Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 9:36

Σε εσένα επαφίεται ο πτωχός, στο ορφανό εσύ υπήρξες βοηθός. Δηλαδή, αναμένει τη βοήθεια από εσένα. Σύντριψε τον βραχίονα του αμαρτωλού και του πονηρού. Αντί του να πει: τη δυναστεία του εχθρού. Θα αναζητηθεί η αμαρτία του, και δεν θα βρεθεί.

Πώς λοιπόν έζησε ο Σωτήρας μας, και πώς πολιτεύθηκε; Αμαρτία βέβαια δεν έπραξε. Διότι πώς θα μπορούσε η δικαιοσύνη να ηττηθεί από την αμαρτία; Πώς θα μπορούσε το ψεύδος να επικρατήσει της αλήθειας; Πώς η δύναμη να καταβληθεί από την αδυναμία; Ή πώς το μη ον να υπερισχύσει του όντος; Διότι ο μεν Θεός υπάρχει πάντοτε, χωρίς να έχει όριο στην ύπαρξή του και χωρίς να δέχεται τέλος· η δε αμαρτία δεν έχει καμία απολύτως ύπαρξη, ούτε κατανοείται ως έχουσα δική της υπόσταση. Αντιθέτως, αντλώντας την ύπαρξή της από τη στέρηση του καλού, σε αυτούς που την πράττουν μάλλον παρά σε αυτά που πράττονται κακώς, διαμορφώνεται μέσω των αδικημάτων ως νοερό σκότος, το οποίο διαλύεται από το φως της δικαιοσύνης· διότι το φως φέγγει στο σκοτάδι, και συντρέχει με τον τερματισμό των ατοπημάτων. Διότι, όταν παύσουν οι πονηρές πράξεις, εξαφανίζεται ταυτόχρονα και η ύπαρξη της αμαρτίας. Διότι λέγει: «Θα αναζητηθεί η αμαρτία του, και δεν πρόκειται να βρεθεί»· έστω και αν η τιμωρία για τα αμαρτήματα παραμένει αποταμιευμένη για όσους αμαρτάνουν, και είναι ατελεύτητη η κόλαση για τα αδικήματα.

Διότι συντρίβεται το πνεύμα του κόσμου, το οποίο ενέργησε την αμαρτία, ώστε να εγκαινιασθεί το ευθές στα έγκατα. Και συντρίβεται ο βραχίονας του αμαρτωλού, δηλαδή η πρακτική δύναμη της αμαρτίας, ώστε να αναζητηθεί η αμαρτία του και να μη βρεθεί. Παρόμοιο είναι και το: «Εγώ θα θανατώσω και θα ζωοποιήσω· θα πατάξω, και εγώ θα θεραπεύσω». Διότι θα θανατώσει αυτόν που ζει κακώς, ώστε μετά την κάθαρση από τη χειρότερη ζωή, να του χαρίσει την καινή.

Ψάλλει, λοιπόν, και ο θεσπέσιος Δαβίδ εκ μέρους των λυτρωμένων, και λέγει: «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη μου την καρδιά, θα διηγηθώ όλα τα θαυμάσιά σου. Θα ευφρανθώ και θα αγαλλιάσω σε σένα. Θα ψάλω στο όνομά σου, Ύψιστε, διότι εκδίκασες την υπόθεσή μου και το δίκιο μου. Κάθισες στον θρόνο, εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη· επέπληξες τα έθνη, και καταστράφηκε ο ασεβής· το όνομά του το εξάλειψας στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος.» Μάλιστα και κάπου αλλού πάλι λέγει για αυτόν τα εξής: «Θα αναζητηθεί η αμαρτία του, και δεν πρόκειται να βρεθεί εξαιτίας του.» Είπε δε και ο ίδιος ο Σωτήρας: «Τώρα είναι η κρίση αυτού του κόσμου, τώρα ο άρχοντας αυτού του κόσμου θα εκδιωχθεί έξω.» Είναι καιρός λοιπόν ανταπόδοσης, και με αυτόν τον τρόπο με τον οποίο έλαμψε στον κόσμο ο Χριστός· και λέγει ότι έχει έλθει, ώστε να παρηγορήσει όλους όσους πενθούν για τη Σιών, να τους δώσει δόξα αντί για στάχτη, και έλαιο ευφροσύνης, και ένδυμα δόξας αντί για πνεύμα ακηδίας. Διότι έχουν υπάρξει κατά καιρούς μεταξύ των Ιουδαίων άνδρες άγιοι, και νομομαθείς, και ερευνητές των προφητικών κηρυγμάτων, και βαθιοί γνώστες.

Διότι ο Θεός καθόλου δεν παραμέλησε τα επίγεια, αλλά έστειλε από τους ουρανούς τον Υιό Του για να αναζητήσει το χαμένο, για να επαναφέρει τον πλανεμένο, για να δυναμώσει το αδύναμο, για να απαλλάξει από την ασθένεια τον συντετριμμένο. <Σε εσένα έχει εγκαταλειφθεί ο φτωχός.> (A f. 72 b, B f. 40 b.) Εννοεί τον ασθενή και τον αβοήθητο, που ζητούν βοήθεια μόνο από εσένα· διότι μπορεί να διασώσει τόσο τους φτωχούς όσο και τα ορφανά. Αυτοί λοιπόν πολύ εύλογα θα μπορούσαν να είναι εκείνοι που δεν έχουν ακόμη επιγνώσει τον κατά φύση και αληθινό Θεό· και είναι φτωχοί μεν, επειδή δεν έχουν τον πλούτο των θείων και ιερών χαρισμάτων, δηλαδή αυτά που προέρχονται από την ευσεβή πολιτεία και την κατά Χριστόν ζωή· ορφανά δε, επειδή δεν έχουν αποκτήσει ακόμη ως Πατέρα τους τον Θεό. Διότι ο Υιός έδωσε την εξουσία σε αυτούς που πιστεύουν στο όνομά Του να γίνουν τέκνα Θεού· επομένως, αυτοί που δεν έχουν πιστέψει ακόμη, ούτε βέβαια έχουν την αναγέννηση από το νερό και το Πνεύμα, θεωρούνται αναμφίβολα ορφανά. <Στο ορφανό εσύ ήσουν βοηθός.> (Cf. 20.) Δεν είπε: Εσύ είσαι, αλλά, Ήσουν. Διότι πρωτύτερα, όταν όλοι παρανομούσαν, εσύ μόνος ήσουν βοηθός των ορφανών· ενώ τώρα είναι και οι δικοί σου, αυτοί που τηρούν τις εντολές του νόμου. <Σύντριψε τον βραχίονα του αμαρτωλού και πονηρού.> (A f. 72 b, E f. 18.)

Και η αμαρτία του Σατανά υπήρξε τόσο μεγάλη, ώστε, αφού εξετάστηκε από τον Θεό, αποδείχθηκε άξιος της έσχατης καταδίκης· γι' αυτό ακριβώς και συντρίφθηκε και ατόνησε ο βραχίονάς του, δηλαδή η δυναστεία του εναντίον μας. Όμως το αίτημα είναι αγιοπρεπές και το περιεχόμενο της προσευχής γεμάτο από κάθε έπαινο. Διότι είναι όσιο και ωφέλιμο για όλη τη ζωή το να συντρίβεται ο βραχίονας κάθε αμαρτωλού, δηλαδή η εξουσία του· επειδή για κανέναν άλλο σκοπό δεν την κατέχουν, παρά μόνο για να συντρίβουν τους φτωχούς.

Ο βραχίονας αυτού του αμαρτωλού συντρίβεται από τον Κύριο, και η αμαρτία του αναζητείται και δεν βρίσκεται. <Θα αναζητηθεί η αμαρτία του, και δεν θα βρεθεί.> (B f. 41.) Διότι εάν, λέει, ερευνηθεί η [αμαρτία] του αμαρτωλού που πράττει τα φαύλα, δεν θα βρεθεί εξαιτίας της, δηλαδή θα αφανιστεί δικαίως. <Θα αφανιστείτε, έθνη, από τη γη του.> (A f. 73.) Διότι κατά τη βασιλεία του θα ριχτούν στο αιώνιο πυρ. Ως έθνη όμως εννοεί τους ακάθαρτους δαίμονες, και όχι τους ανθρώπους, για τους οποίους υπήρχε ελπίδα να σωθούν μέσω του Χριστού, αφού δικαιωθούν με την πίστη.

Η πονηρία αποτελεί βεβαίως ένα ιδιαίτερο κακό σε σύγκριση με τις υπόλοιπες αμαρτίες· γι' αυτό θαυμάσια ο λόγος (της Γραφής) αποκάλεσε άλλον τον αμαρτωλό και άλλον τον πονηρό: «Σύντριψε τον βραχίονα του αμαρτωλού και πονηρού». Ορισμένοι δε όρισαν καθόλου άστοχα την πονηρία ως εκούσια κακοποιία· διότι άλλο είναι το να κάνει κανείς κακό από άγνοια και σαν να νικιέται, και άλλο να θέλει ακριβώς αυτό, το να κάνει δηλαδή κακό· το οποίο είναι και η πονηρία, εξαιτίας της οποίας και ο διάβολος ονομάζεται πονηρός. <Εκείνοι όμως που υπομένουν τον Κύριο, αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη.> (A f. 193 b, B f. 126 b) Επειδή συνηθίζουμε κάπως πάντοτε να απομακρυνόμαστε από τα πονηρά, ωθούμενοι προς το καλύτερο από τον φόβο της τιμωρίας, και να κατευθυνόμαστε στο να ζούμε σύννομα από την επιθυμία των χαρισμάτων του Θεού, για τον λόγο αυτό, αφού ο Ψαλμωδός έδειξε ότι το τέλος όσων πονηρεύονται είναι ολέθριο, προσθέτει ότι αυτοί που υπομένουν τον Κύριο, δηλαδή όσοι κατορθώνουν τον ευδόκιμο βίο μέσω της καρτερίας και της υπομονής, θα κληρονομήσουν τη γη· η οποία δεν αποτελεί μέρος αυτής της γης που βρίσκεται υπό κατάρα, την οποία με λύπες τρώει όλες τις ημέρες του εκείνος που την καλλιεργεί, αλλά εκείνη τη γη που έχει ετοιμαστεί για τους αγίους. Διότι κλήρος τους είναι η καλλίπολη των αγίων, η ιερή και άνω. Επειδή εκεί θα συνυπάρξουν με τους χορούς των αγγέλων, δοξολογώντας ακατάπαυστα τον Θεό που τους έδωσε την κληρονομιά, και ο οποίος έγινε χορηγός των υπέρλογων χαρισμάτων σε αυτούς.

Σύντριψε τον βραχίονα του αμαρτωλού και πονηρού· θα αναζητηθεί η αμαρτία του, και δεν θα βρεθεί. Έτσι, λοιπόν, παρακινεί την ανοχή του Θεού προς την κρίση των ασεβών. Η δε ανυψωμένη χείρα φανέρωσε την κριτική δύναμη. Διότι, για όσο διάστημα αυτή δεν τιμωρεί τους ασεβείς, δίνει την εντύπωση ότι τιμωρείται η ίδια· όταν όμως αποδίδει στον καθένα σύμφωνα με το δίκαιο, λέγεται ότι υψώνεται, και από αυτήν κανείς δεν πρόκειται να ξεφύγει. Γι' αυτό λέει: «Για να παραδοθεί στο χέρι σου». Επομένως, ο δικός σου φτωχός, ακούγοντας τα λόγια σου που λένε: «Μην παίρνετε μόνοι σας εκδίκηση, αγαπητοί, αλλά δώστε τόπο στην οργή. Σε εμένα ανήκει η εκδίκηση, εγώ θα ανταποδώσω, λέει ο Κύριος».

Επειδή λοιπόν με τον λόγο καθαρίσαμε το πλήρωμα του χορού, εμπρός, με όση δύναμη έχουμε, αφού εξαγνίσουμε και τα σώματα και τις ψυχές, και αφού υψώσουμε όλοι μαζί μία φωνή, συναρμοσμένοι στο ένα Πνεύμα, ας ψάλουμε εκείνη την επινίκια ωδή, την οποία έψαλε κάποτε ο Ισραήλ για τους Αιγυπτίους, όταν αυτοί σκεπάστηκαν από την Ερυθρά Θάλασσα, υπό την ηγεσία της Μαρίας, η οποία έκρουε το τύμπανο: Ας ψάλουμε στον Κύριο, διότι έχει δοξαστεί ένδοξα. Άλογο και αναβάτη έριξε, όχι στη θάλασσα (διότι αυτό το προσαρμόζω στη δική μας ωδή), αλλά εκεί που Του ήταν αρεστό και με τον τρόπο που Εκείνος έκρινε δίκαιο. Εκείνος που δημιουργεί τα πάντα και τα μετασχηματίζει, όπως είπε κάπου στην προφητεία του ο Αμώς θεολογώντας ενθεότατα: Αυτός που μετατρέπει τη σκιά του θανάτου σε αυγή, και συσκοτίζει την ημέρα σε νύχτα, και σαν μέσα από κάποιον κύκλο κατευθύνει και κυβερνά ολόκληρο τον κόσμο και τα δικά μας ζητήματα, τα οποία ταυτόχρονα και κλονίζονται και παραμένουν ακλόνητα, καθώς κινούνται και περιστρέφονται από τις μεταβολές, παίρνοντας άλλοτε τη μία και άλλοτε την άλλη μορφή· ως προς την τάξη όμως της Θείας Πρόνοιας παραμένουν σταθερά και ακίνητα, έστω κι αν πορεύονται μέσα από αντίθετες καταστάσεις, οι οποίες στον Λόγο είναι μεν φανερές, ενώ σε εμάς άγνωστες. Αυτός που καθαιρεί δυνάστες από τους θρόνους τους, και στολίζει με διάδημα εκείνον που κανείς δεν το περίμενε (διότι και αυτό το λαμβάνω από τη Θεία Γραφή)· Εκείνος που περιβάλλει με θάρρος τα αδύναμα γόνατα, και συντρίβει τους βραχίονες του αμαρτωλού και του πονηρού (και αυτά από άλλη ωδή τα αντλώ, ανάλογα με το πώς έρχεται το καθένα στη μνήμη μου, καθώς πολλοί με βοηθούν να συμπληρώσω την ωδή και συνεισφέρουν στον ευχαριστήριο ύμνο)· Εκείνος που επιτρέπει να βλέπουμε την υπεροψία του ασεβούς να υψώνεται πάνω από τους κέδρους, αλλά και την καθαίρεσή του ώστε να μην υπάρχει πια, όταν δυνηθούμε να προσπεράσουμε την ασέβειά του με ταχύτητα και με ασφάλεια βήματος.

«Ένεκεν τίνος» Εξαιτίας του ανθρώπου παρόργισε ο διάβολος τον Θεό, ανατρέποντάς τον με την πλάνη των ειδώλων. «Είπε γάρ εν καρδία» Δηλαδή όσο και αν καταβροχθίσω τον άνθρωπο, δεν υπάρχει κανείς που να τον αναζητά, λέει ο διάβολος. «Βλέπεις» Ο Θεός λέει προς τον διάβολο: Βλέπεις ότι εσύ είσαι αυτός που βλάπτει τον άνθρωπό μου. «Του παραδούναι» Διότι τα πάντα κάνεις, ώστε να κατέχεται ο άνθρωπος στα χέρια σου. «Σοι ουν» Προς τον Θεό, είναι φανερό, βόησαν οι πτωχοί τω πνεύματι και όσοι απορφανίστηκαν από τον κόσμο, ώστε να φρουρούνται από Αυτόν. «Σύντριψον» Του διαβόλου, είναι φανερό· διότι αυτός είναι και αμαρτωλός και πονηρός. Τον βραχίονα αυτού, δηλαδή την ισχύ, κατάργησε, για να μη λυμαίνεται τον άνθρωπο. «Ζητηθήσεται» Δηλαδή, εάν αναζητηθεί το τέλος της, δεν βρίσκεται· διότι είναι πολλή. «Βασιλεύσει» Διότι η βασιλεία του Χριστού και Θεού είναι βασιλεία αιώνια, χωρίς διαδοχή και ατελεύτητη. «Απολείσθε» Οι δαίμονες από τον άνθρωπο· διότι ο άνθρωπος είναι γη νοητή. «Την επιθυμίαν» Τη θέληση των δικαίων και την ετοιμασία της καρδιάς τους. Εννοεί δε τις αγαθές πράξεις, και ο Θεός εισακούει και επιβλέπει και χαίρει για αυτές. «Κρίναι» Διότι των ορφανών και των ταπεινών υπερασπιστής και βοηθός είναι ο Θεός, μέσω του οποίου το θράσος των αλαζόνων πίπτει και θεωρείται ως μηδέν, και το φρύαγμα επί της γης λογίζεται ως μηδέν.

Θα καταστεί ανενεργό το έγγραφο των αμαρτιών του, διότι η πίστη του το εξάλειψε. Ας διαγραφεί η καταγραφή των αδικημάτων του χάρη στην καλή του ομολογία. Δεν μετανόησε από πριν, αλλά κατανόησε την κατάλληλη στιγμή· πριν από τον θάνατο, χωρίς πίστη, ήταν γυμνός, ενώ κατά τον θάνατο η πίστη του νίκησε τη θάλασσα των πλημμυρίδων της αμαρτίας· σε καιρό ανέσεως δεν γνώριζε, αλλά σε καιρό ανάγκης αναγνώρισε το δίκαιο. Όταν οι μαθητές μου με εγκατέλειπαν, αυτός κατέφυγε σε εμένα· όταν ο Πέτρος έλεγε «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο», τότε αυτός με ομολόγησε Βασιλέα των ουρανών· όταν οι ιερείς με θανάτωναν, τότε αυτός με αποκάλεσε Κύριο της ζωής. Ενώπιόν μου, που βλέπω την πρόθεση και την προθυμία, το έργο της μετανοίας του έχει συντελεστεί· για εμένα έχει εκπληρωθεί η δικαίωση της υπομονής αυτού που έκλινε την καρδιά του προς το αγαθό. Μέσω της πλευράς ο Αδάμ έκλεισε τον παράδεισο, ενώ αυτός με την ομολογία του ανοίγει την πύλη που φρουρείται από τη φλογίνη ρομφαία. Μην αναζητάτε την αμαρτία του, την οποία δεν πρόκειται να βρείτε. Γι' αυτό ο Δαβίδ πριν από τόσες γενεές προφήτευσε: «Θα αναζητηθεί η αμαρτία του, και δεν θα βρεθεί».

Κανένας δεν είναι κατ' αυτόν τον τρόπο προστάτης τους, παρά μόνον εσύ. Διότι η λέξη «Εγκαταλείφθηκε», αυτό ακριβώς φανερώνει. Κανένας άλλος, λέει, παρά μόνον εσύ είσαι ο προστάτης των ορφανών και των πτωχών. Σύντριψε τον βραχίονα του αμαρτωλού και του πονηρού. Θα αναζητηθεί η αμαρτία του, και δεν πρόκειται να βρεθεί εξαιτίας αυτής. Κάποιος άλλος αναφέρει: Ας αναζητηθεί η ασέβειά του, για να μη βρεθεί ο ίδιος.

«Και εκείνοι που τον είδαν θα πουν: Πού είναι;» «Οργή θα επιπέσει στους αμαρτωλούς, και τότε θα γνωρίσουν πού βρίσκεται η ύλη τους.» «Εκείνοι που σπέρνουν άτοπες πράξεις, θα θερίσουν οδύνες. Από το πρόσταγμα του Κυρίου θα εξολοθρευθούν, και από την πνοή της οργής του θα αφανιστούν.» «Ποιος στάθηκε σταθερός μπροστά στο πρόσωπο του ασεβούς; Το φως των ασεβών θα σβήσει.» «Τα πρόσωπα των ασεβών θα γεμίσουν με ατιμία.» «Όλη η ζωή του ασεβούς περνά μέσα σε αγωνία· όταν νομίζει ότι ειρηνεύει, θα έρθει η καταστροφή του.» «Η ελπίδα του ασεβούς θα χαθεί· διότι το σπίτι του θα μείνει ακατοίκητο. Και η σκηνή του θα μεταβληθεί σε ιστό αράχνης.» «Ημέρα οργής θα επέλθει σε αυτόν.» «Το λυχνάρι των ασεβών θα σβήσει. Θα έρθει σε αυτούς η καταστροφή, και θα γίνουν σαν το άχυρο μπροστά στον άνεμο.» «Τα μάτια των ασεβών θα λιώσουν. Διότι η ελπίδα τους είναι η απώλεια.» «Εκείνος που αγαπά την αδικία, μισεί τη δική του ψυχή.» «Οι αμαρτίες ελαττώνουν τις φυλές.» «Οι παρανομίες αιχμαλωτίζουν τον άνθρωπο, και ο καθένας σφίγγεται με τα δεσμά των δικών του αμαρτιών.» «Δεν θα κατοικήσει μαζί σου αυτός που πονηρεύεται, ούτε θα παραμείνουν.» «Θα λάβει τέλος, λοιπόν, η πονηρία των αμαρτωλών, και εσύ θα κατευθύνεις.» «Σύντριψε τον βραχίονα του αμαρτωλού και του πονηρού.» «Η ανάμνησή του χάθηκε με πάταγο.» «Θα βρέξει πάνω στους αμαρτωλούς παγίδες, φωτιά και θειάφι.» «Πολλές είναι οι μάστιγες του αμαρτωλού» «Το δε πρόσωπο του Κυρίου στρέφεται εναντίον εκείνων που πράττουν το κακό, για να τους εξολοθρεύσει.» «Ο θάνατος των αμαρτωλών είναι κακός, και εκείνοι που μισούν τον δίκαιο.» «

«Ας ντροπιαστούν και ας εξευτελιστούν αυτοί που ζητούν την ψυχή μου.» «Μην σπλαχνιστείς κανέναν από όσους εργάζονται την ανομία. Ο Θεός μου θα μου δείξει την τιμωρία των εχθρών μου· μην τους θανατώσεις.» «Ας γίνει το τραπέζι τους παγίδα μπροστά τους.» «Ξέχυσε πάνω τους την οργή Σου, πάνω στα έθνη που δεν Σε γνωρίζουν.» «Θεέ μου, κάνε τους σαν τον τροχό, σαν την καλαμιά μπροστά στον άνεμο. Γέμισε τα πρόσωπά τους με ατίμωση, και θα αναζητήσουν το όνομά Σου.» «Δεν θέλησε την ευλογία, και θα απομακρυνθεί από αυτόν. Ας ντυθούν με ντροπή εκείνοι που με συκοφαντούν.» «Σύντριψε τον βραχίονα του αμαρτωλού και πονηρού.» «Ας ντροπιαστούν εκείνοι που παρανομούν μάταια.» «Δώσε σε αυτούς, Κύριε, μήτρα που δεν γεννά και ξερούς μαστούς.» «Αντί για ευωδία θα υπάρχει σκόνη, και αντί για ζώνη θα ζωστείς με σκοινί, και αντί για χρυσό στολίδι στο κεφάλι θα αποκτήσεις φαλάκρα εξαιτίας των έργων σου, και αντί για πορφυρό χιτώνα θα ντυθείς με σάκο.»

ΤΙΤΛΟΣ ΙΘ΄. — Περί παραμονής και των παραμενόντων· και ότι πρέπει αυτοί να διατηρούν πίστη και εύνοια προς εκείνους που τους προσέλαβαν. «Απόκτησε εμπιστοσύνη με τον πλησίον σου, για να ευφρανθείς με τα αγαθά του. Σε καιρό θλίψης μείνε κοντά του, για να γίνεις συγκληρονόμος στην κληρονομιά του.» «Βάλε στο σπίτι σου ξένο, και θα σε αναστατώσει με ταραχές και θα σε αποξενώσει από τα δικά σου υπάρχοντα.» ΤΙΤΛΟΣ Κ΄. — Περί προϊσταμένων· και ότι πρέπει αυτοί να προΐστανται με ζήλο. «Ο προϊστάμενος, ας προΐσταται με ζήλο.» ΤΙΤΛΟΣ ΚΑ΄. Περί φτωχών· και ότι δεν πρέπει να αποφεύγουμε, να εξουθενώνουμε και να αποστρεφόμαστε τους πένητες. «Ο Θεός θα εισακούσει την κραυγή του πένητα και του φτωχού.» «Ο Κύριος έγινε καταφύγιο για τον πένητα· δεν ξέχασε την κραυγή των πενήτων. Ο φτωχός δεν θα ξεχαστεί παντοτινά· η υπομονή των πενήτων δεν θα χαθεί για πάντα. Όταν υπερηφανεύεται ο ασεβής, καταφλέγεται ο φτωχός. Σε σένα έχει αφεθεί ο φτωχός. Εισάκουσες, Κύριε, την επιθυμία των πενήτων.» «Καταντροπιάσατε τη βουλή του φτωχού· όμως ο Κύριος είναι η ελπίδα του.» «Θα φάνε οι πένητες και θα χορτάσουν.» «Θα κρίνει δίκαια τους φτωχούς του λαού, και θα σώσει τους γιους των πενήτων.» «Γνώρισα ότι ο Κύριος θα αποδώσει δικαιοσύνη υπέρ των φτωχών, και το δίκιο των πενήτων.» «Η φτώχεια ταπεινώνει τον άνθρωπο.» «Αυτός που ατιμάζει τον πένητα, αμαρτάνει.» «Ο φτωχός δεν υφίσταται απειλή.» «Αυτός που συκοφαντεί τον πένητα, εξοργίζει Εκείνον που τον έπλασε.» «

Βλέπεις ότι εσύ θείο «πόνο και θυμό» θα παραθέσεις από μέρους σου, «για να παραδώσεις τον εαυτό σου στα χέρια» του Θεού. Λοιπόν, «σε σένα», τον ελεήμονα Θεό, «έχει αφεθεί ο φτωχός, στο ορφανό εσύ στάθηκες βοηθός». «Σύντριψε τον βραχίονα του αμαρτωλού και πονηρού», είτε του Γολιάθ είτε του διαβόλου, και η συντριβή αυτή, αν «αναζητηθεί ως αμαρτία, δεν πρόκειται να βρεθεί», έστω κι αν μύριες φορές μπορέσει κανείς να συντρίψει τέτοιους εχθρούς. «Και θα βασιλεύσει στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος». Διότι η βασιλεία Του δεν έχει τέλος, όπως ακριβώς δεν έχει ούτε αρχή. «Θα αφανιστείτε, έθνη, από τη γη Του». Όσα έθνη δεν έχετε τέτοια πίστη σε Αυτόν, αρμόζει να αφανιστείτε από τη γη Του. «Την» ευσεβή «επιθυμία των φτωχών εισάκουσες, Κύριε, στην» αγαθή «προετοιμασία της καρδιάς τους έδωσε προσοχή το αυτί σου». «Για να αποδώσεις δικαιοσύνη στο ορφανό και τον ταπεινό» από τα χέρια όσων είναι ισχυρότεροί του, «ώστε να μην συνεχίσει πλέον να καυχιέται ο άνθρωπος πάνω στη γη», επαιρόμενος με αλαζονεία.

Διότι σε εκείνους που ο χρόνος μετρά την αμαρτία, σε αυτούς ο χρόνος επίσης την αναιρεί, καθώς ο φιλάνθρωπος Θεός μάς χάρισε αυτήν τη δύναμη εξαιτίας της ασθένειας της σάρκας και της φθοράς και της θνητότητας που συμπαρομαρτούν στη γέννησή μας. Επειδή, μετά τη συντέλεια τούτου του κόσμου και του παρόντος αιώνα, όσοι δεν πρόλαβαν να εξαλείψουν εδώ τις αμαρτίες τους, αλλά παραπέμφθηκαν μαζί με αυτές σε εκείνον τον ατελεύτητο αιώνα, όταν και η θνητή μας φύση θα μεταβληθεί σε αθάνατη, δεν θα έχουν πλέον αυτήν τη δύναμη, αλλά ένα μεγάλο χάσμα έχει στηριχθεί ανάμεσα σε αυτούς και σε εκείνους που βρίσκονται γύρω από τον δίκαιο Αβραάμ, ώστε να μην μπορούν να περάσουν προς τα εκεί. Και όπως οι δίκαιοι κληρονομούν την αιώνια βασιλεία και την απόλαυση των άρρητων αγαθών, έτσι και αυτοί υφίστανται την αιώνια κόλαση μαζί με τον διάβολο και τους αγγέλους του, για τους οποίους έχει ετοιμαστεί το εξώτερο πυρ, έχοντας καταστεί στο εξής και αυτοί αθάνατοι σαν εκείνους και τιμωρούμενοι αθάνατα. Διότι θα αναζητηθεί η αμαρτία τους και δεν θα βρεθεί, εφόσον δεν συγκαταλέγεται καν στα όντα, αλλά, αποτελώντας ακριβώς το μη ον και την τέλεια έκπτωση από το ον, θα κατακαίγεται διαιωνίως δοκιμαζόμενη στο αιώνιο πυρ και παραμένοντας τροφή και καύσιμο για αυτό, ενώ οι ίδιοι θα σωθούν, αλλά έτσι, ως διά πυρός.