Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 11:10

Τη μητέρα των Ιουδαίων, λοιπόν, η οποία εκπόρνευσε, δικαιολογημένα την αποκαλεί εγκαταλελειμμένη γυναίκα, ολιγόψυχη και μισημένη από τη νεότητά της. Απευθύνεται δε προς τα έθνη, και λέει ότι αυτά δεν έχουν κληθεί προς επίγνωση του Χριστού με τον ίδιο τρόπο που βεβαίως έχει κληθεί η εγκαταλελειμμένη, ολιγόψυχη και από τη νεότητά της μισημένη γυναίκα. Διότι είναι πάρα πολύ μεγάλη η διαφορά της κλήσεως. Διότι στη μεν Συναγωγή των Ιουδαίων επήλθε πώρωση εν μέρει, όπως λέει ο πάνσοφος Παύλος: σκοτίστηκαν δε και τα μάτια τους για να μη βλέπουν, και συγκάμφθηκε η πλάτη τους, δηλαδή, είχαν τον νου τους να κοιτάζει πάντοτε κάτω και να εστιάζει στα γήινα πράγματα. Σε αυτούς όμως που προέρχονται από τα έθνη δεν συνέβη τίποτα τέτοιο. Διότι δεν σκοτίστηκαν τα μάτια τους, αλλά μάλλον φωτίστηκαν, και δεν συγκάμφθηκε η πλάτη τους, αλλά ανορθώθηκε νοητώς, ούτε διασώθηκε σε αυτούς μόνο το υπόλειμμα του συνόλου, όπως ακριβώς και στον Ισραήλ, αλλά αντίθετα ολόκληρο το πλήθος τους σαγηνεύτηκε μέσω του Χριστού, και οδηγήθηκε προς τη σωτηρία, και απαλλάχθηκε από τις αιτίες της πλάνης, και διέφυγε από την επήρεια των παγίδων της αμαρτίας. Έχει κληθεί λοιπόν, όχι κατ' αυτόν τον τρόπο, όπως η απορριπτέα και μισημένη γυναίκα. Αλλά λέει: «Για λίγο χρόνο σε εγκατέλειψα, και με μεγάλο έλεος θα σε ελεήσω».

Διότι λέει: «Ας γίνει η τράπεζά τους παγίδα και θήραμα και σκάνδαλο»· δηλαδή, η καλοπέραση, όλα τα αγαθά ας μεταβληθούν και ας χαθούν, και ας γίνουν εύκολη λεία στους πάντες. Και δηλώνοντας ότι, υφιστάμενοι αυτά, εκτίουν την ποινή για τα αμαρτήματά τους, πρόσθεσε: «Και ως ανταπόδοση σε αυτούς. Ας σκοτεινιάσουν τα μάτια τους για να μη βλέπουν, και την πλάτη τους για πάντα κύρτωσε». Αυτά, λοιπόν, χρειάζονται ακόμη κάποια ερμηνεία; Δεν ήταν φανερά ακόμη και στους πλέον ανόητους; Και πριν από τα δικά μας λόγια, η ίδια η έκβαση των πραγμάτων, έχοντας προηγηθεί, επιβεβαιώνει τα όσα έχουν ειπωθεί. Διότι πότε έγιναν τόσο εύκολη λεία; Πότε τόσο ευάλωτοι; Πότε κύρτωσε έτσι την πλάτη τους; Πότε υπέστησαν τέτοια δουλεία; Και το σημαντικότερο είναι ότι δεν θα υπάρξει καν τέλος σε αυτά τα δεινά· πράγμα το οποίο υπαινίχθηκε και ο ίδιος ο προφήτης. Διότι δεν είπε απλώς: «Κύρτωσε την πλάτη τους», αλλά και: «Για πάντα».

Διότι δεν μπορείτε, λέει, να πείτε ότι ναι μεν οι προφήτες καλούσαν, και τα γεγονότα βοούσαν, και η παραζήλωση ήταν ικανή να μας πείσει, αλλά εκείνα που προστάζονταν ήταν δυσβάσταχτα. Ούτε κι αυτό, λέει, δεν μπορείτε να το πείτε· διότι πώς, λέει, θα απαιτούσε τέτοια πράγματα ο Θεός από εσάς, από τη στιγμή που η χάρη Του επρόκειτο να σας επισκιάσει; «Τι συμβαίνει, λοιπόν; Εκείνο που επιζητεί ο Ισραήλ, δεν το πέτυχε». Προφανώς εξαιτίας της απιστίας του· διότι αυτά και προηγουμένως τα είχε καταδείξει. «Η δε εκλογή το πέτυχε· ενώ οι υπόλοιποι πωρώθηκαν, καθώς είναι γεγραμμένο». Τη δικαιοσύνη (πέτυχε), επειδή υπάκουσε στην πίστη. «Τους έδωσε ο Θεός πνεύμα κατανύξεως». Ως κατάνυξη, εννοεί την κακή διάθεση και την παράνομη κακία· όταν δε ακούς το «έδωσε» και το «παρέδωσε», να μην τα εκλαμβάνεις με την έννοια ότι ο Θεός τους ωθούσε σε αυτό, αλλά να δέχεσαι τη λέξη αντί του «τους άφησε». «Μάτια για να μη βλέπουν, και αυτιά για να μην ακούν, μέχρι τη σημερινή ημέρα». Επειδή οι ίδιοι έκλεισαν τα μάτια τους και έφραξαν τα αυτιά τους, σύμφωνα με τη φωνή του Ησαΐα, και δεν θέλησαν ούτε να δουν ούτε να ακούσουν, γι' αυτόν τον λόγο τους άφησε να πορεύονται σύμφωνα με τις επιδιώξεις των καρδιών τους. Διότι το να τους ελκύει στο καλό παρά τη θέλησή τους, θα σήμαινε ότι καταργεί το αυτεξούσιο. «Και ο Δαβίδ λέει: ας γίνει το τραπέζι τους παγίδα, και θήραμα, και ανταπόδοση σε αυτούς, και σκάνδαλο· ας σκοτιστούν τα μάτια τους για να μη βλέπουν».

Αποδεικνύει ότι αυτό ακριβώς το γεγονός, το ότι έκλεισαν τα μάτια τους, στάθηκε η αιτία της τιμωρίας τους· διότι το να γίνει η τράπεζά τους παγίδα, σημαίνει ότι μεταβλήθηκε ολόκληρη η ευημερία τους. Και το ότι δικαίως έχει επιβληθεί η θεία οργή, το δίδαξε λέγοντας: «Και ως ανταπόδοση σε αυτούς». «Και τον νώτο τους κύρτωνέ τον παντοτινά». Αυτό φανερώνει το διαρκές της τιμωρίας· διότι δεν πρόκειται να ελεηθούν πρωτύτερα, παρά μόνο όταν μετανοήσουν και αποδεχθούν την πίστη. «Λέγω, λοιπόν, μήπως σκόνταψαν για να πέσουν; Μη γένοιτο.