Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 12:5

Δεν παρακαλώ μόνο για τούτους, αλλά και για εκείνους που πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους· ώστε να είναι όλοι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι σε εμένα και εγώ σε εσένα· ώστε και αυτοί να είναι ένα σε εμάς. ΠΡΑΞΕΙΣ. Στο πλήθος δε εκείνων που πίστεψαν η καρδιά και η ψυχή ήταν μία, και κανένας δεν έλεγε ότι κάτι από τα υπάρχοντά του ήταν δικό του, αλλά τα είχαν όλα κοινά. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Διότι, διά της χάριτος που μου δόθηκε, λέγω προς καθέναν που βρίσκεται ανάμεσά σας, να μην έχει υψηλότερο φρόνημα από ό,τι πρέπει να έχει, αλλά να φρονεί με σωφροσύνη· ανάλογα με το μέτρο της πίστης που ο Θεός μοίρασε στον καθένα. Διότι, όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, αλλά όλα τα μέλη δεν έχουν την ίδια λειτουργία· έτσι και εμείς οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, και ο καθένας μας είναι μέλος των άλλων· έχοντας δε διαφορετικά χαρίσματα σύμφωνα με τη χάρη που μας δόθηκε, και τα εξής. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α΄. Σας παρακαλώ δε, διά του ονόματος του Κυρίου Ιησού Χριστού, να λέτε όλοι το ίδιο, και να μην υπάρχουν ανάμεσά σας σχίσματα· να είστε δε καταρτισμένοι με τον ίδιο νου και με την ίδια γνώμη.

Ήδη δε το Πνεύμα νοείται και ως όλον μέσα σε μέρη, κατά τη διανομή των χαρισμάτων. Διότι όλοι είμαστε μέλη ο ένας του άλλου, «έχοντας χαρίσματα διαφορετικά, σύμφωνα με τη χάρη του Θεού που μας δόθηκε». Γι' αυτό «δεν μπορεί το μάτι να πει στο χέρι, δεν σε έχω ανάγκη· ή πάλι το κεφάλι στα πόδια, δεν σας έχω ανάγκη». Αλλά όλα μαζί συμπληρώνουν το σώμα του Χριστού στην ενότητα του Πνεύματος· και ανταποδίδουν το ένα στο άλλο την αναγκαία ωφέλεια που προέρχεται από τα χαρίσματα. Διότι ο Θεός τοποθέτησε τα μέλη στο σώμα, το καθένα από αυτά, όπως ακριβώς θέλησε. Τα μέλη, ωστόσο, δείχνουν την ίδια μέριμνα το ένα για το άλλο, σύμφωνα με την πνευματική κοινωνία της συμπάθειας που υπάρχει μεταξύ τους. Γι' αυτό «είτε πάσχει ένα μέλος, συμπάσχουν όλα τα μέλη, είτε δοξάζεται ένα μέλος, συγχαίρουν όλα τα μέλη». Και ως μέρη μέσα στο όλον, ο καθένας μας ξεχωριστά βρίσκεται μέσα στο Πνεύμα· διότι όλοι μας σε ένα σώμα, βαπτιστήκαμε σε ένα Πνεύμα.

Διότι λέγει: «Όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, όλα δε τα μέλη δεν έχουν την ίδια πράξη· έτσι οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, ο δε καθένας μέλη ο ένας του άλλου· έχοντας δε χαρίσματα διαφορετικά, σύμφωνα με τη χάρη που μας δόθηκε, είτε προφητεία, σύμφωνα με την αναλογία της πίστεως, είτε διακονία, στη διακονία», και τα εξής.

Επειδή δε ο παράφρων, εξαιτίας της ανοησίας που τον διακατέχει, θέλει να λέγει πράγματα που δεν είναι ορθά, και ισχυρίζεται ότι κανένας λόγος δεν θα επιτρέψει, παρεκκλίνοντας σαν να λέμε από την ευθεία τον σκοπό του προκειμένου θέματος, να τον μεταστρέψουμε στην ενανθρώπηση του Χριστού· διότι δεν ενωθήκαμε μαζί Του ως προς το σώμα, αλλά ούτε και οι απόστολοι παρέμεναν, ας πούμε, ως κλήματα στο σώμα του Χριστού, ούτε βέβαια ενώνονταν με Αυτόν με αυτή την έννοια, αλλά με τη διάθεση και την ειλικρινή πίστη, ας πούμε και εμείς κάτι εν συντομία προς αυτά, αποδεικνύοντας παντού ότι παραφρονεί και ότι δεν ακολουθεί την ευθεία οδό των ιερών Γραφών. Διότι το γεγονός ότι ενωνόμαστε πνευματικά με τον Χριστό με τη διάθεση που νοείται σύμφωνα με την τέλεια αγάπη, με ορθή και αδιάστροφη πίστη, και με φιλάρετο και ειλικρινή λογισμό, σε καμία περίπτωση δεν θα το αρνηθεί η διδασκαλία των δογμάτων μας· διότι θα συμφωνήσουμε ότι αυτά τα λέγουν πολύ ορθά. Όμως, το να αποθρασύνεται κάποιος λέγοντας ότι δεν υφίσταται για εμάς κανένας λόγος κατά σάρκα συνάφειας με Αυτόν, θα αποδείξουμε ότι είναι εντελώς ασύμφωνο με τις θεόπνευστες Γραφές. Διότι πώς θα ήταν αμφίβολο, ή ποιος από αυτούς που συνηθίζουν να σκέπτονται ορθά θα μπορούσε ποτέ να αμφιβάλλει, ότι ο μεν Χριστός είναι άμπελος κατά τούτο, ενώ εμείς, αποτελώντας τα κλήματα, προσλαμβάνουμε στους εαυτούς μας τη ζωή που προέρχεται από Αυτόν και μεταδίδεται από Αυτόν, εφόσον και ο Παύλος λέγει: «Όλοι μας είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, διότι εμείς οι πολλοί είμαστε ένας άρτος· διότι όλοι μετέχουμε από τον έναν άρτο».

Διότι, όπως ακριβώς τα μέλη του σώματος, τα οποία διοικούνται από την μία ψυχή, παρέχουν αφθόνως την υπηρεσία τους το ένα στο άλλο, και δεν μπορεί, λέει, να πει ο οφθαλμός στο χέρι, δεν σε έχω ανάγκη, ή η κεφαλή στα πόδια, δεν σας έχω ανάγκη· αλλά πολύ περισσότερο στα μέλη του σώματος που θεωρούνται ότι είναι πιο αδύναμα, σε αυτά αποδίδουμε περισσότερη τιμή. Έτσι και εμείς, όντας μέλη ο ένας του άλλου, όπως έχει λεχθεί, και ο καθένας μέλος των άλλων, κυβερνώμενοι από το ένα Πνεύμα και τρεφόμενοι από τον ένα ζωντανό Λόγο της αλήθειας, οφείλουμε διά της αγάπης και της απλότητας, της αγαθότητας και της χαράς, να συναρμοσθούμε για την ανάπαυση ο ένας του άλλου· διότι για τον σκοπό αυτό και πλαστήκαμε, όπως έχει λεχθεί: δικό του δημιούργημα είμαστε, πλασμένοι εν Χριστώ για καλά έργα, ώστε να πορευθούμε μέσα σε αυτά. Και έτσι ο Θεός χαίρεται με τέτοιες προαιρέσεις του καθενός, αποδεχόμενος ό,τι γίνεται αποκλειστικά για Εκείνον.

Όλοι λοιπόν, ακόμη και τώρα, όσοι λυμαίνονται το σώμα του Χριστού, δηλαδή την Εκκλησία, κακομεταχειρίζονται τα χέρια και τα πόδια και επιπλέον τα οστά του, εφόσον βέβαια όλοι «είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, και ο καθένας ξεχωριστά μέλη ο ένας του άλλου», και δεν θα μπορούσε να πει «το κεφάλι στα πόδια, δεν σας έχω ανάγκη», όπως ούτε τα μάτια στα χέρια. Κατά τους καιρούς των διωγμών, επομένως, αν ποτέ διαπράττονταν κάποια δεινά εις βάρος των μελών του Χριστού από τους εχθρούς και τους πολεμίους, θα μπορούσε κανείς να πει γι' αυτούς καθόλου άκαιρα το: «Τρύπησαν τα χέρια μου και τα πόδια μου, καταμέτρησαν όλα τα οστά μου· αυτοί δε με παρατήρησαν και με περιεργάστηκαν». Τότε δε διαμοιράζονται και τα ιμάτιά του μεταξύ τους, και για τον ιματισμό του βάζουν κλήρο, όταν τον στολισμό του λόγου, δηλαδή τις λέξεις των θείων Γραφών, ο καθένας τον διαφθείρει και τον οικειοποιείται κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο, και όταν ιδιοποιούνται τις δοξασίες περί αυτού μέσα από διεστραμμένες διδασκαλίες, πράγμα που συνηθίζουν να κάνουν οι άθεοι αιρετικοί.

ΙΑ΄. Διότι όλοι μας είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ· και ο καθένας ξεχωριστά είμαστε μέλη του Χριστού, αλλά και μέλη ο ένας του άλλου. Διότι το ένα μέρος εξουσιάζει και προΐσταται, ενώ το άλλο καθοδηγείται και κατευθύνεται, και δεν ενεργούν και τα δύο το ίδιο πράγμα, εφόσον δεν είναι το ίδιο το να εξουσιάζει κανείς και το να εξουσιάζεται· και τα δύο γίνονται ένα στον έναν Χριστό, συναρμολογούμενα και συνενωνόμενα από το ίδιο Πνεύμα. Αλλά και μεταξύ εκείνων που εξουσιάζονται, υπάρχει πάλι μεγάλη διαφορά, καθώς διαφέρουν στη μόρφωση, στην άσκηση και στην ηλικία· και μεταξύ εκείνων που καθοδηγούν, πόσο μεγάλη είναι η διαφορά· και τα πνεύματα των προφητών υποτάσσονται στους προφήτες, όπως λέει ο Παύλος, μην αμφιβάλλεις γι' αυτό. Και άλλους μεν, λέει, έθεσε ο Θεός στην Εκκλησία, πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτες, τρίτον ποιμένες και διδασκάλους· πρώτον για την αλήθεια, δεύτερον για τη σκιά, τρίτον για το μέτρο της ωφέλειας και της ελλάμψεως. Και το μεν Πνεύμα είναι ένα, τα χαρίσματα όμως δεν είναι ίσα, διότι ούτε και τα δοχεία του Πνεύματος είναι ίσα. Διότι σε άλλον μεν δίνεται δια του Πνεύματος λόγος σοφίας και θεωρίας, σε άλλον λόγος γνώσεως ή αποκαλύψεως, σε άλλον πίστη βεβαία και αδίστακτη, σε άλλον δε ενέργειες δυνάμεων και ανωτέρων θαυμάτων, σε άλλον χαρίσματα ιαμάτων, αντιλήψεις, δηλαδή προστασίες, κυβερνήσεις, δηλαδή παιδαγωγίες της σάρκας, είδη γλωσσών, ερμηνείες γλωσσών, τα μείζονα χαρίσματα και τα δευτερεύοντα, σύμφωνα με την αναλογία της πίστεως.

Και αυτό το αποδεικνύει προχωρώντας ο ίδιος ο Παύλος. Επειδή, λοιπόν, από αυτό δέχονταν καίριο πλήγμα, καθώς διαλυόταν η μεταξύ τους αγάπη, καταβάλλει πολλή προσπάθεια για να το διορθώσει. Διότι αυτό συνέβη βέβαια και στη Ρώμη, αλλά όχι σε τέτοιο βαθμό· γι' αυτό και στην προς Ρωμαίους Επιστολή το θίγει μεν, αλλά συγκαλυμμένα και με συντομία, λέγοντας τα εξής: «Όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, και όλα τα μέλη δεν έχουν την ίδια λειτουργία· έτσι και εμείς οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, και ο καθένας ξεχωριστά, είμαστε μέλη ο ένας του άλλου. Έχοντας δε χαρίσματα διάφορα, σύμφωνα με τη χάρη που μας δόθηκε, είτε προφητεία, ας την ασκούμε σύμφωνα με την αναλογία της πίστεως, είτε διακονία, ας αφοσιωθούμε στη διακονία, είτε αυτός που διδάσκει, στη διδασκαλία». Το ότι δε και εκείνοι εξαιτίας αυτού έπεφταν σε αλαζονεία, το άφησε να εννοηθεί στην αρχή, λέγοντας τα εξής: «Διότι λέω, μέσω της χάριτος που μου δόθηκε, προς καθέναν που βρίσκεται ανάμεσά σας, να μην έχει υψηλότερη ιδέα για τον εαυτό του από όση πρέπει να έχει, αλλά να φρονεί με σύνεση, σύμφωνα με το μέτρο της πίστεως που ο Θεός μοίρασε στον καθένα». Σε εκείνους, λοιπόν (επειδή το νόσημα της διχόνοιας και της αλαζονείας δεν ήταν μεγάλο), απευθύνθηκε με αυτόν τον τρόπο· εδώ, όμως, απευθύνεται με πολλή επιμονή· διότι η εξάπλωση του πάθους ήταν σφοδρή. Και δεν τους αναστάτωνε μόνο αυτό, αλλά υπήρχαν εκεί και πολλοί μάντεις, καθώς η πόλη είχε πιο ειδωλολατρικό χαρακτήρα, και μαζί με τα άλλα, και αυτό τους υποσκέλιζε και τους τάραζε.

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑ΄. Διότι, όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, και όλα τα μέλη δεν έχουν την ίδια λειτουργία, έτσι και οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, και ο καθένας ξεχωριστά είμαστε μέλη ο ένας του άλλου. α΄. Πάλι χρησιμοποιεί το ίδιο παράδειγμα, το οποίο χρησιμοποίησε και προς τους Κορινθίους, για να καταστείλει το ίδιο ακριβώς πάθος. Διότι είναι μεγάλη η δύναμη αυτού του φαρμάκου, και η ισχύς αυτού του παραδείγματος, ώστε να θεραπεύσει το νόσημα της αλαζονείας. Για ποιον λόγο, λέει, εσύ υπερηφανεύεσαι; Ή γιατί πάλι κάποιος άλλος υποτιμά τον εαυτό του; Δεν είμαστε όλοι ένα σώμα, και οι μεγάλοι και οι μικροί; Όταν, λοιπόν, ως προς το κύριο σημείο είμαστε ένα και μέλη ο ένας του άλλου, γιατί με την αλαζονεία αποσχίζεις τον εαυτό σου; Γιατί ντρέπεσαι για τον αδελφό σου; Διότι, όπως ακριβώς εκείνος είναι δικό σου μέλος, έτσι και εσύ είσαι δικό του· και είναι πολλή και ως προς αυτό η ισοτιμία. Διότι έχει θέσει δύο επιχειρήματα ικανά να κατακρημνίσουν την αλαζονεία τους: αφενός ότι είμαστε μέλη ο ένας του άλλου, όχι μόνο ο μικρός του μεγάλου, αλλά και ο μεγάλος του μικρού, και αφετέρου ότι είμαστε όλοι ένα σώμα· ή μάλλον και τρία, διότι έδειξε ότι και το χάρισμα που έχει δοθεί είναι ένα. Μην υπερηφανεύεσαι λοιπόν· διότι σου δόθηκε από τον Θεό, δεν το πήρες από μόνος σου, ούτε το βρήκες. Γι' αυτό και όταν θίγει το θέμα των χαρισμάτων, δεν είπε ότι ο μεν έλαβε μεγαλύτερο και ο δε μικρότερο, αλλά τι; Διαφορετικό. Διότι, έχοντας, λέει, χαρίσματα, όχι μεγαλύτερα και μικρότερα, αλλά διαφορετικά. Διότι, τι σημασία έχει αν δεν σου ανατέθηκαν τα ίδια, από τη στιγμή που το σώμα είναι το ίδιο;

Το να νήφει κανείς και να έχει υγιή διάνοια, προέρχεται από το να διατηρεί σώο τον νου του. «Ανάλογα με το μέτρο της πίστεως που μοίρασε ο Θεός στον καθένα». Πίστη εδώ ονομάζει το χάρισμα. Και λέγοντας ότι μοίρασε, και αυτόν που έλαβε τα λιγότερα τον παρηγόρησε, και αυτόν που απόλαυσε τα περισσότερα τον συγκράτησε· διότι, εάν ο Θεός τα μοίρασε, και το κατόρθωμα δεν είναι δικό σου, γιατί υπερηφανεύεσαι; «Διότι, όπως ακριβώς σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, αλλά όλα τα μέλη δεν έχουν την ίδια λειτουργία· έτσι και εμείς οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εν Χριστώ, και ο καθένας μας ξεχωριστά είναι μέλος των άλλων». Γιατί λοιπόν υπερηφανεύεσαι, λέει, ή γιατί πάλι ο άλλος υποτιμά τον εαυτό του; Δεν είμαστε όλοι ένα σώμα, και οι μεγάλοι και οι μικροί; Όταν λοιπόν στο σύνολό μας είμαστε ένα, και μέλη ο ένας του άλλου, γιατί με την αλαζονεία αποσχίζεις τον εαυτό σου; Γιατί ντρέπεσαι για τον αδελφό σου;

Ρωμ. 12,4-8α. Με δύο τρόπους έχει σχηματιστεί ολόκληρο αυτό το χωρίο έως το «είτε ο παρακαλών εν τη παρακλήσει». Ποιοι είναι αυτοί; Το λεγόμενο σχήμα από κοινού και το ελλειπτικό. Διότι η λέξη «έχοντες» λαμβάνεται από κοινού σε κάθε κώλο, όπως: «είτε προφητείαν» έχει κάποιος, «είτε διακονίαν» έχει κάποιος. Αυτό το «από κοινού» ονομάζεται και ζεύγμα, επειδή συνδέει πληθυντικό αριθμό με ενικό και μετοχή με ρήμα. Έτσι, λοιπόν, λαμβανόμενο από κοινού το «έχοντες» σύμφωνα με το ζεύγμα, καθιστά ως προς αυτό ολοκληρωμένο το νόημα και τα χωρία. Αλλά έχει σχηματιστεί πάλι και ελλειπτικά, διότι λείπει κάτι για την αυτοτέλεια του νοήματος, όπως το να παραμένει ο καθένας στο χάρισμα που έλαβε, ή να αρκείται, ή να συμπορεύεται ή κάτι παρόμοιο, όπως: είτε προφητεία έχει κάποιος, είτε διακονία, ας μένει ο καθένας, και αυτός που έχει την προφητεία και τη διακονία και τη διδασκαλία και την παράκληση, και απλώς ο καθένας στο χάρισμα που έλαβε. Και είναι πολύ συχνή η χρήση τέτοιων σχημάτων από τον θαυμάσιο Παύλο. Και μην απορήσεις, αν, παρότι αμαθής σε αυτά, τα χρησιμοποιούσε· διότι η χάρις, η οποία χορηγεί τα μείζονα, παρείχε πολλές φορές τη γνώση και των πιο ασήμαντων. Όχι ότι αυτά είναι κάτι το σπουδαίο, διότι τι άλλο θα μπορούσε να είναι ο κόπος και οι ορολογίες των ανθρώπων που μικρολογούν γύρω από λέξεις και συλλαβές και τη σύνθεσή τους;

Σκέψου, επιπλέον, και εκείνον τον άνθρωπο του Θεού, ο οποίος, έχοντας περιπέσει στο έγκλημα της παρακοής εξαιτίας της απάτης του ψευδοπροφήτη, παραδίδεται ως βορά σε λιοντάρι. Τι συνέβη δε στον μακάριο απόστολο Πέτρο; Όταν αρνήθηκε από ευλάβεια να πλυθεί από τον Κύριο, δεν άκουσε το: «Εάν δεν σε πλύνω, δεν έχεις μέρος μαζί μου;» Τι συνέβη και με εκείνον στη μονή του αγίου Ευθυμίου που αρνήθηκε το διακόνημα της φροντίδας των ζώων, για προφάσεις που θεωρούσε εύλογες; Δεν έβγαλε αμέσως αφρούς, κυριευμένος από δαίμονα; Τέτοια είναι η καταδίκη εκείνου που παραιτείται από το διακόνημα που του δίνεται; Είναι όμοια με του αντιλέγοντος· διότι κάθε κακός υποτακτικός εγείρει αντιλογίες, και ο Κύριος του στέλνει δικαίως ανελέητο άγγελο. Γενικά, επειδή «οι πολλοί είμαστε ένα σώμα, και ο καθένας ξεχωριστά μέλη ο ένας του άλλου», και ο μεν κατέχει θέση οφθαλμού, ο άλλος αφτιού, ο άλλος μύτης, άλλος γλώσσας, άλλος χεριού, και άλλος ποδιού. Εάν, λοιπόν, δεν λειτουργούν όλα τα μέλη σύμφωνα με τον προορισμό τους, αλλά φιλονικεί ο οφθαλμός να ακούει, και το αφτί να οσφραίνεται, και η μύτη να ομιλεί, και η γλώσσα να ψηλαφίζει, και το χέρι να βαδίζει· δεν θα χαθεί και δεν θα διαφθαρεί ολόκληρο το σώμα;