Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 1:30

Όπως αποδεικνύεται από πολλά σημεία και από όσα έχουν ειπωθεί στην προς Ρωμαίους επιστολή για κάποιους ως εξής: Και καθώς δεν έκριναν άξιο να έχουν τον Θεό στην επίγνωσή τους, ο Θεός τους παρέδωσε σε αδόκιμο νου, ώστε να πράττουν τα μη πρέποντα· γεμάτους από κάθε αδικία, πορνεία, πονηρία, πλεονεξία, κακία· μεστούς από φθόνο, φόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια· ψιθυριστές, καταλάλους, θεοστυγείς, υβριστές, υπερήφανους, αλαζόνες, εφευρέτες κακών, απειθείς στους γονείς, ασύνετους, ασύνθετους, άστοργους, άσπονδους, ανελέητους· οι οποίοι, μολονότι γνώρισαν το δικαίωμα του Θεού, δεν εννόησαν ότι όσοι πράττουν τέτοια έργα είναι άξιοι θανάτου, και όχι μόνο τα πράττουν οι ίδιοι, αλλά και συνευδοκούν με εκείνους που τα πράττουν.

ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΠΕΡΙ ΕΛΕΟΥΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΩΣ. Πάτερ, ευλόγησον. Ο κόσμος που λησμονεί τον Θεό, αδελφοί, κυριαρχείται από την αδικία προς τον πλησίον και από την απανθρωπιά προς τους αδυνάτους, όπως ακριβώς λέει ο θείος Απόστολος: Επειδή δεν αποδέχθηκαν να έχουν την επίγνωση του Θεού, ο Θεός τους παρέδωσε σε αδόκιμο νου, ώστε να πράττουν τα μη πρέποντα, όντας γεμάτοι από κάθε αδικία, πονηρία, πλεονεξία, κακία· μεστοί από φθόνο, φόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια· ψιθυριστές, καταλάλοι, θεοστυγείς, υβριστές, υπερήφανοι, αλαζόνες, εφευρέτες κακών, απειθείς στους γονείς, ασύνετοι, άστοργοι, ανελεήμονες. Εκείνους όμως που ο Θεός επαναφέρει στη θεοσέβεια, τους διδάσκει και την αποχή από τα κακά και την επιμέλεια του ελέους προς τον πλησίον. Όπως ακριβώς δίδαξε ο προφήτης Ησαΐας εκ προσώπου του Θεού, λέγοντας: Παύσατε από τις πονηρίες σας, μάθετε να πράττετε το καλό. Και ο νόμος είχε μεν πολλά προστάγματα για το να μη βλάπτει κανείς τον πλησίον, αλλά και εντολές για το πώς να συμπεριφέρεται φιλάνθρωπα και να ελεεί. Διότι, εάν κάποιος παραλείψει το ένα από αυτά, το άλλο δεν επαρκεί για τη διόρθωση του ανθρώπου. Επειδή, ούτε η ευεργεσία προς αυτόν που έχει ανάγκη είναι δεκτή από τον Θεό, όταν προέρχεται από άδικα κέρδη, ούτε αυτός που απέχει από τις αδικίες είναι επαινετός, εάν δεν προσφέρει τίποτα από τα υπάρχοντά του σε κανέναν.

Διότι, μιμούμενος και αυτός τον Κύριο, άλλοτε μεν είπε: «Εάν κάποιος που φέρει το όνομα του αδελφού είναι πόρνος ή πλεονέκτης ή ειδωλολάτρης ή λοίδορος ή μέθυσος ή άρπαγας, με έναν τέτοιον ούτε να συντρώγετε»· άλλοτε δε: «Μη λέτε ψέματα ο ένας στον άλλον»· και αλλού: «Κάθε οργή και θυμός και κραυγή και βλασφημία ας αφαιρεθεί από εσάς, μαζί με κάθε κακία». Και αφού είπε πολλάκις πολλά τέτοια, χωρίς να προσθέσει την απειλή, αλλού προσθέτει γενικότερα και την τιμωρία, λέγοντας: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτρες ούτε μοιχοί ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίτες ούτε κλέφτες ούτε πλεονέκτες ούτε μέθυσοι ούτε λοίδοροι ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Αλλού δε πάλι γράφει εκτενέστερα: «Και επειδή δεν ενέκριναν το να έχουν επίγνωση του Θεού, τους παρέδωσε ο Θεός σε αδόκιμο νου, ώστε να πράττουν τα απρεπή· όντας γεμάτοι από κάθε αδικία, πορνεία, πονηρία, πλεονεξία, κακία· μεστοί από φθόνο, φόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια· ψιθυριστές, καταλάλους, θεοστυγείς, υβριστές, υπερήφανους, αλαζόνες, εφευρέτες κακών, απειθείς στους γονείς, ασύνετους, ασυνθέτους, άστοργους, άσπονδους, ανελεήμονες».

Και καθώς δεν θεώρησαν σωστό να διατηρήσουν την επίγνωση του Θεού, ο Θεός τους παρέδωσε σε αδόκιμο νου, ώστε να πράττουν τα ανάρμοστα. Είναι γεμάτοι από κάθε αδικία, πορνεία, πονηρία, κακία, πλεονεξία· μεστοί από φθόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια· είναι ψιθυριστές, κατάλαλοι, θεοστυγείς, υβριστές, υπερήφανοι, αλαζόνες, εφευρέτες κακών, απειθείς στους γονείς, ασύνετοι, παραβάτες των συμφωνιών, άστοργοι, ανελεήμονες. Αυτοί, μολονότι γνωρίζουν το δίκαιο του Θεού, ότι δηλαδή όσοι πράττουν τέτοια πράγματα είναι άξιοι θανάτου, όχι μόνο τα πράττουν οι ίδιοι, αλλά και επιδοκιμάζουν εκείνους που τα πράττουν.

Αλλά και ο απόστολος Παύλος, αναφερόμενος σε αυτούς που παραδόθηκαν στα πάθη της ατιμίας εξαιτίας της ασύνετης και απειθούς καρδιάς τους, και απαριθμώντας τα έργα τους που τους οδηγούν σε χειρότερη απώλεια, συγκαταλέγοντας μαζί τα κρυφά και τα φανερά αμαρτήματα, αναφέρει: και καθώς δεν θεώρησαν άξιο να έχουν επίγνωση του Θεού, τους παρέδωσε σε αδόκιμο νου, ώστε να κάνουν τα μη πρέποντα, όντας γεμάτοι από κάθε αδικία, πονηρία, πορνεία, πλεονεξία, κακία, μεστοί από φθόνο, φόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια· ψιθυριστές, καταλάλους, θεοστυγείς, υβριστές, υπερήφανους, αλαζόνες, εφευρέτες κακών, απειθείς στους γονείς, ασύνετους, αθέτηδες, άστοργους, ανελεήμονες· οι οποίοι, ενώ γνώρισαν καλά το δίκαιο του Θεού, ότι όσοι πράττουν τέτοια είναι άξιοι θανάτου.

Εκείνος όμως που έχει παχυλή διάνοια και βλέπει προς τα κάτω, σκυμμένος με την ψυχή του προς τις σωματικές ηδονές, όπως ακριβώς τα ζώα προς τη βοσκή, ζώντας μόνο για την κοιλιά και για όσα έπονται της κοιλιάς, όντας «απαλλοτριωμένος από τη ζωή του Θεού» και «ξένος προς τις διαθήκες της επαγγελίας», δεν θεωρεί ότι υπάρχει κανένα άλλο αγαθό παρά μόνον η απόλαυση μέσω του σώματος. Αυτός, καθώς και κάθε τέτοιος άνθρωπος, είναι εκείνος που πορεύεται στο σκοτάδι, όπως λέει η Γραφή, ο «εφευρέτης των κακών» σε τούτη τη ζωή· διότι σε αυτούς υπάρχει και η πλεονεξία, και η ακολασία των παθών, και η αμετρία προς τις ηδονές, καθώς και κάθε φιλαρχία, και η επιθυμία για κενή δόξα (κενοδοξία), και το υπόλοιπο πλήθος των παθών που συνοικούν στους ανθρώπους. Διότι, κατά κάποιον τρόπο, το ένα κακό συνδέεται με το άλλο, και σε όποιον παρουσιαστεί το ένα, πάντως εισέρχονται μαζί του και τα υπόλοιπα, σαν να ελκύονται από κάποια φυσική αναγκαιότητα, όπως ακριβώς συμβαίνει σε μια αλυσίδα όταν τραβηχτεί η άκρη της. Δεν είναι δυνατόν να παραμείνουν ακίνητοι οι υπόλοιποι κρίκοι της αλυσίδας, αλλά ακόμη και ο κρίκος στο άλλο άκρο της αλυσίδας κινείται μαζί με τον πρώτο, ακολουθώντας την αλληλουχία συνεχώς και αμέσως από τον πρώτο, καθώς η κίνηση μεταδίδεται μέσω των παρακείμενων κρίκων. Έτσι είναι συμπλεγμένα και συμφυή μεταξύ τους τα ανθρώπινα πάθη, και μέσω του ενός που έχει επικρατήσει, εισέρχεται στην ψυχή ελκυόμενη και η υπόλοιπη σειρά των κακών.

Αποκλείει από τη ζωή αυτόν που μισεί τον αδελφό του όπως ακριβώς τον ανθρωποκτόνο, ή μάλλον ονομάζει το μίσος ευθέως φόνο. Διότι αυτός που έχει αναιρέσει και καταστρέψει την αγάπη προς τον πλησίον και, αντί για φίλος, έχει γίνει εχθρός, ευλόγως θα μπορούσε να συγκαταλεχθεί με εκείνους, εφόσον τρέφει κρυφά για τον πλησίον την ίδια έχθρα που έχουν οι φονιάδες απέναντι σε όσους επιβουλεύονται. Το ότι δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ των κακών που είναι κρυμμένα μέσα μας και εκείνων που είναι φανερά και ορατά, το δηλώνει σαφώς ο Απόστολος μέσω των παρακάτω, συγκεντρώνοντάς τα και απαριθμώντας τα ισότιμα: «Και καθώς δεν έκριναν άξιο», λέει, «να έχουν την επίγνωση του Θεού, ο Θεός τούς παρέδωσε σε αδόκιμο νου, ώστε να πράττουν τα μη πρέποντα, όντας γεμάτοι από κάθε αδικία, πορνεία, πονηρία, πλεονεξία, κακία· μεστοί από φθόνο, φόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια· ψιθυριστές, καταλαλητές, θεοστυγείς, υβριστές, υπερήφανους, αλαζόνες, εφευρέτες κακών, απειθείς στους γονείς, ασύνετους, ασύνθετους, άστοργους, άσπονδους, ανελεήμονες, οι οποίοι, αν και επιγνώρισαν το δίκαιο πρόσταγμα του Θεού, ότι δηλαδή όσοι πράττουν τέτοια είναι άξιοι θανάτου, δεν τα πράττουν μόνο οι ίδιοι, αλλά και επιδοκιμάζουν εκείνους που τα πράττουν».

Έπειτα, αφού ανέφερε τα εξής: «της έριδας, του δόλου, της κακοήθειας, τους ψιθυριστές, τους καταλάλους, τους θεοστυγείς, τους υβριστές», και αφού κατέταξε όσα φαίνονται σε πολλούς αδιάφορα στη σειρά των εγκλημάτων, αυξάνει πάλι την κατηγορία, ανεβαίνοντας στην ακρόπολη των κακών και προσθέτοντας το «αλαζόνες». Διότι από το να αμαρτάνει κανείς, είναι πολύ χειρότερο το να υπερηφανεύεται ενώ αμαρτάνει· γι' αυτό και στους Κορινθίους προσάπτει αυτή την κατηγορία λέγοντας: «Και εσείς είστε πεφυσιωμένοι (γεμάτοι οίηση)». Διότι, αν κάποιος που υπερηφανεύεται για ένα κατόρθωμα τα χάνει όλα, εκείνος που το κάνει αυτό έχοντας διαπράξει αμαρτήματα, πόσο μεγάλης τιμωρίας δεν θα ήταν άξιος; Επειδή ένας τέτοιος άνθρωπος δεν θα μπορέσει πλέον ούτε καν να μετανοήσει. Έπειτα λέει, «Εφευρέτες κακών»· δηλώνοντας ότι δεν αρκέστηκαν στα ήδη υπάρχοντα, αλλά εφηύραν και άλλα· το οποίο πάλι ήταν γνώρισμα ανθρώπων που μελετούν και προσπαθούν σκόπιμα, και όχι ανθρώπων που συναρπάζονται και παρασύρονται χωρίς τη θέλησή τους. Αφού δε ανέφερε αναλυτικά την κακία και έδειξε ότι εναντιώθηκαν πάλι και απέναντι στην ίδια τη φύση (διότι λέει, «απειθείς στους γονείς»), προχωρά πλέον στη ρίζα αυτής της τόσο μεγάλης καταστροφής, αποκαλώντας τους «άστοργους και άσπονδους». Διότι και ο Χριστός λέει ότι αυτή είναι η αιτία της πονηρίας, λέγοντας: «Επειδή θα πληθυνθεί η ανομία, θα ψυχρανθεί η αγάπη». Αυτό ακριβώς λέει και εδώ ο Παύλος, αποκαλώντας τους «ασύνθετους, άστοργους, άσπονδους, ανελεήμονες», και δηλώνοντας ότι πρόδωσαν ακόμη και το ίδιο το δώρο της φύσης. Διότι έχουμε και κάποια φυσική οικειότητα μεταξύ μας, την οποία διαθέτουν ακόμη και τα θηρία το ένα για το άλλο.

«Και επειδή δεν έκριναν άξιο να έχουν τον Θεό στην επίγνωσή τους, τους παρέδωσε σε αδόκιμο νου, ώστε να πράττουν τα ανάρμοστα.» Αν και εκείνοι, λέει, εγκαταλείποντάς τον, προσκύνησαν άγρια θηρία, εντούτοις καθόλου δεν φθάρηκε η δόξα του· διότι είναι ευλογητός. «Γεμάτους από κάθε αδικία, κακία, πονηρία, πλεονεξία· μεστούς από φθόνο, φόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια, ψιθυριστές, καταλάλους, θεοστυγείς, υβριστές, υπερήφανους, αλαζόνες.» Αφού ανέφερε το γενικό, στη συνέχεια εξετάζει και κατά είδος τα κακά, τα οποία προκάλεσε η ασέβεια. Δηλαδή θεομίσητους. «Εφευρέτες κακών.» Για να καταστεί λοιπόν αυτό κατηγορία της προαίρεσής τους, τους ονόμασε εφευρέτες κακών. «Απειθείς στους γονείς, ασύνετους, ασύνθετους, άστοργους, ανελεήμονες· οι οποίοι, αν και γνωρίζουν καλά το δικαίωμα του Θεού.» Και στράφηκαν, λέει, ενάντια στη φύση. «Ότι όσοι πράττουν τέτοια πράγματα είναι άξιοι θανάτου, και όχι μόνο τα κάνουν, αλλά και επιδοκιμάζουν αυτούς που τα πράττουν.» Αφού έθεσε δύο αντιθέσεις, εδώ τις αναίρεσε και τις δύο.

ΛΕ΄. Γι' αυτόν τον λόγο, ο μέγας Ησαΐας, θρηνώντας για εμάς και θέλοντας ταυτόχρονα να βοηθήσει στην πτώση μας, κραυγάζει λέγοντας: «Γιατί θέλετε να δεχθείτε κι άλλες πληγές, προσθέτοντας ανομία; Κάθε κεφάλι πονάει και κάθε καρδιά βρίσκεται σε θλίψη· από τα πόδια μέχρι το κεφάλι δεν υπάρχει σε αυτό τίποτα το υγιές· ούτε τραύμα, ούτε μώλωπας, ούτε πληγή που φλεγμαίνει· δεν υπάρχει αλοιφή για να τοποθετηθεί, ούτε λάδι, ούτε επίδεσμοι». Έπειτα, τι ακολουθεί μετά από αυτά; «Θα εγκαταλειφθεί η θυγατέρα της Σιών σαν σκηνή σε αμπελώνα, σαν καλύβα φύλακα σε μποστάνι, σαν πόλη πολιορκούμενη». Αυτήν την ερήμωση της ψυχής μας φανερώνοντας και ο Απόστολος έλεγε: «Και καθώς δεν θεώρησαν άξιο να έχουν την αληθινή επίγνωση του Θεού, ο Θεός τους παρέδωσε σε αδόκιμο νου, ώστε να πράττουν τα απρεπή· όντας γεμάτοι από κάθε αδικία, κακία, πονηρία, πλεονεξία· μεστοί από φθόνο, φόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια· ψιθυριστές, συκοφάντες, θεοστυγείς, υβριστές, υπερήφανους, αλαζόνες, εφευρέτες κακών, απειθείς στους γονείς, ασύνετους, αθέτους συμφωνιών, άστοργους, αδιάλλακτους, ανελεήμονες· οι οποίοι, μολονότι γνώρισαν τη δίκαιη κρίση του Θεού, ότι όσοι πράττουν τέτοια έργα είναι άξιοι θανάτου, όχι μόνο τα πράττουν οι ίδιοι, αλλά και επιδοκιμάζουν αυτούς που τα πράττουν». Γι' αυτό τους παρέδωσε ο Θεός σε πάθη ατιμίας, ώστε να ατιμάζονται τα σώματά τους από τους ίδιους. Και τι έπεται αυτών; «

Ρωμ 1,28 Και εδώ το 〈παρέδωσε ο Θεός〉, σημαίνει η προς τον Θεό ύβρις και θρασύτητα, η δική τους πράξη, η εκούσια πώρωση· αυτή τους παρέδωσε στα πάθη της ατιμίας. Ρωμ 1,29-32 Διότι αυτό ο Μωσαϊκός νόμος το προστάζει σαφώς και αυστηρώς, κρίνοντας άξιους θανάτου αυτούς που πράττουν τέτοια.

Αλλά και ο απόστολος Παύλος, μιλώντας για όσους παραδόθηκαν στα πάθη της ατιμίας εξαιτίας της ασύνετης και απειθούς καρδιάς τους, και απαριθμώντας την εργασία τους που τους οδηγεί προς το χειρότερο της απώλειας, συγκαταλέγοντας στο ίδιο σύνολο κρυφά και φανερά αμαρτήματα, λέει: Και καθώς δεν έκριναν καλό το να έχουν την επίγνωση του Θεού, γι' αυτό και ο Θεός τους παρέδωσε σε αδόκιμο νου, ώστε να πράττουν τα μη πρέποντα, όντας γεμάτοι από κάθε αδικία, πονηρία, πορνεία, πλεονεξία, κακία· γεμάτοι από φθόνο, φόνο, έριδα, δόλο, κακοήθεια· ψιθυριστές, καταλάλους, θεοστυγείς, υβριστές, υπερήφανους, αλαζόνες, εφευρέτες κακών, απειθείς στους γονείς, ασύνετους, παραβάτες των συμφωνιών, άστοργους, αδιάλλακτους, ανελεήμονες· οι οποίοι, έχοντας επιγνώσει το δίκαιο πρόσταγμα του Θεού, ότι δηλαδή όσοι πράττουν τέτοια πράγματα είναι άξιοι θανάτου, και τα εξής.