Πατερικές αναφορές στο ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ΙΩΑΝΝΟΥ 2:14

Αλλά έχω λίγα πράγματα εναντίον σου, διότι έχεις εκεί κάποιους που κρατούν τη διδασκαλία του Βαλαάμ, ο οποίος δίδασκε τον Βαλάκ να θέσει σκάνδαλο ενώπιον των υιών του Ισραήλ, ώστε να φάνε ειδωλόθυτα και να πορνεύσουν. Έτσι έχεις κι εσύ κάποιους που κρατούν παρομοίως τη διδασκαλία των Νικολαϊτών, πράγμα το οποίο μισώ.

Δύο δεινά, όπως φαίνεται, είχε αυτή η πόλη: αφενός μεν ότι οι περισσότεροι κάτοικοί της ήταν Έλληνες, αφετέρου δε ότι ανάμεσα σε αυτούς που ονομάζονταν πιστοί είχαν επισπαρεί στο σιτάρι ως πονηρά ζιζάνια οι αισχρουργοί Νικολαΐτες. Γι' αυτό και μνημόνευσε τον Βαλαάμ λέγοντας: «ο οποίος δίδασκε τον Βαλάκ μέσω του Βαλαάμ». Με αυτά δε, δηλώνει ότι ο νοητός Βαλαάμ, δηλαδή ο διάβολος, δίδαξε στον Βαλάκ μέσω του αισθητού Βαλαάμ το σκάνδαλο εναντίον των Ισραηλιτών, την πορνεία και την ειδωλολατρία. Διότι εξαιτίας της ηδονής της πρώτης κατρακύλησαν στη δεύτερη, αφού μυήθηκαν στα μυστήρια του Βεελφεγώρ.

«Διότι αυτό ήταν το δόγμα της διδασκαλίας του, ότι δηλαδή η βασιλεία του Χριστού θα είναι επίγεια, και σε όσα ο ίδιος επιθυμούσε, όντας φιλοσώματος και εξαιρετικά σαρκικός, σε αυτά ονειρευόταν ότι θα συνίσταται, στις απολαύσεις της κοιλιάς και των υπογαστρίων, τουτέστιν σε φαγητά και ποτά και γάμους, και σε όσα θεωρούσε ότι θα του τα εξασφάλιζαν αυτά με πιο εύσχημο τρόπο, δηλαδή σε γιορτές, θυσίες και σφαγές ιερών ζώων». Αυτά αναφέρει ο Διονύσιος. Ο δε Ειρηναίος, αφού παρέθεσε κάποιες πιο απόκρυφες ψευδοδοξίες του ιδίου στο πρώτο του σύγγραμμα κατά των αιρέσεων, στο τρίτο παραδίδει γραπτώς και μία ιστορία που δεν αξίζει να παραδοθεί στη λήθη, αναφέροντας, κατά την παράδοση του Πολυκάρπου, ότι ο απόστολος Ιωάννης εισήλθε κάποτε σε ένα λουτρό για να λουστεί, αλλά όταν αντιλήφθηκε ότι μέσα βρισκόταν ο Κήρινθος, πετάχτηκε από τη θέση του και έφυγε έξω, μην αντέχοντας να βρεθεί κάτω από την ίδια στέγη με αυτόν, και το ίδιο προέτρεψε να κάνουν και όσοι ήταν μαζί του, λέγοντας: «Ας φύγουμε, μήπως και καταρρεύσει το λουτρό, επειδή βρίσκεται μέσα ο Κήρινθος, ο εχθρός της αλήθειας». Κατά την ίδια εποχή ακριβώς εμφανίστηκε για ελάχιστο χρονικό διάστημα και η λεγόμενη αίρεση των Νικολαϊτών, την οποία μνημονεύει και η Αποκάλυψη του Ιωάννη. Αυτοί καυχιούνταν για τον Νικόλαο, ο οποίος ήταν ένας από τους διακόνους, μαζί με τον Στέφανο, που είχαν εκλεγεί από τους αποστόλους για τη φροντίδα των ενδεών.

Γνωρίζω τα έργα σου και ότι κατοικείς εκεί όπου είναι ο θρόνος του Σατανά, αλλά κρατάς το όνομά μου και δεν αρνήθηκες την πίστη μου. Έχω όμως εναντίον σου λίγα πράγματα, διότι ανέχεσαι κάποιους που κρατούν τη διδαχή των Νικολαϊτών.

Αυτά λέγει εκείνος που έχει τη δίκοπη και κοφτερή ρομφαία. Γνωρίζω τα έργα σου και ότι κατοικείς εκεί όπου βρίσκεται ο θρόνος του σατανά, κρατάς όμως το όνομά μου και δεν αρνήθηκες την πίστη σε εμένα. Έχω όμως εναντίον σου λίγα πράγματα, διότι ανέχεσαι κάποιους που ακολουθούν τη διδασκαλία των Νικολαϊτών. Ας μετανοήσουν λοιπόν· ειδάλλως, έρχομαι να τους πολεμήσω με τη ρομφαία του στόματός μου. Σε εκείνον δε που νικά», δηλαδή τους ειδωλολάτρες, «θα δώσω από το κρυμμένο μάννα και μια λευκή ψήφο, και πάνω στην ψήφο ένα νέο όνομα γραμμένο, το οποίο κανείς δεν γνωρίζει παρά μόνο εκείνος που το λαμβάνει».