Πατερικές αναφορές στο ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ΙΩΑΝΝΟΥ 2:17

Όποιος έχει αυτιά, ας ακούσει τι λέει το Πνεύμα στις εκκλησίες: Σε εκείνον που νικά θα δώσω να φάει από το κρυμμένο μάννα, και θα του δώσω μια λευκή ψήφο, και πάνω στην ψήφο θα είναι γραμμένο ένα νέο όνομα, το οποίο κανείς δεν γνωρίζει παρά μόνο αυτός που το λαμβάνει.

Το κρυμμένο μάννα είναι ο άρτος της ζωής, ο οποίος κατήλθε από τον ουρανό για χάρη μας και έγινε βρώσιμος. Μεταφορικά δε, και τα μέλλοντα αγαθά ονομάζονται μάννα, επειδή κατέρχονται από τον ουρανό, από όπου κατέρχεται και η άνω Ιερουσαλήμ. Αυτά, αναφέρει, θα τα αποκτήσουν εκείνοι που νικούν τον διάβολο. Θα λάβουν επίσης λευκή ψήφο, δηλαδή νικητήρια, καθώς θα αξιωθούν τη δεξιά μερίδα, και ένα νέο όνομα, το οποίο είναι άγνωστο στην παρούσα ζωή· διότι μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και νους δεν συνέλαβε τα μέλλοντα αγαθά και το νέο όνομα, το οποίο θα κληρονομήσουν οι άγιοι.

Και κάθε άνθρωπος βέβαια είναι πλασμένος κατ' εικόνα του Θεού, ίσως και καθ' ομοίωσιν· εκείνοι όμως που με το να προσκολλώνται διά βίου στον Θεό μέσω της άυλης, εξαγνισμένης και αδιάλειπτης προσευχής και μέσω της αμετάκλητης ανάτασης προς τον Θεό, έχοντας ήδη μεταμορφωθεί σε αγγελική αξία, δεν έχουν τάχα ούτε τη σκιά της σκιάς του Θεού; Πολύ σωστά, λοιπόν, ο Ιωάννης μέσω της Αποκάλυψης μας αποκάλυψε ότι «αυτά που είναι γραμμένα στη λευκή ψήφο κανείς δεν μπορεί να τα γνωρίσει, παρά μόνο αυτός που τη λαμβάνει», διότι όχι απλώς δεν μπορεί να τα γνωρίσει, αλλά αν δεν τείνει αυτί γεμάτο πίστη, ούτε καν νομίζει ότι υπάρχει απολύτως τίποτα, θεωρώντας την πραγματικά υπαρκτή θεωρία ως τύφλωση, όχι ως κάτι που υπερβαίνει την αίσθηση και τη γνώση, σαν έναν ιερό γνόφο, αλλά ως κάτι που δεν υπάρχει πουθενά και με κανέναν τρόπο.

Σωστά, λοιπόν, ο Ιωάννης μέσω της Αποκαλύψεως μας αποκάλυψε ότι «αυτά που αναγράφονται στη λευκή ψήφο, την οποία λαμβάνει από τον Θεό αυτός που νικά, κανείς δεν μπορεί να τα γνωρίσει, παρά μόνο αυτός που τη λαμβάνει», διότι όχι μόνο αυτός που δεν την έχει αποκτήσει δεν μπορεί καν να τη γνωρίσει, αλλά, εάν δεν τείνει πιστό αυτί σε αυτούς που είχαν την ευλογία να την αποκτήσουν, νομίζει ότι δεν υπάρχει απολύτως τίποτα, θεωρώντας την πραγματικά υφιστάμενη θεωρία ως τυφλότητα, όχι επειδή αυτή υπερβαίνει την αίσθηση και τη γνώση, σαν ένας ιερός γνόφος, αλλά θεωρώντας την παντελώς ανύπαρκτη. Εάν μάλιστα, εκτός από την απειρία και την απιστία του, είναι και ικανός στο να κακοποιεί, γεμάτος από περίεργο φρόνημα, εξαιρετικά τολμηρός και καταφρονητής των πιο σεβαστών πραγμάτων, δεν την καταδικάζει απλώς σε ανυπαρξία, αλλά, αλίμονο, παρερμηνεύει τη θεϊκή λαμπρότητα ως δαιμονιώδη φαντασία, πράγμα που λες, αδελφέ, ότι έπαθαν και τώρα μερικοί.

Εσύ, λοιπόν, που έχεις φτάσει σε ακριβή κατανόηση των μαθημάτων, σχεδόν και χωρίς διδασκαλία, όπως εσύ ο ίδιος θα έλεγες, τις πνευματικές ενέργειες ούτε καν μετρίως δεν θα μπορούσες να τις κατανοήσεις, έστω κι αν διδασκόσουν. Και δικαιολογημένα· «διότι ο λόγος του Κυρίου είναι αληθινός και παραμένει στον αιώνα του αιώνος», ο οποίος αποκάλυψε στον Ιωάννη ότι σε εκείνον που ζει θεάρεστα «δίνεται λευκή ψήφος, την οποία κανείς δεν μπορεί να γνωρίσει, παρά μόνο εκείνος που τη λαμβάνει»· το πώς δε μπορεί και εκείνος να τη γνωρίσει, το διδαχθήκαμε από τον Παύλο.

Ας μετανοήσουν λοιπόν· διαφορετικά, έρχομαι να τους πολεμήσω με τη ρομφαία του στόματός μου. «Σε εκείνον δε που νικά», δηλαδή τους ειδωλολάτρες, «θα δώσω από το κρυμμένο μάννα, και μια λευκή ψήφο, και πάνω στην ψήφο ένα νέο όνομα γραμμένο, το οποίο δεν γνωρίζει κανείς παρά μόνο αυτός που το λαμβάνει».

Αυτά λέγει εκείνος που έχει τη δίκοπη και κοφτερή ρομφαία. Γνωρίζω τα έργα σου και ότι κατοικείς εκεί όπου βρίσκεται ο θρόνος του σατανά, κρατάς όμως το όνομά μου και δεν αρνήθηκες την πίστη σε εμένα. Έχω όμως εναντίον σου λίγα πράγματα, διότι ανέχεσαι κάποιους που ακολουθούν τη διδασκαλία των Νικολαϊτών. Ας μετανοήσουν λοιπόν· ειδάλλως, έρχομαι να τους πολεμήσω με τη ρομφαία του στόματός μου. Σε εκείνον δε που νικά», δηλαδή τους ειδωλολάτρες, «θα δώσω από το κρυμμένο μάννα και μια λευκή ψήφο, και πάνω στην ψήφο ένα νέο όνομα γραμμένο, το οποίο κανείς δεν γνωρίζει παρά μόνο εκείνος που το λαμβάνει».

Ερμηνεία. Ίσως στην εκκλησία της Περγάμου να επικρατούσε ακόμη ειδωλολατρικό θυσιαστήριο· γι' αυτό και ονομάστηκε θρόνος του σατανά. Ως προς τον επίσκοπο, τα δικά του έργα είναι αξιέπαινα, ενώ φαύλα είναι εκείνα των ειδωλολατρών και των Νικολαϊτών· διότι, επειδή ο Νικόλαος, ένας από τους επτά διακόνους των Πράξεων, εξέπεσε από την επτάδα, όπως ακριβώς και ο Ιούδας από τη δωδεκάδα, οι μέτοχοι της δικής του αίρεσης ονομάζονται Νικολαΐτες. Σε αυτόν που νικά και κρατά την πίστη στον Χριστό, υπόσχεται ότι θα αξιωθεί «το κρυμμένο μάννα» και «τη λευκή ψήφο» πάνω στην οποία είναι γραμμένο «όνομα καινούριο», τα οποία είναι τεκμήρια της γλυκύτητας από τη μετουσία του Αγίου Πνεύματος και απόλαυση της ανέκφραστης ζωής. «Και στον άγγελο της εκκλησίας των Θυατείρων γράψε: Αυτά λέγει ο Υιός του Θεού, Εκείνος που έχει τα μάτια Του σαν φλόγα φωτιάς και τα πόδια Του όμοια με χαλκολίβανο: Γνωρίζω τα έργα σου και την πίστη και την αγάπη. Έχω όμως κάτι εναντίον σου, ότι ανέχεσαι τη γυναίκα σου την Ιεζάβελ να ονομάζει τον εαυτό της προφήτιδα, διδάσκοντας και παραπλανώντας τους δούλους Μου στο να πορνεύσουν και να φάνε ειδωλόθυτα. Και δείχνω μακροθυμία απέναντί της, για να μετανοήσει.»