Πατερικές αναφορές στο ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ΙΩΑΝΝΟΥ 22:9

ΛΟΓΟΣ ΚΔʹ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Οʹ. Περί του αξιοπίστου των όσων είδε ο απόστολος. Και εγώ, ο Ιωάννης, είμαι αυτός που βλέπει και ακούει αυτά. Και όταν τα άκουσα και τα είδα, έπεσα να προσκυνήσω μπροστά στα πόδια του αγγέλου που μου τα έδειχνε αυτά. Και μου λέει: Πρόσεξε, μην το κάνεις· είμαι σύνδουλός σου και των αδελφών σου, των προφητών, και εκείνων που τηρούν τους λόγους αυτού του βιβλίου· τον Θεό προσκύνησε.

Αλλά, εάν βέβαια, σύμφωνα με τους αιρετικούς, ήταν κτίσμα ή δημιούργημα, όχι όμως σαν ένα από τα συνηθισμένα κτίσματα, εξαιτίας του ότι διέφερε από αυτά ως προς τη δόξα, θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται από τη Γραφή και να υποδεικνύεται σε σύγκριση με τα άλλα δημιουργήματα με βάση την ανωτερότητά του, δηλαδή θα έπρεπε να λέγεται ότι είναι ανώτερος από τους αρχαγγέλους· θα έπρεπε να είναι πιο τιμημένος από τους θρόνους, και πιο λαμπρός από τον ήλιο και τη σελήνη, και μεγαλύτερος από τους ουρανούς. Τώρα όμως δεν παρουσιάζεται έτσι· αλλά ο Πατέρας τον αναδεικνύει ως δικό Του και μοναδικό Υιό, λέγοντας: «Υιός μου είσαι εσύ» και, «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα». Γι' αυτό και τον διακονούσαν οι άγγελοι, επειδή ήταν διαφορετικός σε σχέση με αυτούς· και προσκυνείται από αυτούς, όχι επειδή είναι μεγαλύτερος στη δόξα, αλλά επειδή είναι εντελώς διαφορετικός από όλα τα κτίσματα και από εκείνους, όντας ο μόνος δικός Του Υιός του Πατέρα κατά την ουσία. Διότι, αν τον προσκυνούσαν επειδή απλώς υπερείχε στη δόξα, θα έπρεπε και καθένας από τους κατώτερους να προσκυνά τον ανώτερό του. Αλλά δεν συμβαίνει έτσι· διότι κτίσμα δεν προσκυνά κτίσμα, αλλά ο δούλος τον δεσπότη, και το κτίσμα τον Θεό. Ο απόστολος Πέτρος, λοιπόν, εμποδίζει τον Κορνήλιο όταν εκείνος ήθελε να τον προσκυνήσει, λέγοντας ότι «Και εγώ άνθρωπος είμαι»· και ο άγγελος εμποδίζει τον Ιωάννη στην Αποκάλυψη όταν ήθελε να τον προσκυνήσει, λέγοντας: «Πρόσεξε, μη το κάνεις. Είμαι σύνδουλός σου, και των αδελφών σου των προφητών, και αυτών που τηρούν τους λόγους του βιβλίου τούτου».

Τον Θεό να προσκυνήσεις. Επομένως, μόνο στον Θεό ανήκει το να προσκυνείται· και αυτό το γνωρίζουν και οι ίδιοι οι άγγελοι, ότι, έστω και αν υπερέχουν από άλλους στη δόξα, όλοι τους είναι κτίσματα, και δεν ανήκουν σε αυτούς που προσκυνούνται, αλλά σε αυτούς που προσκυνούν τον Δεσπότη.

Αλλά εάν, σύμφωνα με τους αιρετικούς, «ήταν μεν κτίσμα ή δημιούργημα, όχι όμως σαν ένα από τα υπόλοιπα κτίσματα, επειδή διέφερε από αυτά ως προς τη δόξα», θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται και να παρουσιάζεται από τη Γραφή συγκρινόμενος με τα άλλα δημιουργήματα ως προς την υπεροχή του. Θα έπρεπε, για παράδειγμα, να αναφέρεται ότι είναι μεγαλύτερος από τους αρχαγγέλους· θα έπρεπε να είναι πιο τιμημένος από τους θρόνους και πιο λαμπρός από τον ήλιο και τη σελήνη, καθώς και μεγαλύτερος από τους ουρανούς. Τώρα όμως ο ίδιος δεν χαρακτηρίζεται κατ' αυτόν τον τρόπο· αντίθετα, ο Πατέρας τον παρουσιάζει ως δικό Του και μοναδικό Υιό λέγοντας: «Υιός μου είσαι εσύ» και «αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα». Γι' αυτό και οι άγγελοι τον διακονούσαν, επειδή ήταν διαφορετικός από αυτούς· και προσκυνείται από αυτούς όχι ως ανώτερος κατά τη δόξα, αλλά επειδή είναι διαφορετικός από όλα τα κτίσματα και από εκείνους, όντας μόνος αυτός ο γνήσιος, κατά την ουσία, Υιός του Πατέρα. Διότι, εάν προσκυνούνταν επειδή υπερείχε κατά τη δόξα, θα έπρεπε και καθένας από τους κατώτερους να προσκυνά τον ανώτερό του. Αλλά τα πράγματα δεν έχουν έτσι· διότι κτίσμα δεν προσκυνά κτίσμα, αλλά ο δούλος τον δεσπότη και το κτίσμα τον Θεό. Ο απόστολος Πέτρος, λοιπόν, εμποδίζει τον Κορνήλιο που ήθελε να τον προσκυνήσει, λέγοντας: «και εγώ άνθρωπος είμαι»· και ο άγγελος εμποδίζει τον Ιωάννη που ήθελε να τον προσκυνήσει στην Αποκάλυψη, λέγοντας: «πρόσεξε, μην το κάνεις· είμαι σύνδουλός σου και των αδελφών σου των προφητών και εκείνων που τηρούν τους λόγους αυτού του βιβλίου· τον Θεό να προσκυνήσεις».

Και τον εμπόδισε ο άγγελος λέγοντας: «Μην προσκυνάς εμένα, αλλά τον Θεό· διότι εγώ είμαι σύνδουλός σου». Καθώς δε έβλεπε αυτά, άκουγε από τον Κύριό μας Ιησού Χριστό ότι είναι ο Ων, και ότι αυτός είναι ο Λόγος του Θεού, ο οποίος αργότερα σαρκώθηκε για εμάς· δηλαδή έγινε τέλειος άνθρωπος και ονομάστηκε Υιός ανθρώπου.

Απόδειξη από παρατηρήσεις των Γραφών ότι κανένα από τα κτίσματα δεν προσκυνείται ως Θεός· ούτε βέβαια όταν τα προσκυνούν ανέχονται να προσκυνούνται ή να δοξολογούνται. Ο μακάριος Πέτρος εμποδίζει τον Κορνήλιο που τον προσκυνούσε, λέγοντας: «Μην το κάνεις· διότι και εγώ άνθρωπος είμαι.» Ένας άγγελος εμπόδισε τον Ιωάννη που τον προσκυνούσε στην Αποκάλυψή του, λέγοντας: «Πρόσεξε μην το κάνεις· είμαι σύνδουλός σου και των αδελφών σου των προφητών, και εκείνων που τηρούν τους λόγους αυτού του βιβλίου.» Τον Μανωέ, τον πατέρα του Σαμψών, ενώ προσέφερε θυσία, τον εμπόδισε ο άγγελος λέγοντας: «Και εάν ετοιμάσεις ερίφιο, στον Κύριο θα το προσφέρεις.» Για τον Υιό όμως έχει γραφτεί: «Ας τον προσκυνήσουν όλοι οι άγγελοι του Θεού.» Στον Ησαΐα έχει γραφτεί πάλι: «Και σε εσένα θα προσκυνήσουν και σε εσένα θα προσευχηθούν.»

Αποκ. 22 Υπόθεση ΙΔʹ. Περί του ζωτικού ποταμού και περί του ξύλου που κάνει δώδεκα καρπούς τον χρόνο. «Έπειτα ο θείος άγγελος μου έδειξε έναν ποταμό ύδατος ζωής, ο οποίος ανέβλυζε από τον θρόνο του Θεού και του Αρνίου, και έρεε μέσα από την πλατεία της πόλης· και εκατέρωθεν του ποταμού υπήρχαν ξύλα ζωής που έκαναν δώδεκα καρπούς, αποδίδοντας καρπούς κάθε μήνα, και τα φύλλα τους προορίζονταν για τη θεραπεία του λαού. Και μακάριος είναι αυτός που τηρεί τους λόγους αυτής της προφητείας». «Και εγώ, ο Ιωάννης, όταν άκουσα και είδα όλα αυτά, έσπευσα να προσκυνήσω ενώπιον του αγγέλου. Εκείνος όμως μου λέει: Τον Θεό προσκύνησε, διότι και εγώ είμαι σύνδουλός σου και των αδελφών σου. Η δε χάρη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού ας είναι με όλους τους αγίους.»

Υπόθεση ΙΔ΄. Περί του ποταμού της ζωής και περί του δέντρου που παράγει δώδεκα καρπούς το έτος. «Έπειτα, ο θείος άγγελος μου έδειξε έναν ποταμό ύδατος ζωής, ο οποίος ανέβλυζε από τον θρόνο του Θεού και του Αρνίου και κυλούσε μέσα από την πλατεία της πόλεως. Εκατέρωθεν δε του ποταμού υπήρχαν δέντρα ζωής που παρήγαν δώδεκα καρπούς, αποδίδοντας κάθε μήνα τους καρπούς τους, και τα φύλλα τους προορίζονταν για τη θεραπεία του λαού. Και μακάριος είναι εκείνος που τηρεί τους λόγους αυτής της προφητείας». «Και εγώ, ο Ιωάννης, όταν άκουσα και είδα όλα αυτά, έσπευσα να προσκυνήσω μπροστά στον άγγελο. Εκείνος όμως μου λέει: Τον Θεό να προσκυνήσεις, επειδή και εγώ είμαι σύνδουλός σου και των αδελφών σου. Η δε χάρη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού ας είναι με όλους τους αγίους· αμήν».