Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 92:5

Τα μαρτύριά σου επιβεβαιώθηκαν απόλυτα. Μαρτύρια ονομάζει τις επαγγελίες τις οποίες υποσχέθηκε στα έθνη μέσω των αγίων προφητών, τις οποίες και απέδειξε αξιόπιστες κατά τις έσχατες ημέρες, εκπληρώνοντάς τες έμπρακτα με τη δική του παρουσία. Στον οίκο σου πρέπει αγιότητα, Κύριε.

Οι μαρτυρίες επιβεβαιώθηκαν απόλυτα· στον οίκο σου ταιριάζει αγιότητα, Κύριε, εις μακρότητα ημερών. Οι προφητείες για τα μέλλοντα, μέσω των οποίων μεταφέρονταν και οι μαρτυρίες για τη βασιλεία του Κυρίου, πριν από την έκβαση των γεγονότων, δεν επέτρεπαν ακόμη να διακρίνει κανείς την αξιοπιστία των λόγων. Μετά όμως την έκβαση, και με την εκπλήρωση διά των έργων, επιβεβαιώθηκαν οι μαρτυρίες του Θεού. Διότι παλαιά μεν είχε ειπωθεί και προφητευθεί, και από καιρό αναμένονταν τα όσα αφορούσαν τη βασιλεία του Θεού σε όλα τα έθνη· επιβεβαιώθηκε δε η μαρτυρία που το διακήρυττε αυτό τώρα, όταν το λόγιο φαίνεται να έχει εκπληρωθεί εμπράκτως. Και παλαιά μεν λεγόταν για τον Κύριο, ότι δηλαδή ενδύθηκε ευπρέπεια· τώρα όμως, καθώς επιβεβαιώνεται ο λόγος από τα ίδια τα έργα, φανερώθηκε η αλήθεια της πρόρρησης, όταν, αφού απεκδύθηκε τη μορφή του Θεού και περιβλήθηκε τη μορφή του δούλου, φτάνοντας μάλιστα μέχρι τον απρεπή θάνατο, ύστερα απέβαλε αυτήν την απρέπεια, και ενδύθηκε την ευπρέπεια της πατρικής δόξας, αναλαμβάνοντας τη βασιλεία επί πάντων, τόσο των επουρανίων όσο και των επιγείων. Και πάλι, οι προφητικές μαρτυρίες ανέφεραν ότι ο Κύριος, αφού ενδύθηκε δύναμη, στερέωσε την οικουμένη, η οποία δεν θα σαλευθεί.

Επιβεβαιώθηκαν δε και αυτά, όταν μετά το πάθος, αναλαμβάνοντας τη δική του δύναμη, σε ολόκληρη την οικουμένη των ανθρώπων στερέωσε την Εκκλησία του, ώστε να μην κλονίζονται πλέον εδώ και εκεί οι ψυχές των ανθρώπων πλανώμενες γύρω από την άθεη δεισιδαιμονία. Και πάλι, οι μαρτυρίες μέσω των προφητών προφήτευαν, ότι δηλαδή οι ποταμοί θα υψώσουν τη φωνή τους, και άλλοι ποταμοί θα υψώσουν τα συντριπτικά τους πλήγματα· και αυτές δε οι μαρτυρίες επιβεβαιώθηκαν, όταν σε όλες τις Εκκλησίες του Θεού και σε ολόκληρη την οικουμένη τα πλήθη των πιστών που ευσεβούν σύμφωνα με το Ευαγγέλιο υψώνουν ευχαριστήριες φωνές, οι οποίες αναπέμπονται προς τον Θεό μέσω προσευχών και υμνολογιών, από τις οποίες έχουν καταργηθεί οι σοφοί αυτού του αιώνα, οι οποίοι παλαιότερα προκαλούσαν συντριβές, και αφαιρέθηκαν οι συντριπτικές τους επιθέσεις, με αποτέλεσμα να σβήσει ολόκληρη η φιλοσοφία τους. Με τον ίδιο τρόπο δε, εξετάζοντας διεξοδικά και τις υπόλοιπες προρρήσεις των προφητειών, σε καθεμία θα προσαρμόσεις το: «Τα μαρτύριά σου επιβεβαιώθηκαν τα μέγιστα». Οι μαρτυρίες, λοιπόν, από τις θείες Γραφές έχουν λάβει τη μέγιστη αξιοπιστία μέσω της αλήθειας που φανερώνεται στις εκβάσεις τους· στον δε οίκο σου, δηλαδή στην Εκκλησία σου, τίποτε δεν ταιριάζει τόσο πολύ για να διαφυλαχθεί αυτή σε μακρότητα ημερών, όσο η αγιοσύνη. Διότι, όπως στις μαρτυρίες σου αρμόζει η αλήθεια και η αξιοπιστία, έτσι και στον οίκο σου πρέπει η αγιοσύνη· δια της οποίας, καθώς διαφυλάσσεται, μένει και θα παραμένει σε μακρότητα ημερών.

Διότι, εάν ποτέ συμβεί να βρεθεί απρέπεια στον οίκο σου, και αντί για αγιασμό, πράξη βέβηλη, ακάθαρτη και μυσαρή, δεν είναι πλέον δυνατόν να διατηρηθεί αυτός για μακρό χρόνο. Διότι ο Θεός που κατοικεί μέσα σε αυτόν, όντας άγιος και αναπαυόμενος εν αγίοις, εάν —ο μη γένοιτο— βρεθεί ποτέ κάτι το απρεπές και ξένο προς τον αγιασμό στον οίκο Του, θα πει το εξής: «Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας έρημος». Γι' αυτό θα πρέπει προ πάντων και υπέρ πάντων να φροντίζουμε, εισερχόμενοι στον οίκο του Θεού, για τον αγιασμό και τη σωφροσύνη.

Αυτός κατέστησε και πάλι στερεή την ανθρώπινη φύση, η οποία είχε διαλυθεί εξαιτίας της αμαρτίας, ώστε να μην κλονιστεί ποτέ πια προς την κακία ούτε να υποστεί τον σάλο της αμαρτίας. Και αφού ανύμνησε τη χάρη μέσω πολλών άλλων αινιγμάτων, προσθέτει στον λόγο κάποιους ποταμούς που ηχούν δυνατά, υποδηλώνοντας, όπως νομίζω, τις φωνές των Ευαγγελίων. Και προς τι η ανάγκη να διεξέλθουμε λεπτομερώς ένα προς ένα όσα είναι γραμμένα στην ψαλμωδία, εφόσον δεν υπάρχει καμία αμφιβολία στα θεία ρητά ότι η υμνωδία αναφέρεται σε Εκείνον, τον Θεό που ανέβηκε με αλαλαγμό, και ο οποίος επιβεβαίωσε τα μαρτύριά Του διά της καλής ομολογίας και φρόντισε ώστε ο αγιασμός του Πνεύματος να λαμπρύνει τον δικό Του οίκο, την Εκκλησία;

Θαυμαστοί: Είναι μεν άξιο θαυμασμού να θαυμάζει κανείς και την αισθητή θάλασσα, καθώς είναι μεγάλο και φοβερό στοιχείο. Τι είναι όμως μπροστά στο ύψος της νοητής θάλασσας, δηλαδή του βαπτίσματος; Διότι εκείνη μεν, όταν λαμβάνει τον άνθρωπο, τον θανατώνει, ενώ αυτή, όταν λαμβάνει τον άνθρωπο, τον ζωοποιεί και τον παραδίδει λαμπρό στον Θεό. Τι υπάρχει, λοιπόν, πιο θαυμαστό από αυτή την ανύψωση; Θαυμαστός: Στο ύψος της θεότητας και στη μεγαλειότητα της δόξας. Τα μαρτύριά σου: Προφήτες και απόστολοι και ευαγγελιστές· διότι αυτά είναι τα αληθινά μαρτύρια του Θεού. Επιβεβαιώθηκαν μάλιστα, επειδή οι λόγοι τους εκπληρώθηκαν αληθινά. Στον οίκο: Αναφέρεται στη δεσποτική σάρκα· διότι αυτή είναι αληθινά ο οίκος του Θεού. Αυτός ο οίκος είναι άγιος και ένδοξος σε όλες τις ημέρες του αιώνα. Εννοεί όμως και την Εκκλησία, καθώς μέσα σε αυτήν υψώνεται το αγίασμα.

«Στον οίκο σου πρέπει αγιότητα, Κύριε, εις μακρότητα ημερών.» «Εισέλθετε στις πύλες του με δοξολογία.» «Ας τον υψώσουν σε σύναξη του λαού.» «Ανοίξτε μου τις πύλες της δικαιοσύνης, για να εισέλθω μέσα από αυτές,» κ.λπ. «Ευφράνθηκα για εκείνους που μου είπαν: Θα πορευθούμε στον οίκο του Κυρίου.» «Ο Κύριος βρίσκεται στον άγιο ναό του, ας στέκεται με ευλάβεια ενώπιόν του όλη η γη.» «Η έσχατη δόξα αυτού του οίκου θα είναι μεγαλύτερη από την πρώτη, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ.» «Ελάτε, ας ανεβούμε στο όρος του Κυρίου, και στον οίκο του Θεού του Ιακώβ. Θα μας αναγγείλει την οδό του.» «Ο οίκος μου θα ονομαστεί οίκος προσευχής για όλα τα έθνη.» «Πόσο μεγάλος είναι ο οίκος του Θεού, και εκτεταμένος ο τόπος της κτίσεώς του! Μεγάλος, και δεν έχει τέλος· υψηλός και αμέτρητος.» «Εσύ είσαι ο Πέτρος, και πάνω σε αυτήν την πέτρα θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου, και οι πύλες του άδη δεν θα την κατανικήσουν.»

Της δε νοητής, δηλαδή της Εκκλησίας, «θαυμαστοί είναι οι μετεωρισμοί», όταν τελεί πάνδημες πανηγύρεις, τιμώντας τον Θεό με άκρα ευταξία από τον εκλεκτό κλήρο, και με τους αρχιερείς να κυκλώνουν τα άγια θυσιαστήρια. Τι θα μπορούσε να γίνει πιο θαυμαστό από τους μετεωρισμούς μιας τέτοιας θάλασσας; «Θαυμαστός είναι στα ύψη ο Κύριος», ο οποίος την επιβλέπει από ψηλά και την ευλογεί, ενώ ανυμνείται από αυτήν. «Τα μαρτύριά σου», δηλαδή οι Γραφές σου και οι νόμοι σου, «επιβεβαιώθηκαν απόλυτα» στην Εκκλησία σου αναμφίβολα. «Στον οίκο σου ταιριάζει αγιότητα, Κύριε, εις μακρότητα ημερών». Στους ιερούς σου ναούς, στους οποίους τελούνται οι ιερές τελετές, «ταιριάζει αγιότητα» του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί σε αυτούς «εις μακρότητα ημερών». Και με άλλη έννοια, στον έμψυχο οίκο σου, στον οποίο πρόκειται εσύ ο ίδιος να κατοικήσεις μέσω του Αγίου Πνεύματός σου, «ταιριάζει αγιότητα» της καθαρότητας και η απαλλαγή από τα πάθη «εις μακρότητα ημερών», μέχρι το τέλος της ζωής.

Πες λοιπόν εσύ πρώτος, θείε Δαβίδ, τι αρμόζει στον παρόντα οίκο του Θεού; «Στον οίκο σου», λέει, «αρμόζει αγιότητα, Κύριε, εις μακρότητα ημερών». Πες μας, ποια αγιότητα άραγε εννοείς ότι αρμόζει στον οίκο του Κυρίου; Αυτή που προέρχεται από την άμωμη θυσία, λέει, του Χριστού, του αμνού του Θεού, η θυσία του οποίου αρμόζει και στον παρόντα οίκο του Κυρίου, μέσω της οποίας αγιάζονται τα πλήθη των πιστών «εις μακρότητα ημερών». Και πάλι: «Ο λίθος, τον οποίο αποδοκίμασαν οι οικοδόμοι, αυτός έγινε κεφαλή γωνίας».

Αλλά η πίστη δεν αρκεί από μόνη της για τη βασιλεία του Θεού· ούτε θα μπορούσαν να υποταχθούν τελείως τα έθνη με αυτόν τον τρόπο. Γι' αυτόν τον λόγο, επειδή ήταν αναγκαίο να προστεθεί και η τήρηση των εντολών, ο μεν προφήτης λέει: «Τα μαρτύριά σου έγιναν απολύτως αξιόπιστα», ο δε Κύριος στον λόγο Του για το βάπτισμα προσθέτει τον λόγο για τις εντολές, λέγοντας: «Διδάσκοντάς τους να τηρούν όλα όσα σας παρήγγειλα». Διότι αυτά που ο Σωτήρας ονομάζει εντολές, ο προφήτης τα αποκαλεί μαρτύρια. Και αυτό θα το βρεις παντού στην Γραφή, η οποία ονομάζει τους νόμους του Θεού μαρτύρια.

Μετά από αυτά: «Στον οίκο σου πρέπει αγιότητα, Κύριε», ονομάζοντας αγιότητα τις θυσίες, τα δώρα, και κάθε λατρεία που οφείλεται στον Θεό, τα οποία, λέγοντας ότι ταιριάζουν στον οίκο του Θεού, δείχνει ότι ο οίκος αυτός δεν είναι κενός, ούτε έρημος από τον Θεό, αλλά έχει μέσα του τον ίδιο τον οικοδεσπότη. Διότι, εάν ήταν κενός από τον Θεό, δεν θα του ταίριαζαν όσα αρμόζουν μόνο στον Θεό· αυτό πρόσθεσε και ο Κύριος στα προλεχθέντα, όταν υποσχέθηκε ότι θα είναι πάντοτε μαζί με την Εκκλησία. Την Εκκλησία δε, ο Παύλος την ονομάζει οίκο του ζώντος Θεού, διότι λέει: «Για να γνωρίζεις πώς πρέπει να συμπεριφέρεσαι στον οίκο του Θεού, που είναι η Εκκλησία του ζώντος Θεού». «Ιδού, εγώ είμαι μαζί σας». Και αυτό που εκείνος είπε «για μακρότητα ημερών», ο Κύριος το είπε: «Όλες τις ημέρες, έως τη συντέλεια του αιώνος». Και αυτή η ψαλμωδία είναι, συνεπώς, μια τόσο ακριβής προφητεία των όσων κατορθώθηκαν από τον Σωτήρα διά του σταυρού και του θανάτου.