Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 93:21

«Και αθώο αίμα θα καταδικάσουν». Αυτοί, λέει, οι πονηροί και εναντιούμενοι δαίμονες θα ζητήσουν με κάθε τρόπο να θηρεύσουν την ψυχή του δικαίου. Αλλά για αυτό ακριβώς, λέει, θα κατακριθούν. Διότι αυτό σημαίνει το: «Και αθώο αίμα θα καταδικάσουν». Λέει δηλαδή ότι, σε ανταπόδοση του αίματος που χύνεται αθώα από αυτούς, θα παραδοθούν σε κρίση και κόλαση.

Καθιστά δε μάλλον τραχιά την οδό της ευσέβειας, μολονότι είναι ομαλότατη και πολύ εύκολη για όσους θέλουν να τη βαδίσουν.] <Θα κυνηγήσουν την ψυχή του δικαίου.> (B f. 385, H f. 421. Cord. Anonymi.) [Διότι επιβουλεύονται τους αγίους και οι πονηροί και αλιτήριοι δαίμονες, αλλά και οι άνθρωποι που μαζί με αυτούς είναι άδικοι, βδελυρότατοι και θεοστυγείς· οι οποίοι φροντίζουν να έχουν τα δικά τους φρονήματα· και στήνουν ποικίλες παγίδες· αλλά, όπως λέει ο Σολομών, «Ο δόλιος δεν θα επιτύχει θήραμα.» Διότι ο Θεός λυτρώνει και σώζει όσους είναι αφιερωμένοι σε Αυτόν, ώστε να λένε γεμάτοι χαρά για αυτό: «Η ψυχή μας λυτρώθηκε σαν στρουθίο από την παγίδα των κυνηγών· η παγίδα συνετρίβη, και εμείς λυτρωθήκαμε.»] Και λίγο πιο κάτω: Έχουν κυνηγήσει τις ψυχές των αγίων, και τους έστησαν παγίδες οι πονηροί και αλιτήριοι δαίμονες, καθώς και ο ίδιος ο αρχηγός τους, ο Σατανάς. Διότι επιβουλεύονται κάθε άγιο και τρίζουν τα δόντια τους εναντίον εκείνων που συνηθίζουν να ευδοκιμούν.

Μήπως θα συνυπάρξει μαζί σου θρόνος ανομίας, σε εσένα που διαπλάθεις κόπο με βάση το πρόσταγμα; Εύλογα, λέγει, σύμφωνα με το πλήθος των οδυνών που υπάρχουν στην καρδιά μου, οι παρηγοριές σου εύφραναν την ψυχή μου· διότι σε εσένα, που είσαι Θεός δίκαιος και αγαθός, δεν προσιδιάζει θρόνος ανομίας· διότι τα πάντα τα διοικείς με δίκαιη κρίση και ορθό νόμο. Γι' αυτό πλάθεις κόπο με βάση το πρόσταγμα, δηλαδή το πρόσταγμά σου δημιουργεί κόπους και μόχθους, ενόψει των αμοιβών που θα διαδεχθούν τους πόνους για εκείνους που αγωνίστηκαν καλά και υπέμειναν τον κόπο με προθυμία και σθένος. Θα καταδιώξουν την ψυχή του δικαίου και θα καταδικάσουν αθώο αίμα.

Και ο Κύριος έγινε για εμένα καταφύγιο, και ο Θεός μου βοηθός της ελπίδας μου. Και θα τους ανταποδώσει την ανομία τους, και εξαιτίας της πονηριάς τους θα τους αφανίσει ο Κύριος ο Θεός μας. Διότι οι ασεβείς, λέει, σε τέτοιο βαθμό θα καταδιώξουν την ψυχή του δικαίου, περικυκλώνοντάς την με παγίδες και δίχτυα, ώστε θα την οδηγήσουν μέχρι και τον θάνατο, καταδικάζοντας αθώο αίμα. Επειδή δεν αρκούνται στις χρηματικές ζημίες, ούτε στις πληγές και τους βασανισμούς κατά του σώματος των δικαίων, αλλά εκδίδουν εναντίον τους ακόμη και θανατική καταδίκη. Και εκείνοι μεν είναι τέτοιοι· εγώ όμως, έχοντας μάθει να περιφρονώ τέτοιες καταστάσεις και να στέκομαι με θάρρος μέχρι θανάτου, γνωρίζοντας ότι έχω καταφύγιό μου τον Κύριο και βοηθό της ελπίδας μου τον Θεό μου· ο Οποίος σε εμένα μεν θα βοηθήσει γινόμενος καταφύγιό μου, σε αυτούς όμως που θηρεύουν την ψυχή του δικαίου και καταδικάζουν αθώο αίμα, θα ανταποδώσει την ανομία τους στο κεφάλι τους, και θα στρέψει την πονηριά τους εναντίον τους στον καιρό της δίκαιης κρίσης, οπότε και θα τους αφανίσει ο Κύριος ο Θεός μας· γι' αυτό και στην αρχή του ψαλμού αποκαλείται Θεός των εκδικήσεων.

Και ότι, ανάλογα με το πλήθος των οδυνών που προέρχονται από την αμαρτία, αντίστοιχη προσφέρθηκε σε εμάς η θεραπεία από τον Θεραπευτή· σημείο στο οποίο θεολογεί και κάτι υψηλότερο, δογματίζοντας ότι το κακό δεν υπάρχει από την αιωνιότητα. Διότι λέει: «Δεν θα παρασταθεί δίπλα σου θρόνος ανομίας, ο οποίος δημιουργεί συμφορά μέσω διατάγματος». Αυτό σημαίνει ότι η αρχή της κακίας δεν συνυπάρχει με Εσένα. Διότι «θρόνος» είναι η εξουσία, η οποία δημιουργεί την αμαρτία μέσω του προστάγματος. Με αυτά τα λόγια απέδειξε ότι η κακία ούτε υπάρχει από την αιωνιότητα ούτε θα παραμείνει για πάντα. Διότι ό,τι δεν υπήρχε πάντοτε, δεν θα υπάρχει και για πάντα. Επίσης, διηγείται τον τρόπο αναίρεσης του κακού, προφητεύοντας τον αφανισμό της κακίας μέσα από τη μιαιφονία του Κυρίου από τους Ιουδαίους. Διότι λέει: «Αυτοί θα καταδιώξουν την ψυχή του δικαίου και θα καταδικάσουν αθώο αίμα». Αυτό όμως για μένα γίνεται σωτήριο. Διότι ο Κύριος που καταδικάστηκε σε θάνατο, μέσω αυτού του γεγονότος γίνεται για μένα καταφύγιο, και αυτός ο Θεός καθίσταται βοηθός της ελπίδας για εκείνους που έχουν πιστέψει, ο οποίος, αποδίδοντας κατά τη δίκαιη κρίση στον καθένα ό,τι του αξίζει, θα αφανίσει την πονηρία εκείνων που αμάρτησαν, και όχι τη φύση τους. Διατυπώνοντάς το ακριβώς ως εξής: «Ότι ο Κύριος θα τους ανταποδώσει την ανομία τους, και σύμφωνα με την πονηρία τους θα τους αφανίσει ο Κύριος ο Θεός»· υποδηλώνοντας με αυτά τα λόγια ότι εκείνοι που τώρα έχουν μορφοποιηθεί από την αμαρτία θα αφανιστούν.

Διάψαλμα: παύση του λόγου για την έναρξη άλλης προφητείας. «Ποιος θα εγερθεί;» Ποιος από τους πονηρούς δαίμονες ή τους ανθρώπους τότε θα αντισταθεί στον Θεό ή θα μπορέσει να τον κοιτάξει στα μάτια ή να μιλήσει με παρρησία; Ή «ποιος θα συμπαρασταθεί;» Ποιος, λέει, θα σταθεί μαζί μου στον σταυρό ή θα με βοηθήσει, όταν οι Ιουδαίοι διαπράττουν εναντίον μου την ανομία; Διότι είναι γραμμένο: «Πάτησα το πατητήρι μόνος μου και κανείς από τους άρχοντες των εθνών δεν ήταν μαζί μου». «Εκτός από το ότι»: Εκτός από το ότι ο Πατέρας μόνος ήταν μαζί μου. «Για λίγο»: Όπως νόμιζαν οι Ιουδαίοι, αλλά η ψυχή μου παροίκησε στον Άδη, λέει ο Κύριος· «για λίγο», δηλαδή για μικρό χρονικό διάστημα. «Αν έλεγα»: Ο λόγος αναφέρεται στον Πέτρο, ο οποίος, αφού κλονίστηκε, δίστασε. «Το έλεός σου»: Διότι ο Πέτρος είχε τον νου του στραμμένο στον Σωτήρα· και αν με το στόμα του τον αρνιόταν, εντούτοις η ψυχή του δεν εξέπιπτε από την ελπίδα. «Κατά το πλήθος»: Διότι αναλογιζόταν την άρνηση και η καρδιά του δεν άντεχε την οδύνη. «Παρηγοριές»: Όταν ο Κύριος είπε στον Πέτρο: «Σίμων, γιε του Ιωνά, με αγαπάς;», τότε παρηγορήθηκε ο Πέτρος. «Μήπως θα προστεθεί»: Δηλαδή δεν προστίθεται σε σένα θρόνος ανομίας, αλλά δείχνεις ευσπλαχνία για τις κακίες των ανθρώπων, ως δίκαιος κριτής, ως συμπαθής. «Αυτός που πλάθει»: Διότι επέτρεψε (επέτρεψες) να κλονιστεί ο Πέτρος, ώστε να γνωρίσει αυτόν που τον ανορθώνει, για να γίνει ευσπλαχνικός προς τον αλλόφυλο. «Θα θηρεύσουν»: Οι Ιουδαίοι την ψυχή του Χριστού. «Και αίμα»: Το αίμα του Χριστού· διότι είναι αθώος, καθώς είναι καθαρός και άμωμος.

Επειδή ο Θεός, όταν κρίνει, κρίνει φιλάνθρωπα· αυτός όμως είναι υπερβολικά μισάνθρωπος, όπως δηλώνουν τα επόμενα· διότι για αυτόν και για εκείνους που κάθονται και στρατεύονται μαζί του λέγεται: Θα κυνηγήσουν την ψυχή του δικαίου και θα καταδικάσουν αθώο αίμα. Εξέθεσε σαφώς την αιτία για την οποία δεν θα παραστεί στο μελλοντικό κριτήριο· επειδή δεν θα διστάσουν να κυνηγήσουν την ψυχή του δικαίου, παίρνοντας ως αφορμή ακόμη και ένα σφάλμα που έγινε από άγνοια ή παρά τη θέλησή του· αλλά και θα καταδικάσουν αθώο αίμα, εάν τους δοθεί κάποια εξουσία να καταδικάζουν. Γι' αυτό, ούτε να κατηγορούν ούτε να καταθέτουν εναντίον μας τους επιτρέπει ο Θεός, όταν κρίνονται τα δικά μας σφάλματα, αλλά καλεί τους λογισμούς μας ως κατηγόρους και τη συνείδησή μας ως μάρτυρα. Διότι λέει ο Παύλος: Ενώ συμμαρτυρεί η συνείδησή μας, και οι λογισμοί μεταξύ τους κατηγορούν ή και απολογούνται· διότι έτσι κρίνονται από τον Θεό τα δικά μας κρυφά έργα. Και έγινε για μένα ο Κύριος καταφυγή, και ο Θεός μου βοηθός της ελπίδας μου. Ποιος έγινε; Ας δεχτούμε την απόδοση των άλλων ερμηνευτών, ώστε το ρητό να εκλαμβάνεται ότι αναφέρεται στην έλευση του Μονογενούς· διότι Αυτός έγινε καταφυγή για εμάς που καταδιωκόμαστε από τους υπάρχοντες εχθρούς· Αυτός είναι και βοηθός της ελπίδας που ήδη κινδυνεύει· διότι βρισκόμασταν σε απόγνωση εξαιτίας του πλήθους της ασέβειας.

«Σύμφωνα με το πλήθος των οδυνών μέσα στην καρδιά μου, οι παρηγοριές εύφραναν την ψυχή μου». Διότι ο Χριστός συνηθίζει να αναφέρει όλα τα δικά του στον Πατέρα του, αποδίδοντάς του τιμή, ως φιλοπάτωρ Υιός. «Ας μην παρασταθεί δίπλα μου θρόνος ανομίας, που μηχανεύεται το κακό υπό τη μορφή διατάγματος και καταδιώκει την ψυχή του δικαίου» και καταδικάζει αθώο αίμα.

Επειδή, λέει, υπάρχουν πολλοί θρόνοι βασιλέων και αρχόντων, ας μην προσεγγίσει μαζί μου κανείς από αυτούς, ο οποίος προστάζει με καταπίεση και δόλο και καταδικάζει αθώο αίμα. Κανένας τέτοιος δεν θα μπορέσει ποτέ να με πλησιάσει, λέει. «Και έγινε ο Κύριος καταφυγή μου, και ο Θεός μου βοηθός της ελπίδας μου». Εδώ πρέπει να εννοήσουμε την ομόνοια του Πατρός και του Υιού όσον αφορά το πάθος. «Και ο Κύριος θα τους ανταποδώσει την ανομία τους, και σύμφωνα με την πονηρία τους θα τους αφανίσει Κύριος ο Θεός», δηλαδή, τους Κυριοκτόνους και εκείνους για τους οποίους ανέφερε προηγουμένως ότι δρουν πονηρά και παρανομούν, θα τους τα ανταποδώσει και θα τους αφανίσει Κύριος ο Θεός.