Πατερικές αναφορές στο ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ΙΩΑΝΝΟΥ 13:18

[Πίνακας των κεφαλαίων της ερμηνείας της Αποκαλύψεως του αγίου Ιωάννου του αποστόλου Λόγος Α΄. Κεφ. Α΄. Αποκάλυψη του Ιησού Χριστού. Κεφ. Β΄. Η οπτασία στην οποία είδε τον Κύριο. Κεφ. Γ΄. Τα όσα γράφτηκαν προς τον άγγελο της εκκλησίας των Εφεσίων. Λόγος Β΄. Κεφ. Δ΄. Τα όσα δηλώθηκαν στον άγγελο της εκκλησίας των Σμυρναίων. Κεφ. Ε΄. Τα όσα δηλώθηκαν στον άγγελο της εκκλησίας στην Πέργαμο. Κεφ. ΣΤ΄. Τα όσα δηλώθηκαν στον άγγελο της εκκλησίας στα Θυάτειρα. Λόγος Γ΄. Κεφ. Ζ΄. Τα όσα δηλώθηκαν στον άγγελο της εκκλησίας στις Σάρδεις. Κεφ. Η΄. Τα όσα δηλώθηκαν στον άγγελο της εκκλησίας στη Φιλαδέλφεια. Κεφ. Θ΄. Τα όσα δηλώθηκαν προς τον άγγελο της εκκλησίας των Λαοδικέων. Λόγος Δ΄. Κεφ. Ι΄. Περί της θύρας που φάνηκε στον ουρανό και των εικοσιτεσσάρων πρεσβυτέρων και των εξής. Κεφ. ΙΑ΄. Περί του βιβλίου που ήταν σφραγισμένο με επτά σφραγίδες, το οποίο κανείς από την κτιστή φύση δεν δύναται να ανοίξει. Κεφ. ΙΒ΄. Και είδα στο μέσο του θρόνου και των τεσσάρων ζώων. Λόγος Ε΄. Κεφ. ΙΓ΄. Λύση της πρώτης σφραγίδας. Κεφ. ΙΔ΄. Περί της δεύτερης σφραγίδας. Κεφ. ΙΕ΄. Λύση της τρίτης σφραγίδας. Λόγος ΣΤ΄. Κεφ. ΙΣΤ΄. Λύση της τέταρτης σφραγίδας, η οποία φανερώνει τις μάστιγες που επιφέρονται στους ασεβείς. Κεφ. ΙΖ΄. Λύση της πέμπτης σφραγίδας, η οποία δηλώνει την κραυγή των αγίων προς τον Κύριο περί της συντέλειας. Κεφ. ΙΗ΄. Λύση της έκτης σφραγίδας, η οποία υποδηλώνει τις πληγές που επιφέρονται κατά τη συντέλεια. Λόγος Ζ΄. Κεφ. ΙΘ΄. Περί των εκατόν σαράντα τεσσάρων χιλιάδων που σώζονται από την πληγή των τεσσάρων αγγέλων. Κεφ. Κ΄. Περί του αναρίθμητου πλήθους από τα έθνη που λαμπροφορούν. Κεφ. ΚΑ΄. Λύση της έβδομης σφραγίδας, η οποία δηλώνει ότι αγγελικές δυνάμεις προσφέρουν στον Θεό τις προσευχές των αγίων ως θυμιάματα. Λόγος Η΄. Κεφ. ΚΒ΄. Περί των επτά αγγέλων, από τους οποίους όταν σάλπισε ο πρώτος, φέρεται επί της γης χαλάζι και πυρ και αίμα. Κεφ. ΚΓ΄. Περί του δεύτερου αγγέλου και της απώλειας των έμψυχων πλασμάτων στη θάλασσα. Κεφ. ΚΔ΄. Περί του τρίτου αγγέλου και της πίκρανσης των ποτάμιων υδάτων. Λόγος Θ΄. Κεφ. ΚΕ΄. Περί του τέταρτου αγγέλου και του σκοτισμού των φωστήρων. Κεφ. ΚΣΤ΄. Περί του πέμπτου αγγέλου και των νοητών ακρίδων και της ποικιλίας της μορφής τους. Κεφ. ΚΖ΄. Περί του έκτου αγγέλου και των αγγέλων που λύνονται στον Ευφράτη. Λόγος Ι΄. Κεφ. ΚΗ΄. Περί του αγγέλου που ήταν περιβεβλημένος με νεφέλη και ίριδα και προμήνυε τη συντέλεια. Κεφ. ΚΘ΄. Πώς έλαβε ο ευαγγελιστής το βιβλαρίδιο από τον άγγελο. Κεφ. Λ΄. Περί του Ενώχ και του Ηλία. Λόγος ΙΑ΄. Κεφ. ΛΑ΄. Πώς θα αναστηθούν αφού θανατωθούν από τον αντίχριστο. Κεφ. ΛΒ΄. Περί της έβδομης σάλπιγγας και των αγίων που υμνούν τον Θεό για τη μέλλουσα κρίση. Κεφ. ΛΓ΄. Περί των παλαιότερων διωγμών της εκκλησίας και εκείνων επί του αντιχρίστου. Λόγος ΙΒ΄. Κεφ. ΛΔ΄. Περί του πολέμου των αγγέλων και των δαιμόνων και της κατάπτωσης του σατανά. Κεφ. ΛΕ΄. Περί του πώς ο δράκοντας δεν παύει να διώκει την εκκλησία. Κεφ. ΛΣΤ΄. Περί του δεκακέρατου και επτακέφαλου θηρίου. Λόγος ΙΓ΄. Κεφ. ΛΖ΄. Περί του ψευδοπροφήτη. Κεφ. ΛΗ΄. Περί του ονόματος του αντιχρίστου. Κεφ. ΛΘ΄. Περί του αρνίου και των εκατόν σαράντα τεσσάρων χιλιάδων. Λόγος ΙΔ΄. Κεφ. Μ΄. Περί του αγγέλου που προαγορεύει την εγγύτητα της μέλλουσας κρίσης. Κεφ. ΜΑ΄. Περί του αγγέλου που κηρύσσει την πτώση της Βαβυλώνας. Κεφ. ΜΒ΄. Περί του αγγέλου που προφυλάσσει τους πιστούς ώστε να μην αποδεχθούν τον αντίχριστο. Λόγος ΙΕ΄. Κεφ. ΜΓ΄. Πώς εκείνος που κάθεται στη νεφέλη θα θερίσει με το δρεπάνι όσα βλαστάνουν από τη γη. Κεφ. ΜΔ΄. Περί του αγγέλου που τρυγά την άμπελο της πικρίας. Κεφ. ΜΕ΄. Περί των επτά αγγέλων που επιφέρουν στους ανθρώπους τις πληγές πριν από τη συντέλεια και περί της υάλινης θάλασσας. Λόγος ΙΣΤ΄. Κεφ. ΜΣΤ΄. Πώς, όταν εκχύθηκε η πρώτη φιάλη, δημιουργήθηκε έλκος στους αποστάτες. Κεφ. ΜΖ΄. Η δεύτερη πληγή εναντίον αυτών που βρίσκονται στη θάλασσα. Κεφ. ΜΗ΄. Πώς μέσω της τρίτης οι ποταμοί μετατρέπονται σε αίμα. Λόγος ΙΖ΄. Κεφ. ΜΘ΄. Πώς μέσω της τέταρτης καυματίζονται οι άνθρωποι. Κεφ. Ν΄. Πώς μέσω της πέμπτης σκοτίζεται η βασιλεία του θηρίου. Κεφ. ΝΑ΄. Πώς μέσω της έκτης ανοίγεται η οδός μέσω του Ευφράτη για τους βασιλείς από την ανατολή. Λόγος ΙΗ΄. Κεφ. ΝΒ΄. Πώς μέσω της έβδομης επέρχεται χαλάζι και σεισμός εναντίον των ανθρώπων. Κεφ. ΝΓ΄. Περί του ενός από τους επτά αγγέλους που δείχνει στον μακάριο Ιωάννη την καθαίρεση της πόρνης πόλης και περί των επτά κεφαλών και δέκα κεράτων. Κεφ. ΝΔ΄. Πώς ο άγγελος ερμήνευσε το μυστήριο που του αποκαλύφθηκε. Λόγος ΙΘ΄. Κεφ. ΝΕ΄. Περί άλλου αγγέλου που δηλώνει την πτώση της Βαβυλώνας και περί ουράνιας φωνής που δίνει εντολή για φυγή από την πόλη, και περί της απώλειας των τερπνών πραγμάτων που κατείχε προηγουμένως. Κεφ. ΝΣΤ΄. Περί της υμνωδίας των αγίων και του τριπλού αλληλούια, το οποίο ψάλλουν για την καθαίρεση της Βαβυλώνας. Κεφ. ΝΖ΄. Περί του μυστικού γάμου και του δείπνου του αρνίου. Λόγος Κ΄. Κεφ. ΝΗ΄. Πώς ο ευαγγελιστής είδε τον Χριστό έφιππο μαζί με αγγελικές δυνάμεις. Κεφ. ΝΘ΄. Περί του αντιχρίστου και εκείνων που ρίχνονται μαζί του στη γέεννα. Κεφ. Ξ΄. Πώς ο σατανάς δέθηκε από τη σταύρωση του Χριστού μέχρι τους καιρούς της συντέλειας, και περί των χιλίων ετών. Λόγος ΚΑ΄. Κεφ. ΞΑ΄. Περί των ετοιμασμένων θρόνων για όσους φύλαξαν την ομολογία του Χριστού χωρίς να την αρνηθούν. Κεφ. ΞΒ΄. Τι είναι η πρώτη ανάσταση και τι ο δεύτερος θάνατος. Κεφ. ΞΓ΄. Περί του Γωγ και Μαγώγ. Λόγος ΚΒ΄. Κεφ. ΞΔ΄. Περί εκείνου που κάθεται στον θρόνο και της κοινής ανάστασης και κρίσης. Κεφ. ΞΕ΄. Περί καινούργιου ουρανού και γης και της άνω Ιερουσαλήμ. Κεφ. ΞΣΤ΄. Περί όσων είπε εκείνος που κάθεται στον θρόνο. Λόγος ΚΓ΄. Κεφ. ΞΖ΄. Περί του αγγέλου που του δείχνει την πόλη των αγίων και μετρά το τείχος της μαζί με τις πύλες. Κεφ. ΞΗ΄. Περί του καθαρού ποταμού που φάνηκε να εκπορεύεται από τον θρόνο. Κεφ. ΞΘ΄. Ότι ο Χριστός είναι Θεός των προφητών και δεσπότης των αγγέλων. Λόγος ΚΔ΄. Κεφ. Ο΄. Περί της αξιοπιστίας όσων φάνηκαν στον απόστολο. Κεφ. ΟΑ΄. Πώς διατάχθηκε να μην σφραγίσει αλλά να κηρύξει την Αποκάλυψη. Κεφ. ΟΒ΄. Πώς η εκκλησία και το πνεύμα σε αυτήν προσκαλούν την ένδοξη επιφάνεια του Χριστού, και περί της κατάρας στην οποία υπόκεινται όσοι παραχαράσσουν το βιβλίο.]

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΛΗʹ. Περί του ονόματος του αντιχρίστου. Εδώ βρίσκεται η σοφία. Όποιος έχει νου ας υπολογίσει τον αριθμό του θηρίου· διότι είναι αριθμός ανθρώπου. Και ο αριθμός του είναι εξακόσια εξήντα έξι. Την ακρίβεια όμως του αριθμητικού αυτού υπολογισμού, όπως και τα υπόλοιπα που έχουν γραφτεί γι' αυτόν, θα την αποκαλύψει ο χρόνος και η εμπειρία σε όσους επαγρυπνούν πνευματικά. Διότι, εάν έπρεπε, καθώς λένε μερικοί από τους διδασκάλους, να γίνει σαφώς γνωστό ένα τέτοιο όνομα, εκείνος που το είδε θα το είχε αποκαλύψει. Αλλά δεν ευδόκησε η θεία χάρις να καταγραφεί σε ιερό βιβλίο το όνομα του ολετήρα. Χάριν πνευματικής ασκήσεως όμως, είναι δυνατόν, σύμφωνα με τον μακάριο Ιππόλυτο και άλλους, να βρεθούν πολλά ονόματα που να περιέχουν αυτόν τον αριθμό, τόσο προσηγορικά όσο και κύρια. Κύρια μεν, όπως Λαμπέτις, Τειτάν (με τη δίφθογγο «ει» από τον μέλλοντα του ρήματος τείνω [τενῶ], σύμφωνα με τον Ιππόλυτο), Λατείνος ομοίως, Βενέδικτος, το οποίο ερμηνεύεται «ευλογημένος» ή «ευλογητός», προφανώς προς μίμηση του αληθώς ευλογημένου Χριστού, του Θεού μας. Προσηγορικά δε, όπως «κακός οδηγός», «αληθής βλαβερός», «παλαιβάσκανος», «αμνός άδικος». Με αυτά τα ονόματα θα αποκληθεί από εκείνους που θα εναντιωθούν στην πλάνη του, θέτοντας τη δική του δόξα μέσα στην αισχύνη.

Έπειτα είδε ένα θηρίο που είχε δέκα κέρατα και επτά κεφάλια, και το διάδημά του ήταν γεμάτο βλασφημία· το όνομά του όμως δεν το φανέρωσε, παρά μόνο τον αριθμό του ονόματός του, χξστ΄. Άκουσε επίσης παρθένους να ψάλλουν και να ακολουθούν το Αρνίο, και είδε έναν άγγελο να πετά στο μεσουράνημα, και άλλον να τον ακολουθεί, και άλλον, καθώς και μία λευκή νεφέλη, και πάνω σε αυτήν να κάθεται κάποιος όμοιος με Υιό ανθρώπου, που είχε στο κεφάλι του χρυσό στεφάνι και στο χέρι του κοφτερό δρέπανο. Έπειτα είδε επτά αγγέλους, που κρατούσαν τις επτά έσχατες πληγές και χρυσές φιάλες γεμάτες από τον θυμό του Θεού. Έπειτα μεταφέρθηκε εν πνεύματι στην έρημο, και είδε μια γυναίκα να κάθεται πάνω σε ένα κόκκινο θηρίο, που είχε επτά κεφάλια· και φανέρωσε ότι από αυτήν επρόκειτο να προέλθει ο Αντίχριστος. Έπειτα είδε τον ουρανό ανοιγμένο και κάποιον έφιππο σε λευκό ίππο, και το όνομά του ονομαζόταν ο Λόγος του Θεού. Έπειτα είδε το θηρίο και τους βασιλείς της γης να θέλουν να κάνουν πόλεμο με αυτόν που καθόταν πάνω στον λευκό ίππο. Και πιάστηκε το θηρίο, και μαζί του ο ψευδοπροφήτης, ο οποίος ήταν ο Αντίχριστος, και τους είδε να ρίχνονται στη λίμνη του πυρός.

Διότι είναι επτά, επειδή οι τρεις κεφαλές εξαφανίστηκαν. Μήπως το όνομα του θηρίου είναι ανείπωτο, και όπως του Θεού ακατονόμαστο; Μη γένοιτο! Μήπως δεν γνώριζε το όνομα του θηρίου αυτός που ανέφερε τον αριθμό του ονόματος; Πρώτα αναγνώρισε τις συλλαβές, και κατ' αυτόν τον τρόπο διαχώρισε το όνομα στα γράμματά του. Πρώτα πρόφερε το όνομα μέσα του, και έπειτα, αφού υπολόγισε τον αριθμό από τα γράμματα, είπε ότι τα γράμματα συμπληρώνουν το εξακόσια εξήντα έξι. Έτσι λοιπόν και με τα χίλια έτη υπαινίχθηκε το ακατάληπτο της αιώνιας ζωής. Διότι, εάν μία ημέρα ενώπιον του Κυρίου είναι σαν χίλια έτη, ποιος θα μπορέσει να μετρήσει πόσες ημέρες αντιστοιχούν σε χίλια έτη, και από τόσες ημέρες τις χιλιάδες των χιλιάδων, και τις μυριάδες των μυριάδων; Λόγω του απέραντου λοιπόν των ετών, αυτών που περιέχονται στις ημέρες, και των ημερών, αυτών που περιέχονται στις χιλιάδες των ετών, όρισε τα χίλια έτη για την ανάπαυση της αναστάσεως των Αγίων.

Αυτά, λοιπόν, έχουν ειπωθεί στο τρίτο βιβλίο της εν λόγω πραγματείας από τον προαναφερθέντα, ενώ στο πέμπτο βιβλίο, σχετικά με την Αποκάλυψη του Ιωάννη και τον υπολογισμό του ονόματος του Αντιχρίστου, διαλαμβάνει τα εξής: «Εφόσον λοιπόν έχουν έτσι τα πράγματα και ο αριθμός αυτός βρίσκεται σε όλα τα αξιόπιστα και αρχαία αντίγραφα, και εφόσον το μαρτυρούν και εκείνοι που είχαν δει τον Ιωάννη πρόσωπο με πρόσωπο, και καθώς η λογική μάς διδάσκει ότι ο αριθμός του ονόματος του θηρίου σύμφωνα με το ελληνικό σύστημα αρίθμησης φανερώνεται μέσω των γραμμάτων που περιέχονται σε αυτό». Και προχωρώντας πιο κάτω, αναφέρει για το ίδιο θέμα: «Εμείς, λοιπόν, δεν διακινδυνεύουμε να αποφανθούμε με βεβαιότητα για το όνομα του Αντιχρίστου. Διότι, αν έπρεπε το όνομά του να κηρυχθεί φανερά στη σημερινή εποχή, θα είχε ειπωθεί από εκείνον που είδε και την αποκάλυψη· επειδή δεν εθεάθη πριν από πολύ καιρό, αλλά σχεδόν στη δική μας γενεά, προς το τέλος της βασιλείας του Δομετιανού». Αυτά έχει ιστορήσει για την Αποκάλυψη ο προαναφερθείς· μνημονεύει επίσης την πρώτη επιστολή του Ιωάννη, παραθέτοντας από αυτήν πάρα πολλές μαρτυρίες, όπως ομοίως και την πρώτη του Πέτρου. Και όχι μόνο γνωρίζει, αλλά και αποδέχεται το σύγγραμμα του Ποιμένα, λέγοντας: «Καλώς, λοιπόν, λέει η Γραφή: “Πρώτα από όλα πίστεψε ότι ένας είναι ο Θεός, ο οποίος έκτισε και καταρτίσε τα πάντα”», και τα εξής.

«Και κάνει μεγάλα σημεία, ώστε και φωτιά να κατεβαίνει από τον ουρανό στη γη ενώπιον των ανθρώπων, και πλανά αυτούς που κατοικούν πάνω στη γη μέσω των σημείων που του δόθηκε η εξουσία να κάνει ενώπιον του θηρίου, λέγοντας σε αυτούς που κατοικούν στη γη να φτιάξουν εικόνα για το θηρίο, το οποίο έχει την πληγή από το μαχαίρι και έζησε. Και του δόθηκε η εξουσία να δώσει πνοή στην εικόνα του θηρίου, ώστε και να μιλήσει η εικόνα του θηρίου, και να ενεργήσει ώστε όσοι δεν προσκυνήσουν την εικόνα του θηρίου να θανατωθούν. Και αναγκάζει όλους, τους μικρούς και τους μεγάλους, και τους πλουσίους και τους φτωχούς, και τους ελεύθερους και τους δούλους, να λάβουν χάραγμα στο δεξί τους χέρι ή στο μέτωπό τους, και να μην μπορεί κανείς να αγοράσει ή να πουλήσει, παρά μόνον αυτός που έχει το χάραγμα, το όνομα του θηρίου ή τον αριθμό του ονόματός του. Εδώ βρίσκεται η σοφία. Όποιος έχει νου ας υπολογίσει τον αριθμό του θηρίου· διότι είναι αριθμός ανθρώπου. Και ο αριθμός του είναι χξστ'». Το μεν λοιπόν «θηρίο που ανεβαίνει από τη γη» υποδηλώνει τη μελλοντική βασιλεία του αντιχρίστου, τα δε δύο κέρατα υποδηλώνουν αυτόν και τον ψευδοπροφήτη που είναι μαζί του. Το να λέει δε ότι «τα δύο του κέρατα είναι όμοια με του αρνίου», σημαίνει ότι θέλει να εξομοιωθεί με τον Υιό του Θεού, παρουσιάζοντας και ο ίδιος τον εαυτό του ως βασιλιά. Το να λέει δε ότι «μιλούσε ως δράκοντας», σημαίνει ότι είναι πλάνος και όχι αληθινός.

Αλλά και αυτός έλαβε την αντάξια τιμωρία από τον Κύριο, τον δίκαιο κριτή και παντεπόπτη Θεό, παρόμοιο βασανιστήριο· διότι αφού καταφαγώθηκε από σκουλήκια, απεβίωσε. Και αυτά, εάν κάποιος ήθελε να τα ιστορήσει λεπτομερώς, είναι καταγεγραμμένα στα βιβλία των Μακκαβαίων. Τώρα όμως θα μιλήσουμε για το προκείμενο θέμα. Διότι αυτά κατ' αυτόν τον τρόπο μηχανεύεται και αυτός, θέλοντας με κάθε τρόπο να θλίψει τους αγίους. Λέει δηλαδή ο προφήτης και απόστολος: «Εδώ χρειάζεται ο νους. Εκείνος που έχει σοφία ας υπολογίσει τον αριθμό του θηρίου· διότι είναι αριθμός ανθρώπου, και ο αριθμός του είναι χξς'». Σχετικά λοιπόν με το όνομά του δεν μπορούμε να το αναφέρουμε με τόση ακρίβεια, όπως το εννόησε και διδάχθηκε γι' αυτό ο μακάριος Ιωάννης, παρά μόνο να κάνουμε υποθέσεις· διότι όταν αυτός εμφανιστεί, ο χρόνος θα φανερώσει το ζητούμενο. Εντούτοις, ας πούμε όσα κατανοούμε έστω και με επιφύλαξη. Διότι βρίσκουμε πολλά ονόματα των οποίων τα γράμματα είναι ισόψηφα με αυτόν τον αριθμό, όπως για παράδειγμα το «Τειτάν», που είναι αρχαίο και ένδοξο όνομα, ή το «Ευάνθας»· διότι και αυτό δίνει το ίδιο άθροισμα, και είναι δυνατόν να βρεθούν και πολλά άλλα.

Σχετικά με τον υπασπιστή, τον οποίο ονομάζει και ψευδοπροφήτη, λέει: «μιλούσε σαν δράκοντας». Για να μη νομίσει λοιπόν κανείς ότι αυτός κάνει τα σημεία με θεϊκή δύναμη, αλλά με μαγική ενέργεια, είπε: «Και πλανά όσους κατοικούν πάνω στη γη.» Και δεν είναι καθόλου θαυμαστό, εάν, εφόσον τον υπηρετούν τα δαιμόνια και τα αποστατικά πνεύματα, κάνει μέσω αυτών σημεία, με τα οποία θα πλανήσει όσους κατοικούν πάνω στη γη. Και αναφέρει «τον αριθμό του ονόματός του» και κάποια άλλα, «και ότι ο αριθμός είναι χξστ΄», που σημαίνει έξι εκατοντάδες και έξι δεκάδες και έξι μονάδες, ως ανακεφαλαίωση όλης της αποστασίας που έχει συντελεστεί κατά τη διάρκεια των έξι χιλιάδων ετών.

Και για τον λόγο αυτό, στο θηρίο που πρόκειται να έλθει συντελείται η ανακεφαλαίωση κάθε αδικίας και κάθε δόλου, ώστε, αφού συρρεύσει και συγκεντρωθεί σε αυτό κάθε αποστατική δύναμη, να ριχτεί στην κάμινο του πυρός. Κατάλληλα λοιπόν και το όνομά του θα φέρει τον αριθμό χξστ', ανακεφαλαιώνοντας στον εαυτό του όλη την επίδειξη της κακίας πριν από τον κατακλυσμό, η οποία προήλθε από την αγγελική αποστασία -διότι ο Νώε ήταν εξακοσίων ετών όταν ο κατακλυσμός επήλθε στη γη, εξαλείφοντας κάθε ανάστημα της γης εξαιτίας της διεφθαρμένης γενιάς του Αδάμ-, ανακεφαλαιώνοντας παράλληλα και όλη την ειδωλολατρία μετά τον κατακλυσμό, μέχρι την εικόνα που έστησε ο Ναβουχοδονόσορ, η οποία είχε ύψος εξήντα πήχεις και πλάτος έξι πήχεις. Διότι ολόκληρη εκείνη η εικόνα ήταν προτύπωση της παρουσίας του αντιχρίστου.

Έτσι λοιπόν έχουν τα πράγματα, και ενώ σε όλα τα σπουδαία και αρχαία αντίγραφα υπάρχει αυτός ο αριθμός, και ενώ το μαρτυρούν εκείνοι οι ίδιοι που είδαν τον Ιωάννη αυτοπροσώπως, και ενώ ο λόγος μάς διδάσκει ότι ο αριθμός του ονόματος του θηρίου προκύπτει σύμφωνα με την ελληνική αρίθμηση μέσω των γραμμάτων που το αποτελούν, δεν γνωρίζω πώς κάποιοι έκαναν λάθος ακολουθώντας την αμάθεια και αθέτησαν τον μεσαίο αριθμό του ονόματος, αφαιρώντας πενήντα μονάδες και θέλοντας αντί για τις έξι δεκάδες να υπάρχει μία δεκάδα. Άλλοι πάλι, έχοντας δεχθεί αυτό το πράγμα αβασάνιστα, άλλοι μεν το εφάρμοσαν απλοϊκά και άκαιρα, άλλοι δε από απουσία ορθής κρίσης τόλμησαν να αναζητούν και ονόματα που να έχουν τον λανθασμένο και σφαλερό αριθμό. Αλλά σε όσους το έκαναν αυτό από απλότητα και χωρίς κακία είναι πιθανό να υπάρξει συγχώρεση από τον Θεό. Όσοι όμως από κενοδοξία θα ορίσουν ονόματα που περιέχουν τον λανθασμένο αριθμό και θα καθορίσουν το όνομα που οι ίδιοι επινόησαν, αυτοί δεν θα μείνουν ατιμώρητοι, επειδή εξαπάτησαν επιπλέον και τους εαυτούς τους και εκείνους που τους εμπιστεύθηκαν.

Υπόθεση Ζ΄. Περί του κακωνύμου θηρίου και του αριθμού του ονόματός του. «Και πάλι είδα άλλο θηρίο να αναδύεται από τη γη, το οποίο είχε δύο κέρατα αρνιού και μιλούσε σαν δράκοντας. Και έσπευδε να πείσει όλους τους ανθρώπους να πιστέψουν και να προσκυνήσουν το θηρίο που είχε αναδυθεί από τη θάλασσα πριν από αυτό, και να χαραχθεί το όνομά του στα μέτωπά τους, και να λάβουν την εικόνα του στα χέρια τους και τον αριθμό του ονόματός του· σε όποιον δε απειθούσε, απειλούσε με θάνατο. Ο δε αριθμός του ονόματος του θηρίου είναι αριθμός ανθρώπου, δηλαδή εξακόσια εξήντα έξι, και όποιος έχει», λέει, «νου και σοφία ας υπολογίσει τον αριθμό του θηρίου».