΐσταται με ζήλο.» ΤΙΤΛΟΣ ΚΑ΄. Περί φτωχών· και ότι δεν πρέπει να αποφεύγουμε, να εξουθενώνουμε και να αποστρεφόμαστε τους πένητες. «Ο Θεός θα εισακούσει την κραυγή του πένητα και του φτωχού.» «Ο Κύριος έγινε καταφύγιο για τον πένητα· δεν ξέχασε την κραυγή των πενήτων. Ο φτωχός δεν θα ξεχαστεί παντοτινά· η υπομονή των πενήτων δεν θα χαθεί για πάντα. Όταν υπερηφανεύεται ο ασεβής, καταφλέγεται ο φτωχός. Σε σένα έχει αφεθεί ο φτωχός. Εισάκουσες, Κύριε, την επιθυμία των πενήτων.» «Καταντροπιάσατε τη βουλή του φτωχού· όμως ο Κύριος είναι η ελπίδα του.» «Θα φάνε οι πένητες και θα χορτάσουν.» «Θα κρίνει δίκαια τους φτωχούς του λαού, και θα σώσει τους γιους των πενήτων.» «Γνώρισα ότι ο Κύριος θα αποδώσει δικαιοσύνη υπέρ των φτωχών, και το δίκιο των πενήτων.» «Η φτώχεια ταπεινώνει τον άνθρωπο.» «Αυτός που ατιμάζει τον πένητα, αμαρτάνει.» «Ο φτωχός δεν υφίσταται απειλή.» «Αυτός που συκοφαντεί τον πένητα, εξοργίζει Εκείνον που τον έπλασε.» «

«Αναγγείλατε στα έθνη» οι μύστες του «τα επιτηδεύματα» των θεοσημιών του, «διότι αυτός που εκζητεί τα αίματά τους», αυτών που θανατώθηκαν για χάρη του, «τους θυμήθηκε, δεν ξέχασε την κραυγή των πενήτων» που δέονταν σε αυτόν με πίστη: «Ελέησέ με, Κύριε, δες την ταπείνωσή μου από τους εχθρούς μου, εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου», και γλίτωσέ με από τη μανία τους, «ώστε να εξαγγείλω όλους τους αίνους σου στις πύλες της θυγατέρας Σιών». «Θα αγαλλιάσουμε για τη σωτηρία σου» όσοι είναι πιστοί σου. «Παγιδεύτηκαν δε τα έθνη» των Ρωμαίων και των Ιουδαίων «στη διαφθορά, την οποία» εναντίον σου «έπραξαν· σε αυτή την παγίδα που έκρυψαν» για να πιάσουν τον αχείρωτο, «πιάστηκε το πόδι τους» προς αιώνια απώλεια. Και από αυτό «γνωρίζεται ο Κύριος ότι πράττει κρίσεις», ώστε να μην περάσει απαρατήρητο ότι «στα έργα των χεριών του πιάστηκε ο αμαρτωλός» εκείνος λαός. «Ας αποστραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη», από όπου και ανασύρθηκαν, «όλα τα έθνη που ξεχνούν τον Θεό» εκεί θα καταλύσουν, στον Άδη, επειδή αγνόησαν τον Θεό και λάτρεψαν τον διάβολο. «Διότι δεν θα λησμονηθεί ως το τέλος ο φτωχός» και ταπεινός στην καρδιά. «Η υπομονή των πενήτων», αυτή που είναι κατά Θεόν και για τον Θεό, «δεν θα χαθεί για πάντα», αλλά μάλλον θα τους παρουσιάσει στεφανωμένους στον αγωνοθέτη Θεό. «

Τότε θα χωρίσει τα ζιζάνια από το σιτάρι για να τα κάψει, τότε το δίχτυ που απλώθηκε στη θάλασσα της ζωής θα το ανασύρει στην ακτή του και τα καλά έμψυχα ψάρια θα τα συλλέξει στα δοχεία της βασιλείας του, ενώ τα σάπια θα τα πετάξει έξω δικαίως, τότε από τον νυμφώνα θα εκβάλει στο πυρ εκείνους που δεν έχουν ένδυμα γάμου, τότε τον πλούσιο και άσπλαχνο λαό θα τον αποπέμψει στο πυρ, τότε θα απαιτήσει την οφειλή των μυρίων ταλάντων από τον ασυγχώρητο, τότε θα ακούσουν οι φθονεροί το «πάρε το δικό σου και πήγαινε», τότε τις μωρές παρθένες ψυχές, επειδή δεν έχουν καρπό ελεημοσύνης, ο νυμφίος θα τις αρνηθεί, τότε θα επιστρέψουν οι αμαρτωλοί στον άδη, από όπου και ανασύρθηκαν, τότε ως ένοχος οδηγείται στην κόλαση εκείνος που έκρυψε το τάλαντο, το χάρισμά του, τότε πολλοί από εκείνους που λένε «Κύριε, Κύριε» θα ακούσουν: «Δεν σας γνωρίζω, αποχωρήστε από εμένα οι εργάτες της ανομίας»· τότε λοιπόν και οι δυνάμεις των ουρανών θα σαλευθούν, δηλαδή θα φοβηθούν, και θα σαλευθούν κατεβαίνοντας με φόβο και τρόμο μαζί με τον κριτή και Θεό που θα κρίνει τη γη.

Επειδή δε το Όρος των Ελαιών θα δεχθεί τον άρρητο θρόνο της δόξας του, ποιος άραγε τόπος θα υποδεχθεί τον σεβάσμιο και τίμιο και ζωοποιό σταυρό του; Νομίζω ότι στον αγιώτατο τόπο του Κρανίου θα στηθεί και πάλι κατά τρόπο ανέκφραστο, εκπέμποντας ηλιακές ακτίνες και περιστοιχιζόμενος από άγιους αγγέλους, φέροντας πάνω του και τα καρφιά και τη λόγχη και τον ακάνθινο στέφανο, και ο Δεσπότης Χριστός θα φέρει ακατάλυτα τα σημάδια των καρφιών στα άχραντα και πανάγια χέρια και πόδια του, ώστε να μη φανεί ότι επιβάλλει την κρίση με αυταρχισμό, αλλά μάλλον με δικαιοκρισία. Διότι, όταν συντελεστεί τότε η κοινή ανάσταση, θα αναστηθούν οπωσδήποτε ο Άννας και ο Καϊάφας, μαζί με τον Πιλάτο και τον Ηρώδη και τον Ιούδα τον προδότη, οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι και οι πρεσβύτεροι του λαού και όλο το συνέδριο των Ιουδαίων, από τα πανέσπερα ταμεία του άδη· διότι έχω την πεποίθηση ότι εκεί κρατούνται δέσμιες οι ψυχές τους μέχρι το τέλος. Τότε, αφού αναστηθούν με το νεύμα του Θεού και λάβουν τα δικά τους σώματα, θα επιστρέψουν και πάλι, όπως είπε ο Δαβίδ, οι αμαρτωλοί στον άδη.

«Διότι ο ίδιος ο Κύριος», λέει ο θείος απόστολος, «με πρόσταγμα, με φωνή αρχαγγέλου και με σάλπιγγα Θεού», δηλαδή θα ηχήσει με θεϊκή δύναμη, ώστε όχι μόνο να αντηχήσει παντού στα πέρατα της γης, αλλά βεβαίως εκείνη η ηχηρή φωνή θα συγκλονίσει και θα δονήσει τα δεσμωτήρια του άδη και τα καταχθόνια της αβύσσου, για να αναστήσει προς κρίση και τις άπιστες ψυχές που κρατούνται εκεί, ή ακόμη και τις πιστές λόγω του βάρους των αμαρτημάτων και της υπερβολικής κακίας τους· και πάλι, σύμφωνα με τον θείο Δαβίδ, οι αμαρτωλοί θα επιστρέψουν στον άδη.

Πλην όμως, ακόμη και αν ήταν ακίνητος, και έχοντας δεμένα τα χέρια και τα πόδια, και σφιγμένος με τις αλυσίδες των δικών του αμαρτιών, και φαινόμενος εντελώς άπρακτος, ναι βέβαια, αλλά και έχοντας το πρόσωπο καλυμμένο με σουδάριο, ώστε να μην μπορεί να βλέπει τίποτε το θείο επειδή το σαρκικό κάλυμμα παρενέβαινε· για να μιλήσουμε συνολικά, βρισκόμενος σε άθλια κατάσταση και κατά το πρακτικό μέρος, το οποίο δηλώνεται μέσα από τα χέρια και τα πόδια, και κατά το θεωρητικό, το οποίο υποδηλώνεται από το καλυμμένο πρόσωπο· έστω και αν βρίσκεται σε τόσο άθλια κατάσταση, εντούτοις θα ακούσει: «Λύστε τον,» οι αγαθοί άγγελοι που συνεργάζονται για τη σωτηρία, ή οι ιερείς, και δώστε του άφεση των αμαρτιών, ώστε να φύγει, και να κινηθεί προς την εργασία του αγαθού. Μερικοί δε θεώρησαν τη Μάρθα ως τη Συναγωγή των Ιουδαίων, και τη Μαρία ως αυτή των εθνών. Διότι η μεν των Ιουδαίων μεριμνά και τυρβάζεται περί πολλά (αφού πολλές είναι οι εντολές του νόμου και δυσκατόρθωτες), η δε των εθνών δεν έχει ανάγκη από τις πολλές εντολές, αλλά από τις λίγες, από τις οποίες εξαρτώνται όλος ο νόμος και οι προφήτες, δηλαδή εκείνες που έχουν νομοθετηθεί περί αγάπης. Και ως αδελφό αυτών που ανασταίνεται από τους νεκρούς, [θεώρησαν] τις ψυχές εκείνων που εξαιτίας της αμαρτίας κατεβαίνουν στον άδη, σύμφωνα με το: «Ας αποστραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη.» Αυτές λοιπόν τις ψυχές ανασταίνει ο Κύριος. «