Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 97:9

Ας σαλευθεί η θάλασσα και το πλήρωμά της. Με τη λέξη θάλασσα εννοεί τον παρόντα βίο, εξαιτίας της αλμύρας των μεριμνών που υπάρχουν σε αυτόν. Κινήθηκε, λοιπόν, από την προηγούμενη κατάστασή του, δηλαδή την ειδωλολατρία. Οι ποταμοί θα χειροκροτήσουν ομόθυμα. Αναφέρει ότι ποταμοί είναι οι άγιοι μυσταγωγοί, των οποίων τον ζήλο για το κήρυγμα υποδηλώνει μέσω του ομόθυμου χειροκροτήματος. Τα όρη θα αγαλλιάσουν, διότι έρχεται για να κρίνει τη γη. Εννοεί προφανώς τις αγγελικές δυνάμεις.

Και εδώ πάλι προφητεύεται ο Κύριος που έρχεται στους ανθρώπους, και ότι κατά την παρουσία του θα ψαλεί νέος ύμνος, δηλαδή η Καινή Διαθήκη, όχι από το έθνος των Ιουδαίων αλλά από ολόκληρη τη γη, και ότι θα λάβουν το χαρμόσυνο άγγελμα πλέον όχι ο Ισραήλ αλλά όλα τα έθνη, επειδή ακριβώς λέει ότι ο ερχόμενος Κύριος θα είναι βασιλιάς τους. Ποιος άλλος θα μπορούσε να είναι αυτός παρά ο Θεός Λόγος, ο οποίος, επειδή πρόκειται να κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη και την ανθρωπότητα με αλήθεια, καταξίωσε εξίσου όλους τους ανθρώπους της οικουμένης της δικής του κλήσεως και της συνεπακόλουθης σωτηρίας από τον Θεό; 〈Από τον 97ο Ψαλμό〉. «Ψάλτε στον Κύριο άσμα καινό, διότι έκανε θαυμαστά έργα», και τα εξής: «Έκανε γνωστό ο Κύριος το σωτήριό του ενώπιον όλων των εθνών· αποκάλυψε τη δικαιοσύνη του», και πάλι: «Είδαν όλα τα πέρατα της γης το σωτήριο του Θεού μας. Αλαλάξτε προς τον Κύριο, όλη η γη», και ύστερα από όλα: «Τα όρη θα αγαλλιάσουν ενώπιον του Κυρίου, διότι έρχεται, διότι φθάνει για να κρίνει τη γη· θα κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη και τους λαούς με ευθύτητα».

«Με σάλπιγγες»: Όπως τότε, λέει, οι Ισραηλίτες ηχούσαν με τις σάλπιγγες (και λέγοντας «ελατές» εννοεί τις σφυρήλατες χάλκινες και τις κεράτινες), έτσι και ο πιστός λαός ήχησε με τις νοητές σάλπιγγες, δηλαδή τις ευαγγελικές φωνές. Διότι αυτές είναι ισχυρές σαν τον χαλκό, και «κεράτινες» χάρη στον σταυρό· διότι ο σταυρός είναι το «κέρας» (η δύναμη), ως αρχή των πάντων. «Αλαλάξτε»: Δηλαδή ακατάπαυστα [πρέπει οι πιστοί να υμνούν μέσα στον ναό του Κυρίου]. «Ας σαλευτεί»: Το βάπτισμα και η χάρη που υπάρχει μέσα σε αυτό. Διότι είναι «θάλασσα», καθώς κυματίζεται πλούσια σε όλη την οικουμένη από το Άγιο Πνεύμα. «Η οικουμένη»: Διότι ολόκληρη η γη και οι άνθρωποί της αναστατώνονται κατά την ώρα του βαπτίσματος, για το ποιος θα λάβει πρώτος τη χάρη. «Οι ποταμοί»: Επιδοκιμάζοντας το θαύμα που τελείται στον Ιορδάνη, καθένας από τους ποταμούς λογάριαζε τη χάρη για τον εαυτό του. Να εννοήσεις, επίσης, και τα δάκρυα της μετάνοιας που ρέουν σαν ποτάμια. «Τα όρη»: Είναι οι προφήτες· διότι στη Γραφή ονομάζονται όρη, επειδή δίδαξαν μεγάλα δόγματα και επειδή αναδείχθηκαν ως όρη των δογμάτων. «Διότι ήρθε»: Διότι ήρθε και έκρινε τη γήινη πολιτεία, μεταβάλλοντάς την προς τη χάρη. «Θα κρίνει»: Έχοντας τη νομοθετήσει με δικαιοσύνη. «Και λαούς»: Τους λαούς της οικουμένης, κατευθύνοντάς τους σύμφωνα με το Ευαγγέλιο.

Θα αναφέρεις βεβαίως τις ενέργειες του Πνεύματος, οι οποίες ελέγετο ότι επικροτούσαν, σαν να ενώθηκαν σε ένα, κατά την εποχή της παρουσίας του Χριστού· για τις οποίες έλεγε: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, όπως είπε η Γραφή, ποταμοί ζωντανού νερού θα ρεύσουν από την κοιλιά του». Θα πεις επίσης ότι και οι αισθητοί ποταμοί επικροτούσαν και χόρευαν, όταν ο Ιορδάνης δέχθηκε τον Χριστό για να βαπτιστεί. Διότι αυτό αποτελούσε κοινή χαρά των ποταμών και των υδάτων. Τα όρη θα αγαλλιάσουν από το πρόσωπο του Κυρίου, διότι έρχεται. Έχουμε πει ότι εκλαμβάνουμε ως όρη τους προφήτες λόγω του ύψους της θεωρίας τους. Αυτοί εύλογα αγαλλιούν με την παρουσία του Χριστού, επειδή η προφητεία τους γίνεται πράξη. Αλλά και αν εννοείς τα αισθητά όρη, εύλογα αγαλλιούν και αυτά, επειδή ο λαός των Ιουδαίων συνήθιζε να θυσιάζει στα είδωλα πάνω στα υψώματα, όπως αναφέρεται στο βιβλίο των Βασιλειών· έπειτα αυτό καταργήθηκε με την παρουσία του Χριστού. Διότι έρχεται για να κρίνει τη γη. Θα κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη, και τους λαούς με ευθύτητα. Και πώς λέει ότι αυτός έχει έρθει; Είναι φανερό ότι, όντας προφήτης, αυτό που προέλεγε ως μελλοντικό, το έβλεπε ως παρόν. Εξάλλου, το πρώτο το λέει για την κατά σάρκα παρουσία Του, η οποία και έγινε πρώτη· το δε δεύτερο για τη δεύτερη παρουσία, κατά την οποία έρχεται και ως κριτής.

Ο ψαλμός είναι ένα δεκάχορδο μουσικό όργανο με γλυκό ήχο, το οποίο κατασκεύασε παλαιά ο Ιουβάλ, ο απόγονος του Κάιν, και αργότερα χρησιμοποιούσε ο Δαβίδ για μελωδία όταν έψαλλε άσματα προς τον Θεό. Γι' αυτό και το βιβλίο των ασμάτων του το ονόμασε Ψαλτήριο, συνώνυμο με το ψαλτικό όργανο, για το οποίο και τώρα είπε «με κιθάρα και με φωνή ψαλμού». Προτρέπει να ψάλλουν στον Θεό και με άλλα μουσικά όργανα, τα οποία όμως τώρα δεν χρησιμοποιεί η Εκκλησία του Θεού, αλλά αναπέμπει στον Θεό πνευματικές ωδές ψάλλοντας με ησυχία, ευλάβεια και σύνεση. «Ας σαλευθεί από το πρόσωπό του η θάλασσα και όλοι όσοι κατοικούν στην οικουμένη». Εδώ αινίχθηκε την ένσαρκη οικονομία του Χριστού. «Οι ποταμοί θα χειροκροτήσουν όλοι μαζί». Διότι οι αισθητοί ποταμοί δεν έχουν χέρια ούτε χειροκροτούν· αλλά οι νοητοί ποταμοί, οι θείοι απόστολοι, με το χέρι των πύρινων γλωσσών του Πνεύματος, αντήχησαν σε όλα τα έθνη το σωτήριο κήρυγμα. «Τα όρη θα αγαλλιάσουν» από το πρόσωπο του Κυρίου, «διότι έρχεται να κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη, και τους λαούς με ευθύτητα». Πώς θα αγαλλιάσουν τα όρη;