Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 1:7

Ίσως, όμως, ο εχθρός της αλήθειας δεν θα ανεχθεί να τα λέμε εμείς αυτά· διότι λέει: Προσεύχεται και ζητά από τον Πατέρα αυτά που δεν έχει. Πώς λοιπόν λέτε ακόμη ότι είναι και ομοούσιος με αυτόν και ίσος κατά πάντα, και με κανέναν τρόπο ανόμοιος; Διότι χωρίς καμία αντίρρηση, το κατώτερο ευλογείται από το ανώτερο· και μεγαλύτερος πάντως είναι αυτός που δίνει από εκείνον που παρακαλεί να λάβει κάτι. Λοιπόν, ας μας διδάξουν πρώτα απ' όλα εκείνο, αυτοί που διαστρέφουν τα ορθά, σε τι νομίζουν ότι έχει έλλειψη ο Υιός; Και τι ζητούσε να λάβει ως να μην το είχε; Είναι το αληθινό φως, ζωή κατά φύση, και ζωοποιός, και Κύριος των δυνάμεων, σοφία και δικαιοσύνη, κτίστης και δημιουργός των πάντων, επέκεινα κάθε δημιουργήματος, βασιλιάς των πάντων, ταμίας του ουρανού και της γης, δοτήρας κάθε αγαθού μαζί με τον Θεό και Πατέρα. Και αυτό θα το μάθεις, όταν ο μακάριος Παύλος έγραψε σε κάποιους: «Χάρη σε σας και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό». Του αρμόζουν οι ανώτατοι θρόνοι, δοξολογείται από κάθε λογική κτίση· επομένως, είναι ουσιωδώς κληρονόμος όλων των θεοπρεπών αξιωμάτων του Θεού και Πατέρα. Γι' αυτό, άλλωστε, είπε προς αυτόν: «Όλα τα δικά μου είναι δικά σου, και τα δικά σου δικά μου· και έχω δοξαστεί μέσω αυτών». Αυτός, λοιπόν, που έχει ως δικά του όλα όσα ανήκουν στον Θεό και Πατέρα, τι του λείπει πλέον;

Διότι ο Ιωσήφ έστησε τον Μανασσή στα δεξιά του πατέρα του. Επειδή όμως συμπεριφέρθηκαν με υπερβολική ασέβεια απέναντί Του, ο Πατέρας προτίμησε αυτούς που ήρθαν δεύτεροι χρονικά, δηλαδή τα έθνη, «Και έγιναν οι έσχατοι πρώτοι, και οι πρώτοι έσχατοι.» Ευλόγησε δε ο Ιακώβ τα παιδιά, ονομάζοντας Θεό αυτόν που τον τρέφει και άγγελο αυτόν που τον λυτρώνει, συνδέοντας έτσι απόλυτα τον Υιό με τον Θεό και Πατέρα, ο Οποίος και μέσω της φωνής των προφητών ονομάζεται «Μεγάλης βουλής Άγγελος». Επομένως, κάθε χάρη και κάθε τρόπος ευλογίας και βοήθειας προς εμάς, δεν θα μπορούσε να προέλθει διαφορετικά, παρά μόνο μέσω του Υιού από τον Πατέρα. Γι' αυτό άλλωστε ο θεσπέσιος Παύλος λέει: «Χάρις σε σας και ειρήνη από τον Θεό και Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό.» Δυσανασχετεί βέβαια ο θεσπέσιος Ιωσήφ, βλέποντας τον πρωτότοκο να τοποθετείται σαν να ήταν πίσω από τον νεότερο. Έπειτα ο πατέρας διευκρίνισε τη δύναμη του μυστηρίου λέγοντας: «Και αυτός θα γίνει λαός, και αυτός θα υψωθεί· αλλά ο νεότερος αδελφός του θα είναι μεγαλύτερός του, και το σπέρμα του θα γίνει πλήθος εθνών.» Έπειτα, μετά από άλλα, λέει: «Και έθεσε τον Εφραίμ μπροστά από τον Μανασσή.» Διότι, όσον αφορά την πρόθεση του Χριστού, ο Ισραήλ δεν θα εξέπιπτε από τη δική του δόξα. Γι' αυτό και έλεγε ξεκάθαρα: «Δεν απεστάλην παρά μόνο στα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ.»

Προς όλους όσους βρίσκονται στη Ρώμη, τους αγαπητούς του Θεού, τους κλητούς αγίους, χάρη και ειρήνη σε εσάς από τον Θεό τον Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, από τα ίδια τα προοίμια, αφού απέβαλε τη φοβερή αυτή νόσο, ο μακάριος αυτός τους εισάγει στη μητέρα των αγαθών, την ταπεινοφροσύνη. Αυτό έκανε και τους δούλους καλύτερους, καθώς μάθαιναν ότι σε τίποτα δεν θα βλαφθούν από τη δουλεία, εφόσον κατέχουν την πραγματική ελευθερία· αυτό προετοίμαζε και τους κυρίους να είναι μετριοπαθείς, διδασκόμενοι ότι δεν έχουν κανένα όφελος από την ελευθερία, εάν τα της πίστεως δεν προηγούνται. Και για να μάθεις ότι δεν το έκανε αυτό προκαλώντας σύγχυση και αναμειγνύοντας τα πάντα, αλλά ότι γνωρίζει και την άριστη διαίρεση, δεν έγραψε απλώς σε όλους όσοι βρίσκονται στη Ρώμη, αλλά με σαφή προσδιορισμό, «Στους αγαπητούς του Θεού». Διότι αυτή είναι η άριστη διάκριση, και δείχνει από πού προέρχεται ο αγιασμός.

Δ'. Από πού, λοιπόν, προέρχεται ο αγιασμός; Από την αγάπη. Διότι, αφού είπε «στους αγαπητούς», έπειτα πρόσθεσε «στους κλητούς αγίους», φανερώνοντας ότι από εδώ προέρχεται για εμάς η πηγή όλων των αγαθών· και αποκαλεί αγίους όλους τους πιστούς. Χάρις σε εσάς και ειρήνη.

Ω προσαγόρευση, που φέρνεις αμέτρητα αγαθά! Αυτόν ακριβώς τον λόγο διέταξε και ο Χριστός τους αποστόλους να λένε πρώτο, όταν εισέρχονται στα σπίτια. Γι' αυτόν τον λόγο και ο Παύλος παντού από εδώ ξεκινά τα προοίμιά του, από τη χάρη και την ειρήνη. Διότι ο Χριστός δεν κατέλυσε κάποιον μικρό πόλεμο, αλλά πολύμορφο, κάθε είδους και χρόνιο, και αυτόν δεν τον κατέλυσε εξαιτίας των δικών μας κόπων, αλλά διά της δικής Του χάριτος. Επειδή λοιπόν η μεν αγάπη δώρισε τη χάρη, η δε χάρη την ειρήνη, τοποθετώντας τα αυτά σε τάξη προσαγόρευσης, εύχεται να παραμείνουν διαρκή και ακλόνητα, ώστε να μην αναζωπυρωθεί πάλι κάποιος άλλος πόλεμος· και παρακαλεί Εκείνον που τα έδωσε να τα διατηρήσει σταθερά, λέγοντας τα εξής: «Χάρις σε εσάς και ειρήνη από τον Θεό τον Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό». Ιδού εδώ το «από» είναι κοινό για τον Πατέρα και τον Υιό, πράγμα το οποίο ισοδυναμεί με το «εξ ου».

Πρόσεξες, πες μου, το «Εν αρχή» και το «ήταν»· το «Ο Λόγος ήταν» δεν το κατανοείς; Τι συμβαίνει δε, όταν ο Προφήτης λέει για τον Πατέρα: «Από τον αιώνα και έως τον αιώνα συ είσαι»; Άραγε το λέει αυτό θέτοντάς του όρια; Σε καμία περίπτωση, αλλά για να δηλώσει το αΐδιο. Έτσι λοιπόν να το κατανοείς και εδώ. Διότι δεν το είπε αυτό θέτοντας όρια. Ούτε βέβαια είπε ότι είχε αρχή, αλλά «Εν αρχή ήταν», παραπέμποντάς σε, διά του «ήταν», στο να κατανοήσεις τον Υιό ως άναρχο. Αλλά, λέει, ιδού ο Πατέρας αναφέρεται με την προσθήκη του άρθρου, ενώ ο Υιός χωρίς αυτήν. Τι συμβαίνει λοιπόν όταν ο Απόστολος λέει: «Του μεγάλου Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού»· και πάλι: «Ο ων επί πάντων Θεός»; Διότι ιδού, εδώ μνημόνευσε τον Υιό χωρίς το άρθρο. Το ίδιο δε κάνει και για τον Πατέρα. Γράφοντας στους Φιλιππησίους, για παράδειγμα, λέει τα εξής: «Ο οποίος, υπάρχοντας εν μορφή Θεού, δεν θεώρησε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό»· και στους Ρωμαίους πάλι: «Χάρις σε εσάς και ειρήνη από Θεού Πατρός ημών και Κυρίου Ιησού Χριστού».

Διότι, αφού αναφέρθηκε στα έθνη, πρόσθεσε το «μεταξύ των οποίων είστε και εσείς». «Στους κλητούς αγίους». Πρόσεξε πώς χρησιμοποιεί συνεχώς αυτόν τον όρο: «Κλητός απόστολος»· «μεταξύ των οποίων είστε και εσείς κλητοί»· «σε όλους τους κλητούς που βρίσκονται στη Ρώμη». Και αυτό δεν το κάνει από φλυαρία, αλλά επειδή θέλει να τους υπενθυμίσει την ευεργεσία. Η δε φράση «αγαπητοί του Θεού», αποσκοπεί στον διαχωρισμό αυτών που πίστεψαν από εκείνους που δεν είναι τέτοιοι. Εξάλλου, καλεί έτσι όλους όσους πίστεψαν, καθόσον αγιάσθηκαν διά του λουτρού της παλιγγενεσίας. «Χάρις σε εσάς και ειρήνη από τον Θεό τον Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό».

Ρωμ. 1,5-7 «Χάρη και αποστολή» αντί του «χάρη για αποστολή». Αυτό το σχήμα λόγου υπάρχει σε πολλούς, και μάλιστα στη θεόπνευστη Γραφή ως επί το πλείστον το «και» παρέλκει. «Εις υπακοήν πίστεως». Η πίστη στο όνομά Του έχει γίνει· διότι τα έθνη δεν τον είδαν, αλλά πίστεψαν με μόνο το κήρυγμα του ονόματός Του. Όντως η αποστολή των μαθητών ήταν πλήρης χάριτος, διότι έπεισαν τα έθνη να υπακούσουν και να πιστέψουν στον Χριστό, και μάλιστα όντας άνθρωποι και αλιείς και αγράμματοι. «Σε όλους τους αγαπητούς που βρίσκονται στη Ρώμη». Από την ίδια την προσφώνηση τους προετοιμάζει να ταπεινοφρονούν· διότι λέγοντας «σε όλους» και χωρίς να τους χωρίσει σε άρχοντες και αρχομένους, σε δούλους και ελεύθερους, τους συμβουλεύει ανεπαίσθητα να θεωρούν ο ένας τον άλλον ισότιμο. Έπειτα, για να μην πουν: Τι λοιπόν; Τους θεωρείς όλους ισότιμους, και τους αγαθούς και τους φαύλους, και τους πιστούς και τους άπιστους; προσέθεσε: «κλητοί άγιοι»· διότι γι' αυτόν όλοι οι άγιοι είναι ισότιμοι, και δεν υπάρχει διάκριση μεταξύ τους. «Κλητοί». Από πού κληθήκατε; Από ποιους κόπους; Από ποια κατορθώματα; Από πού είστε «άγιοι»; Παρά μόνο από την αγάπη του Θεού· διότι Αυτός, αφού μας αγάπησε δωρεάν, και έχυσε το αίμα Του για εμάς, μας κάλεσε σε αγιασμό και σε κληρονομία της βασιλείας Του. «Αγίους» δε, ονομάζει όλους τους πιστούς.