Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 12:11

Διότι πείνασα, και μου δώσατε να φάω· δίψασα, και μου δώσατε να πιω· ξένος ήμουν, και με φιλοξενήσατε· γυμνός, και με ντύσατε· αρρώστησα, και με επισκεφθήκατε· ήμουν στη φυλακή, και ήρθατε σε μένα. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Είτε εκείνος που διακονεί, ας αφοσιωθεί στη διακονία, είτε εκείνος που διδάσκει, στη διδασκαλία· εκείνος που προτρέπει, στην προτροπή· εκείνος που μεταδίδει, με απλότητα· εκείνος που προΐσταται, με ζήλο· εκείνος που ελεεί, με ιλαρότητα. Η αγάπη ας είναι ανυπόκριτη· να αποστρέφεστε το κακό και να προσκολλάστε στο αγαθό. Ως προς τη φιλαδελφία, να είστε φιλόστοργοι μεταξύ σας· ως προς την τιμή, να δίνετε το προβάδισμα ο ένας στον άλλον· ως προς την προθυμία, να μην είστε οκνηροί· στο πνεύμα να είστε φλογεροί· στον Κύριο να δουλεύετε· στην ελπίδα να χαίρεστε· στη θλίψη να δείχνετε υπομονή· στην προσευχή να επιμένετε· στις ανάγκες των αγίων να συμμετέχετε· τη φιλοξενία να επιδιώκετε. Να ευλογείτε εκείνους που σας διώκουν· να ευλογείτε και να μην καταριέστε. Να χαίρεστε με εκείνους που χαίρονται, και να κλαίτε με εκείνους που κλαίνε. Να έχετε το ίδιο φρόνημα μεταξύ σας· να μην υψηλοφρονείτε, αλλά να συγκαταβαίνετε στους ταπεινούς. Μη θεωρείτε τους εαυτούς σας συνετούς. Σε κανέναν να μην ανταποδίδετε κακό αντί κακού· να προνοείτε για το καλό ενώπιον όλων των ανθρώπων.

Πρέπει, λοιπόν, να γνωρίζουμε ότι, όπως ακριβώς στα μέλη του σώματος δεν είναι ακίνδυνο για το κάθε μέλος να παραμελεί τα καθήκοντά του, ή να μη χρησιμοποιεί το άλλο μέλος για τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε από τον Θεό (διότι, εάν το χέρι ή το πόδι δεν υπακούσουν στην καθοδήγηση του ματιού, το μεν χέρι αναγκαστικά θα αγγίξει ολέθρια πράγματα που θα επιφέρουν την καταστροφή ολοκλήρου του σώματος, το δε πόδι θα σκοντάψει ή και θα πέσει σε γκρεμούς· εάν πάλι το μάτι κλείσει, ώστε να μη βλέπει, είναι αναπόφευκτο να καταστραφεί και αυτό μαζί με τα άλλα μέλη που θα υποστούν τα προαναφερθέντα)· έτσι και για τον προεστώτα, ο οποίος θα κριθεί για λογαριασμό όλων, δεν είναι ακίνδυνη η αμέλεια, ούτε για τον υποτακτικό είναι αβλαβής και αζήμια η απείθεια· και γίνεται ακόμη περισσότερο επικίνδυνη για όποιον σκανδαλίζει και άλλους. Καθένας, λοιπόν, στη δική του θέση, επιδεικνύοντας ακούραστη επιμέλεια και τηρώντας το παράγγελμα του Αποστόλου που λέει «να μην είστε οκνηροί στην επιμέλεια», λαμβάνει τον έπαινο για την προθυμία του· ενώ για την αμέλεια λαμβάνει τα αντίθετα, δηλαδή την καταδίκη και το «ουαί».

Γ΄. Διότι τα πάντα είχαν καταληφθεί από ομίχλη και σκοτάδι· και σαν μια χειμωνιάτικη κατήφεια, τρόπον τινά, σκόρπισε σε όλη την υφήλιο ο πολυκέφαλος δράκοντας, δηλαδή ο Σατανάς. Και αφού πάγωσε τον νου του καθενός φέρνοντάς τον σε νέκρωση, κατέστησε τους ανθρώπους πάνω στη γη πρόθυμους εκτελεστές ανόσιων έργων. Αλλά ο χειμώνας παρήλθε, και το παλαιό βαθύ και αγέλαστο σκοτάδι έχει εκδιωχθεί. Καθαρές αυγές ανατέλλουν για εμάς, και ο ήλιος της δικαιοσύνης, δηλαδή ο Χριστός, περιλάμπει τα σύμπαντα με τις νοητές βολές των ακτίνων του, και μας ωφελεί με πολλούς τρόπους· δεν επιτρέπει πια να παγώνουμε από την αμαρτία, αλλά μάλλον μας κάνει να ζέουμε τω πνεύματι, όπως ακριβώς λέει και ο ίδιος ο θεσπέσιος απόστολος Παύλος. Έτσι, εμείς που μοιάζαμε με κορμούς που νοσούσαν από ακαρπία και στερούνταν την ανθοφορία τους, αναθάλαμε και πάλι στη ζωή· και σαν εύφορα πεδία στεφανωμένα με ποικίλη χλόη, πλουτίσαμε με τα ευαγγελικά κηρύγματα, με τις γραφές των αγίων αποστόλων, με τις εικόνες της αλήθειας που δόθηκαν ως σκιές και τύποι - εννοώ βέβαια τα συγγράμματα του Μωυσή - και με τις προαναγγελίες των αγίων προφητών για τον Χριστό, μέσω των οποίων παιδαγωγούμαστε άριστα προς την κατανόηση του μυστηρίου.

Σχετικά δε με εκείνους που αγάπησαν τη δικαίωση και τη ζωή εν Χριστώ: «Φυτευμένοι στον οίκο του Κυρίου, στις αυλές του Θεού μας θα ανθήσουν.» Ότι δε ο Εμμανουήλ ενέργησε σε εμάς τη χάρη Του όχι χωρίς το θείο και νοητό πυρ, και τρόπον τινά μέσω της θερμότητας του Πνεύματος, επιβεβαιώνεται και από τον θεσπέσιο Παύλο, ο οποίος θέλει να βλέπει εκείνους που έχουν κληθεί στον αγιασμό να είναι ζέοντες στο πνεύμα. Εξίσου όμως μας το εμπεδώνει και ο σοφός Ιωάννης λέγοντας: «Εγώ μεν σας βαπτίζω με ύδωρ εις μετάνοιαν· εκείνος όμως που έρχεται οπίσω μου είναι ισχυρότερός μου, του οποίου δεν είμαι άξιος να βαστάξω τα υποδήματα.

Ο λόγος, λοιπόν, εξετάζει τη συνένωση δύο πραγμάτων σε ένα. Γι' αυτό τον λόγο αναφέρονται δύο πτηνά, καθώς ο νόμος, υποδηλώνοντας με πολλούς τρόπους το μυστήριο του Χριστού, όρισε ότι πρέπει να παραλαμβάνεται και «ξύλο κέδρου». Αυτό θα αποτελούσε τύπο της αγίας Του σάρκας, η οποία δεν υφίσταται φθορά. Διότι το ξύλο είναι άσηπτο. Ο ύσσωπος, πάλι, θα μπορούσε να είναι τύπος του Αγίου Πνεύματος που είναι θερμό ως προς την ενέργειά του, μέσω της οποίας, όντες ζέοντες στο πνεύμα, καθαριζόμαστε, σαν να έχουμε λιώσει την εσωτερική μας ακαθαρσία. Διότι ο ύσσωπος είναι φυτό θερμό εκ φύσεως, και ικανό να καθαρίζει τη φλεγματώδη και ψυχρή ακαθαρσία που έχει συγκεντρωθεί στα σπλάχνα.

Να νουθετείτε τους απείθαρχους, να παρηγορείτε τους ολιγόψυχους, να στηρίζετε τους ασθενείς, να δείχνετε μακροθυμία προς όλους. Να γίνεστε μιμητές μου. Προσέχετε να μην ανταποδώσει κανείς σε κάποιον κακό αντί για κακό, αλλά πάντοτε να επιδιώκετε το αγαθό. Να γίνεστε μιμητές μου. Πάντοτε να χαίρεστε, αδιαλείπτως να προσεύχεστε· έχοντας αρνηθεί την ασέβεια και τις κοσμικές επιθυμίες. Να γίνεστε μιμητές μου, αδελφοί. Να μην ξεχνάτε τη φιλοξενία. Στη φιλαδελφία να είστε φιλόστοργοι μεταξύ σας, στην ελπίδα να χαίρεστε, στη θλίψη να υπομένετε, στην προσευχή να επιμένετε. Να γίνεστε μιμητές της δικής μου εικόνας. Να γίνεστε μιμητές του μακαρίου Παύλου, για να συμβασιλεύσετε με τον Χριστό στους απείρους αιώνες.

Περί εορτών Μόνο να μην βρεθείς παντελώς άκαρπος· αλλά αποβλέποντας καθημερινά σε εκείνα τα αιώνια αγαθά και αναλογιζόμενοι την φοβερή ημέρα, με τον πόθο των αγαθών και τον φόβο των κολάσεων ας αποτρέψουμε τα πόδια μας από κάθε πονηρή οδό, όπως είναι γραμμένο· και με φόβο και τρόμο ας κατεργαζόμαστε τη σωτηρία μας· όντες ζέοντες στο πνεύμα, δουλεύοντας στον Κύριο, χαίροντας με την ελπίδα, υπομένοντας στη θλίψη, προσκαρτερώντας στην προσευχή, συνεισφέροντας στις ανάγκες των αγίων, επιδιώκοντας τη φιλοξενία. Μην απουσιάζετε από την εκκλησία το εσπέρας, το πρωί και το μεσημέρι, άνδρες και γυναίκες, πλούσιοι και πένητες, δούλοι και ελεύθεροι, πρεσβύτεροι και νέοι. Στη θεία λειτουργία να συντρέχετε με προθυμία, προσφέροντας στον Κύριο από τους κόπους των χεριών σας για την ευλογία του οίκου και όλων όσοι βρίσκονται σε αυτόν, και να στέκεστε με πολύ φόβο και τρόμο, χωρίς να συνομιλείτε με κανέναν, αλλά σαν Άγγελοι στους ουρανούς να δουλεύετε στον Κύριο με φόβο και να αγαλλιάσθε σε Αυτόν με τρόμο, δακρύζοντας, στενάζοντας, ικετεύοντας, παρακαλώντας από όλη σας την καρδιά και δεόμενοι, ώστε κανείς να μην βρεθεί ανάξιος της υποδοχής των θείων μυστηρίων· αλλά, όπως λέει ο απόστολος Παύλος, ας δοκιμάζει ο καθένας τον εαυτό του, για να μην του γίνει προς κατάκριση, και προς προσθήκη αμαρτίας. Διότι εκείνος που τρώει και πίνει αναξίως, τρώει και πίνει την καταδίκη του, όπως είναι γραμμένο.

Μακάρι κάποτε να γινόταν κτήμα και εκείνων αυτό το γλεύκος, αυτός ο άρτι εκθλιφθείς οίνος, που εκχύθηκε από τον ληνό, τον οποίο πάτησε ο Κύριος διά του Ευαγγελίου, ώστε να καταστήσει για εσένα πόσιμο το αίμα του δικού του σταφυλιού. Μακάρι, λοιπόν, να είχαν πληρωθεί και εκείνοι από αυτόν τον νέο οίνο, τον οποίο ονόμασαν γλεύκος, ο οποίος δεν υπέστη από τους καπήλους τη νόθευση με το αιρετικό ύδωρ· διότι τότε οπωσδήποτε θα είχαν γίνει και πλήρεις του Πνεύματος, διά του οποίου το παχύρρευστο και ιλυώδες της απιστίας, όσοι ζέουν από το Πνεύμα, το αποβάλλουν από τον εαυτό τους ως αφρό.

Διότι το κέρδος είναι κοινό, ή μάλλον το μεγαλύτερο μέρος ανήκει σε εσάς· επειδή το να λάβει κανείς κάτι καλό είναι πιο επικερδές από το να το προσφέρει. Το Ευαγγέλιο απαγορεύει να τοποθετείται νέος οίνος σε παλαιούς ασκούς· ίσως το αίνιγμα αυτό να αποβλέπει στη σημερινή εποχή. Διότι ο φρεσκοστυμμένος οίνος, εξαιτίας της φυσικής βράσης του υγρού, είναι πλήρης Πνεύματος, και μέσω της φυσικής κίνησης αποβάλλει από μέσα του με μορφή αφρού τη λασπώδη ακαθαρσία. Αυτό δε δεν είναι τίποτε άλλο, κατά τη δική μου τουλάχιστον γνώμη, από τη διδασκαλία περί του Αγίου Πνεύματος, καθώς λέει ο Απόστολος: «Τῷ Πνεύματι ζέοντες», την οποία οι σαθροί και φθαρμένοι ασκοί, που έχουν παλαιώσει εξαιτίας της απιστίας, δεν μπορούν να τη συγκρατήσουν, αλλά διαρρηγνύονται από το μεγαλείο του δόγματος. Γι' αυτόν τον λόγο, εάν τους προσφερθεί κάποιο υψηλό νόημα από τη διδασκαλία, σχίζονται εξαιτίας του όγκου του δόγματος· έτσι και οι ίδιοι αχρηστεύονται εξαιτίας της ρήξης, και κάνουν τη χάρη του Πνεύματος να ρέει άσκοπα. Διότι σε κακότεχνη και δόλια ψυχή δεν πρόκειται να εισέλθει η σοφία, καθώς αναφέρει η Γραφή.

ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ. Γιατί, ρώτησες, σχεδόν όλα τα θεία χαρακτηρίζονται με το όνομα του πυρός; Διότι ο Θεός έχει ονομαστεί πυρ, και οι άγγελοι πυρ φλέγον, και στους αποστόλους εμφανίστηκαν γλώσσες ωσεί πυρός, και λέγεται «τω Πνεύματι ζέοντες». Νομίζω, λοιπόν, ότι αυτό συμβαίνει επειδή το πυρ είναι άφθονο και πλούσιο, επειδή από έναν λύχνο ανάβουν αμέτρητες λαμπάδες και δεν μειώνεται, αλλά μπορεί και πάλι να ανάψει άλλες τόσες και περισσότερες. Έχει απομακρυνθεί δε από την οδό που οδηγεί στα υλικά σώματα, επειδή το πυρ είναι το μόνο από όλα τα επίγεια που επιδιώκει τα άνω. Διότι τα μεν άλλα στοιχεία ποθούν τη γη, ενώ αυτό τον ουρανό· και τα μεν γνωρίζουν την προς τα κάτω φορά, ενώ αυτό την προς τα άνω οδό. Όπως ακριβώς ο λίθος και το ύδωρ αγνοούν την προς τα άνω ορμή, έτσι και το πυρ δεν ανέχεται την προς τα κάτω.

Άνδρας δίγλωσσος, κ.λπ. [Κώδ. φ. 52 β]. Εδώ εννοεί τον δόλιο, τον μη αληθινό· ο οποίος, λέγοντας αυτό που δεν έχει στην ψυχή του, βολιδοσκοπεί τη σκέψη του καθενός μέσα στο συμβούλιο. Ο πιστός όμως, με την πνοή του, δηλαδή από το βάθος της καρδιάς, οικονομώντας τα λόγια του με κρίση, άλλα μεν λέγει προς το συμφέρον, άλλα δε τα αποσιωπά. Οι δε ανδρείοι στηρίζονται στον πλούτο. [Κώδ. φ. 53 α]. Ούτε αποτρέπει από τον πλούτο, τον οποίο κατέχει περισσότερο ο δραστήριος παρά ο οκνηρός· ή και νοητώς: εκείνος που δεν ζέει στο πνεύμα, αλλά είναι οκνηρός στην προθυμία, έχει ανάγκη πνευματικού πλούτου.

Έπειτα, για να μην αποδίδουμε μόνο τιμή, ζητά και κάτι περισσότερο, λέγοντας: «Στην προθυμία να μην είστε οκνηροί». Διότι και αυτό γεννά την αγάπη, όταν μαζί με την τιμή επιδεικνύουμε και προστασία· καθώς τίποτε δεν κάνει κάποιον να αγαπιέται τόσο, όσο η τιμή και η φροντίδα. Διότι δεν αρκεί το να αγαπά κανείς, αλλά χρειάζεται και αυτό· ή μάλλον, και αυτό πηγάζει από την αγάπη, όπως ακριβώς και η αγάπη αναθερμαίνεται από αυτό, και το ένα συντελεί στη δημιουργία του άλλου.

Διότι υπάρχουν πολλοί οι οποίοι αγαπούν μεν με τη διάνοια, αλλά δεν απλώνουν το χέρι. Γι' αυτόν τον λόγο, οικοδομεί την αγάπη από παντού. Και πώς θα μπορούσαμε να μην είμαστε οκνηροί ως προς την προθυμία; Με το να είμαστε φλογεροί στο πνεύμα. Βλέπεις πώς παντού ζητεί την επιτατικότητα; Διότι δεν είπε απλώς «Να μεταδίδετε», αλλά με πλουσιοπάροχη διάθεση· ούτε «Να προΐστασθε», αλλά με προθυμία· ούτε «Να ελεείτε», αλλά με ιλαρότητα· ούτε «Να τιμάτε», αλλά να προηγείσθε στην τιμή· ούτε «Να αγαπάτε», αλλά ανυπόκριτα· ούτε «Να απέχετε από τα κακά», αλλά να τα μισείτε· ούτε «Να κατέχετε τα αγαθά», αλλά να προσκολλάσθε σε αυτά· ούτε «Να αγαπάτε», αλλά με φιλοστοργία· ούτε «Να επιδεικνύετε ζήλο», αλλά χωρίς οκνηρία· ούτε «Να έχετε το Πνεύμα», αλλά «Να είστε φλογεροί στο πνεύμα», δηλαδή, για να είστε θερμοί και σε εγρήγορση. Διότι εάν έχεις όσα ειπώθηκαν προηγουμένως, θα ελκύσεις το Πνεύμα· και εάν αυτό παραμείνει μέσα σου, θα σε καταστήσει πρόθυμο και για εκείνα, και όλα θα γίνουν εύκολα μέσω του Πνεύματος και της αγάπης, καθώς θα είσαι πυρπολημένος και από τα δύο. Δεν βλέπεις τους ταύρους που φέρουν φλόγα στη ράχη τους, πώς είναι ακατανίκητοι από όλους; Έτσι και εσύ θα είσαι ακατανίκητος για τον διάβολο, εάν λάβεις και τις δύο φλόγες. Υπηρετώντας ως δούλοι τον Κύριο.

Πρέπει λοιπόν αυτός να είναι άγρυπνος, και να μη μεριμνά μόνο για τα δικά του, αλλά και για των άλλων· πρέπει να βρίσκεται σε εγρήγορση, να ζέει στο πνεύμα και να πνέει πυρ, τρόπον τινά, και να κοπιάζει και να διακονεί περισσότερο από στρατηγό που περιέρχεται το στράτευμα νύχτα και μέρα, και να έχει τη φροντίδα και τη μέριμνα για όλους. Να είναι σώφρων, κόσμιος, φιλόξενος.

Τέτοιο είναι, λοιπόν, το μυστήριο του χρίσματος· μετά δε το χρίσμα ακολουθεί η βρώση, η οποία εγκατοικίζει το θείο σώμα μέσα μας και το αναμειγνύει προς ένωση. «Θα φάνε», λέει, «τα κρέατα αυτή τη νύχτα ψημένα στη φωτιά». Νύχτα είναι αυτός ο παρών αιώνας· «Η νύχτα προχώρησε», λέει ο Παύλος. Δια πυρός γίνεται η μετάληψη του αγίου σώματος, δηλαδή με έμπυρη και ζέουσα προθυμία. «Να είστε ζέοντες», λέει, «στο πνεύμα», και «Φωτιά ήρθα να ρίξω στη γη», λέει, «και τι άλλο θέλω αν έχει κιόλας ανάψει;»

Να μισείτε το πονηρό, να προσκολλάστε στο αγαθό. Ως προς τη φιλαδελφία, να είστε φιλόστοργοι μεταξύ σας· ως προς την τιμή, να δίνετε το προβάδισμα ο ένας στον άλλον· ως προς την προθυμία, να μην είστε οκνηροί· να είστε ζέοντες στο πνεύμα. Δείχνει ότι δεν υπάρχει κανένα όφελος από την αρετή, εάν αυτή δεν επιτελείται με τον πρέποντα τρόπο. Διότι πρόσεξε πώς παντού επιζητεί την εντατικοποίηση· διότι δεν είπε απλώς «να μεταδίδετε», αλλά «με δαψίλεια»· ούτε «να προΐσταστε», αλλά «με σπουδή»· ούτε «να ελεείτε», αλλά «ιλαρώς»· ούτε «να τιμάτε», αλλά «να προηγείστε»· ούτε «να αγαπάτε», αλλά «ανυποκρίτως»· ούτε «να απέχετε από τα κακά», αλλά «να τα μισείτε»· ούτε «να κρατάτε τα αγαθά», αλλά «να προσκολλάστε» σε αυτά· ούτε «να αγαπάτε», αλλά «φιλόστοργα»· ούτε «να επιδεικνύετε προθυμία», αλλά «χωρίς οκνηρία»· ούτε «να έχετε πνεύμα», αλλά «να είναι ζέον το πνεύμα»· διότι, όταν αποκτήσεις όλα τα προαναφερθέντα, θα ελκύσεις το Πνεύμα.

Όταν αναφέρεται στους έξω, λέει: Αν είναι δυνατόν, σε ό,τι εξαρτάται από εσάς, να ειρηνεύετε με όλους τους ανθρώπους. Όταν όμως αναφέρεται στους οικείους: Να είστε φιλόστοργοι μεταξύ σας με αδελφική αγάπη. Αδελφοί είστε, λέει, επομένως για τον λόγο αυτόν είναι δίκαιο να αγαπάτε ο ένας τον άλλον. «Να δουλεύετε στον Κύριο». Μέσα από όλα αυτά υπηρετεί κανείς τον Θεό. «Να χαίρετε με την ελπίδα». Διότι τίποτα δεν παρακινεί τόσο προς την ανδρεία, όσο η αγαθή ελπίδα. «Στη θλίψη να δείχνετε υπομονή, στην προσευχή να επιμένετε, στις ανάγκες των αγίων να γίνεστε κοινωνοί, τη φιλοξενία να επιδιώκετε. Να ευλογείτε αυτούς που σας καταδιώκουν· να ευλογείτε και να μην καταριέστε. Να χαίρεστε με αυτούς που χαίρονται και να κλαίτε με αυτούς που κλαίνε, έχοντας το ίδιο φρόνημα μεταξύ σας· να μην έχετε υψηλό φρόνημα, αλλά να συναναστρέφεστε με τους ταπεινούς». Διότι, πριν ακόμη από τα μέλλοντα αγαθά, από τώρα, στο παρόν, θα αποκομίσεις μεγάλο καλό από τη θλίψη: το να γίνεις καρτερικός και δόκιμος.

Επειδή δε όλα αυτά είχαν ρυθμιστεί καλώς από τον θαυμαστό Συμεών, και συγκέντρωσε και συγκρότησε καλά το ποίμνιο του Χριστού και ανέδειξε αξιόλογους μαθητές, που ζέουν κατά το πνεύμα και υπηρετούν ολόψυχα τον Κύριο, επειδή όμως τον λυπούσαν σφόδρα οι μέριμνες και η φροντίδα των πραγμάτων αυτών, καθώς τον απέσπων από την κάλλιστη και προσφιλή ησυχία, σκέφτεται, κινούμενος από το θείο πνεύμα, να προνοήσει για το κοινόβιο και τους μαθητές κατά την παλαιά παράδοση, και να εξασφαλίσει για τον εαυτό του το ανενόχλητο στο εξής, ώστε να απολαύσει ξανά την αγαπημένη του ησυχία όπως και πρώτα. Διότι κυριαρχούσε στην ψυχή του ο έρωτας της ησυχίας, και μολονότι αναστρεφόταν εν μέσω θορύβων, τον διατηρούσε αλλοιωμένο με την ανώτερη θεία αλλοίωση. Με την κρίση λοιπόν του πατριάρχη Σεργίου, αποχωρεί μεν εκουσίως ο ίδιος από την ηγουμενία, και προχειρίζει ως ηγούμενο αντί αυτού τον μαθητή του Αρσένιο, ο οποίος είχε μόλις αυξήσει την κατά Χριστόν ηλικία, φθάνοντας στην πνευματική ωριμότητα του τέλειου άνδρα και όντας πλέον ικανός να ποιμαίνει το ποίμνιο του Χριστού. Ο ίδιος δε ξεχωρίζει για τον εαυτό του μία γωνία, προσβλέποντας στα χέρια του μαθητή του σαν ένας από τους υπολοίπους αδελφούς, από χριστομίμητη ταπείνωση.

Είδε δε γέροντες να λάμπουν με την πράξη και τη θεωρία [και να φλέγονται στο πνεύμα], και να υπηρετούν τον Κύριο. Διότι η ψαλμωδία ήταν ακατάπαυστη, με ολονύκτια στάση, και στα χέρια τους είχαν πάντοτε το εργόχειρο, και τους ψαλμούς στο στόμα. Διότι ανώφελος λόγος δεν λεγόταν, και φροντίδα πραγμάτων δεν υπήρχε ανάμεσά τους. Ούτε ετήσια εισοδήματα που υπολογίζονταν [και συγκεντρώνονταν] και μέριμνες που ταιριάζουν στους βιοτικούς μόχθους ήταν καν γνωστές ως όνομα σε αυτούς. Αλλά ένα ήταν [και πρώτο] και μόνο το μέλημα όλων, το να είναι ο καθένας τους νεκρός ως προς το σώμα, σαν να έχει πεθάνει μια για πάντα για τον κόσμο και για όλα όσα υπάρχουν στον κόσμο, και να μην υπάρχει. Ως ανέξοδη τροφή είχαν τα θεόπνευστα λόγια. Έτρεφαν δε και το σώμα μόνο με τα αναγκαία, με άρτο και νερό, ώστε ο καθένας να είναι διάπυρος προς τη θεία αγάπη.

Ποια δε οδύνη θα δοκιμάσουν όσοι απείθησαν στο ευαγγέλιο, όσοι αθέτησαν «τις εντολές του;» «Οι οποίοι θα υποστούν ως τιμωρία, σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί, αιώνιο όλεθρο μακριά από το πρόσωπό του και από το πρόσωπο της δόξας της ισχύος του, όταν έλθει για να δοξαστεί ανάμεσα στους αγίους του, και να θαυμαστεί από όλους εκείνους που πίστεψαν.» Αυτά, λοιπόν, αναλογιζόμενοι και εξετάζοντας, αδελφοί, ολοένα και περισσότερο «ας καθαρίσουμε τους εαυτούς μας από κάθε μολυσμό σάρκας και πνεύματος, επιτελώντας την αγιωσύνη με φόβο Θεού», δείχνοντας προθυμία για τα ανώτερα, ανεβαίνοντας προς τα τελειότερα, «αποστρεφόμενοι το πονηρό, προσκολλώμενοι στο αγαθό, με φιλαδελφία ας είμαστε φιλόστοργοι ο ένας προς τον άλλον, δίνοντας προτεραιότητα ο ένας στον άλλον στην απόδοση τιμής, ως προς την προθυμία ας μην είμαστε οκνηροί, ως προς το πνεύμα ας είμαστε ζέοντες, δουλεύοντας στον Κύριο, χαίροντες για την ελπίδα, υπομένοντες στη θλίψη, προσκαρτερούντες στην προσευχή», ώστε με τέτοια ειλικρίνεια να εορτάσουμε επάξια το παρόν Πάσχα, και να αξιωθούμε να απολαύσουμε τα αιώνια αγαθά, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Διότι επισπεύδει το άναμμα αυτής της φωτιάς, όπως λέει και ο Παύλος: «Να είστε ζέοντες στο πνεύμα». Και πάλι: «Διότι σας περιβάλλω με ζήλο Θεού». Βάπτισμα, εξάλλου, ονομάζει τον δικό του θάνατο. Διότι, επειδή αυτή η φωτιά δεν επρόκειτο να ανάψει διαφορετικά, ειμή μόνο μετά τον θάνατό του (διότι έκτοτε αυξήθηκε το κήρυγμα και ο ζήλος), γι' αυτό τον λόγο αναφέρει αμέσως και τα περί του θανάτου του, ονομάζοντάς τον βάπτισμα. Και επειδή το επιθυμεί αυτό σφόδρα, λέει: «Και πώς συνέχομαι», αντί του «πόσο αγωνιώ και θλίβομαι, μέχρις ότου εκπληρωθεί;».

Επομένως, εξαιτίας αυτών δεν θα περιφρονήσεις το υπόλοιπο σώμα, αλλά αντίθετα ούτε καν θα τα προσέξεις, απολαμβάνοντας τα άλλα και έχοντας προσηλωμένα τα μάτια στην ομορφιά εκείνων, ώστε να μην στρέφεις το βλέμμα πουθενά αλλού. Έτσι θα φλέγεσαι περισσότερο στο πνεύμα και θα υπηρετείς τον Κύριο όπως ταιριάζει σε αγαθό και πιστό δούλο, εάν φαίνεται ότι φροντίζεις τον οίκο του Κυρίου. Και θα τον φρόντιζες, εάν δεν ανέχεσαι να ζημιώνεται. Ζημιώνεται δε, όταν έχει μικρό πλήρωμα. Και έχει μικρό πλήρωμα, όταν διώχνουμε τους συνδούλους μας. Τους διώχνουμε δε, όταν γινόμαστε σκληροί απέναντί τους. Και γινόμαστε σκληροί, όταν δεν δείχνουμε συγκατάβαση.