Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 12:4

Δεν παρακαλώ μόνο για τούτους, αλλά και για εκείνους που πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους· ώστε να είναι όλοι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι σε εμένα και εγώ σε εσένα· ώστε και αυτοί να είναι ένα σε εμάς. ΠΡΑΞΕΙΣ. Στο πλήθος δε εκείνων που πίστεψαν η καρδιά και η ψυχή ήταν μία, και κανένας δεν έλεγε ότι κάτι από τα υπάρχοντά του ήταν δικό του, αλλά τα είχαν όλα κοινά. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Διότι, διά της χάριτος που μου δόθηκε, λέγω προς καθέναν που βρίσκεται ανάμεσά σας, να μην έχει υψηλότερο φρόνημα από ό,τι πρέπει να έχει, αλλά να φρονεί με σωφροσύνη· ανάλογα με το μέτρο της πίστης που ο Θεός μοίρασε στον καθένα. Διότι, όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, αλλά όλα τα μέλη δεν έχουν την ίδια λειτουργία· έτσι και εμείς οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, και ο καθένας μας είναι μέλος των άλλων· έχοντας δε διαφορετικά χαρίσματα σύμφωνα με τη χάρη που μας δόθηκε, και τα εξής. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α΄. Σας παρακαλώ δε, διά του ονόματος του Κυρίου Ιησού Χριστού, να λέτε όλοι το ίδιο, και να μην υπάρχουν ανάμεσά σας σχίσματα· να είστε δε καταρτισμένοι με τον ίδιο νου και με την ίδια γνώμη.

Διότι λέγει: «Όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, όλα δε τα μέλη δεν έχουν την ίδια πράξη· έτσι οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, ο δε καθένας μέλη ο ένας του άλλου· έχοντας δε χαρίσματα διαφορετικά, σύμφωνα με τη χάρη που μας δόθηκε, είτε προφητεία, σύμφωνα με την αναλογία της πίστεως, είτε διακονία, στη διακονία», και τα εξής.

Αλλά επειδή ολόκληρη η Εκκλησία είναι ένα σώμα του Χριστού, και στο ένα σώμα, όπως λέει ο απόστολος, υπάρχουν πολλά μέλη, και δεν έχουν όλα τα μέλη την ίδια λειτουργία, αλλά τον μεν έναν ο Θεός τον έπλασε ως οφθαλμό στο σώμα, ενώ κάποιος άλλος φυτεύτηκε ως αυτί, και υπάρχουν μερικοί που διά της ενέργειας των δυνάμεων γίνονται χέρια, και πόδια ονομάζονται εκείνοι που βαστάζουν τα βάρη, θα μπορούσε να υπάρχει και κάποιο έργο γεύσης και όσφρησης. Και όλα τα επιμέρους στοιχεία, από τα οποία συγκροτείται το ανθρώπινο σώμα, είναι δυνατόν να τα βρει κανείς στο κοινό σώμα της Εκκλησίας: και χείλη και δόντια και γλώσσα, μαστούς και κοιλιά και τράχηλο, και, όπως λέει ο Παύλος, ακόμα και αυτά που θεωρούνται ότι είναι τα άσχημα του σώματος. Για τον λόγο αυτόν, ο ακριβής εκτιμητής του κάλλους αποδίδει τον έπαινο ιδιαίτερα και κατάλληλα για το καθένα από τα μέλη όλου του σώματος που του είναι αρεστά. Αρχίζει δε τα εγκώμια από τα κυριότερα μέλη. Διότι, τι είναι πιο πολύτιμο ανάμεσα στα μέλη μας από τους οφθαλμούς, μέσω των οποίων γίνεται η αντίληψη του φωτός, από τους οποίους προέρχεται η αναγνώριση των φίλων και των εχθρών, με τους οποίους διακρίνουμε το οικείο και το ξένο, οι οποίοι γίνονται καθοδηγητές και δάσκαλοι κάθε εργασίας, καθώς και σύμφυτοι και αχώριστοι οδηγοί της ασφαλούς οδοιπορίας, και των οποίων η θέση, επειδή βρίσκεται ψηλότερα από τα άλλα αισθητήρια όργανα, αποδεικνύει την υπεροχή της ωφέλειας που προκύπτει από αυτούς για τη ζωή μας.

Εννοώ δε το μέγα μυστήριο της ευσέβειας, μέσω του οποίου ο Θεός φανερώθηκε εν σαρκί, αυτός που, ενώ υπήρχε σε μορφή Θεού, συναναστράφηκε τους ανθρώπους λαμβάνοντας δουλική μορφή μέσω της σάρκας· και ο οποίος, αφού άπαξ είλκυσε προς τον εαυτό του διά της απαρχής την πρόσκαιρη φύση της σάρκας, την οποία προσέλαβε διά της άφθορης παρθενίας, αγιάζει πάντοτε μαζί με την απαρχή το κοινό φύραμα της φύσεως μέσω εκείνων που ενώνονται μαζί του κατά την κοινωνία του μυστηρίου. Έτσι, τρέφοντας το δικό του σώμα, την Εκκλησία, και εναρμονίζοντας κατάλληλα στο κοινό σώμα τα μέλη που ενσωματώνονται σε αυτόν διά της πίστεως, καθιστά το όλον ευπρεπές, διατάσσοντας τους πιστούς με πρέποντα και αρμονικό τρόπο ώστε να αποτελούν οφθαλμούς, στόμα, χέρια και τα υπόλοιπα μέλη. Διότι έτσι λέει ο Παύλος, ότι ένα μεν είναι το σώμα, πολλά δε τα μέλη. Και όλα τα μέλη δεν έχουν την ίδια λειτουργία, αλλά υπάρχει κάποιος που είναι οφθαλμός στο σώμα και δεν περιφρονεί το χέρι, και κάποιος που, όντας κεφαλή, δεν αποδιώχνει τα πόδια, αλλά ολόκληρο το σώμα συνδέεται και συγκεράννυται αρμονικά προς τον εαυτό του μέσω των μελών χάρη στην ποικιλία των ενεργειών, ώστε τα μέρη να μη στασιάζουν προς το όλον.

Και αυτό το αποδεικνύει προχωρώντας ο ίδιος ο Παύλος. Επειδή, λοιπόν, από αυτό δέχονταν καίριο πλήγμα, καθώς διαλυόταν η μεταξύ τους αγάπη, καταβάλλει πολλή προσπάθεια για να το διορθώσει. Διότι αυτό συνέβη βέβαια και στη Ρώμη, αλλά όχι σε τέτοιο βαθμό· γι' αυτό και στην προς Ρωμαίους Επιστολή το θίγει μεν, αλλά συγκαλυμμένα και με συντομία, λέγοντας τα εξής: «Όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, και όλα τα μέλη δεν έχουν την ίδια λειτουργία· έτσι και εμείς οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, και ο καθένας ξεχωριστά, είμαστε μέλη ο ένας του άλλου. Έχοντας δε χαρίσματα διάφορα, σύμφωνα με τη χάρη που μας δόθηκε, είτε προφητεία, ας την ασκούμε σύμφωνα με την αναλογία της πίστεως, είτε διακονία, ας αφοσιωθούμε στη διακονία, είτε αυτός που διδάσκει, στη διδασκαλία». Το ότι δε και εκείνοι εξαιτίας αυτού έπεφταν σε αλαζονεία, το άφησε να εννοηθεί στην αρχή, λέγοντας τα εξής: «Διότι λέω, μέσω της χάριτος που μου δόθηκε, προς καθέναν που βρίσκεται ανάμεσά σας, να μην έχει υψηλότερη ιδέα για τον εαυτό του από όση πρέπει να έχει, αλλά να φρονεί με σύνεση, σύμφωνα με το μέτρο της πίστεως που ο Θεός μοίρασε στον καθένα». Σε εκείνους, λοιπόν (επειδή το νόσημα της διχόνοιας και της αλαζονείας δεν ήταν μεγάλο), απευθύνθηκε με αυτόν τον τρόπο· εδώ, όμως, απευθύνεται με πολλή επιμονή· διότι η εξάπλωση του πάθους ήταν σφοδρή. Και δεν τους αναστάτωνε μόνο αυτό, αλλά υπήρχαν εκεί και πολλοί μάντεις, καθώς η πόλη είχε πιο ειδωλολατρικό χαρακτήρα, και μαζί με τα άλλα, και αυτό τους υποσκέλιζε και τους τάραζε.

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑ΄. Διότι, όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, και όλα τα μέλη δεν έχουν την ίδια λειτουργία, έτσι και οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, και ο καθένας ξεχωριστά είμαστε μέλη ο ένας του άλλου. α΄. Πάλι χρησιμοποιεί το ίδιο παράδειγμα, το οποίο χρησιμοποίησε και προς τους Κορινθίους, για να καταστείλει το ίδιο ακριβώς πάθος. Διότι είναι μεγάλη η δύναμη αυτού του φαρμάκου, και η ισχύς αυτού του παραδείγματος, ώστε να θεραπεύσει το νόσημα της αλαζονείας. Για ποιον λόγο, λέει, εσύ υπερηφανεύεσαι; Ή γιατί πάλι κάποιος άλλος υποτιμά τον εαυτό του; Δεν είμαστε όλοι ένα σώμα, και οι μεγάλοι και οι μικροί; Όταν, λοιπόν, ως προς το κύριο σημείο είμαστε ένα και μέλη ο ένας του άλλου, γιατί με την αλαζονεία αποσχίζεις τον εαυτό σου; Γιατί ντρέπεσαι για τον αδελφό σου; Διότι, όπως ακριβώς εκείνος είναι δικό σου μέλος, έτσι και εσύ είσαι δικό του· και είναι πολλή και ως προς αυτό η ισοτιμία. Διότι έχει θέσει δύο επιχειρήματα ικανά να κατακρημνίσουν την αλαζονεία τους: αφενός ότι είμαστε μέλη ο ένας του άλλου, όχι μόνο ο μικρός του μεγάλου, αλλά και ο μεγάλος του μικρού, και αφετέρου ότι είμαστε όλοι ένα σώμα· ή μάλλον και τρία, διότι έδειξε ότι και το χάρισμα που έχει δοθεί είναι ένα. Μην υπερηφανεύεσαι λοιπόν· διότι σου δόθηκε από τον Θεό, δεν το πήρες από μόνος σου, ούτε το βρήκες. Γι' αυτό και όταν θίγει το θέμα των χαρισμάτων, δεν είπε ότι ο μεν έλαβε μεγαλύτερο και ο δε μικρότερο, αλλά τι; Διαφορετικό. Διότι, έχοντας, λέει, χαρίσματα, όχι μεγαλύτερα και μικρότερα, αλλά διαφορετικά. Διότι, τι σημασία έχει αν δεν σου ανατέθηκαν τα ίδια, από τη στιγμή που το σώμα είναι το ίδιο;

Το να νήφει κανείς και να έχει υγιή διάνοια, προέρχεται από το να διατηρεί σώο τον νου του. «Ανάλογα με το μέτρο της πίστεως που μοίρασε ο Θεός στον καθένα». Πίστη εδώ ονομάζει το χάρισμα. Και λέγοντας ότι μοίρασε, και αυτόν που έλαβε τα λιγότερα τον παρηγόρησε, και αυτόν που απόλαυσε τα περισσότερα τον συγκράτησε· διότι, εάν ο Θεός τα μοίρασε, και το κατόρθωμα δεν είναι δικό σου, γιατί υπερηφανεύεσαι; «Διότι, όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, αλλά όλα τα μέλη δεν έχουν την ίδια λειτουργία· έτσι και εμείς οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, και ο καθένας μας ξεχωριστά είναι μέλος των άλλων». Γιατί λοιπόν υπερηφανεύεσαι, λέει, ή γιατί πάλι ο άλλος υποτιμά τον εαυτό του; Δεν είμαστε όλοι ένα σώμα, και οι μεγάλοι και οι μικροί; Όταν λοιπόν στο σύνολό μας είμαστε ένα, και μέλη ο ένας του άλλου, γιατί με την αλαζονεία αποσχίζεις τον εαυτό σου; Γιατί ντρέπεσαι για τον αδελφό σου;

Ρωμ. 12,4-8α. Με δύο τρόπους έχει σχηματιστεί ολόκληρο αυτό το χωρίο έως το «είτε ο παρακαλών εν τη παρακλήσει». Ποιοι είναι αυτοί; Το λεγόμενο σχήμα από κοινού και το ελλειπτικό. Διότι η λέξη «έχοντες» λαμβάνεται από κοινού σε κάθε κώλο, όπως: «είτε προφητείαν» έχει κάποιος, «είτε διακονίαν» έχει κάποιος. Αυτό το «από κοινού» ονομάζεται και ζεύγμα, επειδή συνδέει πληθυντικό αριθμό με ενικό και μετοχή με ρήμα. Έτσι, λοιπόν, λαμβανόμενο από κοινού το «έχοντες» σύμφωνα με το ζεύγμα, καθιστά ως προς αυτό ολοκληρωμένο το νόημα και τα χωρία. Αλλά έχει σχηματιστεί πάλι και ελλειπτικά, διότι λείπει κάτι για την αυτοτέλεια του νοήματος, όπως το να παραμένει ο καθένας στο χάρισμα που έλαβε, ή να αρκείται, ή να συμπορεύεται ή κάτι παρόμοιο, όπως: είτε προφητεία έχει κάποιος, είτε διακονία, ας μένει ο καθένας, και αυτός που έχει την προφητεία και τη διακονία και τη διδασκαλία και την παράκληση, και απλώς ο καθένας στο χάρισμα που έλαβε. Και είναι πολύ συχνή η χρήση τέτοιων σχημάτων από τον θαυμάσιο Παύλο. Και μην απορήσεις, αν, παρότι αμαθής σε αυτά, τα χρησιμοποιούσε· διότι η χάρις, η οποία χορηγεί τα μείζονα, παρείχε πολλές φορές τη γνώση και των πιο ασήμαντων. Όχι ότι αυτά είναι κάτι το σπουδαίο, διότι τι άλλο θα μπορούσε να είναι ο κόπος και οι ορολογίες των ανθρώπων που μικρολογούν γύρω από λέξεις και συλλαβές και τη σύνθεσή τους;