Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 14:12

Και λίγο παρακάτω: Άρα, λοιπόν, ο καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό. Ας μην κρίνουμε, λοιπόν, πλέον ο ένας τον άλλον. ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ: Ας μη σας κρίνει, λοιπόν, κανείς για βρώση ή για πόση, ή σχετικά με κάποια εορτή, ή νεομηνία, ή σάββατα, τα οποία αποτελούν σκιά των μελλοντικών.

Ούτε εάν βλέπουμε κάποιον να γελά ή να ομιλεί, διότι δεν γνωρίζουμε πώς διάκειται στο κελί του, ή τι είδους αγώνα έχει προς τον Θεό. Γι' αυτό οφείλει ο καθένας μας να προσέχει τον εαυτό του, διότι ο καθένας μας θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό.

Γιατί αμελείς, αμαρτωλέ; Γιατί απελπίζεσαι, τη στιγμή που στον ουρανό γίνεται χαρά όταν εσύ μετανοείς; Τι φοβάσαι; Οι άγγελοι χαίρονται, και εσύ αμελείς; Ο Αρχάγγελος είναι κήρυκας της μετάνοιας, και εσύ φοβάσαι; Η άχραντη και αδιαίρετη προσκυνητή Τριάδα σε προσκαλεί, και εσύ στενάζεις; Ας μη μας γλυκάνει η μέριμνα του κόσμου, για να μη μας πικράνει το αιώνιο πυρ και το ακοίμητο σκουλήκι. Ας κλάψουμε λοιπόν λίγο εδώ, για να μην κλαίμε εκεί βασανιζόμενοι αιώνια. Προσέξτε, κανείς να μην αμελήσει· διότι αιφνίδια, σαν φοβερή αστραπή, έρχεται η παρουσία του Χριστού. Δεν φοβάστε ότι ο καθένας θα λάβει ανάλογα με τα έργα του εκείνη την ώρα; Ο καθένας θα σηκώσει το δικό του φορτίο; Ο καθένας θα θερίσει ό,τι έσπειρε; Όλοι θα παρασταθούμε γυμνοί στο βήμα του Χριστού, και ο καθένας μας θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Κριτή. Εκείνη την ώρα κανείς δεν μπορεί να βοηθήσει κανέναν· ούτε αδελφός αδελφό· ούτε γονείς παιδιά· ούτε παιδιά γονείς· ούτε φίλοι φίλους· ούτε άνδρας τη σύζυγο· αλλά ο καθένας θα παρίσταται με φόβο και τρόμο, προσδοκώντας να ακούσει την απόφαση του Θεού.

Τι θα σκεφτείς; Ποιος θα απολογηθεί για σένα; Δεν γνωρίζεις ότι ο καθένας θα δώσει λόγο στον Θεό για τον εαυτό του; Δεν γνωρίζεις ότι ο καθένας θα θερίσει αυτό που έσπειρε, και ο καθένας θα σηκώσει το δικό του φορτίο; Όσο έχεις καιρό, σκόρπισε το φορτίο των αμαρτιών σου. Διότι σε προσκαλεί ο φιλάνθρωπος Θεός, λέγοντας: Ελάτε σε μένα όλοι οι φορτωμένοι. Όλους τους προτρέπει. Κανείς ας μην απελπίζεται· κανείς ας μην τολμήσει να πει ότι δεν αμάρτησε. Αυτός που λέει ότι δεν αμάρτησε, είναι τυφλός, κοντόφθαλμος και ο πιο άθλιος από όλους τους ανθρώπους. Διότι λέει ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής: Εάν πούμε ότι δεν έχουμε αμαρτία, λέμε ψέματα και δεν πράττουμε την αλήθεια, και εξαπατούμε τους εαυτούς μας, και κάνουμε τον Θεό ψεύστη· διότι κανένας δεν είναι καθαρός από ρύπο.

Για τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, και στο χωρίο: «Όλοι θα παραστούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού, και ο καθένας θα δώσει λόγο στον Θεό για τον εαυτό του.» αʹ. Νόμιζα πως σας είχα πει κάποια μεγάλα και υπερφυή πράγματα την προηγούμενη ημέρα· διότι πράγματι ήταν από τη φύση τους μεγάλα και ξεπερνούσαν κάθε λόγο. Όμως, αυτά που λέχθηκαν σήμερα υπερέχουν τόσο πολύ έναντι εκείνων, όσο υπερείχαν εκείνα σε σχέση με τα δικά μας. Αν και δεν πίστευα ότι θα μπορούσε κάτι να τα ξεπεράσει· ωστόσο, όταν επακολούθησαν τα σημερινά αναγνώσματα, φάνηκαν πολύ πιο λαμπρά από εκείνα.

Ποια είναι, λοιπόν, αυτά που αναγνώσθηκαν σήμερα; Ότι όλοι θα παραστούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού· διότι είναι γραμμένο: «Ζω εγώ, λέει ο Κύριος, και σε εμένα θα καμφθεί κάθε γόνυ, και κάθε γλώσσα θα εξομολογηθεί στον Θεό». Επομένως, ο καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό. Πρόσεξε, δεν είπε απλώς «θα προσκυνήσει ο καθένας», αλλά και «θα εξομολογηθεί ο καθένας», δηλαδή, θα λογοδοτήσει για τα πεπραγμένα του. Να βρίσκεσαι λοιπόν, άνθρωπε, πάντοτε σε εγρήγορση, βλέποντας τον κοινό Δεσπότη να κάθεται πάνω στο βήμα, και μην κατασχίζεις και μη διαιρείς την Εκκλησία, αποκόπτοντας τον εαυτό σου από τη χάρη· διότι ο Χριστός θα ζητήσει λόγο και από εσένα και από ολόκληρη την ανθρώπινη φύση. Και για να μη φανεί ότι τα λέει αυτά επίτηδες για να μας φοβίσει, σύμφωνα με την προκείμενη συνάφεια παραμένει πάλι στο ίδιο θέμα, λέγοντας: «Ας μην κρίνουμε, λοιπόν, πλέον ο ένας τον άλλον, αλλά αυτό μάλλον να κρίνετε, το να μη θέτει κανείς πρόσκομμα ή σκάνδαλο στον αδελφό του».

Αλλά ας επανέλθουμε στο προκείμενο θέμα. Διότι όλοι, λέει, θα παραστούμε στο βήμα του Χριστού και θα δώσουμε λόγο στον Θεό. Τι λοιπόν θα κάνουμε εμείς, που με τη θέλησή μας παραδίδουμε τους εαυτούς μας στις αμαρτίες; Ποια παρηγοριά θα έχουμε; Ποια ανακούφιση; Πώς θα εξευμενίσουμε τον φοβερό Κριτή; Με πόση ντροπή θα γεμίσουμε, όταν θα βλέπουμε μπροστά στα μάτια μας τις ασέβειές μας; Όμως, εάν θελήσουμε τώρα να εγερθούμε προς εκείνα που είναι αρεστά στον Θεό, θα μπορέσουμε και όλες τις αμαρτίες να απονίψουμε, και εκείνα τα φοβερά κριτήρια να αποφύγουμε. Αυτό δε θα συμβεί, εάν μνημονεύουμε συνεχώς την αναχώρηση του σώματός μας από αυτόν τον κόσμο. Διότι, λέει, να θυμάσαι τα έσχατά σου, και στον αιώνα δεν πρόκειται να αμαρτήσεις. Έπειτα, ας αναλογιζόμαστε το φοβερό βήμα του Χριστού, ενώπιον του οποίου όλα είναι γυμνά και εκτεθειμένα στα μάτια Του, όσα έγιναν με λόγο, με έργο και με σκέψη· έπειτα τον ποταμό του πυρός, τον άλυτο δεσμό, το αφεγγές σκοτάδι, τον βρυγμό των οδόντων, το ιοβόλο σκουλήκι, την ημέρα εκείνη, που θα είναι οδυνηρή για τους αμαρτωλούς, αλλά λαμπρή και γλυκιά για εκείνους που επιτέλεσαν έργα δικαιοσύνης.

Επειδή και ο Ιούδας ήταν απόστολος, ωστόσο αυτό δεν πρόκειται ποτέ να αποτελέσει δικαιολογία για τους ιερόσυλους και τους φιλάργυρους. Ούτε θα μπορέσει κάποιος, όταν κατηγορείται, να πει ότι: «Μα και ο απόστολος ήταν κλέφτης και ιερόσυλος και προδότης»· αντιθέτως, αυτό ακριβώς είναι που πρωτίστως θα μας τιμωρήσει και θα μας καταδικάσει, το ότι δεν συνετιστήκαμε ούτε καν από τα παθήματα των άλλων. Διότι γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο έχουν καταγραφεί αυτά, για να αποφύγουμε τη μίμησή τους. Επομένως, αφήνοντας τον τάδε και τον δείνα, ας προσέξουμε εμείς τον εαυτό μας· διότι καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό. Για να δώσουμε, λοιπόν, αυτόν τον λόγο με καλή απολογία, ας ρυθμίσουμε τον βίο μας και ας απλώσουμε πλουσιοπάροχα το χέρι σε όσους έχουν ανάγκη, γνωρίζοντας ότι αυτή είναι η μόνη μας απολογία, το να δείξουμε δηλαδή ότι έχουμε εφαρμόσει επιτυχώς τα προστάγματα του Θεού, και καμία άλλη. Και αν μπορέσουμε να την προσφέρουμε, θα διαφύγουμε από εκείνες τις αφόρητες οδύνες της γέεννας και θα αξιωθούμε των μελλοντικών αγαθών. Είθε όλοι μας να τα επιτύχουμε αυτά, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίο μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα ανήκει η δόξα, η δύναμη και η τιμή, τώρα και πάντοτε, και στους αιώνες των αιώνων.

Και φαίνεται μεν ότι τα τοποθετεί στην ίδια μοίρα, αλλά από τα λεγόμενά του αποδεικνύει ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ τους. Και πρώτον μεν, με την προσωνυμία του αδελφού καταλύει τη φιλονικία, έπειτα δε και με την υπενθύμιση εκείνης της φοβερής ημέρας. Διότι, αφού είπε: «Γιατί εξουθενώνεις τον αδελφό σου;», πρόσθεσε: «Επειδή όλοι θα παραστούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού». Και φαίνεται πάλι ότι επιτιμά τον πιο τέλειο λέγοντας αυτά, αλλά συγκλονίζει τη διάνοια εκείνου που ιουδαΐζει, όχι μόνο προκαλώντας του ντροπή από τη γενόμενη ευεργεσία, αλλά και προκαλώντας του φόβο από τη μέλλουσα κόλαση. «Διότι όλοι», λέει, «θα παραστούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού. Επειδή έχει γραφτεί: Ζω εγώ, λέει ο Κύριος, και ενώπιόν μου θα λυγίσει κάθε γόνατο, και κάθε γλώσσα θα εξομολογηθεί στον Θεό». Άρα, λοιπόν, καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό. Είδες πώς πάλι συγκλονίζει τη διάνοιά του, ενώ φαίνεται ότι επιπλήττει τον άλλον; Διότι κάτι τέτοιο υπονοεί, σαν να έλεγε: «Τι σε νοιάζει; Μήπως πρόκειται να τιμωρηθείς εσύ για λογαριασμό του;» Όμως δεν το είπε έτσι, αλλά το υπονόησε, διατυπώνοντάς το πιο πράα και λέγοντας: «Διότι όλοι θα παραστούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού».

Επομένως, λοιπόν, ο καθένας από εμάς θα αποδώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό. Και επικαλέστηκε τον προφήτη, ο οποίος μαρτυρεί την υποταγή όλων σε Αυτόν, και μάλιστα υποταγή απόλυτη, και των ανθρώπων της Παλαιάς Διαθήκης, και γενικώς των πάντων. Διότι δεν είπε απλώς: «Θα προσκυνήσει ο καθένας», αλλά και «Θα εξομολογηθεί», δηλαδή, θα δώσει λόγο για τα πεπραγμένα του.

Ω της κακής ρίζας όλων των κακών, της φιλαργυρίας! Μέσω του πλούτου θέλετε να σωθείτε; Αλλά ευκολότερο είναι να περάσει καμήλα από την τρύπα μιας βελόνας, παρά να εισέλθει πλούσιος στη βασιλεία του Θεού. Τρυφώντας, μεθώντας και ζώντας με έπαρση θέλετε να νικήσετε τις αιρέσεις; Αλλά αλίμονο σε εσάς, που ζείτε με τρυφή και έπαρση, και στολίζεστε με χρυσό και ποικίλα ενδύματα· πώς θα δείξετε στους άλλους την καλή πτωχεία του Χριστού, ο οποίος για χάρη μας έγινε πτωχός, και ο οποίος παρήγγειλε στους μαθητές του να μην έχουν χάλκινα νομίσματα στις ζώνες τους; Όντως πλανάστε, μη κατανοώντας τις Γραφές. Δεν ακούτε τον Κύριο που λέει, «Μακάριοι οι πτωχοί»· και πάλι, «Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους»· και, «Μη θησαυρίζετε πάνω στη γη»; Ο πλούτος σας αυξήθηκε και ο λόγος σας εξέλιπε· τα ενδύματά σας έχουν φαγωθεί από τον σκόρο· για όλα αυτά θα δώσετε λόγο στον αρχιποίμενα Χριστό. Διότι δεν αγνοείτε ότι καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό· εσείς όμως, αρχιερείς και ιερείς και διάκονοι, θα δώσετε λόγο και για τους εαυτούς σας και για τα πρόβατα, ο καθένας σύμφωνα με το έργο που του εμπιστεύθηκαν.

Πράγματι, αδελφοί, από παντού βρισκόμαστε σε στενότητα. ΙΑ΄. Αλλά οπωσδήποτε κάποιος θα απαντήσει, ότι: Ιδού, μας ήλεγξες αρκετά με τον λόγο σου, και μας παρουσίασες τα θλιβερά, και μας υπενθύμισες τις κολάσεις, και περιέγραψες τις τιμωρίες, και υπερβολικά μας κατεπτόησες και μας φόβισες. Και γνωρίζω αληθινά ότι έτσι είναι· και γνωρίζω ότι καθένας από εσάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό, και καθένας θα θερίσει αυτό που έσπειρε, και καθένας θα βαστάσει το δικό του φορτίο.

Πολλοί, προσπαθώντας να σώσουν ράθυμους και οκνηρούς, απωλέσθησαν μαζί τους, καθώς με το πέρασμα του χρόνου έσβησε η φωτιά τους. Αφού έλαβες τη φλόγα, τρέχε. Διότι δεν γνωρίζεις πότε αυτή θα σβήσει και θα σε καταλάβει στο σκοτάδι. Το να σώσουμε άλλους δεν απαιτείται από όλους μας. Διότι λέει ο θείος Απόστολος: Άρα λοιπόν, αδελφοί, ο καθένας από εμάς θα δώσει λόγο στον Θεό για τον εαυτό του. Και πάλι λέει: Εσύ που διδάσκεις τον άλλον, δεν διδάσκεις τον εαυτό σου;

Διότι και αυτός και εκείνος ευχαριστούν τον Θεό. «Διότι κανείς από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του και κανείς δεν πεθαίνει για τον εαυτό του. Επειδή, είτε ζούμε, για τον Κύριο ζούμε· είτε πεθαίνουμε, για τον Κύριο πεθαίνουμε· επομένως, είτε ζούμε είτε πεθαίνουμε, του Κυρίου είμαστε. Διότι για τον σκοπό αυτόν ο Χριστός πέθανε και αναστήθηκε, για να γίνει Κύριος και των νεκρών και των ζώντων. Εσύ, όμως, γιατί κρίνεις τον αδελφό σου; Ή εσύ γιατί εξουθενώνεις τον αδελφό σου; Διότι όλοι θα παρασταθούμε μπροστά στο βήμα του Θεού. Επειδή είναι γραμμένο: Ζω εγώ, λέγει ο Κύριος, και σε εμένα θα λυγίσει κάθε γόνατο, και κάθε γλώσσα θα δοξολογήσει τον Θεό. Άρα, λοιπόν, καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό· ας μην κρίνουμε, λοιπόν, πλέον ο ένας τον άλλον.» Σαφέστερα δήλωσε ότι αυτός που ζει σύμφωνα με τον νόμο δεν μπορεί να ζει για τον Χριστό. «Αλλά να κρίνετε μάλλον αυτό: να μην βάζετε πρόσκομμα ή σκάνδαλο στον αδελφό.» Αυτό μπορεί να αρμόζει και στους δύο, και στον τέλειο, που σκανδαλίζεται με την τήρηση των διατάξεων περί των τροφών, και στον ατελή, που προσκόπτει εξαιτίας της σφοδρής επίπληξης. «Γνωρίζω και είμαι πεπεισμένος εν Κυρίω Ιησού, ότι τίποτα δεν είναι ακάθαρτο από μόνο του, παρά μόνο για εκείνον που θεωρεί ότι κάτι είναι ακάθαρτο, για εκείνον είναι ακάθαρτο. Διότι, εάν ο αδελφός σου λυπείται εξαιτίας κάποιου φαγητού, δεν συμπεριφέρεσαι πλέον σύμφωνα με την αγάπη.» Αφού πρώτα επέπληξε αυτόν που κρίνει τον αδελφό του, τότε πλέον αποφαίνεται και επί του δογματικού ζητήματος. «Μην καταστρέφεις με την τροφή σου εκείνον για τον οποίο πέθανε ο Χριστός.»

Ρωμ. 14,6-13 «Εκείνος που φρονεί την ημέρα, για τον Κύριο τη φρονεί, και εκείνος που δεν φρονεί την ημέρα, για τον Κύριο δεν τη φρονεί». Αυτό είναι φανερό από όσα προείπαμε ότι δηλαδή αυτό εννοεί, ότι εκείνος που κρίνει και θεωρεί καλό να τρώει καθημερινά, για τον Κύριο το φρονεί, δηλαδή εν Κυρίῳ το θεωρεί αυτό, δηλαδή για χάρη του Κυρίου το πράττει· και εκείνος που δεν το κρίνει αυτό ούτε θεωρεί ότι είναι καλό να τρώει καθημερινά, για χάρη του Κυρίου κρίνει και θεωρεί ότι αυτό είναι καλό· διότι αυτά ειπώθηκαν από αυτόν ως αιτιολόγηση του «ο καθένας ας είναι απόλυτα πεπεισμένος στον δικό του νου». Πώς το λες αυτό, Παύλε; Καλώς το είπα, απαντά, επειδή και αυτός που νηστεύει παραπάνω από μία ημέρα και αυτός που τρώει καθημερινά, το πράττουν για να είναι αρεστοί στον Κύριο, και δεν πρέπει καθόλου να κατακρίνουν ο ένας τον άλλον για το ζήτημα αυτό. Έπειτα επαυξάνει την αιτιολογία και λέει: διότι και εκείνος που τρώει «ευχαριστεί» τον Θεό όταν τρώει, επειδή έδωσε στους ανθρώπους τα μέσα και τη συντήρηση της ζωής, και εκείνος που νηστεύει ευχαριστεί, επειδή έδωσε στους ανθρώπους καρτερία και υπομονή και τρόπους με τους οποίους μπορεί κάποιος να κατανικήσει τα πάθη της σάρκας. Ενώ όποιος νηστεύει ή τρώει με άλλον τρόπο είναι κατακριτέος, όπως ακριβώς συμβαίνει σε κάποιες από τις αιρέσεις.

Αυτά, λοιπόν, πρέπει να εκληφθούν ειδικά για αυτούς που νηστεύουν και για αυτούς που τρώνε, και όχι για κάποιους άλλους· διότι αυτός ο κανόνας δεν επεκτείνεται σε όλα, αλλά, όπως είπαμε, είναι ειδικός, και εφαρμόζεται μόνο σε αυτό και στα παρόμοια. Γι' αυτό δεν αρμόζει ούτε στο κεφάλαιο που αναφέρθηκε λίγο πριν, όπως για παράδειγμα σε εκείνον που κάνει διακρίσεις στα φαγητά· επειδή και εκείνος που δεν τρώει, δεν το κάνει προς δόξαν του Χριστού, αλλά επειδή είναι ασθενής και αστήρικτος στην πίστη. Αλλά εκείνον μεν δεν πρέπει να τον κατακρίνουμε εξαιτίας των καιρών, διότι ήταν η αρχή του κηρύγματος, ενώ σε εκείνον που τρώει καθημερινά και σε εκείνον που νηστεύει μέρα παρά μέρα, δεν πρέπει καθόλου ούτε ο ένας στον άλλον να επιρρίπτει μομφή, διότι και οι δύο κάνουν ό,τι κάνουν προς δόξαν Κυρίου. Και όσα ακολουθούν και περιστρέφονται γύρω από τέτοια έννοια, πρέπει να εκληφθούν μόνο για όσους νηστεύουν μέρα παρά μέρα και όσους τρώνε καθημερινά, όπως: «εσύ δε γιατί κρίνεις τον αδελφό σου;» και «άρα λοιπόν καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό». Έπειτα, παίρνοντας αφορμή από αυτό και υπενθυμίζοντας ότι έχουμε Κύριο, καθώς και το βήμα Του, ανάγει τον λόγο σε καθολική προτροπή. Τι, λέει, αναφέρω τούτο ή εκείνο; Έτσι πρέπει να διακείμεθα ο ένας προς τον άλλον, ώστε σε τίποτα, στο μέτρο που εξαρτάται από εμάς, να μην προκαλούμε ο ένας στον άλλον πρόσκομμα ή σκάνδαλο. Τη φράση «στον αδελφό» την είπε θέλοντας να προκαλέσει σεβασμό και μόνο από την προσφώνηση. Γιατί, λέει, τον σκανδαλίζεις; Αδελφός σου είναι, μέλος σου είναι, έναν Πατέρα έχετε, έναν Δημιουργό.

Αλλά ο Χριστός μάς εξαγόρασε από την κατάρα του νόμου, αφού έγινε κατάρα για χάρη μας. Και έλυσε αυτή την καταδίκη μέσω του προφήτη, λέγοντας ρητά ότι δεν θα λέγεται πλέον αυτή η παροιμία: «Οι πατέρες έφαγαν άγουρα σταφύλια, και τα δόντια των παιδιών μούδιασαν». Και στο εξής δεν θα δώσει λόγο άλλος για άλλον, αλλά ο καθένας θα δώσει λόγο στον Θεό για τον εαυτό του. Και η ψυχή που αμαρτάνει, αυτή θα πεθάνει, και κανένας άλλος δεν θα υποστεί την καταδίκη και την τιμωρία στη θέση της. [8] Άλλοι είναι αυτοί που είναι υποδουλωμένοι στην κατάρα του νόμου, δηλαδή αυτοί που δεν δέχθηκαν τον ελευθερωτή Χριστό, τον Υιό του Θεού. Εμείς όμως, που κερδίσαμε μέσω αυτού την υιοθεσία, δεν λάβαμε πνεύμα δουλείας για να φοβόμαστε, αλλά πνεύμα υιοθεσίας, μέσω του οποίου αναφωνούμε: Αββά, ο Πατέρας· και στο εξής είμαστε ελεύθεροι, με την ελευθερία που μας χάρισε ο Χριστός.