Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 9:26

Ο Θεός δεν υπάρχει ενώπιόν του. Αρχή κάθε πονηρής πράξεως είναι το να μην υπολογίζει κανείς τον Θεό ως κριτή· απομακρύνονται οι κρίσεις σου από το πρόσωπό του. Διότι εκείνος που δεν γνωρίζει ότι υπάρχει Θεός, δεν γνωρίζει ούτε ότι είναι κριτής. Θα κυριαρχήσει επί πάντων των εχθρών του.

Παρόμοιο είναι το: «Θα συλλάβω με το χέρι μου ολόκληρη την οικουμένη σαν να είναι φωλιά». Διότι είπε μέσα στην καρδιά του: «Δεν πρόκειται να κλονιστώ». Αντί του: «Δεν πρόκειται να σφάλλω, δεν πρόκειται να ανατραπώ από γενιά σε γενιά· διότι δεν θα βρεθώ σε κακοπάθεια». [Ο Θεός δεν υπάρχει ενώπιόν του. Έχοντας αποβάλει τον θείο φόβο από την ψυχή του, διατρίβει παντοτινά μέσα στην κακία. Αρχή κάθε πονηρής πράξης είναι το να μη θεωρεί τον Θεό ως κριτή. Έχουν αναιρεθεί οι κρίσεις σου από το πρόσωπό του. Δεν θέλει να γνωρίζει ότι είσαι δίκαιος κριτής· διότι εκείνος που δεν γνωρίζει ότι υπάρχει Θεός, αγνοεί επίσης και το ότι είναι κριτής. Θα κατακυριεύσει όλους τους εχθρούς του. Από τους πειρασμούς, άλλοι μεν κατευθύνονται στην ψυχή, άλλοι στο σώμα, και άλλοι σε όσα περιστοιχίζουν το σώμα. Και οι μεν πειρασμοί που προσβάλλουν την ψυχή ονομάζονται ακάθαρτοι λογισμοί, οι οποίοι γεννούν αμαρτίες και ψευδή δόγματα· εκείνοι δε που κατευθύνονται στο σώμα γίνονται αίτιοι πληγών και βασανιστηρίων, διωγμών, φυλακίσεων και θανάτων· ενώ οι πειρασμοί που αφορούν τα γύρω από το σώμα περιλαμβάνουν ζημίες χρημάτων και κτημάτων, απώλειες τέκνων και στερήσεις συζύγων. Είναι λοιπόν φανερό από αυτά, ότι οπωσδήποτε μέσω κάποιου από τους προαναφερθέντες πειρασμούς ο Σατανάς κυριάρχησε πάνω σε κάθε δίκαιο· διότι μόνο ο Χριστός δεν έπραξε αμαρτία, και δεν βρέθηκε δόλος στο στόμα Του.] Το στόμα του οποίου είναι γεμάτο από κατάρες. Έχει σκεφτεί, λέγει, ότι θα έχει την ευημερία του παντοτινή.

Πολλοί, λοιπόν, ακούγοντας κάτι τέτοιο, γελούν αμέσως. Με αυτό πρέπει να συνδέσουμε και το «Κατά το πλήθος της οργής αυτού», ώστε το όλο νόημα να είναι το εξής: Παρόξυνε, λέει, τον Κύριο ο αμαρτωλός, θησαυρίζοντας για τον εαυτό του πλήθος οργής· διότι το «αυτού» πρέπει να εκληφθεί ότι αναφέρεται σε εκείνον που τον παροξύνει. Έπειτα το «δεν θα εκζητήσει», πρέπει να διαβαστεί με υποστιγμή (κόμμα), ώστε το νόημα να είναι ως εξής: Άραγε, λοιπόν, αυτός μεν παροξύνει τον Θεό, ανάβοντας για τον εαυτό του πλήθος οργής; Εκείνος όμως όχι; Δεν θα εκζητήσει ευθύνες; Ή και ως εξής: Παροξύνει μεν τον Θεό ο αμαρτωλός, επειδή δεν τον έχει στον νου του. Έπειτα, σαν σε ερώτηση: Τι λοιπόν; Ο Θεός δεν θα ζητήσει ευθύνες κατά τον καιρό της κρίσεως, όταν θα επέλθει και το πλήθος και η έξαψη της οργής Του; <Δεν είναι ο Θεός ενώπιόν του· βεβηλώνονται οι οδοί του.> (A f. 70 b, B f. 39.) Διότι αυτός που δεν γνωρίζει ότι υπάρχει Θεός, δεν γνωρίζει ούτε ότι είναι κριτής. Όσον αφορά τους ανθρώπους, λοιπόν, τα προκείμενα λόγια των στίχων θα μπορούσαν να νοηθούν ως εξής: ότι για κάθε φιλαμαρτήμονα, που ρέπει ασυγκράτητα προς το σφάλμα και έχει ολοκληρωτικά εκτραπεί στο να παροξύνει τον Θεό, επειδή δεν Τον έχει ενώπιόν του, βεβηλώνονται οπωσδήποτε οι οδοί του, δηλαδή οι πράξεις του, και είναι γεμάτες ακαθαρσία, και μολύνονται με τον βόρβορο της φαυλότητας, και τρόπον τινά αποβλέπουν στην αναίρεση των κριμάτων του Θεού, δηλαδή των νόμων Του.

Διότι κάθε αμαρτία μάχεται τον σκοπό των ιερών θεσπισμάτων, και στον βαθμό που εξαρτάται από αυτήν, ο νόμος που βραβεύει την αρετή καταργείται και το Δεσποτικό θέλημα ανατρέπεται. Το να λέγονται δε αυτά για τον Σατανά είναι απολύτως εύλογο· διότι πάντοτε οι οδοί του είναι ακάθαρτες και αντιτάσσονται στους νόμους του Θεού. <Δεν υπάρχει ο Θεός ενώπιόν του.> [Κάθε ανθρώπου φιλαμαρτήμονος, ο οποίος στρέφεται ασυγκράτητα προς το σφάλμα και έχει παρεκκλίνει ολοκληρωτικά στο να παροξύνει τον Θεό, εξαιτίας του ότι δεν Τον έχει ενώπιόν του, βεβηλώνονται εντελώς οι οδοί, δηλαδή οι πράξεις του, και είναι γεμάτες ακαθαρσία, μολύνονται από τον βούρκο της φαυλότητας και αποβλέπουν, τρόπον τινά, στην αναίρεση των κριμάτων, δηλαδή των νόμων, του Θεού. Διότι κάθε αμαρτία μάχεται τον σκοπό των ιερών θεσπισμάτων.] <Όλους τους εχθρούς του θα τους κατακυριεύσει.> (C f. 19.) Δεν θα κατακυριεύσει όλους τους εχθρούς του ο Σατανάς. Εφόσον δε όλοι οι δίκαιοι είναι εχθροί του, άραγε θα κατακυριεύσει όλους αυτούς; Δεν θα κατακυριεύσει προφανώς στα πάντα, αλλά σε κάτι· διότι μόνο ο Χριστός «δεν έπραξε αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα του.» <Το στόμα του οποίου είναι γεμάτο από κατάρα και πίκρα και δόλο.> (A f. 71.) Και του διαβόλου το στόμα είναι γεμάτο από πίκρα και δόλο· και μάλιστα στήνει ενέδρα στους φτωχούς για να τους θανατώσει με τις δικές του παγίδες.

Διότι επαινείται ο αμαρτωλός για τις επιθυμίες της ψυχής του, και ο άδικος ευλογείται. Παρόξυνε τον Κύριο ο αμαρτωλός· εξαιτίας του πλήθους της οργής του δεν θα Τον αναζητήσει. Δεν υπάρχει ο Θεός ενώπιόν του, βεβηλώνονται οι οδοί του σε κάθε καιρό. Απομακρύνονται οι κρίσεις Σου από το πρόσωπό του, θα κυριαρχήσει πάνω σε όλους τους εχθρούς του. Περιγράφει την παρούσα κατάσταση των ασεβών, θέλοντας να δείξει ότι η μέλλουσα κρίση είναι αναγκαία. Το ρήμα δε «παρόξυνε», ο Ακύλας το μετέφρασε ως «χλεύασε» (διέσυρε). Διότι, πράγματι, χλευάζουν τους λόγους για την κρίση του Θεού. Όταν δε κάποιος επιμένει στις αμαρτίες, εμποδίζεται από το να αναζητά τον Θεό, συσσωρεύοντας για τον εαυτό του πλήθος οργής. Γι' αυτό δεν αναζητά τον Θεό, έχοντας αποκόψει τις φυσικές έννοιες περί του Θεού και διατηρώντας ακάθαρτες τις οδούς της ζωής του· εξαιτίας αυτού ακριβώς, παραβλέποντας διαρκώς τις κρίσεις του Θεού και μη βάζοντάς τες στον νου του, ιδίως επειδή του παραχωρείται να κατακυριεύει τους εχθρούς του.

«κατὰ τὸ πλῆθος» Διότι ο αμαρτωλός δεν δειλιάζει μπροστά στο πλήθος της οργής του Θεού ούτε μετανοεί. «οὐκ ἔστιν ὁ θεός» Ο άπιστος και ο αμαρτωλός ποτέ δεν θέτει τον Θεό προ των οφθαλμών (του), «βεβηλοῦνται» αλλά κάθε ημέρα και σε κάθε καιρό μιαίνει και ρυπαίνει τις οδούς του, μη πιστεύοντας ότι υπάρχει <ή θα υπάρξει> κρίση. «ἀνταναιρεῖται» Διότι ο άπιστος πάντοτε σμικρύνει και κατευτελίζει τις εντολές του Θεού. «πάντων τῶν ἐχθρῶν» Διότι ο υπερήφανος (ο αλαζόνας) θεωρεί εχθρούς όλους τους ευσεβείς και θέλει να τους κατακυριεύσει όλους. «εἶπεν γάρ» Διότι από γενεά σε γενεά ο διάβολος πολέμησε όλους τους δικαίους και δεν παύει να πολεμά. Διότι γι' αυτόν λέει ο Ησαΐας: είπε ο διάβολος στην καρδιά του· θα αναβώ στον ουρανό και εν μέσω των αστέρων θα θέσω τον θρόνο μου. «οὗ ἀρᾶς τὸ στόμα» Περί του διαβόλου λέγει ο προφήτης: επειδή διαπαντός ο λάρυγγάς του έχει πληρωθεί από κατάρα (ανομία) και δόλο [μέσω του οποίου φέρνει πίκρα σε όσους συνθηκολογούν (πικραίνει όσους συνθηκολογούν) μαζί του]. «ὑπὸ τὴν γλῶσσαν» Κόπος ανώφελος και μόχθος (πόνος) ακερδής· διότι δίχως αυτό (αυτά) δεν κινεί (και) σαλεύει τη γλώσσα. «ἐγκάθηται» Όσοι πλουτίζουν την ασέβεια (με την ασέβεια) ζουν διαπαντός με την ειρωνεία· διότι ενεδρεύουν <οι δαίμονες> τους άκακους, και επιπλέον και οι πλούσιοι ενεδρεύουν τους πένητες.

Επομένως, και εκείνος δεν απιστεί στα δικά του, ούτε ο Ιουδαίος αμφισβητεί αυτά, ούτε κανένας απολύτως άνθρωπος. Γιατί λοιπόν εξαπατούμε τους εαυτούς μας; Ιδού, αυτά τα λες σε εμένα· τι θα πεις όμως προς τον Θεό που έπλασε ξεχωριστά τις καρδιές μας; Προς αυτόν που γνωρίζει τα πάντα μέσα στη διάνοιά μας; Προς αυτόν που είναι ζωντανός και ενεργός και πιο κοφτερός από κάθε δίκοπο μαχαίρι; Πες μου, λοιπόν, με κάθε αλήθεια· εσύ δεν κατακρίνεις τον εαυτό σου όταν αμαρτάνει; Και υπάρχει άραγε κάποιος μεταξύ των ανθρώπων που να μην κατηγορεί τον εαυτό του όταν ραθυμεί; Και πώς θα ήταν δυνατόν να προκύψει από μόνη της τόση σοφία, ώστε αυτός που αμαρτάνει να καταδικάζει ο ίδιος τον εαυτό του; Διότι αυτό είναι γνώρισμα μεγάλης σοφίας. Εσύ κατακρίνεις τον εαυτό σου· και Εκείνος που σου έδωσε τέτοια διάνοια, θα αφήσει άραγε τα πάντα να φέρονται απλώς στην τύχη; Αυτός, λοιπόν, θα είναι ο καθολικός κανόνας και ο όρος: κανείς από όσους ζουν με αρετή δεν δυσπιστεί στον λόγο περί της κρίσεως, έστω κι αν είναι ειδωλολάτρης, έστω κι αν είναι αιρετικός· και κανείς από όσους αναστρέφονται μέσα σε πολλή κακία, εκτός από ελάχιστους, δεν παραδέχεται τον λόγο περί της αναστάσεως. Και αυτό ακριβώς λέει ο Ψαλμωδός: «Απομακρύνονται οι κρίσεις σου από το πρόσωπό του». Γιατί; Επειδή «βεβηλώνονται οι οδοί του σε κάθε καιρό». Διότι, λέει, «ας φάμε και ας πιούμε, γιατί αύριο πεθαίνουμε». Βλέπεις ότι το να λέει κανείς αυτά είναι γνώρισμα ανθρώπων με ταπεινά φρονήματα; Από το φαγητό και το ποτό πηγάζουν αυτά τα λόγια που ανατρέπουν την πίστη στην ανάσταση.

Διότι πού θα λάβει ο καθένας την άξια ανταπόδοση για αυτά, εάν δεν υπάρχει ανάσταση; Κανείς από όσους έχουν ζήσει ορθά δεν αμφιβάλλει για την ανάσταση, αλλά προσεύχονται κάθε μέρα, λέγοντας εκείνη την άγια φράση: «Ελθέτω η βασιλεία σου». Ποιοι είναι λοιπόν αυτοί που αμφιβάλλουν για την ανάσταση; Εκείνοι που ακολουθούν βέβηλους δρόμους και έχουν ακάθαρτο βίο, όπως ακριβώς λέει ο Προφήτης: «Βεβηλώνονται οι οδοί του σε κάθε καιρό· απομακρύνονται οι κρίσεις σου από το πρόσωπό του». Διότι δεν είναι δυνατόν, δεν είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να έχει καθαρό βίο, όταν αμφιβάλλει για την ανάσταση· ενώ όσοι δεν ελέγχονται από τη συνείδησή τους για τίποτα πονηρό, και το λέγουν, και το επιθυμούν, και το πιστεύουν, με σκοπό να λάβουν την ανταπόδοση. Ας μην τον παροργίζουμε λοιπόν, αλλά ας τον ακούμε που λέει: «Να φοβάστε εκείνον που δύναται και την ψυχή και το σώμα να καταστρέψει στη γέεννα»· ώστε, μέσω αυτού του φόβου να γίνουμε καλύτεροι, και αφού απαλλαγούμε από αυτήν την απώλεια, να αξιωθούμε της βασιλείας των ουρανών. Την οποία είθε όλοι μας να επιτύχουμε, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, δια του οποίου και με τον οποίο ανήκει η δόξα στον Πατέρα, μαζί με το προσκυνητό και πανάγιο και ζωοποιό του Πνεύμα, νυν και αεί, και στους ατελεύτητους αιώνες των αιώνων.

Βεβηλώνονται οι οδοί του σε κάθε καιρό, απομακρύνονται οι κρίσεις σου από το πρόσωπό του. Κάποιος άλλος αναφέρει: Έχει αρθεί η κρίση σου. Είδες τον καρπό της κακίας;

Άλλος αναφέρει: «Όλους τους εχθρούς του τους φυσά περιφρονητικά, λέγοντας μέσα στην καρδιά του: Δεν θα ανατραπώ από γενιά σε γενιά. Διότι δεν θα περιέλθω σε κακοπάθεια». Είδες την αλαζονεία; Είδες την ανείπωτη απώλεια; Είδες τον όλεθρο που αυξάνεται σιγά-σιγά; Είδες εκείνα που οι ανόητοι θεωρούν ευτυχία, τα οποία είναι γεμάτα από πολλή αθλιότητα, και πώς αυτός καταβυθίζεται; Επαινείται για τα αμαρτήματά του, ευλογείται για τις αδικίες του. Αυτό είναι το πρώτο βάραθρο, το οποίο είναι ικανό να κατακρημνίσει όποιον δεν προσέχει.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΘ΄. — Περί παραμονής και των παραμενόντων· και ότι πρέπει αυτοί να διατηρούν πίστη και εύνοια προς εκείνους που τους προσέλαβαν. «Απόκτησε εμπιστοσύνη με τον πλησίον σου, για να ευφρανθείς με τα αγαθά του. Σε καιρό θλίψης μείνε κοντά του, για να γίνεις συγκληρονόμος στην κληρονομιά του.» «Βάλε στο σπίτι σου ξένο, και θα σε αναστατώσει με ταραχές και θα σε αποξενώσει από τα δικά σου υπάρχοντα.» ΤΙΤΛΟΣ Κ΄. — Περί προϊσταμένων· και ότι πρέπει αυτοί να προΐστανται με ζήλο. «Ο προϊστάμενος, ας προΐσταται με ζήλο.» ΤΙΤΛΟΣ ΚΑ΄. Περί φτωχών· και ότι δεν πρέπει να αποφεύγουμε, να εξουθενώνουμε και να αποστρεφόμαστε τους πένητες. «Ο Θεός θα εισακούσει την κραυγή του πένητα και του φτωχού.» «Ο Κύριος έγινε καταφύγιο για τον πένητα· δεν ξέχασε την κραυγή των πενήτων. Ο φτωχός δεν θα ξεχαστεί παντοτινά· η υπομονή των πενήτων δεν θα χαθεί για πάντα. Όταν υπερηφανεύεται ο ασεβής, καταφλέγεται ο φτωχός. Σε σένα έχει αφεθεί ο φτωχός. Εισάκουσες, Κύριε, την επιθυμία των πενήτων.» «Καταντροπιάσατε τη βουλή του φτωχού· όμως ο Κύριος είναι η ελπίδα του.» «Θα φάνε οι πένητες και θα χορτάσουν.» «Θα κρίνει δίκαια τους φτωχούς του λαού, και θα σώσει τους γιους των πενήτων.» «Γνώρισα ότι ο Κύριος θα αποδώσει δικαιοσύνη υπέρ των φτωχών, και το δίκιο των πενήτων.» «Η φτώχεια ταπεινώνει τον άνθρωπο.» «Αυτός που ατιμάζει τον πένητα, αμαρτάνει.» «Ο φτωχός δεν υφίσταται απειλή.» «Αυτός που συκοφαντεί τον πένητα, εξοργίζει Εκείνον που τον έπλασε.» «

Αλλά για να τους νομοθετήσει ότι είναι άνθρωποι και να μην καταπατούν, αγνοώντας τη φύση τους, τους νόμους της φύσης που έλαβαν από τον Θεό. «Γιατί, Κύριε, στάθηκες μακριά», αφού αναλήφθηκες από εμάς τους μαθητές σου, και «μας παραβλέπεις στις περιστάσεις» κατά τις οποίες θλιβόμαστε; «Όταν υπερηφανεύεται ο ασεβής» Νέρων, «καταφλέγεται ο πτωχός» τω πνεύματι Πέτρος και Παύλος, επειδή θανατώθηκαν από αυτόν, «συλλαμβάνονται σε μιαρά διαβούλια», «με τα οποία» οι ασεβείς «διαλογίζονται, διότι επαινείται ο αμαρτωλός» από τους ομοίους του «για τις επιθυμίες της ψυχής του, και αυτός που αδικεί ευλογείται», επαινείται δηλαδή όχι από τον Θεό, αλλά από ανθρώπους κόλακες και φίλους της αδικίας. «Εξόργισε τον Κύριο ο αμαρτωλός» με αθέμιτες πράξεις. «Σύμφωνα με το πλήθος της οργής του δεν θα αναζητήσει» να πράξει και κάτι αγαθό. «Δεν υπάρχει ο Θεός ενώπιόν του», ώστε να τον φοβάται. «Βεβηλώνονται οι οδοί του σε κάθε καιρό, απομακρύνονται οι κρίσεις σου από το πρόσωπό του», επειδή παραβαίνει τους νόμους σου, «όλους τους εχθρούς του θα τους κατακυριεύσει» ανταποδίδοντας με πονηρία. «Διότι είπε στην καρδιά του· δεν πρόκειται να κλονιστώ από γενιά σε γενιά χωρίς να πάθω κακό».