Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 13:2

Να μην θεωρήσετε αυτή την απόφαση ανθρώπινη, ούτε ότι προήλθε από τους λογισμούς ανθρώπων που φρονούν τα γήινα, αλλά να είστε πεπεισμένοι ότι εκείνοι που έχουν αναλάβει τη μέριμνα των Εκκλησιών του Θεού το έπραξαν αυτό με τη συνέργεια του Αγίου Πνεύματος, και ενστερνιστείτε με τη διάνοιά σας αυτήν την προτροπή και φροντίστε να την φέρετε εις πέρας. Δεχθείτε, λοιπόν, ειρηνικά και με ευχαριστία αυτό που έγινε, έχοντας την πεποίθηση ότι όσοι δεν δέχονται αυτά που θεσπίζονται για τις Εκκλησίες από τους εκλεκτούς του Θεού, ανθίστανται στη διαταγή του Θεού. Μην αντιδικείτε με τη μητέρα σας, την Εκκλησία της Νικοπόλεως. Μην εξάπτεστε εναντίον εκείνων που έχουν αναλάβει τη μέριμνα των ψυχών σας. Διότι με τη διατήρηση της καλής καταστάσεως των πραγμάτων της Νικοπόλεως, θα διασωθεί μαζί και το δικό σας μέρος. Εάν όμως την πλήξει κάποιος σάλος, έστω κι αν έχετε μυρίους φύλακες, θα καταστραφεί και το δικό σας μέρος μαζί με το κύριο σώμα. Όπως, λοιπόν, εκείνοι που κατοικούν κοντά σε ποταμούς, όταν δουν κάποιους από μακριά να κατασκευάζουν οχυρωματικά έργα απέναντι στα ρεύματα, γνωρίζουν ότι εκείνοι προνοούν εκ των προτέρων για την ασφάλειά τους αποκρούοντας τις ορμές των ρευμάτων, έτσι και εκείνοι που ανέλαβαν τώρα το βάρος της φροντίδας των εκκλησιαστικών ζητημάτων, μέσα από την προστασία των άλλων εξασφαλίζουν τη δική σας αμεριμνησία, και θα βρεθείτε προφυλαγμένοι από κάθε ταραχή, καθώς άλλοι θα δέχονται επάνω τους τις επιθέσεις του πολέμου.

Διότι εκείνος που αντιτάσσεται στην εξουσία, έχει αντισταθεί στη διαταγή του Κυρίου· και ο μισθός της υπακοής είναι μεγαλύτερος από το κατόρθωμα της εγκράτειας. Εκείνος λοιπόν που έχει στη δικαιοδοσία του τη θεραπεία του κακού, αλλά εκούσια την αναβάλλει, είναι εύλογο να καταδικαστεί ισότιμα με τους αυτόχειρες. Και τον προεστώτα ας μην τον κάνει να υπερηφανεύεται το αξίωμά του, για να μην εκπέσει από τη μακαριότητα της ταπεινοφροσύνης. Διότι, βεβαίως, δεν είναι δυνατόν κάποιος που υπηρετεί μια επίγεια βασιλεία να υπερηφανεύεται, επειδή τοποθετήθηκε σε αυτή την τάξη υπηρεσίας· ενώ εκείνος που αξιώθηκε να υπηρετεί τον Θεό, να επινοεί για τον εαυτό του επαίνους από αλλού, σαν να μην του αρκούσε η επίκληση του Κυρίου απέναντι σε κάθε υπερβολή δόξας και λαμπρότητας; Διότι μας είναι αρκετό, ως προς κάθε αξίωμα, το να ονομαζόμαστε δούλοι ενός τόσο μεγάλου Δεσπότη.

Και όπως ακριβώς ο πνευματικός νόμος θέλει εκείνοι που τρώνε το μυστικό πάσχα να μην είναι λιγότεροι από δέκα· έτσι και εδώ πρέπει μάλλον να αυξάνεται παρά να μειώνεται η δεκάδα εκείνων που ασκούν από κοινού την πνευματική πολιτεία. Ας προΐσταται ένας αρχηγός για την ευπρέπεια του βίου, ο οποίος θα έχει προκριθεί από τους υπολοίπους ύστερα από δοκιμασία του βίου, του ήθους και κάθε σεμνής αναστροφής, συνυπολογίζοντας και την ηλικία του για την προτίμηση αυτή. Διότι, κατά κάποιον τρόπο, στη φύση των ανθρώπων το πιο ηλικιωμένο είναι και το πιο σεβαστό. Αυτός δε ας έχει τόση εξουσία, με την αδελφότητα να υπακούει εκουσίως μόνο με ευπείθεια και ταπεινοφροσύνη, ώστε να μην επιτρέπεται σε κανέναν από τη συνοδεία να εναντιωθεί στο θέλημά του, σε όσα καθοδηγεί και τα οποία συμβάλλουν στην ευπρέπεια και στην ακρίβεια του βίου. Αλλά, όπως λέει ο Απόστολος, να μην εναντιωνόμαστε στις εξουσίες που έχουν ταχθεί από τον Θεό (διότι όσοι αντιτάσσονται στη διαταγή του Θεού θα κατακριθούν)· έτσι και εδώ αρμόζει να είναι πεπεισμένη η υπόλοιπη αδελφότητα, ότι όχι τυχαία, αλλά κατά τη θεία βούληση έχει δοθεί τέτοια εξουσία σε αυτόν που προΐσταται, ώστε να γίνεται ανεμπόδιστη η κατά Θεόν προκοπή, με το να υποδεικνύει ο μεν όλα όσα είναι ψυχωφελή και χρήσιμα, και με το να δέχονται οι δε με ευπείθεια τις αγαθές συμβουλές.

Κεφάλαιο βʹ. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Κάθε ψυχή ας υποτάσσεται στις ανώτερες εξουσίες. Διότι δεν υπάρχει εξουσία παρά μόνον από τον Θεό· και οι υπάρχουσες εξουσίες είναι ταγμένες από τον Θεό. Ώστε αυτός που αντιτάσσεται στην εξουσία, αντιστέκεται στη διαταγή του Θεού· και όσοι αντιστέκονται θα λάβουν καταδίκη για τον εαυτό τους. Διότι οι άρχοντες δεν αποτελούν φόβο για τα καλά έργα, αλλά για τα κακά, και τα εξής. ΠΡΑΞΕΙΣ. Πρέπει να πειθαρχούμε στον Θεό μάλλον παρά στους ανθρώπους. ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ.

Επειδή δε τα ήθη των ανθρώπων είναι ποικίλα και δεν σκέπτονται όλοι με τον ίδιο τρόπο περί των ωφελίμων, ώστε να μην υπάρξει κάποια ακαταστασία εάν ο καθένας πολιτεύεται κατά το δικό του θέλημα, αρμόζει να τοποθετηθεί ως προϊστάμενος για να καθοδηγεί τους άλλους εκείνος που ξεχωρίζει από όλους, έχοντας δώσει μαρτυρία για τη σύνεση, την ευστάθεια και την ακρίβεια του βίου του, προκειμένου το αγαθό που υπάρχει σε αυτόν να γίνει κτήμα κοινό όλων όσων τον μιμούνται. Διότι, όπως ακριβώς, εάν περισσότεροι ζωγράφοι ζωγράφιζαν τα χαρακτηριστικά ενός προσώπου, όλες οι εικόνες θα ήταν όμοιες μεταξύ τους, επειδή θα ομοίαζαν προς το ένα πρότυπο· έτσι και τα πολλά ήθη, εάν αποβλέπουν στη μίμηση του ενός, σε όλους ομοίως θα επιλάμψει ο αγαθός χαρακτήρας του βίου. Εφόσον, λοιπόν, επιλεγεί ένας, θα αδρανήσουν όλα τα ατομικά θελήματα· και σύμφωνα με αυτόν που προΐσταται θα διαμορφωθούν όλοι οι υπόλοιποι, πειθόμενοι στο αποστολικό παράγγελμα που προστάζει κάθε ψυχή να υποτάσσεται στις ανώτερες εξουσίες· και ότι όσοι αντιστέκονται, θα λάβουν καταδίκη για τον εαυτό τους. Η δε αληθής και τελεία υπακοή των υποτακτικών προς τον καθηγούμενο σε τούτο αποδεικνύεται, στο να μην απέχουν μόνο από τα άτοπα σύμφωνα με τη συμβουλή του προεστώτος, αλλά να μην πράττουν ούτε και αυτά τα επαινετά χωρίς τη δική του έγκριση.

Διότι αυτός που αντιτάσσεται στην εξουσία, αντιστέκεται στη διαταγή του Θεού· και ο μισθός της υπακοής είναι μεγαλύτερος από το κατόρθωμα της εγκράτειας. Έτσι, πρέπει η αγάπη όλων προς αλλήλους να είναι κοινή και ίση, όπως ακριβώς φυσικά αισθάνεται ο άνθρωπος για το κάθε μέλος του σώματός του, επιθυμώντας εξίσου την υγεία για όλο το σώμα, διότι και ο πόνος του κάθε μέλους προκαλεί την ίδια δυσφορία στο σώμα. Αλλά όπως ακριβώς σε εμάς τους ίδιους ο πόνος του καθενός από τα άρρωστα μέλη επηρεάζει εξίσου όλο το σώμα, υπάρχουν όμως μέλη πιο πολύτιμα από τα άλλα (διότι δεν ενδιαφερόμαστε το ίδιο για το μάτι και για το δάχτυλο του ποδιού, έστω κι αν ο πόνος είναι ίσος)· έτσι και η μεν συμπαθής διάθεση και η αγαπητική σχέση οφείλει να προσφέρεται ίση από τον καθένα προς όλους όσοι ζουν στη συνοδεία· ενώ η τιμή, όπως είναι λογικό, θα αποδίδεται περισσότερο στους πιο χρήσιμους. Επειδή, λοιπόν, έχουν οπωσδήποτε το χρέος να αγαπούν ο ένας τον άλλον με το ίδιο μέτρο διαθέσεως, αποτελεί αδίκημα να δημιουργούνται μέσα στη συνοδεία ορισμένες ξεχωριστές φατρίες και κλειστές ομάδες. Διότι αυτός που αγαπά τον έναν περισσότερο από τους άλλους, καταδικάζει τον εαυτό του ότι δεν τρέφει την τέλεια αγάπη προς τους υπολοίπους. Παρομοίως, λοιπόν, είναι απορριπτέες από τη συνοδεία τόσο η απρεπής φιλονικία όσο και η μεροληπτική διάθεση. Διότι από τη μεν φιλονικία γεννιέται έχθρα· από τη δε ιδιαίτερη φιλία και συναναστροφή γεννιούνται υποψίες και φθόνοι.

Πάψε λοιπόν, ταλαίπωρε, πάψε αυτή τη σκληρή βλασφημία. Πάψε να υβρίζεις τους Αγίους και να αρνείσαι τον Θεό, και να λες αυτά που δεν πρέπει. Διότι αυτός που αντιτάσσεται στην εξουσία, αντιστέκεται στη διαταγή του Θεού, όπως λέει ο Απόστολος. Άρα αυτός που αντιτάσσεται στον Θεό τι θα υποστεί; Αυτός που δεν δέχεται την προσταγή του επίγειου βασιλιά δεν διατηρείται στη ζωή, ποιες κολάσεις θα δεχθούν εκείνον που απειθεί στην προσταγή του επουράνιου βασιλιά, δηλαδή στο άχραντο Ευαγγέλιό του; Πώς αντέχει ο ανεξίκακος Θεός και μακροθυμεί! Πώς ανέχεται και δεν φράζει αμέσως τα στόματα τέτοιων άθεων! Πώς η γη δεν ανοίγει το στόμα της και δεν καταπίνει τέτοιους ανθρώπους ζωντανούς! Ο Κύριος λέει: ανασταίνονται οι νεκροί, και εσύ λες, ανάσταση νεκρών δεν υπάρχει. Με τον λόγο του Κυρίου παρήχθησαν από την ανυπαρξία στην ύπαρξη τα πάντα στους ουρανούς και τα πάντα πάνω στη γη, τα ορατά και τα αόρατα, είτε θρόνοι, είτε κυριότητες, είτε αρχάγγελοι, είτε αρχές, είτε εξουσίες, τα πάντα κτίστηκαν δι' αυτού και εις αυτόν· και συγκρατεί τα πάντα με τον λόγο της δύναμής του, όπως έχει γραφτεί: οι ουρανοί στερεώθηκαν με τον λόγο του και η γη στηρίχθηκε πάνω στα ύδατα. Τα επουράνια και τα επίγεια και τα καταχθόνια και όλες οι άβυσσοι πείθονται στον λόγο του και υπακούουν με τρόμο, και εσύ απιστείς; Αλίμονο σε αυτόν που έρχεται σε κρίση με τον Πλάστη του!

Διότι εκείνος που θέλει να τους δοκιμάσει, όπως λέγουν οι φυσιολόγοι, εάν λάβει από κάποιο μύρο (εννοώ οποβάλσαμο ή νάρδο) και το πλησιάσει στους κανθάρους, τους προκαλεί τον θάνατο· διότι αμέσως πεθαίνουν, μη μπορώντας να αντέξουν την ευωδία. Έτσι και αυτοί, επιθυμώντας τη λαγνεία, την πορνεία και την κακία, εναποθέτουν την ελπίδα τους στα πονηρά, όταν όμως πλησιάσουν στο άγιο λουτρό και στην ευωδία πεθαίνουν, βλασφημώντας τον Θεό και αθετώντας την κυριότητά του. 4. Με μία ή δύο μαρτυρίες όμως θα τους ανατρέψουμε. Διότι, ακόμη και αν ονομάζονται αρχές και εξουσίες, αυτές δεν έγιναν ανεξάρτητα από τον Θεό, μάλιστα δε αυτές που βρίσκονται στους ουρανούς. Διότι η Γραφή γνωρίζει να ομιλεί για αγγέλους και αρχαγγέλους, οι οποίοι δεν έχουν ταχθεί για να εναντιώνονται, αλλά είναι «λειτουργικά πνεύματα που αποστέλλονται προς διακονία για χάρη εκείνων που πρόκειται να κληρονομήσουν τη σωτηρία». Επειδή και πάνω στη γη, σε κάθε βασίλειο, υπάρχουν πολλές αρχές, αλλά βρίσκονται υπό έναν βασιλιά. «Διότι οι υπάρχουσες εξουσίες έχουν ταχθεί από τον Θεό», όπως λέγει ο απόστολος· «ώστε, λοιπόν, εκείνος που αντιστέκεται στην εξουσία, αντιστέκεται στη διαταγή του Θεού. Διότι οι άρχοντες δεν στρέφονται κατά του αγαθού, αλλά είναι υπέρ του αγαθού, και δεν είναι κατά της αλήθειας, αλλά υπέρ της αλήθειας. Θέλεις, λέγει, να μη φοβάσαι την εξουσία; Πράττε το καλό, και θα λάβεις έπαινο από αυτήν».

Ας το πω με συντομία: ούτε εξαιτίας των συμφορών να καταπτώσουμε, ούτε λόγω του κορεσμού να γίνουμε αλαζόνες. ΣΤ΄. Ας υποτασσόμαστε και στον Θεό, και ο ένας στον άλλον, και στους επίγειους άρχοντες· στον Θεό για τα πάντα, ο ένας στον άλλον χάριν της φιλαδελφίας, και στους άρχοντες χάριν της ευταξίας· και μάλιστα τόσο περισσότερο, όσο πιο ήμεροι και αγαθοί είναι αυτοί. Είναι δεινό να εξαντλούμε την επιείκεια προκαλώντας τη συνεχή ανάγκη για συγγνώμη, ώστε να μην κληθούμε εμείς οι ίδιοι να λογοδοτήσουμε για τη δική τους σκληρότητα, διαλύοντας τη γαλήνη με τη θύελλα, επιφέροντας σκοτάδι στο φως, και αναμειγνύοντας αψιθιά στο μέλι. Είναι και αυτός ένας από τους δικούς μας νόμους, από τους επαινετούς και άριστα θεσπισμένους από το Πνεύμα, το οποίο, αφού στάθμισε το εφικτό σε συνδυασμό με το καλό, νομοθέτησε πως, όπως ακριβώς οι δούλοι πρέπει να υπακούουν στους κυρίους, οι γυναίκες στους άνδρες, η Εκκλησία στον Κύριο, και οι μαθητές στους ποιμένες και τους διδασκάλους, έτσι πρέπει να υποτασσόμαστε και σε κάθε ανώτερη εξουσία· όχι μόνο από τον φόβο της οργής, αλλά και για λόγους συνειδήσεως, ως οφειλέτες φόρου. Και να μην μισούμε τον νόμο διαπράττοντας το κακό, ούτε να περιμένουμε τη μάχαιρα της τιμωρίας, αλλά, σωφρονιζόμενοι μέσω του φόβου, να λαμβάνουμε τον έπαινο από την εξουσία.

Ώ! Πώς λοιπόν αλλού λες: «Εάν κάποιος δεν απαρνηθεί και γυναίκα και άνδρα, δεν μπορεί να με ακολουθήσει»; Διότι, εάν πρέπει να υποτάσσεται όπως στον Κύριο, πώς λέει να απομακρύνεται εξαιτίας του Κυρίου; Και βεβαιότατα πρέπει· αλλά το «όπως» δεν σημαίνει πάντοτε και παντού ισοτιμία. Ή εννοεί τούτο: «Έχοντας επίγνωση ότι δουλεύετε στον Κύριο»· πράγμα που και αλλού λέει, ότι έστω κι αν δεν γίνεται για τον άνδρα, να γίνεται πρωτίστως για τον Κύριο· ή, όταν υποχωρείς στον άνδρα, να θεωρείς ότι υπακούς υπηρετώντας τον Κύριο. Διότι, εάν αυτός που αντιτάσσεται σε αυτές τις εξωτερικές πολιτικές εξουσίες, έχει εναντιωθεί στη διαταγή του Θεού, πολύ περισσότερο εκείνη που δεν υποτάσσεται στον άνδρα της. Έτσι θέλησε εξ αρχής, λέει, ο Θεός. Ας δεχθούμε λοιπόν ότι ο μεν άνδρας έχει τεθεί σε θέση κεφαλής, η δε γυναίκα σε θέση σώματος.

Διότι ούτε και εδώ τα δημιούργησε όλα ισότιμα, αλλά άλλα τα κατασκεύασε κατώτερα και άλλα ανώτερα, και άλλα από τα μέλη τα έκανε να εξουσιάζουν, ενώ άλλα να εξουσιάζονται. Και στα άλογα ζώα το ίδιο ακριβώς θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς, όπως στις μέλισσες, στους γερανούς, στις αγέλες των άγριων προβάτων. Ούτε όμως και η θάλασσα στερείται αυτής της ευταξίας, αλλά και εκεί πολλά από τα γένη των ιχθύων τάσσονται υπό την αρχηγία ενός και καθοδηγούνται, και έτσι πραγματοποιούν μακρινές αποδημίες. Διότι η αναρχία είναι παντού κακό και αιτία σύγχυσης. Αφού, λοιπόν, εξήγησε από πού προέρχονται οι εξουσίες, πρόσθεσε: Ώστε εκείνος που αντιτάσσεται στην εξουσία, έχει αντισταθεί στη διαταγή του Θεού.

Β΄. Μην αισχύνεσαι, λοιπόν, λέγει, για μία τέτοια υποταγή. Διότι ο Θεός το νομοθέτησε αυτό, και είναι σφοδρός τιμωρός εκείνων που τα περιφρονούν. Διότι δεν θα σου επιβάλει μία τυχαία ποινή εάν παρακούσεις, αλλά πάρα πολύ μεγάλη, και τίποτε δεν θα σε απαλλάξει εάν εναντιωθείς, αλλά και από τους ανθρώπους θα υποστείς βαρύτατη τιμωρία, και κανείς δεν θα σε υπερασπισθεί, και τον Θεό θα παροξύνεις σε μεγαλύτερο βαθμό. Υπαινισσόμενος όλα αυτά έλεγε: «Εκείνοι δε που αντιτάσσονται, θα λάβουν καταδίκη για τον εαυτό τους».

Διότι, εάν αυτούς τους άρχοντες που διορίζονται από τον βασιλιά, έστω κι αν είναι πονηροί, έστω κι αν είναι κλέφτες, έστω κι αν είναι ληστές, έστω κι αν είναι άδικοι, έστω κι αν είναι οτιδήποτε άλλο, τους φοβόμαστε και τους τρέμουμε, και δεν τους περιφρονούμε εξαιτίας της πονηρίας τους, αλλά δείχνουμε σεβασμό λόγω του αξιώματος εκείνου που τους διόρισε, πολύ περισσότερο πρέπει να το πράττουμε αυτό στην περίπτωση του Θεού. «Δεν τον έχει καθαιρέσει ακόμη», λέει, «από την εξουσία, ούτε τον έχει καταστήσει απλό ιδιώτη». Ας μην ανατρέπουμε, λοιπόν, την τάξη, ούτε ας πολεμούμε τον Θεό, κάνοντας πράξη εκείνο το αποστολικό ρητό: «Ότι καθένας που αντιτάσσεται στην εξουσία, έχει αντισταθεί στη διαταγή του Θεού· και εκείνοι που αντιστέκονται, θα λάβουν καταδίκη για τον εαυτό τους». Και δεν τον αποκαλούσε μόνο χριστό, αλλά και κύριό του. Και δεν αποτελεί γνώρισμα της τυχούσας φιλοσοφίας το να προσαγορεύει κανείς τον εχθρό με λέξεις που εκφράζουν τιμή και σεβασμό. Και πόσο σπουδαίο είναι αυτό, θα μπορούσε κανείς να το διαπιστώσει πάλι από τον τρόπο που συμπεριφέρονται άλλοι. Πολλοί, βέβαια, δεν ανέχονται να αποκαλούν τους εχθρούς τους ούτε καν με τα γυμνά και απλά τους ονόματα, αλλά χρησιμοποιώντας άλλους χαρακτηρισμούς που ενέχουν βαρύτατη κατηγορία, αποκαλώντας τους τον μιαρό, τον μανιακό, τον παράφρονα, τον ανισόρροπο, τον ολετήρα, και αραδιάζοντας πολλά άλλα παρόμοια, με αυτόν τον τρόπο προσαγορεύουν τους εχθρούς τους. Και για το ότι αυτό είναι αλήθεια, δεν θα σου φέρω το παράδειγμα από μακριά, αλλά από πολύ κοντά, από αυτόν τον ίδιο τον Σαούλ.

Σας παρακαλώ, λοιπόν, τέκνα, να υποταχθείτε στον ηγούμενο, όπως στον ίδιο τον Χριστό, και ο ένας στον άλλον, ώστε να μη βρεθεί κανείς από εσάς ως Ιούδας, αλλά ως οι απόστολοι που υποτάσσονταν στον Κύριο· διότι όσοι αντιστέκονται, θα επισύρουν καταδίκη στους εαυτούς τους. Και δεν τα λέω αυτά για να κατακρίνω, αλλά σας παρακαλώ νουθετώντας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ΄. «Κάθε ψυχή ας υποτάσσεται στις ανώτερες εξουσίες». Κάνει εκτενή λόγο για την υποταγή στους άρχοντες, αποδεικνύοντας ότι ο Χριστός δεν εισήγαγε τους νόμους Του για να ανατρέψει την κοινή πολιτεία —πράγμα για το οποίο τον κατηγορούσαν ορισμένοι— αλλά για να τη διορθώσει προς το καλύτερο. «Διότι δεν υπάρχει εξουσία παρά μόνο από τον Θεό· και οι υπάρχουσες εξουσίες έχουν ταχθεί από τον Θεό». Η πρώτη δικαίωση και το σκεπτικό μιας τέτοιας νομοθεσίας είναι το ότι αυτά έχουν διαταχθεί από τον Θεό. Δεν εννοεί όμως αυτό, ότι δηλαδή κάθε άρχοντας εγκαθίσταται από τον Θεό, ούτε ο λόγος του αφορά τους επιμέρους άρχοντες, αλλά αυτό τούτο το πράγμα, τον ίδιο τον θεσμό. Διότι το να υπάρχουν εξουσίες, και άλλοι να άρχουν, ενώ άλλοι να άρχονται, και να μη φέρονται όλα απλώς και ανεξέλεγκτα, σαν να παρασύρονται τα πλήθη από εδώ και από εκεί όπως τα κύματα, είναι έργο της σοφίας του Θεού. Γι' αυτό δεν είπε: «διότι δεν υπάρχει άρχοντας παρά μόνο από τον Θεό», αλλά ομιλεί για τον ίδιο τον θεσμό λέγοντας: «Δεν υπάρχει εξουσία, παρά μόνο από τον Θεό». Διότι, όπως ακριβώς όταν μιλάει για τον άνδρα και τη γυναίκα, λέγοντας ότι «από τον Κύριο ταιριάζεται η γυναίκα με τον άνδρα», εννοεί αυτό, ότι ο Θεός δημιούργησε τον γάμο· έτσι και εδώ ο λόγος πρέπει να εκληφθεί ότι αναφέρεται στη γενική αρχή. «Ώστε εκείνος που αντιτάσσεται στην εξουσία, αντιστέκεται στη διαταγή του Θεού· και εκείνοι που αντιστέκονται, θα λάβουν επάνω τους καταδίκη. Διότι οι άρχοντες δεν αποτελούν φόβο για το αγαθό έργο, αλλά για το κακό».

«Διότι δεν υπάρχει εξουσία παρά μόνο από τον Θεό. Και οι υπάρχουσες εξουσίες έχουν ταχθεί από τον Θεό· ώστε εκείνος που αντιτάσσεται, αντιστέκεται στη διαταγή του Θεού· και όσοι αντιστέκονται, θα λάβουν καταδίκη για τον εαυτό τους.» «Να υπακούτε στους ηγέτες σας και να υποτάσσεστε.

ή τι περισσότερο υπάρχει στον Χριστό από ό,τι σε αυτούς, εξαιτίας του οποίου μόνος αυτός θα δικαιούνταν να ονομάζεται Χριστός; Γνωρίζω βέβαια ότι και τότε προκατέβαλα ένα μέρος του χρέους μέσω της άμεσης απάντησής μου, τώρα όμως έρχομαι να σου εξοφλήσω ολόκληρο το κεφάλαιο του δανείου —με τη χάρη του Θεού ομιλώ— μαζί με τους οφειλόμενους τόκους, ως ευγνώμων οφειλέτης. Εσύ λοιπόν, αποδεχόμενος την ευγνωμοσύνη μου, μην με μεμφθείς για την καθυστέρηση· διότι δεν παρέτεινα τον χρόνο από ολιγωρία, παραμελώντας το πρέπον, ούτε έθεσα κάτι άλλο από τα αναγκαία για εμένα πάνω από την εξυπηρέτησή σου. Ας μην γίνω ποτέ τόσο άφρων, ώστε να περιφρονήσω ένα τόσο μεγάλο ύψος εξουσίας, μάλιστα εφόσον είχε προηγηθεί βασιλικό πρόσταγμα που μου ανέθετε την επίλυση του ζητήματος που εσύ έθεσες, και να αθετήσω τους θεοθέσπιστους νόμους, οι οποίοι διατάσσουν να υποτασσόμαστε σε όλες τις ανώτερες εξουσίες και να αποδίδουμε σε όλους τις οφειλές όπως καθήκει. Αλλά, επειδή το να είμαι έτοιμος για απολογία προς καθέναν που ζητά λόγο για την ελπίδα που υπάρχει μέσα μας εκπληρώθηκε από εμένα αμέσως τότε, στο μέτρο του δυνατού, αν και πάντοτε τρέμω και στη γλώσσα και στη διάνοια στους λόγους περί τέτοιων θεμάτων, ωστόσο, υπήρξε ανάγκη για μια τελειότερη διάρθρωση και αποσαφήνιση αυτών που ελέχθησαν τότε.

Ρωμ. 13,1-4 Αποκομίζεις κέρδος και από αυτό, λέει, υποτασσόμενος, όχι μόνο επειδή εκπληρώνεις την εντολή, αλλά επειδή τιμάς και τον Θεό, τιμώντας την εξουσία που έχει ταχθεί από Αυτόν και εκείνον που τη διαχειρίζεται. Μακάριος λοιπόν είναι εκείνος που με αυτόν τον τρόπο και για αυτούς τους λόγους τιμά την εξουσία και υποτάσσεται, όπως ακριβώς είναι άθλιος εκείνος που για αυτούς τους λόγους δεν υποτάσσεται. Διότι αποκομίζει διπλή καταδίκη: πρώτον από τον Θεό, επειδή περιφρονεί την αρχή που έχει ταχθεί και οριστεί από Αυτόν, και δεύτερον από τους άρχοντες που έχουν υποστεί την ατίμωση. Δες όμως και το όφελος των αρχόντων: εμποδίζουν τους φαύλους και προτρέπουν τους ενάρετους στην αρετή, μέσω της τιμής και του επαίνου που τους αποδίδουν. Πρέπει λοιπόν να τους αποδεχόμαστε και για αυτό, αλλά και επειδή είναι διάκονοι του Θεού, υπηρετώντας το δικό Του θέλημα. Και τρίτον, επειδή αφήνοντας τις προσωπικές τους υποθέσεις, φροντίζουν για τα κοινά, αφιερώνοντας τον εαυτό τους στην ωφέλεια των πλησίον και προτιμώντας τον κόπο για χάρη τους αντί της δικής τους ανέσεως. Ποιος, απέναντι σε αυτούς, ακόμη και αν δεν επικρεμόταν κανένας φόβος, με βάση την ίδια την κρίση της συνειδήσεώς του δεν θα τους θαύμαζε και δεν θα τους θεωρούσε ως πατέρες και προστάτες; Μακάριοι είναι τέτοιοι άρχοντες.