Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 93:5

Τον λαό σου, Κύριε, ταπείνωσαν. Διεγείρει τον Θεό σε ζήλο εναντίον των εχθρών, λέγοντας ότι αυτός που κακοποιείται από τους εχθρούς είναι δικός Του λαός και κληρονομιά. Χήρα και ορφανό σκότωσαν. Η ερμηνεία αυτών έχει ειπωθεί στον προηγούμενο στίχο, όμως θα λεχθεί και πάλι. Τη χήρα ψυχή και τον προσήλυτο νου σκοτώνει εκείνος που ερμηνεύει εσφαλμένα τις θείες Γραφές. Ορφανός δε είναι ο νους που στερείται τον ουράνιο Πατέρα.

«Διότι δεν θα απορρίψει ο Κύριος τον λαό Του». Αυτό θα αποτελούσε απάντηση σε εκείνο που έχει ειπωθεί πιο πάνω: «Τον λαό Σου, Κύριε, ταπείνωσαν και την κληρονομιά Σου κακοποίησαν». «Και την κληρονομιά Του δεν θα εγκαταλείψει». Αυτό συνδέεται με τον προηγούμενο στίχο, το: «Διότι δεν θα απορρίψει ο Κύριος τον λαό Του». Σαν να έλεγε: Θα διαφυλάξει, αναφέρει, τον λαό Του καθ' όλο τον καιρό της θλίψεως. Και θα τον κυβερνά και θα τον καθοδηγεί συνεχώς, έως ότου συγκροτηθεί το θείο δικαστήριο. Όταν δε καθίσει σε αυτό η δικαιοσύνη, δηλαδή ο Χριστός, όλοι οι ευθείς στην καρδιά θα βρεθούν κοντά της, σύμφωνα με το: «Διότι αυτοί θα δουν τον Θεό». Διότι αυτό φανερώνουν τα όσα ακολουθούν.

{"chunk_id": "", "translation": "ΨΑΛΜΟΣ 93. [«Έως πότε οι αμαρτωλοί, Κύριε;» (B f. 382 b, H f. 415. Cord. Athanasii.) Και ποιοι είναι αυτοί; Είναι προφανώς οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, οι οποίοι τολμούν να εξουθενώσουν τον Χριστό.] [«Τον λαό σου, Κύριε, τον ταπείνωσαν.» (B f. 382 b, H f. 416. Cord. Anonymi.) Διότι πραγματικά κακοποίησαν τον κλήρο του Θεού· επειδή δεν τους επέτρεψαν να γνωρίσουν τον Χριστό, ούτε να συμμετάσχουν στα αγαθά της πίστεως. Όταν όμως ο ποιμένας επιβουλεύεται τα πρόβατα, και ο οδηγός της αγέλης δεν νοιάζεται καθόλου για το ποίμνιο, τότε καλείται σε δίκαιη οργή ο Δεσπότης της αγέλης. Αυτό θα διαπιστώσουμε ότι έπαθαν οι Ιουδαίοι μαζί με τους δικούς τους δασκάλους.] (B f. 383, H f. 416. Cord. Alterius.) [Διπλή κατηγορία τους προσάπτει ο λόγος. Διότι όχι μόνο αδικούν τους πιο αδύναμους και αυτούς που θα έπρεπε μάλλον να ελεούν, περιβάλλοντάς τους με αβάσταχτες συμφορές (διότι αυτό υποδηλώνει το «τους σκότωσαν»), αλλά βλασφημούν και εναντίον της ίδιας της υπέρτατης φύσεως, λέγοντας ότι ούτε επιβλέπει τα ανθρώπινα, ούτε βέβαια φροντίζει για τα δικά μας ζητήματα. Τέτοια δοξασία ανήκει στους άθεους Έλληνες, οι οποίοι ούτε γνωρίζουν τον κατά φύσιν και αληθινό Θεό, ούτε ανέχονται να κατανοήσουν ότι τα πάντα διοικούνται με τα δικά Του νεύματα. Αλλά έχουν νοσήσει από τέτοια παραφροσύνη και ορισμένοι από τον Ισραήλ.] [«Και είπαν: Δεν θα δει ο Κύριος.»"}

Τον λαό σου, Κύριε, ταπείνωσαν, και την κληρονομία σου κακοποίησαν. Χήρα και προσήλυτο θανάτωσαν, και ορφανά φόνευσαν. Και είπαν: Δεν θα το δει ο Κύριος, ούτε θα το κατανοήσει ο Θεός του Ιακώβ. Δεν αρκούσε, λέει, στους αμαρτωλούς το να αμαρτάνουν εις βάρος του εαυτού τους, αλλά πλέον εξεγέρθηκαν και εναντίον του δικού σου λαού και της δικής σου Εκκλησίας, άλλους μεν ταπεινώνοντας, άλλους δε κακοποιώντας, και άλλους εξολοθρεύοντας εντελώς.

Διότι δεν θα απορρίψει ο Κύριος τον λαό του και δεν θα εγκαταλείψει την κληρονομιά του, μέχρις ότου η δικαιοσύνη επιστρέψει σε κρίση, και θα την ακολουθήσουν όλοι οι ευθείς στην καρδιά. Διάψαλμα. Ακολούθως, αφού περιέγραψε τον λάκκο που επιφυλάσσεται για τον αμαρτωλό, εκθέτει το αγαθό τέλος εκείνων που κακοπαθούν για χάρη του Θεού. Επειδή, δηλαδή, στα προηγούμενα είχε ειπωθεί: «Τον λαό σου, Κύριε, ταπείνωσαν και την κληρονομιά σου κακοποίησαν», εύλογα τώρα παρουσιάζει την κατάληξη του λαού που ταπεινώνεται και της κληρονομιάς που κακοποιείται, λέγοντας: «Δεν θα απορρίψει ο Κύριος τον λαό του, και δεν θα εγκαταλείψει την κληρονομιά του». Διότι, αν και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα επιτρέπει στους ασεβείς, παραχωρώντας τους να ταπεινώνουν και να κακοποιούν τον λαό του, εντούτοις δεν θα απορρίψει οριστικά τον λαό του, ούτε θα εγκαταλείψει την κληρονομιά του.

Και θυμήσου τη συναγωγή σου, την οποία απέκτησες από την αρχή, την οποία περιέσωσες με τα πάθη του μονογενούς σου Λόγου, την οποία αξίωσες της μεγάλης σου διαθήκης, την οποία και είλκυσες στους ουρανούς με το καινό μυστήριο και με τον αρραβώνα του Πνεύματος. Και υπενθυμίζοντας όσα πονηρά διέπραξαν οι εχθροί εναντίον των αγίων σου και πώς καυχήθηκαν εις βάρος των εορτών σου, λέγαμε: «Ύψωσε τα χέρια σου εναντίον της υπερηφάνειάς τους μέχρι τέλους». Επικαλούμασταν τη ρομφαία και τις αιγυπτιακές μάστιγες, και Τον παρακαλούσαμε να εκδικάσει τη δική Του υπόθεση, και Τον προτρέπαμε να εγερθεί επιτέλους εναντίον των ασεβών, λέγοντας: «Έως πότε οι αμαρτωλοί, Κύριε, έως πότε οι αμαρτωλοί θα καυχώνται; Έως πότε θα ταπεινώνουν τον λαό σου και θα κακοποιούν την κληρονομία σου, και ομοίως θα φθέγγονται αλλά και θα πράττουν την ανομία;». Και προσθέταμε μάλιστα και εκείνες τις γοερές φωνές, που είναι ακόμη πιο ταιριαστές με αυτά: «Μας κατέστησες αντικείμενο αντιλογίας και ύβρεως στους γείτονές μας, παροιμία στα έθνη και περίγελο σε όλους τους ανθρώπους». Και κάναμε λόγο για κάποια άμπελο, η οποία μεταφυτεύτηκε από την Αίγυπτο της σκοτεινής αθεΐας και αυξήθηκε στο κάλλος και το μέγεθος της πίστεως, κι έπειτα της αφαιρέθηκε ο φραγμός, δηλαδή η επιστασία του Θεού που μας φρουρούσε έως τότε, και αφέθηκε εκτεθειμένη σε όλους τους πονηρούς δυνάστες που διέρχονται, και λεηλατήθηκε από τον άγριο χοίρο, τον Πονηρό, που έχει την κακία ως αποκλειστικό του γνώρισμα και είναι γεμάτος από τον βόρβορο της φαυλότητας.

Ψαλμός του Δαβίδ για την τετάρτη ημέρα της εβδομάδας. Και αυτή η προφητεία αναφέρεται στον Χριστό· διότι την τετάρτη ημέρα της εβδομάδας έγινε το συμβούλιο των Ιουδαίων εναντίον του Χριστού. "Ο Θεός των εκδικήσεων": Διότι με μεγάλη παρρησία και δύναμη έκανε τη δική του εκδίκηση, αναστηθείς εκ νεκρών και διασκορπίζοντας το έθνος των Ιουδαίων. "Υψώσου": Διότι μετά το ύψος της αγαθότητας του Θεού έρχεται και με πολλή δύναμη παράταξης (σαρκώσεως), όταν πρόκειται να κρίνει όλη τη γη. "Ανταπόδωσε": Τότε, λέει, όταν θα ανταποδίδεις στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του, τότε θα γνωρίσουν οι υπερήφανοι και οι αλαζόνες πόση και πόσο μεγάλη είναι η δύναμη του Θεού. "Έως πότε": Γιατί, λέει, υπερηφανεύονται οι αμαρτωλοί; Το τέλος είναι εγγύς· ας ετοιμαστούν για τις μάστιγες. "Θα φθέγξονται": Από αλαζονεία μιλούν οι Ιουδαίοι εναντίον του Θεού και εναντίον των αποστόλων. "Θα μιλήσουν": Οι ασεβείς και αλαζόνες και υπερήφανοι και υποκριτές και τα τέκνα των αιρετικών· διότι δεν παύουν ούτε να βλασφημούν ούτε να πράττουν τα άτοπα. "Τον λαό σου": Εννοεί βέβαια τον λαό των Εβραίων που τότε λεηλατούνταν από τα έθνη· ωστόσο, φαινομενικά, ταπεινώνουν και τον πιστό λαό οι δαίμονες, καθώς και οι αλαζόνες και οι υπερήφανοι. "Τη χήρα": Οι άρχοντες των Ιουδαίων· διότι φορολογούσαν αυθαίρετα τους πάντες, και χήρες και ορφανά και προσήλυτους· διότι υποκρίνονταν με σκοπό το κέρδος. "Και είπαν": Διότι ούτε που αναλογίστηκαν τον Θεό, ότι είναι ο εκδικητής όλων των ταπεινών.

Τον λαό σου, Κύριε, ταπείνωσαν και την κληρονομία σου κακοποίησαν, πράττοντας το καθένα από αυτά με έργα και με λόγια. Διότι ταπεινώνει τον λαό του Θεού και κακοποιεί την κληρονομία του, δηλαδή την ανθρωπότητα, όχι μόνο εκείνος που αρπάζει, και χτυπά, και χλευάζει, και κρίνει άδικα, αλλά και εκείνος που δίνει φαύλες συμβουλές και παρουσιάζει την παρανομία ως συμφέρουσα. Για αυτούς έχει λεχθεί, ότι οι κακές συναναστροφές φθείρουν τα χρηστά ήθη.

Απόκριση: Όπως το «εβασίλευσε», έτσι και το «επαρρησιάστηκε» έχει ειπωθεί για την ενανθρώπηση του Χριστού. Διότι κατείχε μεν τη βασιλεία και την παρρησία προαιωνίως, ως Θεός, αλλά αφού ενανθρώπησε, και πάλι ως «Θεός των εκδικήσεων ενήργησε με παρρησία», εκδιώκοντας με παρρησία τους θεοκάπηλους από το ιερό και ελέγχοντας τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους πριν από την ύψωσή Του στον σταυρό. «Υψώσου», λέει, «εσύ που κρίνεις τη γη και δώσε την ανταπόδοση στους υπερηφάνους», οι οποίοι, έχοντας τον νου τους επηρμένο από τον φθόνο και την υπερηφάνεια, σε ύψωσαν επάνω στο ξύλο ανάμεσα σε δύο ληστές. «Έως πότε οι αμαρτωλοί, Κύριε, έως πότε οι αμαρτωλοί θα καυχώνται» εναντίον του λαού σου; «Τον λαό σου, Κύριε, ταπείνωσαν και την κληρονομιά σου κακοποίησαν· χήρα και ορφανό σκότωσαν και προσήλυτο φόνευσαν. Και είπαν:»