Πατερικές αναφορές στο ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ΙΩΑΝΝΟΥ 3:16

Η αρχή της κτίσεως του Θεού. Το «Αρχή» τίθεται αντί του «βασιλεία», και είναι η αρχή των πάντων ως δεσπόζουσα επί των κτισμάτων. Διότι αρχή της κτίσεως είναι η προκαταρκτική και άκτιστη αιτία. Γνωρίζω τα έργα σου, ότι δεν είσαι ούτε ψυχρός ούτε ζεστός. Είθε να ήσουν ψυχρός ή ζεστός. Έτσι, επειδή είσαι χλιαρός και ούτε ζεστός ούτε ψυχρός.

Πρόκειται να σε εξεμέσω από το στόμα μου. Διότι λες: «Είμαι πλούσιος και έχω πλουτίσει και δεν έχω ανάγκη από τίποτα», και δεν γνωρίζεις ότι εσύ είσαι ο ταλαίπωρος και ελεεινός και φτωχός και τυφλός και γυμνός. Όπως ακριβώς, λέει, το χλιαρό προκαλεί εμετό σε εκείνους που το καταπίνουν, έτσι κι εγώ, ως βδελυρή τροφή, θα σε εξεμέσω διά του λόγου του στόματός μου στην αιώνια κόλαση, επειδή, αναμειγνύοντας τον σπόρο του θείου λόγου με τα αγκάθια του πλούτου, αγνοείς τη δική σου φτώχεια στα πνευματικά και την τύφλωση των νοητών σου οφθαλμών και τη γύμνια σου από αγαθές πράξεις.

Ω, τι πρωτοφανές πράγμα! Βρίσκονται σε πόλεμο εξίσου και με την αλήθεια και με το ψεύδος, σαν κάποιο δέντρο χωρίς ρίζες που γέρνει εύκολα πότε εδώ και πότε εκεί προς τις αντίθετες ροπές. Άκουσα τον ευαγγελιστή Ιωάννη στα απόκρυφα να λέει αινιγματικά προς τέτοιους ανθρώπους ότι πρέπει κανείς απολύτως να ζέει ή απολύτως να είναι ψυχρός· οπωσδήποτε δηλαδή να ζέει κατά το πνεύμα και να είναι ψυχρός απέναντι στην αμαρτία. «Μακάρι», λέει, «να ήσουν ψυχρός ή ζεστός», ενώ αυτό που δεν είναι κανένα από τα δύο αλλά εφάπτεται και των δύο, προκαλεί ναυτία και ωθεί σε εμετό. Ποια είναι λοιπόν η αιτία που παλαιά, την εποχή των μαθητών, μέσω του Κυρίου προσαγόταν μεγάλο πλήθος στην Εκκλησία, ενώ τώρα οι μακροσκελείς και περικαλλείς λόγοι των διδασκάλων παρέρχονται άπρακτοι;

Διότι αυτό που υπολείπεται στην πράξη μας κατά την εφαρμογή των θείων εντολών, το αναπληρώνει η υπερβάλλουσα θεία φιλανθρωπία. Σχετικά δε με εκείνους που δεν προσκολλώνται θερμά στην αλήθεια της ευσέβειας, αλλά κατά κάποιον τρόπο ψυχραίνονται λόγω της κοινωνίας τους με τους αιρετικούς, ο Κύριος είπε μέσω της Αποκαλύψεως: «Δεν είσαι ούτε ψυχρός ούτε ζεστός· και επειδή είσαι χλιαρός, πρόκειται να σε εξεμέσω από το στόμα μου». Αλλά δεν είναι καθόλου μικρό αυτό που παραχαράσσουν από τα ευσεβή δόγματα οι νεόφερτοι διδάσκαλοι της, όπως οι ίδιοι ισχυρίζονται, ακρίβειας των δογμάτων. Έχετε ακούσει τις βλασφημίες που προκύπτουν από τα όσα αυτοί πρεσβεύουν και προβάλλουν· άραγε η κακοφροσύνη τους δεν έχει αναδειχθεί ως ανακεφαλαίωση κάθε πονηρής αίρεσης;

Αυτά λέγει ο αμήν, ο μάρτυρας ο αληθινός, και ο δημιουργός της κτίσεως του Θεού: Γνωρίζω ότι δεν είσαι ούτε ψυχρός ούτε ζεστός, αλλά χλιαρός, και πρόκειται να σε ξεράσω από το στόμα μου, επειδή λες: Είμαι πλούσιος και έχω πλουτίσει και δεν έχω ανάγκη από τίποτα, ενώ εσύ είσαι ο ελεεινός και ταλαίπωρος και φτωχός και τυφλός και γυμνός. Γι' αυτό και σε συμβουλεύω να αγοράσεις από εμένα χρυσάφι δοκιμασμένο στη φωτιά για να πλουτίσεις, και να λάβεις από εμένα ιμάτια λευκά για να ντυθείς, πριν φανερωθεί η ντροπή της γυμνότητάς σου. Διότι εγώ, όσους αγαπώ τους ελέγχω και τους παιδαγωγώ. Δείξε λοιπόν ζήλο και μετανόησε.

Αυτά λέγει ο Αμήν, ο μάρτυρας ο αληθινός και ο δημιουργός της κτίσης του Θεού: Γνωρίζω ότι δεν είσαι ούτε ψυχρός ούτε ζεστός, αλλά χλιαρός, και πρόκειται να σε εξεμέσω από το στόμα μου, επειδή λες: Είμαι πλούσιος και έχω πλουτίσει και δεν έχω ανάγκη από τίποτα, ενώ εσύ είσαι ο ελεεινός και ταλαίπωρος και φτωχός και τυφλός και γυμνός. Γι' αυτό και σε συμβουλεύω να αγοράσεις από εμένα χρυσάφι δοκιμασμένο στη φωτιά, για να πλουτίσεις, και να λάβεις από εμένα λευκά ενδύματα για να ντυθείς, προτού φανερωθεί η ντροπή της γυμνότητάς σου. Διότι εγώ, όσους αγαπώ, τους ελέγχω και τους παιδαγωγώ. Δείξε λοιπόν ζήλο και μετανόησε. Ιδού, στέκομαι στη θύρα και χτυπώ· εάν κάποιος μου ανοίξει, θα εισέλθω και θα δειπνήσω μαζί του και αυτός μαζί μου».

Τέτοιος είναι ο Ηρακλειώτης, τέτοιος και ο Καθαρηνός, οι οποίοι από επιθυμία για τα δικά τους μοναστήρια, ή μάλλον από προσκόλληση στα φθαρτά και μάταια πράγματα, προσκολλήθηκαν πάλι στους κρατούντες· για αυτούς εύλογα θα μπορούσε να λεχθεί εκείνο: «Μακάρι να ήσουν ψυχρός ή ζεστός· αλλά επειδή είσαι χλιαρός, και ούτε ζεστός ούτε ψυχρός, πρόκειται να σε ξεράσω από το στόμα μου.» Εγώ όμως δεν μπορώ να επαινέσω ούτε εκείνους οι οποίοι διέσωσαν μεν την ομολογία, αλλά δεν απείχαν από το να φροντίζουν τα δικά τους μοναστήρια, και είναι κατά κάποιον τρόπο διπρόσωποι, όντας και με το μέρος μας και με το μέρος των ετεροδόξων· με εμάς ως προς την ομολογία, και με εκείνους ως προς την κατοχή των μοναστηριών, αποδεχόμενοι την ειρήνη πριν επέλθει η πραγματική ειρήνη, και αναστέλλοντας όσον αφορά τους εαυτούς τους τον διωγμό πριν επικρατήσει η ορθοδοξία. Ο Χριστός ακόμη διώκεται, και αυτοί τρύπωσαν στα μοναστήρια· οι άγιοι ακόμη υποβάλλονται σε αναθεματισμούς, και αυτοί έγιναν υποτελείς των ετεροδόξων. Ενώ θα έπρεπε ακόμη και οι πέτρες να βοούν και να διαμαρτύρονται για τον διωγμό· μάλλον δε και τα ίδια τα ξύλα να θρηνούν και να οδύρονται για την ατίμωση του Χριστού. Αυτός λοιπόν που κατέχει το μοναστήρι ή διαμένει σε αυτό, πώς θα μπορούσε να λέει ότι υπάρχει διωγμός; Και πώς επιζητεί ειρήνη, από τη στιγμή που ήδη απολαμβάνει ειρήνη;