Πατερικές αναφορές στο ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ΙΩΑΝΝΟΥ 11:3

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λʹ. Περί του Ενώχ και του Ηλία. Και θα δώσω στους δύο μάρτυρές μου, και θα προφητεύσουν επί χίλιες διακόσιες εξήντα ημέρες, ντυμένοι με σάκους. Αυτοί είναι οι δύο ελιές και οι δύο λυχνίες που στέκονται ενώπιον του Θεού της γης.

Πολλοί από τους διδασκάλους θεώρησαν ότι αυτοί είναι ο Ενώχ και ο Ηλίας, οι οποίοι θα λάβουν από τον Θεό τον καιρό για να προφητεύσουν κατά τη συντέλεια επί τριάμισι έτη, τα οποία υπολογίζονται από τριακόσιες εξήντα ημέρες, και οι οποίοι, διά της ενδυμασίας των σάκων, θα φανερώνουν τη σκυθρωπότητα και το πένθος που αρμόζει σε όσους έχουν εξαπατηθεί, απομακρύνοντας τους ανθρώπους εκείνης της εποχής από την πλάνη του Αντιχρίστου. Αυτούς ακριβώς υπαινίχθηκε ο Ζαχαρίας υπό τη μορφή των δύο ελαιόδεντρων και λυχνιών, επειδή η τροφή του φωτός της γνώσεως παρέχεται μέσω του ελαίου των θεάρεστων πράξεων.

«Και στο μέσο της εβδομάδας, θα καταργηθεί η θυσία μου και η σπονδή». Λέγοντας λοιπόν μία εβδομάδα, υπέδειξε την τελευταία, αυτήν που θα λάβει χώρα στο τέλος του σύμπαντος κόσμου, κατά τους έσχατους καιρούς, από την οποία εβδομάδα το ένα μισό θα το λάβουν οι δύο προφήτες, ο Ενώχ και ο Ηλίας. Διότι αυτοί θα κηρύξουν «χίλιες διακόσιες εξήντα ημέρες, περιβεβλημένοι με σάκους», αναγγέλλοντας μετάνοια στον λαό και σε όλα τα έθνη. Διότι, όπως ακριβώς φανερώθηκαν μέσα από τις Γραφές δύο παρουσίες του Κυρίου και Σωτήρα μας, η μία, η πρώτη, που έγινε κατά σάρκα, ήταν άδοξη εξαιτίας της εξουθένωσής του, όπως προφητεύει ο Ησαΐας λέγοντας: «Τον είδαμε και δεν είχε ούτε είδος ούτε κάλλος, αλλά το είδος του ήταν άτιμο και ελλιπές σε σύγκριση με όλους τους ανθρώπους· άνθρωπος που βρισκόταν σε πληγή και γνώριζε να υποφέρει ασθένεια, ατιμάστηκε και δεν υπολογίστηκε»· η δε δεύτερη παρουσία του έχει κηρυχθεί εν δόξη, καθώς θα έρθει από τους ουρανούς με δύναμη αγγέλων και πατρική δόξα, όπως λέει ο προφήτης: «Βασιλιά με δόξα θα δείτε» και «Έβλεπα πάνω στα σύννεφα του ουρανού κάποιον να έρχεται ως Υιός Ανθρώπου, και έφτασε μέχρι τον Παλαιό των Ημερών, και προσήχθη ενώπιόν του».

Αλλά επειδή ο Σωτήρας ήταν η απαρχή της αναστάσεως όλων των ανθρώπων, έπρεπε μόνο ο Κύριος να αναστηθεί από τους νεκρούς· δι’ αυτού άλλωστε θα εισέλθει και η κρίση σε όλον τον κόσμο, ώστε όσοι αγωνίστηκαν άξια να στεφανωθούν άξια και από αυτόν, τον καλό αγωνοθέτη, ο οποίος πρώτος νίκησε στο στάδιο, αναλήφθηκε στους ουρανούς, κάθισε στα δεξιά του Θεού και Πατρός, και πάλι, κατά τη συντέλεια του κόσμου, θα φανερωθεί ως Κριτής. Είναι λοιπόν αναγκαίο να φανερωθούν πρώτοι οι πρόδρομοί του, όπως λέγει διά του Μαλαχία του αγγέλου: «Θα σας στείλω τον Ηλία τον Θεσβίτη, πριν έλθει η μεγάλη και επιφανής ημέρα του Κυρίου· αυτός θα αποκαταστήσει τις καρδιές των πατέρων προς τα τέκνα και τους απειθείς στη φρόνηση των δικαίων, μήπως έλθω και πατάξω ολοκληρωτικά τη γη». Αυτοί, όταν παρουσιαστούν μαζί, θα κηρύξουν τη μέλλουσα να γίνει από τους ουρανούς επιφάνεια του Χριστού· και θα κάνουν σημεία και τέρατα, ώστε, έστω και με αυτόν τον τρόπο, να κατανύξουν και να επιστρέψουν τους ανθρώπους σε μετάνοια, εξαιτίας της υπερβολικής ανομίας και ασέβειάς τους. Διότι λέγει ο Ιωάννης: «Και θα δώσω στους δύο μάρτυρές μου, και θα προφητεύσουν χίλιες διακόσιες εξήντα ημέρες, ντυμένοι με σάκκους»· δηλαδή το μισό της εβδομάδας, για το οποίο μίλησε ο Δανιήλ.

Η μεν πρώτη του παρουσία είχε ως πρόδρομο τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, η δε δεύτερη παρουσία του, κατά την οποία μέλλει να έλθει εν δόξη, θα αναδείξει τον Ενώχ, τον Ηλία και τον Ιωάννη τον Θεολόγο. Και δες τη φιλανθρωπία του Δεσπότη, πώς και κατά τους έσχατους χρόνους φροντίζει και ελεεί το γένος των θνητών, διότι ούτε τότε μας εγκαταλείπει χωρίς προφήτες, αλλά θα τους αποστείλει για τη διδαχή, την πληροφόρηση και την επιστροφή μας εν όψει της παρουσίας του αντικειμένου, όπως ακριβώς προφήτευσε και ως προς αυτό ο Δανιήλ. Διότι λέγει: «θα συνάψει διαθήκη μίας εβδομάδας και στο ήμισυ της εβδομάδας θα καταργηθεί η θυσία και η σπονδή μου». Διότι με τη «μία εβδομάδα» σημαίνει την περίοδο των επτά ετών, η οποία θα συμβεί κατά τους έσχατους καιρούς. Και το ήμισυ της εβδομάδας θα το λάβουν οι δύο προφήτες μαζί με τον Ιωάννη για να κηρύξουν σε ολόκληρο τον κόσμο για την παρουσία του Αντιχρίστου, δηλαδή «για χίλιες διακόσιες εξήντα ημέρες, περιβεβλημένοι με σάκους». Αυτοί θα επιτελέσουν σημεία και τέρατα, προκειμένου έστω και έτσι να συνετίσουν και να επαναφέρουν τους ανθρώπους σε μετάνοια, εξαιτίας της υπερβολικής τους ανομίας και ασέβειας. «Και εάν κάποιος θελήσει να τους αδικήσει, πυρ εκπορεύεται από το στόμα τους και κατατρώγει τους εχθρούς τους».

Αυτός θα θανατώσει τους δύο μάρτυρες και προδρόμους του Χριστού, οι οποίοι θα κηρύσσουν την ένδοξη παρουσία του από τους ουρανούς, όπως λέει μέσω του προφήτη: «και θα δώσω στους δύο μάρτυρές μου, και θα προφητεύσουν επί χίλιες διακόσιες εξήντα ημέρες ντυμένοι με σάκους». Όπως ακριβώς έχει πει και στον Δανιήλ: «και θα συνάψει διαθήκη με πολλούς για μία εβδομάδα, και στο μέσον της εβδομάδας θα καταργηθεί η θυσία και η σπονδή μου»· για να δειχθεί ότι η μία εβδομάδα μερίζεται στα δύο, καθώς από τη μία οι δύο μάρτυρες θα κηρύσσουν επί τριάμισι έτη, και από την άλλη ο αντίχριστος κατά το υπόλοιπο της εβδομάδας θα πολεμά τους αγίους και θα ερημώνει ολόκληρο τον κόσμο, ώστε να εκπληρωθεί το ρηθέν: «και θα στήσουν το βδέλυγμα της ερημώσεως για χίλιες διακόσιες ενενήντα ημέρες· μακάριος είναι αυτός που θα υπομείνει» στον Χριστό «και θα φθάσει μέχρι τις χίλιες τριακόσιες τριάντα πέντε ημέρες».

Και καθώς πήγα να το πάρω, μου λέει: Πάρε και φάε το. Και αφού το πήρα το έφαγα, και το μεν στόμα μου γλύκανε «περισσότερο από μέλι», η δε κοιλιά μου πίκρανε. Και μου λέει ο άγγελος: Πρέπει να προφητεύσεις πάλι σε βασιλιάδες και έθνη και λαούς, διότι δόθηκε στα έθνη η εξουσία να καταπατήσουν την άγια πόλη για σαράντα τέσσερις μήνες. Και θα δώσω τον λόγο στους δύο μάρτυρές μου, λέει ο Κύριος, και θα προφητεύσουν χίλιες διακόσιες εξήντα ημέρες ντυμένοι με σάκους, και κανένας δεν θα μπορέσει να τους βλάψει τις ημέρες της προφητείας τους, αλλά έχουν εξουσία να κλείσουν τον ουρανό «για να μη βρέξει» και να μετατρέψουν τα ύδατα σε αίμα και να πλήξουν τη γη, όσες φορές το θελήσουν. Όταν δε τελειώσουν το έργο της προφητείας τους, τότε το θηρίο που βγαίνει από την άβυσσο θα συνάψει πόλεμο μαζί τους και θα τους νικήσει και θα τους σκοτώσει, και το πτώμα τους θα μείνει στην πλατεία της πόλης, στην οποία σταυρώθηκε και ο Κύριός τους· και όλοι θα βλέπουν το πτώμα τους να κείτεται νεκρό και άταφο για τρεις ημέρες. Και μετά από τρεις ημέρες φύσηξε μέσα τους πνεύμα ζωής, και αφού κλήθηκαν ανέβηκαν στον ουρανό, και έπεσε μεγάλος φόβος στην πόλη καθώς τους έβλεπαν. Και εκείνη την ώρα έγινε μεγάλος σεισμός, εξαιτίας του οποίου κατέρρευσε το ένα δέκατο της πόλης, και σκοτώθηκαν επτά χιλιάδες άνδρες, ενώ ο υπόλοιπος λαός, κυριευμένος από μεγάλο φόβο, έδινε δόξα στον Θεό του ουρανού».

Άλλα μεγάλα και απόρρητα παρέδωσε και σαφώς δίδαξε στην Αποκάλυψή του και ο θεολόγος Ιωάννης, και έδειξε ότι θα έλθει ο Ηλίας· μαζί με αυτόν δε, υπέδειξε ότι θα προσέλθει και ο μακάριος Ενώχ, λέγοντας: «Θα αποστείλω τους δύο προφήτες στον κόσμο· θα περιβληθούν με σάκους και θα με κηρύξουν σε όλους». Περιέγραψε δε ότι αυτοί θα προηγηθούν για χίλιες διακόσιες εξήντα ημέρες πριν από την παρουσία σου, δικαιότατε κριτή.