Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 1:8

Κεφάλαιο ΙΔʹ. ΙΩΑΝΝΗΣ: Δεν παρακαλώ δε μόνο για τούτους, αλλά και για εκείνους που πιστεύουν σε εμένα διά του λόγου τους, ώστε να είναι όλοι ένα, καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα, κι εγώ μέσα σε εσένα, ώστε και αυτοί να είναι ένα μέσα σε εμάς. Και πάλι: Πατέρα, αυτούς που μου έχεις δώσει, θέλω όπου είμαι εγώ, να είναι κι εκείνοι μαζί μου. ΛΟΥΚΑΣ: Εκείνη την ώρα αγαλλίασε στο πνεύμα ο Ιησούς και είπε: Σε δοξολογώ, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι απέκρυψες αυτά από σοφούς και συνετούς, και τα αποκάλυψες σε νήπια. Ναι, Πατέρα, διότι έτσι φάνηκε ευάρεστο ενώπιόν σου. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ: Πρώτα μεν ευχαριστώ τον Θεό μου διά του Ιησού Χριστού για όλους εσάς, διότι η πίστη σας διακηρύσσεται σε όλο τον κόσμο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η' Με πόσους τρόπους λέγεται το «δι' ου», και με ποια έννοια είναι αρμοδιότερο το «μεθ' ου»· όπου και εξηγείται πώς λαμβάνει εντολή ο Υιός και πώς αποστέλλεται. Όταν, λοιπόν, ο απόστολος ευχαριστεί «τον Θεό διά του Ιησού Χριστού», και πάλι λέγει ότι δι' αυτού έχει λάβει τη χάρη «και την αποστολή για την υπακοή της πίστεως σε όλα τα έθνη», ή ότι και δι' αυτού έχουμε αποκτήσει την προσαγωγή «σε αυτήν τη χάρη, στην οποία στεκόμαστε και καυχόμαστε», παρουσιάζει τις δικές Του ευεργεσίες προς εμάς, επειδή άλλοτε μεν διαβιβάζει από τον Πατέρα σε εμάς τη χάρη των αγαθών, άλλοτε δε προσάγει εμάς μέσω του εαυτού Του στον Πατέρα.

ΟΜΙΛΙΑ Βʹ. Πρώτα απ' όλα ευχαριστώ τον Θεό μου, διά του Ιησού Χριστού, για όλους σας, διότι η πίστη σας διακηρύσσεται σε ολόκληρο τον κόσμο. αʹ. Ταιριαστό στη μακάρια ψυχή είναι το προοίμιο τούτο, και ικανό να διδάξει τους πάντες να προσφέρουν ως απαρχή στον Θεό τα καλά έργα και τα καλά λόγια, και να ευχαριστούν όχι μόνο για τα δικά τους κατορθώματα, αλλά και για τα κατορθώματα των άλλων. Αυτό ακριβώς καθιστά την ψυχή καθαρή από τον φθόνο και τη βασκανία, και προσελκύει σε μεγαλύτερο βαθμό την εύνοια του Θεού προς εκείνους που ευχαριστούν. Γι' αυτό και αλλού λέει: Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία.

ΟΜΙΛΙΑ ΚΘ΄. Είμαι δε πεπεισμένος, αδελφοί μου, και εγώ ο ίδιος για εσάς, ότι και εσείς είστε γεμάτοι από αγαθωσύνη, έχοντας πληρωθεί από κάθε γνώση, δυνάμενοι να νουθετείτε και άλλους. Α΄. Είπε: «Εφόσον εγώ είμαι απόστολος των εθνών, δοξάζω τη διακονία μου»· είπε: «Μήπως δεν λυπηθεί ούτε εσένα»· είπε: «Μην έχετε μεγάλη ιδέα για τον εαυτό σας»· και πάλι: «Εσύ δε γιατί κρίνεις τον αδελφό σου;»· και, «Ποιος είσαι εσύ που κρίνεις ξένο υπηρέτη;»· και άλλα πολλά παρόμοια. Επειδή, λοιπόν, σε πολλά σημεία έκανε τον λόγο του πιο αυστηρό, τώρα πλέον τον απαλύνει· και ό,τι έλεγε στην αρχή, αυτό λέει και στο τέλος. Ξεκινώντας βέβαια έλεγε: «Ευχαριστώ τον Θεό μου για όλους εσάς, διότι η πίστη σας εξαγγέλλεται σε ολόκληρο τον κόσμο»· εδώ όμως λέει: «Είμαι πεπεισμένος ότι είστε γεμάτοι από αγαθωσύνη, δυνάμενοι να νουθετείτε και άλλους»· πράγμα που είναι ανώτερο από το προηγούμενο. Και δεν είπε «Άκουσα», αλλά «Είμαι πεπεισμένος», και δεν έχω ανάγκη να το μάθω από άλλον, αλλά «εγώ ο ίδιος», δηλαδή, εγώ που επιτιμώ, εγώ που εγκαλώ. Και το «Ότι είστε γεμάτοι από αγαθωσύνη», το λέει σε σχέση με την πρόσφατη προτροπή του· σαν να έλεγε: «Δεν σας προέτρεψα σε αυτά θεωρώντας σας σκληρούς ούτε ότι μισείτε τους αδελφούς σας, το να τους αποδέχεστε δηλαδή και να μην αφήνετε ούτε να καταστρέφετε το έργο του Θεού· διότι γνωρίζω ότι είστε γεμάτοι από αγαθωσύνη». Μου φαίνεται μάλιστα ότι εδώ ονομάζει με αυτόν τον τρόπο ολόκληρη την αρετή. Και δεν είπε «Έχετε», αλλά «Είστε γεμάτοι από αγαθωσύνη».

Διότι, όπως ακριβώς έλεγε εκεί ότι «Η πίστη σας εξαγγέλλεται σε όλο τον κόσμο», έτσι και στο τέλος της Επιστολής λέει: «Διότι η υπακοή σας έφθασε σε όλους». Και όπως στην αρχή έλεγε: «Διότι επιποθώ να σας δω, για να σας μεταδώσω κάποιο πνευματικό χάρισμα, ώστε να στηριχθείτε· και αυτό είναι το να συμπαρακληθούμε (να παρηγορηθούμε μαζί)», έτσι και εδώ έλεγε, «σαν να σας τα υπενθυμίζω». Και αφού κατέβηκε από τον διδασκαλικό θρόνο, και εκεί και εδώ τους απευθύνεται ως σε αδελφούς, φίλους και ομοτίμους· πράγμα που αποτελεί το κατεξοχήν γνώρισμα του διδασκάλου, το να ποικίλλει δηλαδή τον λόγο του προς ωφέλεια των ακροατών. Πρόσεξε λοιπόν πώς, αφού είπε ότι «έγραψα κάπως πιο τολμηρά», και ότι το έπραξε «εν μέρει», και «σαν να σας τα υπενθυμίζω», δεν αρκέστηκε ούτε σε αυτά, αλλά κάνοντας τον λόγο του ακόμη πιο ταπεινό, πρόσθεσε: «Διά της χάριτος που μου δόθηκε από τον Θεό», το οποίο έλεγε και στην αρχή: «Είμαι οφειλέτης». Σαν να έλεγε: «Δεν άρπαξα την τιμή για τον εαυτό μου, ούτε έσπευσα πρώτος αυθαίρετα σε αυτό το έργο, αλλά ο Θεός το πρόσταξε, και μάλιστα κατά χάριν, και όχι επειδή με ξεχώρισε ως άξιο για αυτό».

Και όταν επρόκειτο να καταποντιστεί ο Πέτρος, ενώ βάδιζε πεζός πάνω στη θάλασσα, γι' αυτό ακριβώς τον έλεγξε πάλι ο Χριστός, λέγοντας: «Γιατί δίστασας, ολιγόπιστε;». Ονομάζεται, λοιπόν, πίστη εκείνη που επιτελεί τα σημεία και τα θαύματα· ονομάζεται όμως πίστη και εκείνη που προετοιμάζει τη γνώση του Θεού, σύμφωνα με την οποία ο καθένας από εμάς είναι πιστός. Όπως ακριβώς όταν λέει γράφοντας προς τους Ρωμαίους: «Ευχαριστώ τον Θεό μου μέσω του Ιησού Χριστού, διότι η πίστη σας διακηρύσσεται σε όλο τον κόσμο»· και πάλι προς τους Θεσσαλονικείς: «Διότι από εσάς αντήχησε ο λόγος του Θεού, όχι μόνο στη Μακεδονία, αλλά και στην Αχαΐα, και σε κάθε τόπο έχει διαδοθεί η πίστη σας προς τον Θεό».

Δείχνει πόση δύναμη είχε η αγάπη του Χριστού από το γεγονός ότι οι εχθροί και οι περιφρονημένοι έγιναν ξαφνικά άγιοι και δίκαιοι. Διότι, όταν τους κάλεσε το Πνεύμα, τους ανέδειξε υιούς· και όταν τους αποκάλεσε υιούς, αποκάλυψε τον θησαυρό όλων των αγαθών. »Πρώτον μεν ευχαριστώ τον Θεό μου διά του Ιησού Χριστού για όλους εσάς.

Είναι ταιριαστό το προοίμιο στη φιλόθεη ψυχή, το να ευαρεστεί τον Θεό για εκείνα με τα οποία άλλοι δείχνουν την ευσέβειά τους. «Διότι η πίστη σας διακηρύσσεται σε όλο τον κόσμο». Επειδή δηλαδή η Ρώμη κατείχε τότε τα σκήπτρα της αυτοκρατορίας, ήταν φυσικό οι πιστοί που βρίσκονταν σε αυτήν να γίνονται γνωστοί σε κάθε πόλη. «Διότι μάρτυράς μου είναι ο Θεός, τον οποίο λατρεύω με το πνεύμα μου». Επειδή ο λόγος του αφορούσε ένα αφανές ζήτημα, και αυτό ήταν η αγάπη του προς ανθρώπους που μάλιστα δεν τον γνώριζαν· γι' αυτόν τον λόγο επικαλείται τον Θεό ως μάρτυρα για το ζήτημα αυτό. «Στο Ευαγγέλιο του Υιού του, για το πώς αδιάλειπτα...». Ενώ πιο πάνω είπε ότι το Ευαγγέλιο είναι του Πατέρα, εδώ αναφέρει ότι είναι του Υιού του, καταδεικνύοντας την ενότητα Πατρός και Υιού. «Σας μνημονεύω πάντοτε στις προσευχές μου, παρακαλώντας μήπως επιτέλους κάποτε ευοδωθεί ο δρόμος μου, κατά το θέλημα του Θεού, για να έρθω σε εσάς».

Και τα μεν σχετικά με τη δική σας προσευχή και πνευματική συμμαχία ας παραμείνουν έως εδώ. Είναι πλέον καιρός να παρατηρήσουμε τη μεγάλη σάλπιγγα της αλήθειας, τον πιο μεγαλόφωνο κήρυκα του Ευαγγελίου, τον αοίδιμο Παύλο, να παρηγορείται πάρα πολύ για τους παλαιούς πιστούς Ρωμαίους, και σαν να σκιρτά στο πνεύμα, και να υπερηφανεύεται και να σεμνύνεται για το σπουδαίο και θερμό της πίστης τους, και να δίνει μαρτυρία, η οποία αντηχεί και αναγγέλλεται σε όλα τα πέρατα του κόσμου, και να λέει με καύχηση, όπως ακριβώς φαίνεται να τους γράφει: «Ευχαριστώ τον Θεό μου [μέσω του Ιησού Χριστού για όλους εσάς], διότι η πίστη σας κηρύττεται σε όλο τον κόσμο». Και επειδή η δική μας καθαρή και ακίβδηλη πίστη του Ευαγγελίου, ανώτερη από την οποία δεν υπάρχει καμία άλλη, ούτε περιορίζεται κλεισμένη στα ρωμαϊκά σύνορα, ούτε ορίζεται από τα πέρατα του κόσμου, αλλά έχει εξαπλωθεί και επεκταθεί τόσο πολύ περισσότερο, παρακινούμενος από τις προφητικές και αποστολικές φωνές μπορώ να πω: «Σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος του θείου κηρύγματος και στα πέρατα της οικουμένης τα λόγια εκείνων που κηρύττουν».

Ρωμ. 1,13-14: Το «για να έχω κάποιον καρπό» βρίσκεται σε υπερβατό σχήμα. Διότι η φυσική ακολουθία θα ήταν: «πολλές φορές προθυμήθηκα να έρθω προς εσάς, για να έχω κάποιον καρπό μεταξύ σας, αλλά εμποδίστηκα μέχρι τώρα». Αλλά θα μπορούσε να πει κάποιος ότι, αν η «πίστη τους κηρυσσόταν σε όλο τον κόσμο», τι καρπό ήθελε ο ίδιος να προσφέρει με την άφιξή του; Εμείς όμως θα πούμε ότι ήθελε να προσφέρει πολύ. Διότι, αν και είχαν πιστέψει, είχαν ωστόσο ανάγκη από πάρα πολλά. Και αυτό δηλώνεται και μέσα από ολόκληρη την επιστολή, όπως και λίγο πριν, όταν λέει «για να στηριχθείτε», και όταν προτρέπει να «μην κρίνουν ο ένας τον άλλον», και όταν προτρέπει να αποφεύγουν «τις διχοστασίες και τα σκάνδαλα», και σε αναρίθμητα άλλα σημεία. Δεν είναι λοιπόν καθόλου παράλογο και η πίστη τους να κηρύσσεται και οι ίδιοι να έχουν ακόμη ανάγκη από την πολλή συνδρομή του Παύλου και την καρποφορία μέσω αυτού. Πρόσεξε δε πώς λέει: «για να έχω κάποιον καρπό και μεταξύ σας». Με αυτό αφενός δείχνει ότι ο δικός τους καρπός λογιζόταν από τον Παύλο ως δικός του καρπός, και έτσι χαιρόταν με τα κατορθώματα των πλησίον του, ώστε θεωρούσε ότι είχε και ο ίδιος τον καρπό. Αφετέρου δε πάλι δείχνει ότι χάριν της δικής τους ωφέλειας βιαζόταν να πραγματοποιήσει το ταξίδι προς αυτούς, αλλά και ότι ο καρπός τους ήταν αληθινά και καρπός του Παύλου, διότι έργο και μέριμνά του ήταν να καρποφορούν τα έθνη.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΚΘ' ΠΕΡΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΔΕΛΦΟΥ ΜΑΣ ΘΑΔΔΑΙΟΥ. Αδελφοί και πατέρες, πολλούς τρόπους μας έδωσε ο Θεός για να κατεργαστούμε τη σωτηρία μας. Ένας τρόπος και πρώτος είναι η ευχαριστία· διότι λέει ο Απόστολος: «Πρώτα μεν ευχαριστώ τον Θεό μου δια του Ιησού Χριστού για όλους σας, διότι η πίστη σας εξαγγέλλεται σε όλο τον κόσμο.» Και παντού φαίνεται να ευχαριστεί. Λέει επίσης και στην Κλίμακα, ότι η ευχαριστία οφείλει να προηγείται της προσευχής. Ας ευχαριστούμε λοιπόν τον Θεό, πρώτα επειδή από την ανυπαρξία μάς έφερε στην ύπαρξη, πλάθοντάς μας για καλά έργα, τα οποία προετοίμασε, για να πορευθούμε σε αυτά· ας τον ευχαριστούμε επειδή μας οδήγησε στην υιοθεσία δια του αγίου βαπτίσματος. «Διότι σε όσους τον δέχθηκαν», λέει, «τους έδωσε την εξουσία να γίνουν τέκνα Θεού, οι οποίοι δεν γεννήθηκαν από αίματα ούτε από θέλημα σαρκός ούτε από θέλημα ανδρός, αλλά από τον Θεό»· ας τον ευχαριστούμε επειδή μας οδήγησε στη μοναχική τελειότητα, διότι λέει: «Αν θέλεις να γίνεις τέλειος, πούλησε τα υπάρχοντά σου και δώσε τα στους φτωχούς, και σήκωσε τον σταυρό σου, και έλα ακολούθα με»· ας τον ευχαριστούμε επειδή μας οδήγησε στην προκείμενη ομολογία μετά την προηγούμενη.