Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 9:33

Ανάστα, Κύριε ο Θεός μου. Προσεύχεται να παρακινήσει την ανοχή και την αγαθότητα του Θεού· διότι, όταν το χέρι του Θεού δεν υψώνεται ενάντια στην αφροσύνη των ασεβών, αυτοί γίνονται πιο θρασείς. [Ας υψωθεί το χέρι σου. Ύψωσε το χέρι σου και δίδαξέ τους ότι προνοείς για τους αδικουμένους· και αφού εγερθείς σαν από ύπνο, δείξε την από μέρους σου τιμωρία ανώτερη από τις δικές τους βουλές. Και τιμώρησε μεν εκείνους, σπλαχνίσου δε τον αδικούμενο, αγανακτώντας εντονότερα με τα θράση και τις βλασφημίες τους.]

Είτε δηλαδή, όταν ο ασεβής κυριαρχήσει επί των πενήτων, καθένας που το υφίσταται αυτό, έχοντας βρεθεί υπό την εξουσία και την τυραννία εκείνου, θα σκύψει και θα πέσει· δηλαδή θα ταπεινωθεί και θα κείτεται κατά κάποιον τρόπο στη γη, μοιάζοντας με αυτούς που έχουν πεθάνει στον πόλεμο. Ή ο ίδιος ο ασεβής, όταν κυριαρχήσει επί των φτωχών, δηλαδή των αδυνάτων, θα πέσει· όπως ακριβώς και ο Σατανάς, όταν κυριάρχησε επί των πενήτων, τότε ταπεινώθηκε. <Διότι είπε στην καρδιά του: Ο Θεός έχει ξεχάσει.> (L f. 72.) Νόμισε δε και ο Σατανάς ότι θα κατακυριεύσει τους πένητες, θεωρώντας ότι ο Θεός δεν επιβλέπει πλέον τη γη, αλλά ότι έχει αποστρέψει τελείως το πρόσωπό Του και δεν φροντίζει αυτούς που βρίσκονται σε αυτήν. <Ας υψωθεί το χέρι σου.> (A f. 72, B f. 40·) Ας πατάξει, λέει, το χέρι σου και ας υψωθεί λοιπόν, επιφέροντας σε όσους σφάλλουν τη μάστιγα, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Παρά ταύτα όλα, ο θυμός δεν αποστράφηκε, αλλά το χέρι είναι ακόμη υψωμένο»· διότι πάντοτε, κατά κάποιον τρόπο, υψώνεται ψηλά το χέρι αυτών που κτυπούν. Είτε κατανοήσεις έτσι τον στίχο, είτε και με διαφορετικό τρόπο, χέρι του Θεού είναι η παντοδύναμη, ζωντανή και ενυπόστατη δύναμή Του, δηλαδή ο Υιός, ο οποίος, αφού υψώθηκε για εμάς και υπέμεινε τον τίμιο σταυρό, δοξάστηκε. Διότι έτσι κατήργησε το κράτος του θανάτου και επανέφερε την ανθρώπινη φύση από τη φθορά στην αφθαρσία και την αθανασία· επειδή τα πάντα κατεργάζεται μέσω του Υιού.

Ανάστηθι, Κύριε ο Θεός μου, ας υψωθεί το χέρι σου, μην ξεχάσεις τους φτωχούς σου μέχρι τέλους. Βλέπεις, διότι εσύ κατανοείς τον πόνο και την οργή, ώστε να τους αναλάβεις στα χέρια σου. Σε εσένα έχει εγκαταλειφθεί ο φτωχός, στο ορφανό εσύ υπήρξες βοηθός.

Και, «Ανάστηθι, Κύριε ο Θεός μου, ας υψωθεί το χέρι σου· μη λησμονήσεις τους πένητες». Ας απευχηθούμε μια τέτοια ανύψωση, και ας μη θελήσουμε να δούμε να σηκώνεται το χέρι εναντίον των απειθούντων, και πολύ περισσότερο να εξαπολύεται στους σκληρότερους. Και, «Δεν λησμόνησε την κραυγή των πενήτων»· Και, «Δεν θα λησμονηθεί ως το τέλος ο φτωχός»· και, «Οι μεν οφθαλμοί του επιβλέπουν τον πένητα» (πράγμα που είναι ανώτερο και κυριότερο του βλεφάρου), «τα δε βλέφαρά του εξετάζουν τους υιούς των ανθρώπων»· μια μικρότερη, όπως θα έλεγε κανείς, επίβλεψη και δευτερεύουσα.

Σε κρυφά μέρη: Εννοεί τον διάβολο· διότι στα κρυφά επιθύμησε να σκοτώσει τον Χριστό. Διότι αθώος στα χέρια και καθαρός στην καρδιά είναι μόνο ο Χριστός (ο Θεός). Τα μάτια του: Εννοεί του διαβόλου, που στράφηκαν προς τον Χριστό· διότι εμφανίστηκε πένης, καθώς για χάρη μας έγινε φτωχός. Ενεδρεύει: Το λιοντάρι πάντοτε στη δική του σπηλιά στήνει ενέδρα για άρπαγμα (αρπαγή)· έτσι και ο διάβολος στη συναγωγή των Ιουδαίων, σαν σε μάντρα, κυνηγούσε τον Χριστό, νομίζοντας ότι είναι ένας απλός άνθρωπος. Να αρπάξει τον φτωχό: Δηλαδή τον Χριστό, που για χάρη μας έγινε φτωχός, τον οποίο, όπως νόμιζαν, αφού τον άρπαξαν, τον έσερναν. Στην παγίδα: Ο Χριστός έπιασε τον διάβολο· διότι στην παγίδα που ο ίδιος (ο διάβολος) έστησε, σε αυτήν πιάστηκε και ταπεινώθηκε. Θα ταπεινώσει: Διότι νόμισε ο εχθρός ότι θα κυριαρχήσει και πάνω στους ίδιους τους αποστόλους, αλλά και στους μάρτυρες· όταν λοιπόν φάνηκε ότι τους είχε κυριεύσει όλους, τότε συντρίφθηκε και έπεσε. [Διότι το να σκύψει υποδηλώνει το να συντριβεί]. Διότι είπε μέσα στην καρδιά του: Νόμιζε δηλαδή ο διάβολος ότι ο Θεός τον είχε παραδώσει στη λήθη και δεν έβλεπε τα όσα εκείνος μηχανευόταν εναντίον Του. Ανάστηθι, Κύριε: Διότι, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, υψώθηκε πάλι στους ουρανούς, τους οποίους ποτέ δεν είχε εγκαταλείψει· και καθώς υψωνόταν με δόξα, σήκωσε το χέρι Του εναντίον των εχθρών και τους σκόρπισε σε όλη τη γη. Μην ξεχάσεις: Δηλαδή μην ξεχάσεις τον άνθρωπο, που έγινε τόσο φτωχός, ώστε να τρώει ξυλοκέρατα.

Διότι εκείνος που πιστεύει σε εμένα, λέει ο Χριστός, και αν πεθάνει, θα ζήσει· έτσι και οι άπιστοι, ακόμη και πριν πεθάνουν, εξαιτίας της καταδίκης που τους βαρύνει, είναι ήδη νεκροί. «Ανάστηθι, Κύριε.» Ερωτά ποια αμαρτία του ασεβούς, δηλαδή του διαβόλου, ή και του εξαιρετικά ασεβούς ανθρώπου, αποστρέφεται περισσότερο ο Θεός· έπειτα ο ίδιος, αφού έθεσε το ερώτημα, το απάντησε. Διότι είπε μέσα στην καρδιά του: «Δεν θα επιζητήσει ευθύνες». Συκοφαντεί τον Θεό, λέει, υποστηρίζοντας ότι επιτρέπει να μένουν τα ανθρώπινα ζητήματα χωρίς πρόνοια και ανεξερεύνητα· γεγονός που αποτελεί προτροπή προς απώλεια για όσους εξαπατώνται· γι' αυτό, ακολούθως, προσέθεσε: «Σε σένα έχει εγκαταλειφθεί ο πτωχός.»

Ανάστηθι, Κύριε ο Θεός μου, ας υψωθεί το χέρι σου. Μην ξεχάσεις τους πένητες. Άλλος λέει: Σήκωσε το χέρι σου. Για ποιον λόγο εξόργισε ο ασεβής τον Θεό; Διότι είπε μέσα στην καρδιά του: Δεν θα ζητήσει ευθύνες. Βλέπεις, διότι εσύ παρατηρείς τον πόνο και τον θυμό, ώστε να τον παραδώσεις στα χέρια σου.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΘ΄. — Περί παραμονής και των παραμενόντων· και ότι πρέπει αυτοί να διατηρούν πίστη και εύνοια προς εκείνους που τους προσέλαβαν. «Απόκτησε εμπιστοσύνη με τον πλησίον σου, για να ευφρανθείς με τα αγαθά του. Σε καιρό θλίψης μείνε κοντά του, για να γίνεις συγκληρονόμος στην κληρονομιά του.» «Βάλε στο σπίτι σου ξένο, και θα σε αναστατώσει με ταραχές και θα σε αποξενώσει από τα δικά σου υπάρχοντα.» ΤΙΤΛΟΣ Κ΄. — Περί προϊσταμένων· και ότι πρέπει αυτοί να προΐστανται με ζήλο. «Ο προϊστάμενος, ας προΐσταται με ζήλο.» ΤΙΤΛΟΣ ΚΑ΄. Περί φτωχών· και ότι δεν πρέπει να αποφεύγουμε, να εξουθενώνουμε και να αποστρεφόμαστε τους πένητες. «Ο Θεός θα εισακούσει την κραυγή του πένητα και του φτωχού.» «Ο Κύριος έγινε καταφύγιο για τον πένητα· δεν ξέχασε την κραυγή των πενήτων. Ο φτωχός δεν θα ξεχαστεί παντοτινά· η υπομονή των πενήτων δεν θα χαθεί για πάντα. Όταν υπερηφανεύεται ο ασεβής, καταφλέγεται ο φτωχός. Σε σένα έχει αφεθεί ο φτωχός. Εισάκουσες, Κύριε, την επιθυμία των πενήτων.» «Καταντροπιάσατε τη βουλή του φτωχού· όμως ο Κύριος είναι η ελπίδα του.» «Θα φάνε οι πένητες και θα χορτάσουν.» «Θα κρίνει δίκαια τους φτωχούς του λαού, και θα σώσει τους γιους των πενήτων.» «Γνώρισα ότι ο Κύριος θα αποδώσει δικαιοσύνη υπέρ των φτωχών, και το δίκιο των πενήτων.» «Η φτώχεια ταπεινώνει τον άνθρωπο.» «Αυτός που ατιμάζει τον πένητα, αμαρτάνει.» «Ο φτωχός δεν υφίσταται απειλή.» «Αυτός που συκοφαντεί τον πένητα, εξοργίζει Εκείνον που τον έπλασε.» «

Με δική του θέληση, λέει, πράττει το κακό, αυτός «του οποίου το στόμα γέμει από κατάρες, πίκρα και δόλο» εναντίον των υποτακτικών του, «κάτω από τη γλώσσα του υπάρχει κόπος και πόνος» οργής και θυμού. «Κάθεται σε ενέδρα μαζί με πλούσιους» όμοιους στους τρόπους με αυτόν, «σε κρυφά μέρη για να σκοτώσει αθώο, τα μάτια του αποβλέπουν στον φτωχό» πώς να τον εκμεταλλευτεί και να τον κακοποιήσει. «Στήνει ενέδρα σε κρυφό μέρος όπως το λιοντάρι στη φωλιά του», πώς να θηρεύσει πανούργα τον φτωχό, «στήνει ενέδρα για να αρπάξει φτωχό· ελκύοντάς τον στην παγίδα» της δικής του κακοτροπίας θα ταπεινώσει τον πένητα. Τι θα πάθει όμως μετά από αυτά τα κακουργήματα; «Θα σκύψει», λέει, «και θα πέσει», αφού προηγουμένως «κυριαρχήσει πάνω στους φτωχούς». Θα σκύψει, ακόμη και χωρίς να το θέλει, αυτός που πριν από λίγο ήταν υπερόπτης και αγέρωχος. «Διότι έλεγε στην καρδιά του: Ο Θεός έχει ξεχάσει, και έστρεψε αλλού το πρόσωπό Του για να μη βλέπει πια». Και γι' αυτό λοιπόν ήταν σαν λιοντάρι που στήνει ενέδρα και κυνηγά φτωχούς και πένητες, αλλά έμαθε από όσα έπαθε ότι ο Θεός δεν ξεχνά, αλλά έχει τα πάντα μπροστά στα μάτια Του. «Ανάστηθι, Κύριε, ο Θεός μου», είτε δηλαδή εξεγέρσου για εκδίκηση, είτε από τον τάφο, και «ας υψωθεί το χέρι Σου» εναντίον των ασεβών, «μην ξεχάσεις τους φτωχούς Σου έως τέλους» αφήνοντάς τους να κακοπαθούν. «Ένεκα τίνος», για ποια αιτία «εξόργισε ο ασεβής τον Θεό; Διότι είπε μέσα στην καρδιά του: Δεν θα αναζητήσει» ο Θεός τα κακά. «