Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 9:6

Λέει ο παροιμιαστής: «Άνθρωπος συνετός, θρόνος αισθήσεως». Όταν λοιπόν δεις άνθρωπο θεοφόρο να δικάζει, να θεολογεί και να κρίνει ανάμεσα στην Εκκλησία και στις αιρέσεις, να λες στον Θεό με ευγνωμοσύνη: «Κάθισες πάνω σε θρόνο, εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη». Θρόνος του Θεού είναι και η θεόπνευστη Γραφή, στην οποία, καθήμενος ως δικαστής, αποφαίνεται: «Σε εμένα ανήκει η εκδίκηση, εγώ θα ανταποδώσω, λέει ο Κύριος». Και πάλι προς τον αμαρτωλό είπε ο Θεός, ως δικαστής προς υπόλογο που αναγινώσκει τα δικαιώματά Του προς βλάβη των πολλών: «Γιατί εσύ διηγείσαι τα δικαιώματά μου;», έως το «Θα σε ελέγξω και θα παραστήσω μπροστά στο πρόσωπό σου τις αμαρτίες σου». Επειδή λοιπόν, καθήμενος μέσα στη Γραφή, ελέγχει ως κριτής και τα παρουσιάζει ως δικαστής, «κάθισες πάνω σε θρόνο, εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη», επέπληξες τα έθνη για να απομακρυνθούν από τα είδωλα, και εξολοθρεύτηκε ο ασεβής διάβολος που τιμούνταν ανάμεσά τους ως θεός...

Αναγγέλλει, λοιπόν, την καθέδρα του, και λέει στον εκατοστό ένατο (Ψαλμό): «Είπεν ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε εκ δεξιών μου, μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου»· ενώ στον ένατο (Ψαλμό) διακηρύσσει μεγαλοφώνως και την επελθούσα καταστροφή του διαβόλου: «Κάθισες σε θρόνο, εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη· επιτίμησες τα έθνη, και καταστράφηκε ο ασεβής». Διότι, το γεγονός ότι έλαβε όλη την εξουσία της κρίσεως από τον Πατέρα δεν το απέκρυψε, αλλά προαναγγέλλει ότι αυτός θα έρθει ως κριτής των πάντων, στον μεν εβδομηκοστό πρώτο (Ψαλμό): «Θεέ, δώσε την κρίση σου στον βασιλιά, και τη δικαιοσύνη σου στον υιό του βασιλιά, για να κρίνει τον λαό σου με δικαιοσύνη, και τους πτωχούς σου με δίκαιη κρίση»· στον δε τεσσαρακοστό ένατο λέει: «Θα προσκαλέσει τον ουρανό άνω και την γη, για να κρίνει τον λαό του. Και θα αναγγείλουν οι ουρανοί τη δικαιοσύνη του· διότι ο Θεός είναι κριτής»· και στον ογδοηκοστό πρώτο: «Ο Θεός στάθηκε σε σύναξη θεών· και στο μέσο αυτών θα κρίνει τους θεούς». Και βεβαίως, την κλήση των εθνών μπορεί κανείς να τη μάθει από αυτήν (τη Βίβλο) σε πολλά σημεία, και μάλιστα από τον τεσσαρακοστό έκτο: «Όλα τα έθνη, χειροκροτήστε, αλαλάξτε στον Θεό με φωνή αγαλλιάσεως»· και στον εβδομηκοστό πρώτο: «Ενώπιόν του θα προσπέσουν οι Αιθίοπες, και οι εχθροί του θα γλείψουν το χώμα· βασιλιάδες της Θαρσείς και τα νησιά θα προσφέρουν δώρα· βασιλιάδες των Αράβων και της Σαβά θα προσκομίσουν δώρα· και θα τον προσκυνήσουν όλοι οι βασιλιάδες της γης, όλα τα έθνη θα τον υπηρετήσουν».

«Διότι υπερασπίστηκες την κρίση μου και το δίκαιό μου». Εδώ αποδίδει την αιτία της ευχαριστίας· η φράση «Εκάθισας επί θρόνου» δηλώνει την επιστασία του Θεού στην κρίση. «Επιτίμησας τα έθνη, και αφανίστηκε ο ασεβής». Προφανώς εννοεί τους νοητούς εχθρούς. «Εξάλειψας το όνομά του στον αιώνα». Αναφέρεται στον νοητό δράκοντα, ο οποίος είναι ο διάβολος. [«Επιτίμησας τα έθνη, και αφανίστηκε ο ασεβής».]

Εννοεί τον δράκοντα ή τον διάβολο· επειδή η επιτίμηση σημαίνει και διόρθωση. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι, με τη διόρθωση των εθνών από τους αποστόλους, καταστράφηκε ο ασεβής, αφού έσβησε και έπαψε η κνίσα των βωμών του. Διότι, όταν τα έθνη επιτιμήθηκαν και επέστρεψαν στον Κύριο, ο διάβολος, που ενεργούσε μέσα τους καθώς ήταν υιοί απείθειας, καταστράφηκε μαζί με τους ειδωλολατρικούς ναούς, οι οποίοι σαν πόλεις συγκρατούσαν εκείνους που απέβλεπαν στη δυσσέβεια. Και έτσι καταστράφηκαν, ώστε να μην υπολειφθεί ούτε ίχνος. Είναι δυνατόν να εκληφθεί αυτό και σύμφωνα με την τελική κρίση· διότι τότε, όταν οι αμαρτωλοί θα επιτιμώνται, και ο διάβολος, ο κατεξοχήν ασεβής, εξαφανίζεται. Οι πόλεις, αφού καταλύθηκε η ασέβεια που επικρατούσε παλαιότερα σε αυτές, δέχθηκαν την οικοδόμηση της ευσέβειας.] Οι ρομφαίες του εχθρού εξέλιπαν ολοκληρωτικά.

Ψάλλει, λοιπόν, και ο θεσπέσιος Δαβίδ εκ μέρους των λυτρωμένων, και λέγει: «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη μου την καρδιά, θα διηγηθώ όλα τα θαυμάσιά σου. Θα ευφρανθώ και θα αγαλλιάσω σε σένα. Θα ψάλω στο όνομά σου, Ύψιστε, διότι εκδίκασες την υπόθεσή μου και το δίκιο μου. Κάθισες στον θρόνο, εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη· επέπληξες τα έθνη, και καταστράφηκε ο ασεβής· το όνομά του το εξάλειψας στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος.» Μάλιστα και κάπου αλλού πάλι λέγει για αυτόν τα εξής: «Θα αναζητηθεί η αμαρτία του, και δεν πρόκειται να βρεθεί εξαιτίας του.» Είπε δε και ο ίδιος ο Σωτήρας: «Τώρα είναι η κρίση αυτού του κόσμου, τώρα ο άρχοντας αυτού του κόσμου θα εκδιωχθεί έξω.» Είναι καιρός λοιπόν ανταπόδοσης, και με αυτόν τον τρόπο με τον οποίο έλαμψε στον κόσμο ο Χριστός· και λέγει ότι έχει έλθει, ώστε να παρηγορήσει όλους όσους πενθούν για τη Σιών, να τους δώσει δόξα αντί για στάχτη, και έλαιο ευφροσύνης, και ένδυμα δόξας αντί για πνεύμα ακηδίας. Διότι έχουν υπάρξει κατά καιρούς μεταξύ των Ιουδαίων άνδρες άγιοι, και νομομαθείς, και ερευνητές των προφητικών κηρυγμάτων, και βαθιοί γνώστες.

Φαίνεται δε σε αυτά ότι ο Ψαλμωδός, διά του «εκάθισας», δηλώνει την επίβλεψη του Θεού στο να κρίνει· και ότι αποκαλεί «έθνη» αναγωγικώς τις αγέλες των πονηρών δαιμόνων, οι οποίες μοιράστηκαν μεταξύ τους την υφήλιο, παρασύροντας σε πολυειδή και πολύτροπη πλάνη και αμαρτία· ενώ ως «ασεβή» που εξολοθρεύεται εννοεί ή γενικώς καθέναν τέτοιον, ή και αυτόν τον ίδιο τον διάβολο.

Για να μάθεις δε τη δύναμη του Θεού, άκουσε τα εξής: <Εξάλειψας το όνομά τους στον αιώνα.> (B f. 35) Όχι μόνο, λέει, ασθένησαν και χάθηκαν όταν επιτιμήθηκαν οι εχθροί, αλλά εξαλείφθηκε και το όνομά τους. Και με το όνομα εδώ δεν εννοεί απλώς την ονομασία, επειδή ούτε αυτό συνέβη (διότι μέχρι σήμερα θυμόμαστε και τον Σατανά και τα ακάθαρτα δαιμόνια που είναι μαζί του)· αλλά δηλώνει τη δόξα. <Του εχθρού εξέλιπαν οι ρομφαίες μέχρι τέλους.> (A f. 61 b) Εξέλιπαν και οι ρομφαίες του διαβόλου μέχρι τέλους, δηλαδή ολοκληρωτικά. Και αυτές θα μπορούσαν να είναι είτε οι αντίπαλες δυνάμεις, μέσω των οποίων ήταν ισχυρός, είτε τα πάθη που μας τυραννούν, μέσω των οποίων υπέτασσε τους ανθρώπους πάνω στη γη και, αναδεικνύοντάς τους τραυματίες, τους έβαζε κάτω από τους δικούς του ζυγούς, είτε οι εφευρέσεις της διεστραμμένης του φύσης και οι πολύτροπες μηχανουργίες, τις οποίες δημιούργησε για τον όλεθρο των ανθρώπινων ψυχών. Διότι κάθε είδος αισχρής ηδονής και των άλλων αμαρτιών, λέμε ότι είναι διαβολικά μαχαίρια, δηλαδή βέλη των ακάθαρτων πνευμάτων, με τα οποία κατατοξεύουν την καρδιά και τη νεκρώνουν οδηγώντας την στην αμαρτία. Αλλά έχουν εξαλειφθεί οι ρομφαίες· διότι ενδυθήκαμε και εμείς την πανοπλία του Θεού, μέσω της οποίας τις αμβλύναμε. <Ετοίμασε με κρίση τον θρόνο του.> (B f. 35. b) Επομένως, ο αιώνιος βασιλιάς Χριστός, ως Θεός, βασίλευσε και επί των εθνών, υποτάσσοντάς τα και αυτά στα ευαγγελικά θεσπίσματα.

Και τώρα πλέον οι θεομίσητοι αυτοί δεν υπάρχουν, διότι ποτέ δεν υπήρξαν ουσιαστικά, αλλά αφού για λίγο καιρό προκάλεσαν ταραχές και ταράχτηκαν και οι ίδιοι, υπομένοντας στη συνέχεια μια απολύτως δίκαιη τιμωρία, κατέστρεψαν ολοσχερώς τον εαυτό τους, τους φίλους τους και τους οίκους τους, με αποτέλεσμα οι προφητείες που είχαν καταγραφεί παλαιότερα στις ιερές στήλες να επιβεβαιώνονται ως αληθινές από τα ίδια τα γεγονότα. Μέσω αυτών, ο θείος λόγος επαληθεύει και τα υπόλοιπα, διακηρύσσοντας για εκείνους τα εξής: «Οι αμαρτωλοί γύμνωσαν τη ρομφαία, τέντωσαν το τόξο τους για να καταβάλουν τον φτωχό και τον πένητα, για να σφάξουν τους ευθείς στην καρδιά· η ρομφαία τους ας εισέλθει στις δικές τους καρδιές και τα τόξα τους ας συντριβούν». Και πάλι: «Χάθηκε η μνήμη τους με πάταγο, και το όνομά τους» έχει εξαλειφθεί «εις τον αιώνα και εις τον αιώνα του αιώνος, διότι, όταν βρέθηκαν σε συμφορές, έκκραξαν, και δεν υπήρχε κανείς για να τους σώσει· φώναξαν προς τον Κύριο, και δεν τους εισάκουσε, αλλά εκείνοι μεν εμποδίστηκαν και έπεσαν, ενώ εμείς αναστηθήκαμε και ανορθωθήκαμε». Και η προφητεία που περιλαμβάνεται σε αυτά, «Κύριε, μέσα στην πόλη σου θα εξουθενώσεις την εικόνα τους», έχει αποδειχθεί αληθινή μπροστά στα μάτια όλων.

«Εις το τέλος υπέρ των κρυφίων του υιού» Εν τελειότητι πίστεως, υπέρ των κρυφών αμαρτημάτων εκείνων που προβαίνουν σε εξομολόγηση μέσα στην ψυχή τους, ο προφήτης προσέφερε στον Θεό μέσω της ψαλμωδίας. «Εξομολογήσομαί σοι» Δηλαδή, προσφέρω την εξομολόγηση από καρδιάς και με όλη μου τη δύναμη. «Διηγήσομαι» Δηλαδή, θα εξαγγείλω όλα όσα πρόκειται να κάνεις για εμένα· πώς κλίνεις τον ουρανό, πώς γίνεσαι σύμμορφος, για να σώσεις τον άνθρωπο. «Ευφρανθήσομαι» Στον θάνατό σου και στην ανάστασή σου, λέει ο άνθρωπος. «Ψαλώ» Για τη χαρά της παρουσίας σου· διότι όσοι χαίρονται πάντοτε ψάλλουν. «Εν τω αποστραφήναι» Διότι σε όσα επιχείρησε, συνελήφθη· επειδή όταν πέφτει ο εχθρός, οι αιχμάλωτοι χαίρονται. «Ασθενήσουσιν» Όσοι επαναστάτησαν εναντίον του Σωτήρα· διότι έχασαν τη δύναμή τους μέσα στη ματαιότητά τους. «Ότι εποίησας» Επειδή κατήργησες τους δαίμονες και ελευθέρωσες τον άνθρωπο. «Εκάθισας» Επάνω στον θρόνο εκάθισες τον κυριακό άνθρωπο, έχοντας νικήσει τον διάβολο. «Επετίμησας» Διότι, αφότου καταργήθηκαν τα έθνη των δαιμόνων, ο διάβολος έχασε την ισχύ του. «Το όνομα αυτών» Διότι έχασε και τον τόπο και το όνομα του αρχαγγέλου εις τον αιώνα· επειδή είναι αδύνατον να ονομαστεί έτσι πλέον. «Του εχθρού εξέλιπον» Διότι αφότου φανερώθηκε ο Χριστός, καταργήθηκαν οι δυνάμεις του διαβόλου· επειδή ως ρομφαία ερμηνεύεται η δύναμη. «Και πόλεις καθείλες» Τα βασίλεια του θανάτου και του άδη.

Διότι απένειμες το δίκαιό μου και την κρίση μου. Άλλος: Υπερασπίστηκες το δίκαιό μου. Κάθισες σε θρόνο εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη. Επέπληξες τα έθνη, και καταστράφηκε ο ασεβής. Άλλος: Εξολόθρευσες. Το όνομά του το εξάλειψες στον αιώνα του αιώνα.

Παρατήρησε πάλι τη φιλοσοφία του ανδρός, πώς ο ίδιος δεν αντεκδικείται τους εχθρούς του, αλλά παραχωρεί την κρίση στον Θεό, τηρώντας το αποστολικό παράγγελμα: «Να μην εκδικείστε για τους εαυτούς σας». Και δεν μπορεί κανείς να διαπιστώσει μόνο αυτό, αλλά και το ότι τα υπέφερε αυτά άδικα. Διότι, εάν δεν έπασχε άδικα, δεν θα επενέβαινε ο Θεός. «Εκάθισες επί θρόνου εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη». Εκφράζεται με τρόπο περισσότερο ανθρώπινο, κάνοντας λόγο για θρόνο και καθέδρα. Το δε «εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη», αναφέρεται στο σύνηθες γνώρισμα του Θεού και στο εξαίρετο χαρακτηριστικό της ουσίας Του. Διότι προκειμένου περί των ανθρώπων δεν είναι δυνατόν να ειπωθεί αυτό. Επειδή δεν κρίνουν πάντοτε με δικαιοσύνη, ακόμη και αν είναι μυριάδες φορές δίκαιοι, αγνοώντας το δίκαιο άλλοτε από άγνοια και άλλοτε από ραθυμία. Ο Θεός όμως, όντας απαλλαγμένος από όλα αυτά, και γνωρίζοντας και θέλοντας, εκφέρει δίκαιη την απόφαση. Το «Εκάθισες επί θρόνου», επομένως, σημαίνει «δίκασες», «επενέβης», «υπερασπίστηκες». «Επιτίμησες τα έθνη και καταστράφηκε ο ασεβής».

Βλέπεις πώς δεν έχει ανάγκη από όπλα, ούτε από μάχαιρα, ούτε από τόξα και βέλη, αλλά αυτά έχουν ειπωθεί με πιο ανθρώπινο τρόπο· διότι αρκεί να επιτιμήσει ο Θεός, για να καταστραφούν εκείνοι που πρόκειται να τιμωρηθούν. Για να μάθεις δε τη δύναμή Του, άκουσε και τα εξής: Εξάλειψας το όνομά τους εις τον αιώνα, και εις τον αιώνα του αιώνος.

Έτσι και εδώ, δεν θα έσφαλλε κανείς εάν εξελάμβανε τα λεγόμενα ως αναφερόμενα στα ιουδαϊκά γεγονότα. «Κάθισες σε θρόνο εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη. Επιτίμησες τα έθνη και καταστράφηκε ο ασεβής· το όνομά του το εξάλειψες στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνα. Οι ρομφαίες του εχθρού εξέλιπαν ολοκληρωτικά και κατέστρεψες πόλεις. Χάθηκε η μνήμη του με πάταγο». Διότι και η συμφορά αυτών που σταύρωσαν τον Χριστό είναι πασιφανής παντού στην οικουμένη, και οι πόλεις τους καταστράφηκαν, και τα τεχνάσματα του διαβόλου εξέλιπαν, καθώς η πρόνοια του Χριστού κυριάρχησε στα πάντα. Αλλά, αφήνοντας στους φιλομαθείς την προσπάθεια να τα συνταιριάξουν αυτά, ας παραμείνουμε στα προκείμενα. «Ετοίμασε με κρίση τον θρόνο του». Άλλος μεταφραστής λέει, «Εδραίωσε για κρίση». «Και αυτός θα κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη, θα κρίνει λαούς με ευθύτητα». Είδες πώς σταδιακά εξυψώνει τον λόγο; Διότι, επειδή μνημόνευσε θρόνο, φανερώνει τη φύση του θρόνου, ότι δεν είναι κατασκευασμένος από ξύλα, ούτε από κάποια ύλη, αλλά από δικαιοσύνη. Διότι, λέει, στη δικαιοσύνη είναι εδραιωμένος. «Θα κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη». Προαναγγέλλει τόσο τα παρόντα όσο και τα μέλλοντα. Διότι η μεν καθολική κρίση έχει ταμιευθεί για εκείνη τη ζωή, η δε μερική κρίση συντελείται και εδώ. Επειδή και τώρα ο Θεός επιτελεί πολλά, ώστε να μην νομίζουν οι αναίσθητοι ότι τα όντα στερούνται θείας πρόνοιας. Εάν, πάλι, δεν λαμβάνουν όλοι εδώ τους στεφάνους τους, μην απορείς.

Διότι ετοίμασε ημέρα, κατά την οποία πρόκειται να κρίνει την οικουμένη· το δε παρόν αποτελεί στάδιο, και αγώνα, και παλαίσματα. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο δεν απολαμβάνουν όλοι σύμφωνα με την αξία τους, αλλά για όσους μεν κατορθώνουν την αρετή έχουν αποταμιευθεί τα δώρα εκεί, για όσους δε καταπίπτουν οι κολάσεις. Εδώ υπάρχει ανοχή και μακροθυμία, ώστε μέσω της μετάνοιας να απονίψουμε τα αμαρτήματα· εκεί όμως δεν υπάρχει αυτό. Επειδή και ένας φονιάς, ενόσω βρίσκεται στους δρόμους, είναι στο χέρι του να μετανοήσει και να απαλλαγεί από την τιμωρία· όταν όμως βρεθεί υπό την απόφαση του δικαστή, απομένει πλέον το ξίφος, και ο δήμιος, και τα βάραθρα. Το ίδιο συμβαίνει και εδώ. Ενόσω βρισκόμαστε σε τούτο τον παρόντα βίο, είναι δυνατόν να διαφύγουμε την τιμωρία εάν μετανοήσουμε· όταν όμως απελθούμε εκεί, ανώφελα θα θρηνούμε. Διότι «Ετοίμασε τον θρόνο του για την κρίση». Εάν όμως κάποιος εκλάβει και το «Ετοίμασε» έτσι ακριβώς όπως έχει ειπωθεί, δεν θα σφάλει· διότι όλα είναι προετοιμασμένα, και όσα αφορούν τις κολάσεις, και όσα αφορούν τους στεφάνους, και όσα αφορούν την τελική απόφαση. Δεν υπάρχει αναβολή, ούτε χρονοτριβή, ούτε βραδύτητα εκ μέρους του Θεού, όταν οι ζώντες δεν θα προηγηθούν από αυτούς που έχουν κοιμηθεί, όπως λέγει ο Παύλος, ότι «Εμείς οι ζώντες, που απομένουμε μέχρι την παρουσία του Κυρίου, δεν θα προηγηθούμε εκείνων που έχουν κοιμηθεί». «Θα κρίνει τους λαούς με ευθύτητα». Δες τη σοφία του Προφήτη, πώς αναφέρει τα παρόντα και πώς τα μέλλοντα. Τα παρόντα: «Επέπληξες τα έθνη, και χάθηκε ο ασεβής»· τα μέλλοντα: «Ετοίμασε τον θρόνο του για την κρίση».

Αλίμονο, πόση ανοησία, πόση παραφροσύνη είναι το να συμμαχούμε με τους εχθρούς εναντίον του εαυτού μας και να δίνουμε αφορμή να χαίρονται και να αγαλλιούν εκείνοι που λυπούν και θλίβουν την ψυχή μας! Δες πόσα άτοπα συμβαίνουν. Ενώ έπρεπε να νικούμε τον εχθρό (διότι «εξασθένησαν οι ρομφαίες του ολοκληρωτικά και χάθηκε ο ασεβής»), ενώ έπρεπε να νικούμε, εμείς ηττώμαστε· και όχι μόνο αυτό, αλλά τον καθιστούμε κραταιό και ισχυρό. Και η μανία μας και η έσχατη αρρώστια μας δεν σταματούν καν έως εδώ, αλλά επιπλέον του παρέχουμε και τα μέσα για την ευφροσύνη και την αγαλλίασή του. Όντως, η αμαρτία είναι έσχατη μέθη και έσχατο κακό. «Θα αγαλλιάσουν, εάν σαλευθώ». Τρία επιχειρήματα προβάλλει ο Προφήτης για να συγκινήσει τον Δεσπότη, ώστε να επιβλέψει και να στρέψει το πρόσωπό Του σε αυτόν και να εισακούσει τη δέησή του: την κυριαρχία και τη δύναμη των εχθρών, και πριν από αυτό την υπεροψία και την έπαρσή τους, και τρίτον, την ευφροσύνη και την αγαλλίασή τους, σαν να έλεγε: «Αν, Κύριε, δεν στρέψεις το πρόσωπό Σου σε εμένα εξαιτίας της δέησής μου και εξαιτίας της ταλαιπωρίας μου, κάνε το τουλάχιστον εξαιτίας της αλαζονείας των εχθρών, διότι υπερηφανεύονται για τη δύναμή τους· διότι χαίρονται με τις συμφορές μου και περιγελούν την πτώση μου».

ΚΑΘΙΣΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ Ψαλμός 9ος Εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του υιού, ψαλμός του Δαβίδ. Η επιγραφή του οποίου «Εις το τέλος», λέει «για τα κρύφια του υιού», δηλαδή του υιού του Δαβίδ, όχι του Σολομώντα (διότι ποια είναι τα κρύφια του Σολομώντα;), αλλά προς Εκείνον που έκραζαν όσοι υπέφεραν από ασθένειες: «Ελέησέ μας, υιέ του Δαβίδ», τον οποίο και ο Ματθαίος στην γενεαλογία ονόμασε υιό του Δαβίδ. Του οποίου τα κρύφια της θεότητας και της ανθρωπότητας είναι πάρα πολλοί θησαυροί, για τον οποίο και ο Δαβίδ έψαλλε λέγοντας: «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε», Θεέ μου, δηλαδή θα σε ευχαριστήσω, Κύριε, «με όλη μου την καρδιά» και σε διάφορους ψαλμούς «θα διηγηθώ όλα τα θαυμάσιά σου», δηλαδή της ένσαρκης εμφάνισής σου. «Θα ευφρανθώ και θα αγαλλιάσω σε εσένα», διηγούμενος τα μεγαλεία σου. «Θα ψάλω», θα υμνήσω, «το όνομά σου, Ύψιστε. Όταν στραφεί ο εχθρός μου προς τα πίσω» κατροπιασμένος και άπρακτος, «θα ασθενήσουν», θα αδυνατίσουν και θα αφανιστούν από το πρόσωπο της δυνάμεώς σου. «Διότι έκανες την κρίση μου και την δίκη μου», ως κριτής των κριτών υπερδίκαιος, «κάθισες σε θρόνο» με σάρκα εκ δεξιών του Πατρός, «εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη». «Επέπληξες τα έθνη» να μην λατρεύουν τα είδωλα, «και χάθηκε ο ασεβής» διάβολος μαζί με τη συμμορία του. «

«Το όνομά του εξάλειψας στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος», επειδή υπερηφανεύθηκε πέρα από την αξία του και αποτόλμησε να στραφεί εναντίον του πλάσματός σου· του οποίου και «οι ρομφαίες εξέλιπαν τελειωτικά», επειδή συντρίφτηκαν από εσένα, «και τις πόλεις του κατέστρεψες», ανεγείροντας την ορθοδοξία. «Χάθηκε η μνήμη του με πάταγο» δια του σταυρού και του εκούσιου θανάτου του Χριστού, «και ο Κύριος μένει στον αιώνα», αν και γεύτηκε τον θάνατο. «Ετοίμασε για κρίση τον θρόνο του, και αυτός θα κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη», ζωντανούς και νεκρούς, «θα κρίνει λαούς με ευθύτητα», αποδίδοντας στον καθένα τα όσα του αξίζουν. «Και έγινε ο Κύριος καταφύγιο για τον φτωχό» Αδάμ, «βοηθός στους κατάλληλους καιρούς», κατεβαίνοντας στον άδη για όσους κρατούνταν εκεί σε θλίψεις. «Και ας ελπίζουν σε σένα όσοι γνωρίζουν το όνομά σου», το διπλό, δηλαδή Θεό και άνθρωπο, «διότι δεν εγκατέλειψες αυτούς που σε αναζητούν, Κύριε», με αγαθά έργα. «Ψάλτε στον Κύριο, που κατοικεί στη Σιών» σωματικά· διότι η θεότητά του δεν βρίσκεται μόνο στη Σιών, αλλά παντού γεμίζει τα πάντα. «

Τι σημαίνει το «επετίμησας τα έθνη και καταστράφηκε ο ασεβής»; Το «επετίμησας τα έθνη και καταστράφηκε ο ασεβής» λένε ότι δηλώνει το εξής: ότι με την επιτίμηση των εθνών, την απομάκρυνσή τους από την πλάνη τους και την ένταξή τους στο ποίμνιο του Χριστού, καταστράφηκε ο διάβολος που τα καλούσε στην ασέβεια· διότι ασεβής θα μπορούσε να είναι τόσο αυτός που πράττει την ασέβεια, όσο και εκείνος που τον παρασύρει προς αυτήν. Θα ήταν όμως ακριβέστερο να πούμε ότι, καθώς ο Σωτήρας μας ήλθε στη γη και προσκάλεσε τους πάντες από κοινού, Ιουδαίους, Έλληνες και βαρβάρους, στη δική Του επίγνωση, επιφέροντας μέσω του βαπτίσματος μια καθαρτική και τελειωτική επιτίμηση για τις προηγούμενες ασέβειές τους, όσοι μεν αποδέχθηκαν με υπακοή και ειλικρίνεια την επιτίμηση αυτή, εντάχθηκαν στη μερίδα των σωζομένων. Αντιθέτως, αν κάποιος δυσφόρησε με την επιτίμηση, μη αποδεχόμενος ούτε τον καθαρμό του βαπτίσματος ούτε την έλλαμψη της πίστεως που προέρχεται από αυτό, αυτός θα καταστραφεί ως ασεβής και άξιος ολέθρου.