Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 95:2

ΨΑΛΜΟΣ ϟΕʹ. Ωδή του Δαβίδ, όταν οικοδομήθηκε ο οίκος μετά την αιχμαλωσία. Υπόθεση. Στον προηγούμενο από αυτόν ψαλμό, αφού προφήτευσε την αποβολή των Ιουδαίων, εφόσον θα επέμεναν στην απιστία τους, σε τούτον εισάγει την κλήση των εθνών, η οποία πραγματοποιήθηκε μετά τη λύση της νοητής τους αιχμαλωσίας, όταν πλέον η Εκκλησία θεμελιώθηκε σε όλη την οικουμένη. «Ψάλτε στον Κύριο άσμα νέο». Το Πνεύμα παραγγέλλει στους αποστόλους να ερμηνεύσουν το νέο άσμα, δηλαδή την Καινή Διαθήκη, στα έθνη σε ολόκληρη την οικουμένη. «Ψάλτε στον Κύριο, όλη η γη... Ευαγγελίζεσθε από ημέρα σε ημέρα τη σωτηρία του». Διότι δεν θα παύσουν, μέχρι τη συντέλεια του κόσμου, να μας κηρύττουν τα μυστήρια της Καινής Διαθήκης.

ΨΑΛΜΟΣ 95ος. [<Ψάλατε στον Κύριο άσμα καινό.> (B f. 387 b. Cord. Eusebii.) Όλα έγιναν νέα εν Χριστώ, και τα παλαιά παρήλθαν· και σε εμάς εκπληρώθηκε αυτό που έχει γραφτεί στο βιβλίο των Ψαλμών: «Θα ανανεωθεί σαν του αετού η νεότητά σου.» Διότι ανακαινιστήκαμε εν Χριστώ, «αφού απεκδυθήκαμε τον παλαιό άνθρωπο, ο οποίος φθείρεται σύμφωνα με τις επιθυμίες της απάτης· και ενδυθήκαμε τον νέο, ο οποίος ανακαινίζεται κατ' εικόνα Εκείνου που τον δημιούργησε.»] <Ευαγγελίζεσθε από ημέρα σε ημέρα το σωτήριό του, κ.λπ.> (B f. 388, H f. 429.) Αλλά τίνος; Προφανώς του Θεού και Πατρός· δηλαδή τον Υιό, για τον οποίο μας λέει μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Πλησιάζει γρήγορα η δικαιοσύνη μου, και το έλεός μου πρόκειται να αποκαλυφθεί· και το σωτήριό μου θα ανάψει σαν λαμπάδα.» Και ονομάζει έλεος και δικαιοσύνη τον Υιό· διότι ελεηθήκαμε δι' αυτού και διδαχθήκαμε κάθε οδό δικαιοσύνης.

Και λίγο παρακάτω: Το δε «ημέραν εξ ημέρας», σημαίνει «κάθε ημέρα»· αυτό ακριβώς που κατόρθωσαν οι μακάριοι μαθητές· διότι δεν άφησαν να περάσει κανένας χρόνος κατά τον οποίο να μην περιέλθουν κάθε χώρα και πόλη, ευαγγελιζόμενοι τον Χριστό και ιερουργώντας το θείο κήρυγμα. —Διακήρυξαν δε στους λαούς παντού τα ένδοξα έργα του, τα θαυμάσιά του, δηλαδή τα μεγαλοπρεπή του μεγαλουργήματα, αυτά που τελέστηκαν με τρόπο παράδοξο. [<Διότι μέγας είναι ο Κύριος και σφόδρα αινετός.> (B f. 388 b, H f. 430, Cord. Ανωνύμου.) Μέγας είναι όντως ο Κύριός μας, και διαθέτει θεοπρεπέστατη την υπεροχή έναντι πάντων· και ίσος και ομοούσιος με αυτόν δεν είναι απολύτως κανείς. Διότι ένας είναι ο κατά φύσιν αληθινός Υιός του Θεού και Πατρός, ο οποίος στεφανώνεται με τα αξιώματα Εκείνου που τον γέννησε, σφόδρα αινετός, δηλαδή δοξολογούμενος τόσο από τα άνω πνεύματα που βρίσκονται στους ουρανούς, όσο και από αυτούς που βρίσκονται πάνω στη γη. Το καινό άσμα, λοιπόν, εκτός από όσα έχουν ειπωθεί, διδάσκει ότι ο Κύριος του καινού άσματος είναι μέγας και σφόδρα αινετός, και επιπροσθέτως φοβερός πάνω από όλους τους θεούς· μέγας αφενός ως Λόγος του Θεού και Δημιουργός των πάντων· αινετός δε ως ευεργέτης και Σωτήρας των πάντων· φοβερός όμως όχι για όλους, αλλά για τους παλαιότερα νομιζόμενους θεούς, δηλαδή για τους πονηρούς δαίμονες, τους οποίους καθαίρεσε, απομακρύνοντάς τους από την επιβουλή τους εναντίον των ανθρώπων.

Διότι δεν ήταν δυνατόν να διασωθεί με άλλον τρόπο η ελευθερία από τα κακά για τους υιούς των ανθρώπων, παρά μόνο μέσω της επιφανείας του Σωτηρίου του Θεού, για το οποίο γίνεται πολύς λόγος σε όλες τις Γραφές. Προσεύχεται λοιπόν λέγοντας: «Ποιος θα δώσει από τη Σιών το Σωτήριο του Ισραήλ;». Πολλές φορές δε έχουμε πει ότι ο Χριστός του Θεού, ο Σωτήρας και Κύριός μας, προαναγγέλλεται στις προφητείες με αυτόν τον τρόπο· διότι συνηθίζουν να τον ονομάζουν «Σωτήριο». Αυτό προκήρυτταν ότι θα γίνει γνωστό σε όλα τα έθνη, μεταξύ άλλων και σε όσα έχουν ειπωθεί: «Ψάλτε στον Κύριο άσμα καινό, ψάλτε στον Κύριο, όλη η γη. Ψάλτε στον Κύριο, ευλογήστε το όνομά του. Ευαγγελίζεσθε μέρα με τη μέρα το Σωτήριό του. Αναγγείλτε στα έθνη τη δόξα του»· και πάλι: «Ψάλτε στον Κύριο άσμα καινό, διότι έκανε θαυμαστά έργα. Ο Κύριος έκανε γνωστό το Σωτήριό του, μπροστά στα έθνη αποκάλυψε τη δικαιοσύνη του»· και ο Ησαΐας λέει: «Θα αποκαλύψει ο Κύριος τον άγιο βραχίονά του ενώπιον όλων των εθνών», και τα εξής. Έχουμε δε ήδη παραθέσει πολλές φορές την εκπλήρωση αυτών των λόγων, η οποία μαρτυρείται από τον Συμεών, ο οποίος, αφού πήρε στην αγκαλιά του τον Σωτήρα και Κύριό μας Ιησού Χριστό, ενώ ήταν ακόμη βρέφος, αναφώνησε λέγοντας: «Τώρα απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με το όνομά σου εν ειρήνη· διότι είδαν τα μάτια μου το Σωτήριο, που ετοίμασας ενώπιον όλων των εθνών».

ΩΔΗ ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ, ΟΤΑΝ ΟΙΚΟΔΟΜΟΥΝΤΑΝ Ο ΟΙΚΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑ. 95ος. Ψάλτε στον Κύριο άσμα καινό· ψάλτε στον Κύριο, όλη η γη. Ψάλτε στον Κύριο, ευλογήστε το όνομά του. Επειδή ο λόγος ανέφερε στον προηγούμενο ψαλμό για τον λαό των Ιουδαίων το «Πάντοτε πλανώνται στην καρδιά τους», και το «Όπως ορκίστηκα στην οργή μου, ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή μου»· καθώς, αν και προσκάλεσε πρώτους αυτούς στην κατά Θεόν αγαλλίαση, τους βρήκε απειθείς, μεταβαίνει στην κλήση των εθνών. Απευθύνει δε αυτά προς τους αποστόλους και τους μαθητές του Σωτήρα, πράγμα που είναι φανερό από το «Ευαγγελίζεσθε από ημέρα σε ημέρα το σωτήριό του», που λέγεται στη συνέχεια, και το «Αναγγείλατε στα έθνη τη δόξα του, σε όλους τους λαούς τα θαυμάσιά του»· διότι οι λόγοι αυτοί δεν έγιναν πράξη μέσω άλλων, παρά μόνο μέσω των αποστόλων του Σωτήρα μας. Γι' αυτό και αρμόζει να απευθύνονται τα προκείμενα λόγια μόνο σε αυτούς, εξαιτίας της Καινής Διαθήκης και του καινού ευαγγελικού άσματος, το οποίο κηρύχθηκε σε όλα τα έθνη μέσω αυτών.

Αυτοί, λοιπόν, προστάζονται να ψάλουν στον Κύριο άσμα καινό σε όλη τη γη· πράγμα το οποίο και εξεπλήρωσαν με τα έργα τους, όταν σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος τους και στα πέρατα της οικουμένης τα λόγια τους. Και το καινό άσμα ήταν το σωτήριο Ευαγγέλιο, το οποίο δεν περιείχε τις παλαιές νομικές διατάξεις του Μωυσή, αλλά τα παραγγέλματα του Χριστού που ήταν κατάλληλα για όλους τους Έλληνες· διότι τα παραγγέλματα του Μωυσή δεν ήταν τέτοια. Προηγουμένως, βεβαίως, προστάζει να ψάλουν στον ίδιο τον Κύριο το καινό άσμα· επειδή όμως δεν ήταν ικανή ολόκληρη η γη να κατανοήσει ποιος ακριβώς ήταν ο Κύριος, ούτε να γνωρίσει τις βαθύτερες αλήθειες περί του Κυρίου, αναγκαστικά στη συνέχεια, κατά δεύτερο λόγο, προσθέτει το: «Ψάλατε στον Κύριο, ευλογήστε το όνομά του», έχοντας το εξής νόημα: εάν τα έθνη όλης της γης δεν δύνανται να κατανοήσουν ποιος είναι ο δημιουργός του σύμπαντος κόσμου και ο δεσπότης των όλων Κύριος· και εάν δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν πώς, όντας ο δημιουργικός Λόγος του Θεού, διέπει και διακυβερνά τα πάντα με αφανή και αόρατη δύναμη· τους αρκεί τουλάχιστον, ως εισαγωγή, το να ευλογούν το όνομά του. Διότι είναι ικανό αυτό καθαυτό το όνομα του Κυρίου και αυτή η απλή προσηγορία του, όταν δοξολογείται και ευλογείται, να ωφελεί τα μέγιστα αυτούς που την ευλογούν, περισσότερο από εκείνους που ευλογούν τον Αβραάμ, προς τον οποίο έχει ειπωθεί: «Εκείνοι που σε ευλογούν θα ευλογηθούν».

«Να ευαγγελίζεσθε από ημέρα σε ημέρα τη σωτηρία Του· αναγγείλετε στα έθνη τη δόξα Του, σε όλους τους λαούς τα θαυμάσιά Του». Και σε ποιους αρμόζει να θεωρούμε ότι προστάζονται αυτά, παρά σε εκείνους που αργότερα τα εκπλήρωσαν έμπρακτα, δηλαδή σε αυτούς που ευαγγελίστηκαν σε όλα τα έθνη τη σωτηρία του Θεού; Διότι σε αυτούς το θείο Πνεύμα άνωθεν και προ πολλού παρήγγελλε να το πράξουν.

Στους ίδιους δε απευθύνει και τα ακόλουθα, εφόσον πρόκειται να αναγγείλουν τη δόξα του Κυρίου σε όλα τα έθνη, και πρόκειται να κηρύξουν σε όλους τους λαούς τα θαυμάσιά του. Ποιοι λοιπόν ήταν αυτοί που τα επιτέλεσαν αυτά με έργα; Αν μεν ήταν δυνατόν να υποδειχθούν άλλοι τέτοιοι, είτε κατά τους χρόνους του Κύρου είτε κατά τους χρόνους του Δαρείου· οι προκείμενες προσταγές δίνονται στους μαθητές του Ιησού, οι οποίοι ακούνε το: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη». Διότι το Άγιο Πνεύμα θέλει να επιτελούν το ευαγγελικό έργο με εντατική και αδιάλειπτη προθυμία· επειδή με τη φράση «από ημέρα σε ημέρα», αυτό ακριβώς φανερώνει, το να ευαγγελίζονται δηλαδή συνεχώς το σωτήριο, για το οποίο έχει ειπωθεί: «Αυτός είναι αληθινά ο Σωτήρας του κόσμου».

Αφού προανήγγειλε ότι ο «Θεός των θεών» θα γίνει ορατός, εύχεται η επιφάνειά Του να έλθει το ταχύτερο δυνατό, διδάσκοντας τον τρόπο με τον οποίο θα εμφανιστεί μέσα από τη φράση «επίβλεψον επί το πρόσωπον του χριστού σου» (ρίξε το βλέμμα σου στο πρόσωπο του χρισμένου σου), σαν να έλεγε πιο ξεκάθαρα: εμφανίσου δια του προσώπου του Χριστού σου. Διότι, επειδή αυτός που έχει δει τον Υιό έχει δει και τον Πατέρα που Τον έστειλε, εύλογα αναγγέλλει ότι δια του προσώπου του Χριστού θα εμφανιστεί ο «Θεός των θεών» που κατοικεί μέσα στον Χριστό. 〈Από τον Ψαλμό 95〉. «Ψάλτε στον Κύριο άσμα νέο, ψάλτε στον Κύριο, όλη η γη. Ψάλτε στον Κύριο, ευλογήστε το όνομά Του, διακηρύξτε από μέρα σε μέρα τη σωτηρία Του. Αναγγείλτε στα έθνη τη δόξα Του, σε όλους τους λαούς τα θαυμάσιά Του. Διότι μέγας είναι ο Κύριος και εξαιρετικά αξιοΰμνητος, φοβερός είναι πάνω από όλους τους θεούς», και πάλι: «Προσφέρετε στον Κύριο, οι πατριές των εθνών», και πάλι: «Πείτε ανάμεσα στα έθνη, ο Κύριος εβασίλευσε», και σε όλα αυτά προσθέτει: «Τότε θα αγαλλιάσουν όλα τα δέντρα του δάσους μπροστά στο πρόσωπο του Κυρίου, διότι έρχεται, διότι έρχεται να κρίνει τη γη· θα κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη και τους λαούς με την αλήθειά Του».

κζʹ. Και αυτός ο ίδιος ήταν επίσης αγαπητός του Θεού, πράγμα που επιβεβαιώνει η επιγραφή του ψαλμού που περιέχει τη φράση «ωδή υπέρ του αγαπητού». κηʹ. Ο δε Ησαΐας τον αποκαλούσε βραχίονα, λέγοντας: «θα αποκαλύψει ο Κύριος τον άγιο βραχίονά του ενώπιον όλων των εθνών». 〈κθʹ.〉 Και ο Δαβίδ τον γνώριζε συγχρόνως ως δικαιοσύνη και ως σωτήριο, γι' αυτό έλεγε: «έκανε γνωστό ο Κύριος το σωτήριό του, ενώπιον των εθνών απεκάλυψε τη δικαιοσύνη του», και πάλι: «αναγγέλλετε χαρμόσυνα από ημέρα σε ημέρα το σωτήριό του», και πάλι: «ποιος θα δώσει από τη Σιών το σωτήριο του Ισραήλ;» και «δείξε μας, Κύριε, το έλεός σου, και δώσε μας το σωτήριό σου». 〈λʹ.〉 Και τι χρειάζεται να τα παραθέτω ένα προς ένα, εφόσον είναι δυνατό στον φιλομαθή να συγκεντρώσει παρόμοια χωρία από ολόκληρη τη θεόπνευστη Γραφή, μέσα από την οποία καθίσταται φανερό ότι οι άνθρωποι του Θεού, φωτισμένοι από το θείο Πνεύμα, κατείχαν τη γνώση του μονογενούς Υιού του Θεού, η οποία ήταν τότε απόρρητη και διέφευγε από τα πλήθη του ιουδαϊκού λαού; Γι' αυτό και τον ονόμαζαν με διάφορους τρόπους, χρησιμοποιώντας συγκεκαλυμμένες προσηγορίες. Διότι η χάρη του κηρύγματος της θεολογίας περί αυτού φυλασσόταν για τη δική του παρουσία, την οποία [θεολογία] η Εκκλησία του σε ολόκληρη την οικουμένη σεμνύνεται που παρέλαβε σαν ένα μυστήριο κρυμμένο και αποσιωπημένο από τα παλιά χρόνια.

«Όταν οικοδομούνταν ο οίκος...» Αναφέρεται αφενός στην οικοδόμηση του ναού στην Ιερουσαλήμ, μετά την επιστροφή από τη Βαβυλώνα· αναφέρεται (σημαίνει) αφετέρου στην Εκκλησία και στην κλήση των εθνών και στην παρουσία του Χριστού και στη χάρη του νέου άσματος, δηλαδή των μυστικών. «Ψάλατε» Νέα κτίση, σύμφωνα με τον απόστολο· τα αρχαία παρήλθαν. Είναι ανάγκη λοιπόν στο εξής να ψάλλεται το νέο άσμα, το μυστικό (το μυστήριο). «Ψάλατε στον Κύριο» Κάθε άνθρωπος· διότι ο άνθρωπος είναι [νοητή] γη. Ψάλατε, λέει, τον ύμνο της χάριτος. «Ψάλατε στον Κύριο» Ψάλατε και υμνήστε τον Χριστό <τον Κύριο>. Διότι ανακαίνισε όλη την κτίση, εμφανιζόμενος σε αυτήν με σάρκα. «Ευαγγελίζεσθε» Στους προφήτες απευθύνεται το Άγιο Πνεύμα· ευαγγελίζεσθε, δηλαδή κηρύξτε τον Χριστό ως σωτήρα του κόσμου. «Αναγγείλατε» Τώρα ο λόγος αφορά τους αποστόλους· διότι μέσω αυτών φωτίστηκαν τα έθνη. «Σε όλους» Διδάξτε, λέει, όλους τους λαούς τα μυστικά· πώς το σώμα του Χριστού τρώγεται ως άρτος και το αίμα Του πίνεται ως οίνος. «Διότι είναι μέγας» Διότι είναι πολλή η μεγαλοσύνη Του και η αίνεσή Του, επειδή έδωσε τον εαυτό Του ως τροφή στους ανθρώπους. «Φοβερός» Αναφέρεται αφενός σε αυτούς που ονομάζονται θεοί (στους θεούς, δηλαδή σε όσους αγωνίστηκαν καλά), αλλά υπάρχουν και οι άρχοντες (αναφέρεται και στους άρχοντες) της γης· πάνω σε όλους όμως ο Θεός είναι φοβερός. «Διότι πάντες» Και οι άρχοντές τους και τα είδωλά τους είναι και τα δύο μαζί δαιμόνια.

«Γκρεμίστε αυτόν τον ναό, και σε τρεις ημέρες θα τον ανοικοδομήσω». Η ανοικοδόμηση λοιπόν αυτού του οίκου πραγματοποιήθηκε μετά τη δική μας αιχμαλωσία, δηλαδή αυτήν που προήλθε από τον διάβολο. Διότι, ακριβώς επειδή ο Χριστός θέλησε να ελευθερώσει αυτήν, σαρκώθηκε. Για αυτήν ο ίδιος ο Δαβίδ σε άλλο μέρος της προφητείας εξέθεσε τα εξής: «Ανέβηκες στα ύψη, αιχμαλώτισες την αιχμαλωσία». «Ψάλτε στον Κύριο άσμα καινούριο, ψάλτε στον Κύριο, όλη η γη. Ψάλτε στον Κύριο, ευλογήστε το όνομά του». Για ποιον λόγο πρόσταξε να ψάλει καινούριο άσμα όλη η γη, και όχι μόνο η Ιουδαία, παρά βεβαίως εξαιτίας καινούριων θαυμάτων; Και σχεδόν προλαβαίνοντας τον Παύλο, ο Δαβίδ ευαγγελίζεται: «Αν κάποιος είναι εν Χριστώ, είναι καινούρια κτίση. τα παλαιά παρήλθαν. ιδού, τα πάντα έγιναν καινούρια». Τι είναι λοιπόν το «Καινούριο άσμα», ή ποιος μας το παραδίδει για να το μάθουμε; Διότι ο προφήτης μας εξέθεσε πολλές ωδές, αλλά τώρα λέγοντας «καινούριο άσμα», υπαινίσσεται κάτι άλλο, καινοφανές σε σχέση με αυτές. Έψαλε και ο Ησαΐας ωδή: «Θα ψάλω», λέγει, «στον αγαπημένο μου ένα άσμα, στον αγαπητό μου, για τον αμπελώνα μου. Αμπελώνας δημιουργήθηκε για τον αγαπημένο σε περίοπτη κορυφή, σε εύφορο τόπο», και όσα ακολουθούν αυτά. Αλλά δεν ταιριάζει να ψάλει αυτά όλη η γη, παρά μόνο η Ιουδαία, προς την οποία λέγεται το άσμα.

Διότι κατά τη γέννησή Του, άγγελοι στη Βηθλεέμ έψαλαν αυτά με αγαλλίαση. Δίνοντας δε την εντολή να ψάλλουν για τρίτη φορά, ονομάζει για τρίτη φορά τον Κύριο, θέλοντας να δοξάζεται η Τριάδα στο πρόσωπο του Χριστού. Διότι μέσω Αυτού γνωρίσαμε και το Πνεύμα και τον Πατέρα. Γι' αυτό πολύ ταιριαστά πρόσθεσε: «Ευλογήστε το όνομά Του»· είτε εννοείς του Πατρός, είτε του Υιού, είτε του Αγίου Πνεύματος. Διότι το όνομα της Τριάδος είναι Θεός, το οποίο ευλόγησαν οι άγγελοι που αποκάλυψαν την καινή ωδή, αναπέμποντας προοιμιακά τη δόξα στον Θεό εν υψίστοις.

Πώς, λοιπόν, θα αναγγείλει τη δόξα του Θεού στα έθνη εκείνος στον οποίο δεν επιτρέπεται ούτε να διαβάζει τον νόμο έξω από τα δικά του σύνορα; Διότι γι' αυτό ακριβώς τους κατέκρινε ο προφήτης Αμώς: «Και διάβασαν τον νόμο έξω, και επικαλέστηκαν ομολογίες. Αναγγείλατε, διότι οι γιοι του Ισραήλ αγάπησαν όλα αυτά, λέει ο Κύριος ο Θεός». Και ποια είναι η τιμωρία; «Εγώ θα σας προκαλέσω μούδιασμα δοντιών σε όλες τις πόλεις σας». Ώστε ο Δαβίδ σαφώς δέχθηκε την ευαγγελική διαθήκη, πρώτον μεν λέγοντας: «Ευαγγελιστείτε», έπειτα, δίνοντας την εντολή: «Στα έθνη και σε όλους τους λαούς αναγγείλατε τα θαυμάσια του Θεού».

«Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου και ως ιδιοκτησία σου τα πέρατα της γης. Θα τους ποιμάνεις με ράβδο σιδερένια, σαν σκεύη κεραμέα θα τους συντρίψεις. Και τώρα, βασιλιάδες, συνετιστείτε· διδαχθείτε, όλοι εσείς που κρίνετε τη γη. Δουλέψτε στον Κύριο με φόβο, και να αγαλλιάσθε ενώπιόν Του με τρόμο. Αδράξτε την παιδεία, μήπως οργιστεί ο Κύριος και χαθείτε από τη δίκαιη οδό, όταν ανάψει γρήγορα ο θυμός Του. Μακάριοι είναι όλοι όσοι ελπίζουν σε Αυτόν.» Και πάλι, προαναγγέλλοντας το προφητικό πνεύμα μέσω άλλης προφητείας, διά του ίδιου του Δαβίδ, ότι ο Χριστός θα βασιλεύσει μετά τη σταύρωσή Του, είπε τα εξής: «Ψάλτε στον Κύριο, όλη η γη, και αναγγέλλετε από μέρα σε μέρα τη σωτηρία Του», «διότι μέγας είναι ο Κύριος και σφόδρα αξιοΰμνητος, φοβερός πάνω από όλους τους θεούς, διότι όλοι οι θεοί των εθνών είναι είδωλα δαιμονίων, ενώ ο Θεός εποίησε τους ουρανούς. Δόξα και αίνος υπάρχει ενώπιόν Του, και ισχύς και καύχημα στον τόπο του αγιάσματός Του. Αποδώστε στον Κύριο, τον Πατέρα των αιώνων, δόξα.» «Λάβετε χάρη, και εισέλθετε ενώπιόν Του, και προσκυνήστε στις άγιες αυλές Του. Ας φοβηθεί από το πρόσωπό Του όλη η γη, και ας ορθωθεί και ας μη σαλευτεί. Ας ευφρανθούν ανάμεσα στα έθνη· ο Κύριος εβασίλευσε» «από το ξύλο.»

Και από τον ενενηκοστό πέμπτο ψαλμό, από τα λόγια που ειπώθηκαν μέσω του Δαβίδ, αφαίρεσαν αυτές τις λίγες λέξεις: «από το ξύλο». Διότι, ενώ ο λόγος έλεγε: «Πείτε στα έθνη: Ο Κύριος εβασίλευσε από το ξύλο», αυτοί άφησαν το: «Πείτε στα έθνη: Ο Κύριος εβασίλευσε». Όμως, ποτέ δεν ελέχθη στα έθνη από τους ανθρώπους του γένους σας για κανέναν ότι εβασίλευσε ως Θεός και Κύριος, παρά μόνο για αυτόν τον σταυρωθέντα. Για αυτόν, το Άγιο Πνεύμα λέει στον ίδιο ψαλμό ότι σώθηκε, αφού αναστήθηκε, φανερώνοντας ότι δεν είναι όμοιος με τους θεούς των εθνών. Διότι εκείνα είναι είδωλα δαιμονίων. Αλλά για να κατανοήσετε αυτό που λέγεται, θα σας απαγγείλω ολόκληρο τον ψαλμό. Είναι δε ο εξής: Ψάλτε στον Κύριο άσμα καινό, ψάλτε στον Κύριο όλη η γη. Ψάλτε στον Κύριο και ευλογήστε το όνομά του. Αναγγέλλετε χαρμόσυνα από ημέρα σε ημέρα τη σωτηρία του. Αναγγείλατε στα έθνη τη δόξα του, σε όλους τους λαούς τα θαυμάσιά του. Διότι μέγας είναι ο Κύριος και πολύ αινετός, φοβερός είναι υπέρ πάντας τους θεούς. Διότι όλοι οι θεοί των εθνών είναι δαιμόνια, ο δε Κύριος τους ουρανούς εποίησε. Εξομολόγηση και ωραιότητα είναι ενώπιόν του, αγιοσύνη και μεγαλοπρέπεια στο αγίασμά του. Προσφέρετε στον Κύριο, οι πατριές των εθνών, προσφέρετε στον Κύριο δόξα και τιμή, προσφέρετε στον Κύριο δόξα στο όνομά του. Πάρτε θυσίες και εισέλθετε στις αυλές του.

Ψάλτε στον Κύριο άσμα καινούριο, ψάλτε στον Κύριο όλη η γη. Ψάλτε στον Κύριο και ευλογήστε το όνομά του· κηρύττετε καθημερινά τη σωτηρία του, σε όλους τους λαούς τα θαυμάσιά του. Προτρέπει εκείνους που από όλη τη γη γνώρισαν αυτό το σωτήριο μυστήριο, δηλαδή το πάθος του Χριστού, διά του οποίου τους έσωσε, να ζουν υμνώντας και ψάλλοντας στον Θεό και Πατέρα των όλων, αναγνωρίζοντας ότι είναι αξιΰμνητος και φοβερός και δημιουργός τόσο του ουρανού όσο και της γης αυτός που επιτέλεσε αυτό το σωτήριο έργο υπέρ του ανθρώπινου γένους, τον οποίο και μετά τη σταύρωση και τον θάνατό του αξίωσε να βασιλεύει σε όλη τη γη, όπως και διά... ...της γης, στην οποία αυτός εισέρχεται, και θα με εγκαταλείψουν, και θα αθετήσουν τη διαθήκη μου, την οποία συνήψα με αυτούς εκείνη την ημέρα. Και θα τους εγκαταλείψω και θα αποστρέψω το πρόσωπό μου από αυτούς· και θα γίνουν βορά, και θα τους βρουν πολλά κακά και θλίψεις. Και θα πουν εκείνη την ημέρα: επειδή δεν είναι ο Κύριος ο Θεός μου ανάμεσά μας, με βρήκαν αυτά τα κακά. Εγώ όμως με οργή θα αποστρέψω το πρόσωπό μου από αυτούς εκείνη την ημέρα, εξαιτίας όλων των κακιών που έπραξαν, διότι στράφηκαν προς ξένους θεούς.

Ας γίνουμε και εμείς όμοιοι με αυτόν, έστω κι αν προς το παρόν κατορθώσουμε αυτό· στο εξής όμως ας σπεύσουμε για τα παρακάτω· και ούτε στην έλλειψη να αποθαρρυνθούμε ούτε στην απόκτηση να κενοδοξήσουμε. Αλλά για τούτο μεν ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο· —διότι, όπως λέει, δεν εξαρτάται από αυτόν που θέλει ούτε από αυτόν που τρέχει, αλλά από τον Θεό που ελεεί. —Σε τούτο ας επιμείνουμε, και θα γίνει· —διότι αυτός που ζητά, λέει, θα βρει, και σε αυτόν που κρούει θα του ανοιχτεί. —Έτσι, λοιπόν, τέκνα μου, μέρα με τη μέρα να εργάζεστε για τη σωτηρία των ψυχών σας, ανεβαίνοντας στα υψηλότερα. Είναι καιρός χαράς, λοιπόν, για την αληθινή εργασία που δεν φθείρεται· καιρός δρόμου, αλλά του πνευματικού· καιρός πλουτισμού, αλλά των αιώνιων αγαθών. Μακάριος είναι αυτός που τρέχει τον αγώνα· τρισμακάριος αυτός που υπομένει· παμμακάριστος αυτός που καθημερινά ανάβει μέσα του φωτιά πάνω στη φωτιά από την επιθυμία και την αγάπη του Θεού.