Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 13:5

Ας το πω με συντομία: ούτε εξαιτίας των συμφορών να καταπτώσουμε, ούτε λόγω του κορεσμού να γίνουμε αλαζόνες. ΣΤ΄. Ας υποτασσόμαστε και στον Θεό, και ο ένας στον άλλον, και στους επίγειους άρχοντες· στον Θεό για τα πάντα, ο ένας στον άλλον χάριν της φιλαδελφίας, και στους άρχοντες χάριν της ευταξίας· και μάλιστα τόσο περισσότερο, όσο πιο ήμεροι και αγαθοί είναι αυτοί. Είναι δεινό να εξαντλούμε την επιείκεια προκαλώντας τη συνεχή ανάγκη για συγγνώμη, ώστε να μην κληθούμε εμείς οι ίδιοι να λογοδοτήσουμε για τη δική τους σκληρότητα, διαλύοντας τη γαλήνη με τη θύελλα, επιφέροντας σκοτάδι στο φως, και αναμειγνύοντας αψιθιά στο μέλι. Είναι και αυτός ένας από τους δικούς μας νόμους, από τους επαινετούς και άριστα θεσπισμένους από το Πνεύμα, το οποίο, αφού στάθμισε το εφικτό σε συνδυασμό με το καλό, νομοθέτησε πως, όπως ακριβώς οι δούλοι πρέπει να υπακούουν στους κυρίους, οι γυναίκες στους άνδρες, η Εκκλησία στον Κύριο, και οι μαθητές στους ποιμένες και τους διδασκάλους, έτσι πρέπει να υποτασσόμαστε και σε κάθε ανώτερη εξουσία· όχι μόνο από τον φόβο της οργής, αλλά και για λόγους συνειδήσεως, ως οφειλέτες φόρου. Και να μην μισούμε τον νόμο διαπράττοντας το κακό, ούτε να περιμένουμε τη μάχαιρα της τιμωρίας, αλλά, σωφρονιζόμενοι μέσω του φόβου, να λαμβάνουμε τον έπαινο από την εξουσία.

Επομένως, δεν προκαλεί τον φόβο ο άρχοντας, αλλά η δική μας πονηρία. Διότι δεν φέρει άσκοπα τη μάχαιρα. Είδες πώς τον παρουσίασε, οπλίζοντάς τον σαν έναν στρατιώτη, καθιστώντας τον φοβερό σε εκείνους που αμαρτάνουν; Διότι είναι διάκονος του Θεού που επιφέρει την οργή, ως εκδικητής εναντίον εκείνου που πράττει το κακό. Για να μην τρομάξεις λοιπόν ακούγοντας πάλι για τιμωρία, κόλαση και μάχαιρα, λέει και πάλι ότι εκπληρώνει τον νόμο του Θεού. Διότι τι σημασία έχει, ακόμη και αν ο ίδιος το αγνοεί; Ο Θεός έτσι το καθόρισε. Αν λοιπόν και όταν επιβάλλει ποινές και όταν τιμωρεί είναι διάκονος του Θεού, υπερασπιζόμενος την αρετή και αποδιώχνοντας την κακία, πράγμα το οποίο θέλει ο Θεός, για ποιον λόγο φιλονικείς μαζί του, εφόσον εισάγει τόσα αγαθά και προετοιμάζει τον δρόμο για τα δικά σου ζητήματα; Διότι πολλοί, οι οποίοι αρχικά άσκησαν την αρετή εξαιτίας των αρχόντων, αργότερα την οικειώθηκαν και εξαιτίας του φόβου του Θεού. Επειδή στους πιο ακαλλιέργητους ανθρώπους δεν επιδρούν τόσο έντονα τα μελλοντικά, όσο τα παρόντα. Αυτός, λοιπόν, που προετοιμάζει εκ των προτέρων την ψυχή των πολλών με τον φόβο και με τις τιμές, ώστε να γίνει πιο δεκτική στον λόγο της διδασκαλίας, δικαιολογημένα ονομάζεται διάκονος του Θεού. Γι' αυτό είναι ανάγκη να υποτάσσεστε, όχι μόνο εξαιτίας της οργής, αλλά και εξαιτίας της συνειδήσεως. Τι σημαίνει, «Όχι μόνο εξαιτίας της οργής»;

Διότι, αφού πρώτα τον συνέτισε με τα υψηλότερα και τα μελλοντικά, του προκαλεί φόβο και με τα του παρόντος βίου. Αυτό ακριβώς πράττει και ο Παύλος, παρακινώντας τον ακροατή τόσο με τα μελλοντικά όσο και με τα παρόντα. Όπως, για παράδειγμα, όταν, προκειμένου να τον απομακρύνει από την κακία, παρουσιάζει σε αυτόν που πράττει το πονηρό τον άρχοντα εξοπλισμένο, λέγοντας τα εξής: «Εάν όμως πράττεις το κακό, να φοβάσαι· διότι δεν φορεί άσκοπα τη μάχαιρα· επειδή είναι διάκονος του Θεού». Και πάλι, όταν παραγγέλλει την υποταγή σε αυτόν, δεν προβάλλει μόνο τον φόβο του Θεού, αλλά και τη δική του απειλή και μέριμνα: «Διότι είναι ανάγκη να υποτάσσεστε, όχι μόνο εξαιτίας της οργής, αλλά και εξαιτίας της συνειδήσεως».

«Θέλεις να μη φοβάσαι την εξουσία; Πράττε το αγαθό, και θα λάβεις έπαινο από αυτήν. Διότι είναι διάκονος του Θεού για το καλό σου. Εάν όμως πράττεις το κακό, να φοβάσαι· διότι δεν φέρει άσκοπα τη μάχαιρα. Διότι είναι διάκονος του Θεού, εκδικητής για να επιφέρει την οργή σε εκείνον που πράττει το κακό. Γι' αυτό είναι ανάγκη να υποτάσσεσθε». Για να μην πουν οι πιστοί ότι, «μας εξευτελίζεις και μας κάνεις αξιοκαταφρόνητους, υποτάσσοντας σε άρχοντες εμάς που πρόκειται να απολαύσουμε τη βασιλεία των ουρανών», αποδεικνύει ότι δεν τους υποτάσσει στους άρχοντες, αλλά και πάλι στον Θεό. Είναι δε παρόμοιο σαν να έλεγε: ότι εκείνος που δεν υπακούει σε εκείνον, πολεμά τον Θεό, ο οποίος τον νομοθέτησε. Και αυτό ακριβώς επιδιώκει παντού να αποδείξει, ότι δηλαδή δεν τους προσφέρουμε την υπακοή ως χάρη, αλλά την οφείλουμε.

Διότι έτσι, και τους άπιστους άρχοντες θα προσέλκυε περισσότερο προς την ευσέβεια, και τους πιστούς προς την υπακοή. «Όχι μόνο εξαιτίας της οργής, αλλά και εξαιτίας της συνειδήσεως». Διότι, λέγει, όχι μόνο αντιστέκεσαι στον Θεό μη υποτασσόμενος, και προξενείς κακά στον εαυτό σου, αλλά αυτοί γίνονται και μέγιστοι ευεργέτες σου, καθώς είναι πρόξενοι της ειρήνης και της πολιτικής οργάνωσης. «Διότι γι' αυτόν τον λόγο πληρώνετε και φόρους». Παραλείποντας να αναφέρει αναλυτικά τις ευεργεσίες που προέρχονται από τους άρχοντες προς τις πόλεις, όπως την ευταξία, την ειρήνη και τις άλλες υπηρεσίες, μέσα από αυτό το ένα τις υποδηλώνει όλες. Ποιο είναι αυτό; Το ότι ευεργετούμαστε από αυτούς, λέγει· εσύ ο ίδιος το επιβεβαιώνεις καταβάλλοντάς τους μισθό. «Διότι είναι λειτουργοί του Θεού, οι οποίοι είναι αφοσιωμένοι σε αυτό ακριβώς το έργο». Με αυτόν τον τρόπο δείχνει τον μόχθο τους και την ταλαιπωρία τους γύρω από αυτές τις μέριμνες. Διότι αυτός είναι ο βίος τους, αυτή είναι η επιδίωξή τους, το πώς εσύ θα απολαύσεις την ειρήνη. «Αποδώστε σε όλους τις οφειλές, σε όποιον οφείλετε τον φόρο, τον φόρο, σε όποιον τον δασμό, τον δασμό, σε όποιον τον φόβο, τον φόβο, σε όποιον την τιμή, την τιμή». Παραμένει ακόμη στα ίδια, προστάζοντας να τους αποδίδουν όχι μόνο χρήματα, αλλά και τιμή και φόβο.

ή τι περισσότερο υπάρχει στον Χριστό από ό,τι σε αυτούς, εξαιτίας του οποίου μόνος αυτός θα δικαιούνταν να ονομάζεται Χριστός; Γνωρίζω βέβαια ότι και τότε προκατέβαλα ένα μέρος του χρέους μέσω της άμεσης απάντησής μου, τώρα όμως έρχομαι να σου εξοφλήσω ολόκληρο το κεφάλαιο του δανείου —με τη χάρη του Θεού ομιλώ— μαζί με τους οφειλόμενους τόκους, ως ευγνώμων οφειλέτης. Εσύ λοιπόν, αποδεχόμενος την ευγνωμοσύνη μου, μην με μεμφθείς για την καθυστέρηση· διότι δεν παρέτεινα τον χρόνο από ολιγωρία, παραμελώντας το πρέπον, ούτε έθεσα κάτι άλλο από τα αναγκαία για εμένα πάνω από την εξυπηρέτησή σου. Ας μην γίνω ποτέ τόσο άφρων, ώστε να περιφρονήσω ένα τόσο μεγάλο ύψος εξουσίας, μάλιστα εφόσον είχε προηγηθεί βασιλικό πρόσταγμα που μου ανέθετε την επίλυση του ζητήματος που εσύ έθεσες, και να αθετήσω τους θεοθέσπιστους νόμους, οι οποίοι διατάσσουν να υποτασσόμαστε σε όλες τις ανώτερες εξουσίες και να αποδίδουμε σε όλους τις οφειλές όπως καθήκει. Αλλά, επειδή το να είμαι έτοιμος για απολογία προς καθέναν που ζητά λόγο για την ελπίδα που υπάρχει μέσα μας εκπληρώθηκε από εμένα αμέσως τότε, στο μέτρο του δυνατού, αν και πάντοτε τρέμω και στη γλώσσα και στη διάνοια στους λόγους περί τέτοιων θεμάτων, ωστόσο, υπήρξε ανάγκη για μια τελειότερη διάρθρωση και αποσαφήνιση αυτών που ελέχθησαν τότε.

Ρωμ. 13,5 «Γι' αυτό», λέει, «είναι ανάγκη να υποτάσσεστε, όχι μόνο εξαιτίας της οργής, αλλά και εξαιτίας της συνείδησης». Διότι, αν είναι διάκονος του Θεού, αν πρόκειται να λάβεις επαίνους από αυτήν, δεν πρέπει να υποτάσσεσαι σε αυτήν μόνο εξαιτίας της οργής της που στρέφεται εναντίον όσων αμαρτάνουν, αλλά πολύ περισσότερο αρμόζει να την αξιώνεις τιμής, ως διάκονο του Θεού και επειδή επαινεί και παρακινεί προς την αρετή. Διότι, ακόμα και αν δεν υπάρχει κανένας φόβος, η ίδια η συνείδηση προτρέπει προς την υπακοή και την υποταγή σε αυτήν. «Αλλά και εξαιτίας της συνείδησης». Διότι εξαιτίας μεν της οργής υποτάσσονται οι φαύλοι, έστω και χωρίς να το θέλουν, ενώ εξαιτίας της συνείδησης οφείλουν οι ενάρετοι να υποτάσσονται εκούσια και με προθυμία.