Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 98:8

Κύριε ο Θεός μας, εσύ τους εισάκουσες. Αν και φάνηκε ότι αμάρτησαν σε κάτι ως άνθρωποι, δεν τους παρέβλεψες, λέγει. Ελέγχθηκε, λοιπόν, ο Ααρών που αμάρτησε στην περίπτωση του μόσχου, και ο Μωυσής στο ύδωρ της αντιλογίας. Και προσκυνείτε στο άγιο όρος του. Εννοεί είτε την επίγεια είτε την επουράνια Ιερουσαλήμ· ή πάλι ως όρος πρέπει να νοηθεί ο ίδιος ο Μονογενής, σύμφωνα με το χωρίο: Αποκόπηκε λίθος από όρος χωρίς ανθρώπινα χέρια.

«Κύριε Θεέ μας, εσύ τους εισάκουσες, εσύ έγινες πολυεύσπλαχνος σε αυτούς και τιμώρησες όλες τις πράξεις τους». Εσύ, λέει, ο δικός μας Κύριος και Θεός, ο βασιλιάς των εθνών, αυτός που κηρύττεται από εμάς, εσύ ο ίδιος ήσουν που εισάκουες τον Μωυσή, τον Ααρών και τους περί αυτούς, και τους μετέδιδες τόσο μεγάλη παρρησία, καθώς σε ικέτευαν να γίνεις ίλεως υπέρ του λαού που σε παρόργιζε, και τους αξίωνες πολλής ευμένειας.

Διότι, ακόμη και αν περιέπιπταν σε κάποιες αδυναμίες ως άνθρωποι, όπως ο Μωυσής με την απιστία του σχετικά με το ύδωρ, και ο Ααρών με την κατασκευή του μόσχου, Εσύ, ως πανάγαθος Υιός πανάγαθου Πατρός, γινόσουν ίλεως απέναντί τους, παρέχοντας συγχώρεση στη θνητή αδυναμία τους. Και τιμωρούσες όλες τις πράξεις τους. Ακόμη και αν φάνηκε, λέει, ότι αμάρτησαν κάπως ως άνθρωποι, Εσύ όμως τους παιδαγωγούσες σε εκείνα όπου είχαν ανάγκη παιδαγωγίας. Διότι ελέγχθηκε ο Ααρών επειδή αμάρτησε στο ζήτημα του μόσχου, και ο Μωυσής στα ύδατα της αντιλογίας.

Επομένως, εάν κάποιος έλεγε ότι η σάρκα είναι ανάξια να μας μιλήσει μέσω αυτής ο Θεός, τότε δεν θα μπορούσε να αναγνωρίσει αυτή την αξία ούτε στον στύλο της νεφέλης. Διότι τι τέτοιο υπάρχει σε αυτήν, ώστε να κριθεί άξια της θείας μεγαλειότητας; Εάν, όμως, είναι πιστευτό στους Ιουδαίους ότι ο Θεός μίλησε μέσα από στύλο νεφέλης, ας μην θεωρείται απίστευτο ούτε το ότι μίλησε εν σαρκί, πολλώ δε μάλλον εφόσον και ο Ησαΐας εννόησε τη σάρκα μέσω της νεφέλης: «Ιδού», λέει, «ο Κύριος κάθηται επί νεφέλης κούφης». Και όσους τον ακολουθούν πάλι ο ίδιος προφήτης τους ονομάζει νεφέλες, λέγοντας: «Ποιοι είναι αυτοί που πετούν σαν νεφέλες;», ώστε μέσω της ομωνυμίας των νεφελών να καταδείξει τη συγγένεια της σάρκας του Κυρίου προς την υπόλοιπη φύση των ανθρώπων. Προς αυτόν, λοιπόν, τον Θεό, ο οποίος άλλοτε μίλησε στους ανθρώπους μέσω νεφέλης και έπειτα μέσω σαρκός, απευθύνεται παρακάτω ο Δαβίδ λέγοντας: «Κύριε ο Θεός ημών, εσύ τους εισάκουες· Θεέ, εσύ γινόσουν ίλεως σε αυτούς και εκδικητής για όλα τα έργα τους».

«Μωυσής»: Διότι αυτοί τότε καθοδηγούσαν τον λαό των Εβραίων με προσταγή του Θεού. «Και Σαμουήλ»: Διότι και αυτός συγκαταλέχθηκε ανάμεσα στους προφήτες. «Επικαλούντο»: Διότι, όταν βάδιζαν ορθά προς Αυτόν, εισακουόταν ο λαός των Εβραίων καθώς προσευχόταν. «Εν στύλω»: Τόσο μεγάλη τιμή τους περιποίησε ο Θεός, ώστε δεν απαξίωσε να συνομιλεί μαζί τους. «Εφύλασσαν»: Διότι, πριν αλλάξουν διαγωγή, τηρούσαν τον νόμο. «Κύριε»: Διότι σε τίποτα ποτέ δεν αγνοήθηκαν, ενώ οι ίδιοι παρέμειναν ανυπάκουοι. «Ο Θεός ευίλατος»: Διότι πολλές φορές, όταν αυτοί έσφαλλαν, ο Θεός τους συγχωρούσε· αυτοί όμως εξακολουθούσαν να επιδίδονται στην αμαρτία. «Και εκδικών»: Διότι πολλές φορές παιδαγωγούνταν επειδή διέπρατταν άτοπα έργα. «Υψούτε»: Δίνει πάντοτε εντολή στον πιστό λαό να μεγαλύνει τον Θεό και να Τον προσκυνά στο όρος Σιών, διότι σε αυτό τελέστηκε το μυστήριο. «Ότι άγιος»: Άγιος, καθώς κατοικεί ανάμεσα σε αγίους.

Προς αυτόν ο ψαλμωδός πρόσθεσε τα εξής χωρίς καμία αμφιβολία: Κύριε ο Θεός μας, εσύ τους εισάκουες. Ο Θεός μας· ποιών; Εκείνων που μέσω της πίστεως στρατεύθηκαν σε αυτόν και, μέσω της υιοθεσίας του βαπτίσματος, απέκτησαν τον επί πάντων Θεό ως δικό τους. Διότι το ότι ονομάζεται κατ' εξοχήν Θεός εκείνων που έχουν πιστέψει σε αυτόν, το διδάσκει ο Θωμάς: Ο Κύριός μου και ο Θεός μου· αποκαλώντας τον δικό του Κύριο και Θεό, αναγνώρισε μεγαλοφώνως τον επί πάντων Θεό. Αυτός, λοιπόν, στον οποίο εμείς πιστέψαμε, δεν αγνοούνταν ούτε από τους παλαιότερους δικαίους, γι' αυτό και τους εισάκουε όταν προσεύχονταν· και αυτό το μαρτυρούν τα επόμενα: Θεέ, εσύ έγινες ίλεως σε αυτούς, και εκδικητής για όλες τις πράξεις τους.

Εννοεί δε τον Γολγοθά. Διότι εκείνος όντως βρέθηκε κάτω από τα πόδια της σάρκας του κατά τον καιρό του σταυρού. «Κύριε ο Θεός ημών, εσύ τους εισάκουσες.» Ο Θεός ημών. Ποιων; Εκείνων που μέσω της πίστεως στρατεύθηκαν σε αυτόν, και απέκτησαν τον επί πάντων Θεό ως δικό τους μέσω της υιοθεσίας του βαπτίσματος. Διότι το ότι λέγεται Θεός κατ' εξοχήν εκείνων που έχουν πιστέψει σε αυτόν, το διδάσκει ο Θωμάς. Όταν δηλαδή, αφού ψηλάφησε τον Χριστό, πίστεψε, λέγει: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου», και αποκαλώντας δικό του Κύριο και Θεό, αναφώνησε προς τον επί πάντων Θεό. «Υψούτε Κύριον τον Θεόν ημών.» Και γιατί έχει ανάγκη να υψωθεί ο ύψιστος; Και πώς θα υψωθεί από τους ανθρώπους αυτός που βρίσκεται στους ουρανούς; Αλλά υψηλά, λέγει, να διανοείσθε περί αυτού. Επομένως, ύψος του Θεού Λόγου είναι η προσκύνηση στο άγιο όρος. Διότι όπως για τον βασιλιά δόξα είναι τα τρόπαια στον πόλεμο, έτσι και για τον Χριστό είναι το κατόρθωμα μέσω των παθημάτων, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο άγιο όρος που δέχθηκε τον σταυρό. Άγιο δε το όρος δεν το ονομάζει από τη φύση του, αλλά εξαιτίας της επισκέψεως του Σταυρωθέντος.

Οι ιερείς ενδυθείτε δικαιοσύνη, συναγωνιζόμενοι εκείνους για τους οποίους λέει ο Δαβίδ: «Ο Μωυσής και ο Ααρών μεταξύ των ιερέων του και ο Σαμουήλ μεταξύ εκείνων που επικαλούνται το όνομά του· επικαλούνταν τον Κύριο, και εκείνος τους εισάκουε· Θεέ, εσύ γινόσουν ίλεως σε αυτούς και τιμωρός για όλα τα έργα τους», αυτό επιδιώξτε να γίνετε απέναντί μας, το οποίο ακριβώς οφείλετε να φαίνεστε απέναντι στον Θεό, ερχόμενοι σε κοινωνία με τον Θεό, θεούμενοι και θεώνοντας εμάς, αγιαζόμενοι και αγιάζοντες.