Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 1:14

Διότι πρώτος γιος του ίδιου του Ιακώβ γεννιέται ο Ρουβήν, δεύτερος ο Συμεών, τρίτος ο Λευί, τέταρτος ο Ιούδας, εξού και ονομάζονται Ιουδαίοι λόγω της φυλής του Ιούδα, καθώς το γένος των θεοσεβών μετέπεσε σε αυτή την ονομασία. Ονομάζονταν, λοιπόν, Ισραηλίτες και Ιουδαίοι. 3. Μέχρι αυτήν την εποχή συνάφθηκαν οι τέσσερις γενεές της γης, καθώς αυτά τα τέσσερα τμήματα διαιρέθηκαν κατά τους παλαιούς χρόνους μέχρι τον καιρό αυτό που εδώ έχω δηλώσει, αλλά και μετέπειτα· τουτέστιν, από τον Αδάμ έως τον Νώε ο Βαρβαρισμός, από τον Νώε έως τον πύργο (της Βαβέλ) και τον Σερούχ (δύο γενιές μετά τον πύργο) η Σκυθική δεισιδαιμονία, και έπειτα από τον πύργο και τον Σερούχ και τον † Αράμ έως τον Αβραάμ ο Ελληνισμός, από αυτόν και ύστερα η θεοσέβεια που συνδέεται με τον ίδιο τον Αβραάμ, και από τον κατά διαδοχή απόγονό του (σπέρμα), τουτέστιν τον Ιούδα, ο Ιουδαϊσμός· όπως ακριβώς επιμαρτυρεί ο πνευματοφόρος και άγιος απόστολος του Θεού Παύλος λέγοντας κάπως έτσι: «εν Χριστώ Ιησού δεν υπάρχει βάρβαρος, ούτε Σκύθης, ούτε Έλληνας, ούτε Ιουδαίος, αλλά καινή κτίση», επειδή εξ αρχής, όταν δημιουργήθηκε η κτίση, όντας καινούρια, δεν είχε καμία άλλη διαφορετική ονομασία. Σε συμφωνία δε με αυτά, πάλι σε άλλο σημείο λέει τα εξής: «είμαι οφειλέτης και σε Έλληνες και σε βαρβάρους, και σε σοφούς και σε ανόητους», για να καταδείξει ως σοφούς μεν τους Ιουδαίους, ως ανόητους δε τους Σκύθες. Και λέει «είμαι οφειλέτης» *.

Κατά Γνωστικών, των και Βορβοριτών 6, της δε ακολουθίας 26. 1. Πάλι, αυτοί οι Γνωστικοί, πλανημένοι άνθρωποι που ξεφύτρωσαν με διάφορους τρόπους από αυτόν, όπως ακριβώς οι καρποί από την κοπριά, βλάστησαν μέσα στον κόσμο, όπως είναι φανερό στον καθένα και μπορεί να διαπιστωθεί για την απόδειξη της αλήθειας –θα έλεγα όχι μόνο στους πιστούς αλλά ίσως και στους απίστους. Διότι το να μιλούν για «Μήτρα» και για αισχρότητες και για τα άλλα, πώς να μη φανεί καταγέλαστο σε όλους τους ανθρώπους, «και σε Έλληνες και σε βαρβάρους, και σε σοφούς και σε ασυνέτους»; Αποτελεί δε μεγάλη συμφορά και, θα μπορούσε να πει κανείς, μέγιστη ταλαιπωρία, το να μας φοβερίζουν οι καταδικασμένοι και πλανημένοι αρχηγοί των αιρέσεων και να ξεσηκώνονται εναντίον μας σαν ένα πλήθος αγρίων θηρίων, προκαλώντας μας ενοχλήσεις και δυσοσμίες, κνησμούς και προστριβές, εξαιτίας της πλάνης του μυθοπλάστη. Αυτοί, λοιπόν, που συνδέθηκαν στενά με αυτόν τον Νικόλαο, γεννημένοι πάλι από αυτόν σαν σκορπιοί από κλούβιο αυγό φιδιού ή από οχιές, μας εισάγουν κρυφά κάποια ονόματα κενοφωνίας και επινοούν βιβλία, ονομάζοντας ένα κάποιο βιβλίο «Νωρία», και, μεταπλάθοντας τη μυθική ραψωδία και φαντασία των Ελλήνων με υπόβαθρο την ειδωλολατρική δεισιδαιμονία, συμπλέκουν με αυτόν τον τρόπο το ψεύδος με την αλήθεια.

«Εξαιτίας της χάριτος του Θεού», λέει, «που μου δόθηκε ώστε να είμαι λειτουργός του Ιησού Χριστού». Γι’ αυτό και στην αρχή έλεγε: «Είμαι οφειλέτης, και υπάρχει προθυμία εκ μέρους μου να κηρύξω το Ευαγγέλιο και σε εσάς που βρίσκεστε στη Ρώμη». Διότι και τα όσα λέχθηκαν, όπως ότι μπορούν να νουθετούν και άλλους, και όλα τα παρόμοια, αποτελούν περισσότερο εγκώμιο και προτροπή· όμως και η διόρθωση μέσω της επιστολής ήταν αναγκαία και για αυτούς. Επειδή, δηλαδή, δεν είχε φθάσει ακόμη εκεί, καθοδηγεί τους άνδρες με διπλό τρόπο, και με την ωφέλεια της επιστολής και με την προσδοκία της παρουσίας του. Διότι τέτοια ήταν εκείνη η αγία ψυχή· περιέκλειε ολόκληρη την οικουμένη και περιέφερε τους πάντες μέσα της, θεωρώντας ότι η μεγαλύτερη συγγένεια είναι η κατά Θεόν. Και τους αγαπούσε έτσι, σαν να τους είχε γεννήσει όλους ο ίδιος, ή μάλλον επιδείκνυε φιλοστοργία μεγαλύτερη από κάθε πατέρα.

Γι' αυτό και ο Παύλος λέει συνεχώς: «Σε όλα τα έθνη». Έπειτα, δείχνοντάς τους ότι δεν τους κάνει καμία χάρη, αλλά ότι εκπληρώνει δεσποτική προσταγή, και παραπέμποντάς τους στην ευχαριστία προς τον Θεό των όλων, λέει: «Και σε Έλληνες και σε βαρβάρους, και σε σοφούς και σε ασόφους είμαι οφειλέτης». Το ίδιο έλεγε και όταν έγραφε στους Κορινθίους.

Τι, λοιπόν, λες σε εκείνους που δεν έχουν ανάγκη; Ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο δεν διδάσκω, αλλά υπενθυμίζω, λέει· όπως ακριβώς ο ιερέας παρίσταται αναζωπυρώνοντας το πυρ, έτσι και εγώ διεγείροντας την προθυμία σας. Και πρόσεξε· δεν είπε: «Για να γίνει η προσφορά η δική σας», αλλά: «Των εθνών». Όταν δε λέει «Των εθνών», εννοεί την οικουμένη, ολόκληρη τη γη και τη θάλασσα, καταστέλλοντας τα φρονήματά τους, ώστε να μην απαξιώσουν να έχουν ως διδάσκαλο αυτόν που εκτείνεται μέχρι τα πέρατα της οικουμένης· πράγμα που έλεγε και στην αρχή: «Όπως και στα υπόλοιπα έθνη, σε Έλληνες και σε βαρβάρους, σε σοφούς και σε ασόφους είμαι οφειλέτης». Έχω, λοιπόν, καύχηση εν Χριστώ Ιησού για τα όσα αφορούν τον Θεό.

Η Χαναναία προσκυνά· αυτοί δεν κάνουν το ίδιο, αλλά αποδιώχνουν. Έτσι και εδώ, εκείνοι έδεσαν τον Ιερεμία, ενώ αυτός προσκύνησε τον Δανιήλ. Πάλι οι Ιουδαίοι αποδιώχνουν τους αποστόλους, ενώ οι Έλληνες λένε ότι: «Οι θεοί κατέβηκαν προς εμάς». Διότι, όταν η κρίση γίνεται χωρίς εμπάθεια, είναι αμερόληπτη και καθαρή. Βλέπεις τους τύπους να λάμπουν; Στη Βαβυλώνα ακούγονται τα περί του Χριστού, και ο βάρβαρος γίνεται ακροατής, για να μάθεις ότι όχι μόνο οι εθνικοί, αλλά και οι βάρβαροι θα τα ακούσουν αυτά, όπως λέει ο Παύλος: «Είμαι οφειλέτης να ευαγγελιστώ και σε Έλληνες και σε βαρβάρους». Και για να μην απελπιστείς, σκιαγραφεί τις ελπίδες. Διότι τι δεν αποτελούσε εμπόδιο;

βʹ. Ας ντραπούν οι Ιουδαίοι, οι οποίοι διαβάζουν μεν τα γράμματα των Γραφών, αλλά αγνοούν τα νοήματά τους· ας ντροπιαστούν οι Έλληνες, βλέποντας την αλήθεια να λάμπει φωτεινότερα από τις ακτίνες του ήλιου, αυτοί που παρακάθονται σε πέτρες και επιδιώκουν το σκοτάδι· ας στολίζεται η Εκκλησία, η οποία λάμπει μέσα σε όλα και υψώνεται στους ουρανούς. Διότι, όπως ο ήλιος είναι κοινός, και η γη κοινή, και η θάλασσα και ο αέρας, έτσι πολύ περισσότερο ο λόγος του κηρύγματος έγινε κοινός. Γι' αυτό άλλωστε και ο Παύλος έλεγε: «Για να αποκτήσω κάποιον καρπό και μεταξύ σας, όπως ακριβώς και στα υπόλοιπα έθνη. Και σε Έλληνες και σε βαρβάρους, και σε σοφούς και σε ασυνέτους είμαι οφειλέτης· έτσι, όσον αφορά εμένα, είμαι πρόθυμος να κηρύξω το Ευαγγέλιο και σε εσάς που βρίσκεστε στη Ρώμη». Και γιατί εκπλήσσεσαι αν αυτό συμβαίνει στην Καινή Διαθήκη, όταν το ίδιο ακριβώς γίνεται και στην Παλαιά; Διότι εκείνος που έγινε ο πρώτος πρόγονος και της Εκκλησίας και της Συναγωγής, για εκείνους μεν κατά σάρκα, για εμάς δε κατά πνεύμα, ήταν βάρβαρος και καταγόταν από τα βάθη της Περσίας, εννοώ τον πατριάρχη Αβραάμ. Αυτός, χωρίς να έχει ακούσει Γραφές, χωρίς να έχει συμμετάσχει σε προφητεία, μη έχοντας δάσκαλο, ούτε έχοντας παραλάβει ιστορική παράδοση —αφού δεν είχε γεννηθεί ακόμη ο Μωυσής— χωρίς να έχει μάθει τίποτα από όσους προηγήθηκαν αυτού, ούτε να έχει διδαχθεί για τα όσα επρόκειτο να συμβούν μετά από αυτόν, αλλά έχοντας γεννηθεί και ανατραφεί μέσα στη χώρα των Περσών, τόσο ακαριαία ανυψώθηκε στην αληθινή θεία σοφία, ώστε πρόλαβε να εφαρμόσει πολλά από τα προστάγματα της Καινής Διαθήκης και να τα επιδείξει έμπρακτα με τα έργα του.

Διότι ο Θεός δεν έθεσε στα χέρια του μόνο όσους κατοικούν στη χώρα των Ρωμαίων, αλλά και όλους τους βαρβάρους, και την ξηρά και τη θάλασσα. Και φανερώνοντας αυτό στους Ρωμαίους, έλεγε: «Δεν θέλω να αγνοείτε, αδελφοί, ότι πολλές φορές αποφάσισα να έρθω σε σας, αλλά εμποδίστηκα μέχρι τώρα, για να αποκομίσω κάποιον καρπό και ανάμεσά σας, όπως και στα υπόλοιπα έθνη· είμαι οφειλέτης και σε Έλληνες και σε βαρβάρους, και σε σοφούς και σε ασόφους». Καθημερινά, λοιπόν, φρόντιζε για το ίδιο πράγμα όσον αφορά τους Κορινθίους, το ίδιο για τους Μακεδόνες, για το πώς είναι οι Φιλιππήσιοι, πώς οι Καππαδόκες, πώς οι Γαλάτες, πώς οι Αθηναίοι, πώς αυτοί που κατοικούν στον Πόντο, πώς είναι όλοι οι άνθρωποι. Όμως, αν και του είχε ανατεθεί ολόκληρη η γη, δεν μεριμνούσε μόνο για ολόκληρα έθνη, αλλά και για έναν μεμονωμένο άνθρωπο· και άλλοτε μεν έστελνε επιστολή για τον Ονήσιμο, άλλοτε δε για εκείνον που είχε περιπέσει σε πορνεία μεταξύ των Κορινθίων. Διότι δεν εξέταζε το γεγονός ότι ήταν ένας μόνο εκείνος που είχε αμαρτήσει και είχε ανάγκη από προστασία, αλλά το ότι ήταν άνθρωπος, ο άνθρωπος που είναι το πολυτιμότερο πλάσμα για τον Θεό, και για χάρη του οποίου ο Πατέρας δεν λυπήθηκε ούτε τον Μονογενή.

«Διότι επιποθώ να σας δω, για να σας μεταδώσω κάποιο πνευματικό χάρισμα, με σκοπό να στηριχθείτε.» Δείχνει πόσο μεγάλη είναι η υπακοή του στον Θεό, εφόσον, αν και επιθυμούσε σφοδρά και προσευχόταν να δει την Πόλη, επειδή δεν ήταν το θέλημα του Θεού, δεν μετέβη προς αυτούς. «Αυτό δε σημαίνει το να συμπαρηγορηθούμε ανάμεσά σας μέσω της αμοιβαίας πίστης μας, και της δικής σας και της δικής μου. Δεν θέλω δε να αγνοείτε, αδελφοί, ότι πολλές φορές έβαλα σκοπό να έλθω σε εσάς, και εμποδίστηκα μέχρι τώρα, για να έχω κάποιον καρπό και ανάμεσά σας, καθώς και στα υπόλοιπα έθνη και στους Ιουδαίους.» Για να μη φανεί σε κάποιους ότι μεγαλοφρονεί λέγοντας πως πρόκειται να μας μεταδώσει χάρισμα, για τον λόγο αυτό αναφέρει ότι και ο ίδιος έχει ανάγκη από τη δική τους παρηγοριά. «Είμαι οφειλέτης και σε σοφούς και σε ασυνέτους· έτσι, όσον αφορά τη δική μου προθυμία, θέλω να κηρύξω το Ευαγγέλιο και σε εσάς που βρίσκεστε στη Ρώμη.» Δείχνει ότι δεν προβάλλει τον εαυτό του στη βασιλεύουσα Πόλη από φιλοδοξία, αλλά επειδή με κάθε τρόπο του αρμόζει να τους μυσταγωγήσει. Διότι, εφόσον ορίστηκε κήρυκας όλων των εθνών, είναι προφανές ότι έχει χρέος να κηρύξει και στους Ρωμαίους. «Διότι δεν επαισχύνομαι το Ευαγγέλιο.» Καίτοι αλλού λέει: «Σε μένα ας μη συμβεί ποτέ να καυχηθώ, παρά μόνο στον σταυρό του Χριστού». Για ποιον λόγο λοιπόν εδώ δεν λέει «καυχώμαι», αλλά «δεν ντρέπομαι»;

Ρωμ. 1,13-14: Το «για να έχω κάποιον καρπό» βρίσκεται σε υπερβατό σχήμα. Διότι η φυσική ακολουθία θα ήταν: «πολλές φορές προθυμήθηκα να έρθω προς εσάς, για να έχω κάποιον καρπό μεταξύ σας, αλλά εμποδίστηκα μέχρι τώρα». Αλλά θα μπορούσε να πει κάποιος ότι, αν η «πίστη τους κηρυσσόταν σε όλο τον κόσμο», τι καρπό ήθελε ο ίδιος να προσφέρει με την άφιξή του; Εμείς όμως θα πούμε ότι ήθελε να προσφέρει πολύ. Διότι, αν και είχαν πιστέψει, είχαν ωστόσο ανάγκη από πάρα πολλά. Και αυτό δηλώνεται και μέσα από ολόκληρη την επιστολή, όπως και λίγο πριν, όταν λέει «για να στηριχθείτε», και όταν προτρέπει να «μην κρίνουν ο ένας τον άλλον», και όταν προτρέπει να αποφεύγουν «τις διχοστασίες και τα σκάνδαλα», και σε αναρίθμητα άλλα σημεία. Δεν είναι λοιπόν καθόλου παράλογο και η πίστη τους να κηρύσσεται και οι ίδιοι να έχουν ακόμη ανάγκη από την πολλή συνδρομή του Παύλου και την καρποφορία μέσω αυτού. Πρόσεξε δε πώς λέει: «για να έχω κάποιον καρπό και μεταξύ σας». Με αυτό αφενός δείχνει ότι ο δικός τους καρπός λογιζόταν από τον Παύλο ως δικός του καρπός, και έτσι χαιρόταν με τα κατορθώματα των πλησίον του, ώστε θεωρούσε ότι είχε και ο ίδιος τον καρπό. Αφετέρου δε πάλι δείχνει ότι χάριν της δικής τους ωφέλειας βιαζόταν να πραγματοποιήσει το ταξίδι προς αυτούς, αλλά και ότι ο καρπός τους ήταν αληθινά και καρπός του Παύλου, διότι έργο και μέριμνά του ήταν να καρποφορούν τα έθνη.

Και η φράση «και σε σας» με κανέναν τρόπο δεν αντιτίθεται· διότι αποτελεί την αρχή των επόμενων λέξεων και δεν συνδέεται με το «για να έχω κάποιον καρπό»· δηλαδή, «και απέναντι σε σας είμαι οφειλέτης, όπως και στα υπόλοιπα έθνη, τόσο σε Έλληνες όσο και σε βαρβάρους, τόσο σε σοφούς όσο και σε ασόφους». Για να μην πουν δηλαδή: «Τι συμβαίνει λοιπόν; Τον καρπό στα άλλα μέρη φρόντιζες να τον μαζεύεις με ζήλο, για εμάς όμως δεν υπάρχει καμία μέριμνα;». Ναι, λέει, «και απέναντι σε σας είμαι οφειλέτης, όπως και στα υπόλοιπα έθνη»· αυτό σπεύδω να κάνω, αυτό επιζητώ· στους πάντες χρωστώ και δεν υπάρχει κανείς για τον οποίο να μη διακατέχομαι από πολλή φροντίδα.