Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 10:16

Έτσι και ο νόμος διατάσσει: Θεούς δεν θα κακολογήσεις, και για τους άρχοντες του λαού σου δεν θα μιλήσεις με κακά λόγια. Εύλογα, λοιπόν, θα μπορούσαν να ονομαστούν έτσι όσοι διαφύλαξαν το «κατ' εικόνα»· ο Θεός αυτών συγκεντρώνει ολόκληρη την οικουμένη στο κριτήριο· αυτός, όντας ο Κύριος, ο Λόγος του Θεού, ο οποίος ενανθρώπησε, μίλησε μέσω του Ευαγγελίου, και καλεί μεν τους πάντες, όμως δεν υπάκουσαν όλοι στο Ευαγγέλιο.

Διότι, όπως ακριβώς κατά τη μέλλουσα παρουσία του Χριστού η χάρη της αναστάσεως και της αθανασίας δεν περιορίζεται μόνο σε όσους έχουν πιστέψει σε αυτόν, αλλά σύμφωνα με τα λόγια της Γραφής όλοι ανεξαιρέτως θα αναστηθούν, έστω κι αν δεν θα τύχουν όλοι ανεξαιρέτως όσων έχουν υποσχεθεί μετά την ανάσταση, έτσι και τώρα κατά την προηγούμενη επίγεια παρουσία του, έστω κι αν δεν υπάκουσαν όλοι στο ευαγγέλιο του Χριστού, εντούτοις όλοι ανεξαιρέτως, μεταμορφωμένοι ανεπίγνωστα από την αφθονία της χάριτος αυτού που ήρθε, ομολογούν έναν Θεό άκτιστο, δημιουργό του παντός· και αν ρωτήσεις τον Πάρθο, τον Πέρση, τον Σαυρομάτη, θα ακούσεις αμέσως από αυτόν την αβραμιαία εκείνη φωνή ότι «εγώ σέβομαι τον Θεό του ουρανού», κάτι που δεν θα έλεγε ο Πτολεμαίος και ο Ίππαρχος και ο Μαρίνος ο Τύριος, οι οποίοι κατά τη γνώμη σου είναι σοφοί και, αν και εναρμόνισαν τον νου τους με την αλήθεια των ουράνιων κύκλων και επίκυκλων και σφαιρών, ωστόσο αποκαλούσαν τον ουρανό θεϊκό και αιτία των πάντων, ούτε οι Αριστοτέληδες και οι Πλάτωνες, που θεωρούσαν τα άστρα σώματα θεών, ούτε εκείνοι που έλεγαν ότι «τα άλογα των θεών πηδούν τόσο, όσο βλέπει το μάτι από τη σκοπιά στην κρασοπόρφυρη θάλασσα».

Αλλά δεν υπάκουσαν όλοι στο Ευαγγέλιο. Διότι ο Ησαΐας λέει: Κύριε, ποιος πίστεψε στο κήρυγμά μας; Άρα η πίστη προέρχεται από την ακοή, και η ακοή έρχεται μέσω του λόγου του Θεού. Επειδή πάλι πρόβαλλαν μιαν άλλη αντίρρηση λέγοντας, «Αν πράγματι αυτοί ήταν οι απεσταλμένοι και είχαν σταλεί από τον Θεό, θα έπρεπε να υπακούσουν όλοι», παρατήρησε τη σύνεση του Παύλου, πώς ακριβώς αυτό που προκαλούσε τον θόρυβο, αποδεικνύει ότι είναι ικανό να αναιρέσει τον θόρυβο και την ταραχή. Διότι, τι σε σκανδαλίζει, λέει, ω Ιουδαίε, μετά από τόση και τέτοιου μεγέθους μαρτυρία και απόδειξη των πραγμάτων, το ότι δεν υπάκουσαν όλοι στο Ευαγγέλιο; Ακριβώς λοιπόν αυτό το γεγονός, το ότι δεν υπακούν όλοι, είναι αρκετό, μαζί με τα άλλα, για να σε βεβαιώσει για όσα έχουν ειπωθεί· διότι και αυτό το είχε προαναγγείλει από παλιά ο προφήτης. Και παρατήρησε την ανείπωτη σοφία του, πώς αποδεικνύει περισσότερα από όσα περίμεναν εκείνοι και ήλπιζαν να αντιτάξουν. Διότι, τι λέτε, λέει; Ότι δεν υπάκουσαν όλοι στο Ευαγγέλιο; Αλλά και αυτό το προείπε από παλιά ο Ησαΐας· ή μάλλον, όχι μόνο αυτό, αλλά και κάτι πολύ περισσότερο από αυτό. Διότι εσείς μεν εγκαλείτε για ποιο λόγο δεν υπάκουσαν όλοι· ο Ησαΐας όμως λέει κάτι περισσότερο από αυτό. Διότι τι λέει; Κύριε, ποιος πίστεψε στο κήρυγμά μας; Έπειτα, αφού εξάλειψε αυτόν τον θόρυβο παρεμβάλλοντας τον προφήτη, συνεχίζει πάλι τον προηγούμενο ειρμό του.

Ποιο είναι λοιπόν αυτό; Ότι και αν ακόμη είναι λίγοι οι διασωθέντες, τα της επαγγελίας παραμένουν σταθερά. Γι' αυτό δεν είπε απλώς, «Τον λαό», αλλά πρόσθεσε: «Τον οποίο προεγνώρισε». Έπειτα, προσκομίζοντας απόδειξη για το ότι δεν απέρριψε τον λαό, λέει: «Διότι και εγώ είμαι Ισραηλίτης, από το σπέρμα του Αβραάμ, από τη φυλή Βενιαμίν». Εγώ, λέει, ο δάσκαλος, ο κήρυκας. Επειδή, λοιπόν, αυτό φαινόταν να έρχεται σε αντίθεση με τα όσα ειπώθηκαν πρωτύτερα, τα οποία έλεγαν: «Ποιος πίστεψε στο κήρυγμά μας;» και, «Όλη την ημέρα άπλωσα τα χέρια μου προς λαό απειθή και αντιλέγοντα»· και, «Θα σας προκαλέσω ζηλοτυπία με ένα μη έθνος»· δεν αρκέστηκε στην άρνηση, ούτε στο να πει, «Μη γένοιτο», αλλά το τεκμηριώνει επαναλαμβάνοντάς το και λέγοντας: «Δεν απέρριψε ο Θεός τον λαό Του». Αλλά αυτό δεν είναι τεκμηρίωση, λέει, αλλά απλή απόφανση. Δες, λοιπόν, την τεκμηρίωση, τόσο την προηγούμενη όσο και εκείνη που ακολουθεί.

Η σωτηρία, λέει, προέρχεται από την επίκληση· η επίκληση από την πίστη· η πίστη από την ακοή· η ακοή από το κήρυγμα· το κήρυγμα από την αποστολή. Απεστάλησαν λοιπόν και κήρυξαν· και μαζί τους συμπορευόταν ο προφήτης, υποδεικνύοντάς τους και διακηρύττοντας ότι αυτοί είναι εκείνοι που φανερώναμε πριν από πολλά χρόνια. Είναι ολοφάνερο ότι το γεγονός πως δεν πίστεψαν αποτέλεσε αποκλειστικά δικό τους σφάλμα. «Αλλά δεν πίστεψαν όλοι στο Ευαγγέλιο».

Διότι ο Ησαΐας λέει: «Κύριε, ποιος πίστεψε στο κήρυγμά μας;» Άλλη πάλι αντίρρηση: Και όμως, αν και αυτοί ήταν απεσταλμένοι και σταλμένοι από τον Θεό, έπρεπε όλοι να υπακούσουν. Η δε λύση δίνεται πάλι από προφητική μαρτυρία: αλλά και αυτό, λέει, το έχει πει από παλιά ο Ησαΐας, μάλλον δε και κάτι μεγαλύτερο από αυτό. Διότι εσείς μεν λέτε: Γιατί δεν υπάκουσαν όλοι; Ο δε Ησαΐας λέει κάτι περισσότερο από αυτό: Διότι ποιος, λέει, πίστεψε στο κήρυγμά μας; «Άρα η πίστη προέρχεται από την ακοή· και η ακοή διαμέσου του ρήματος του Χριστού.» Επειδή σε κάθε ευκαιρία οι Ιουδαίοι ζητούσαν σημεία, και να δουν την ανάσταση, για τον λόγο αυτόν λέει: Και όμως ο προφήτης δεν υποσχέθηκε αυτά, αλλά ότι πρέπει να πιστέψουμε μέσω της ακοής. Και για να μη φανεί ότι το ζήτημα της ακοής είναι κάτι ευτελές, λέει ότι αυτή η ίδια η ακοή προέρχεται από το ρήμα του Θεού. «Αλλά λέγω: μήπως δεν άκουσαν; Βεβαιότατα, σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος τους, και στα πέρατα της οικουμένης τα ρήματά τους.» Πάλι αντίρρηση: Εάν απεστάλησαν, λέει, οι κήρυκες, και κήρυξαν αυτά που τους παραγγέλθηκαν, αναμενόταν να ακούσουν. Λύνεται δε (η αντίρρηση) με τρόπο εμφατικό. Διότι λέει ότι δεν έμειναν ανήκουστοι στο δικό τους κήρυγμα· και αυτό πάλι αποδεικνύεται από αρχαία μαρτυρία. «Αλλά λέγω: μήπως ο Ισραήλ δεν γνώρισε;» Πάλι αντίρρηση: Τι γίνεται λοιπόν, εάν άκουσαν μεν, δεν κατανόησαν όμως τα λεγόμενα, ούτε συνέλαβαν ότι αυτοί ήταν εκείνοι οι απεσταλμένοι; «