Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 14:22

Ερώτηση 93. Τι σημαίνει το: «Διότι εκείνο που ήταν αδύνατο μέσω του νόμου, στο οποίο ήταν ανίσχυρος εξαιτίας της σάρκας, ο Θεός», και τα εξής; Απόκριση. Ήταν ανίσχυρος, λέει, ο νόμος στο να δικαιώσει τον άνθρωπο. Διότι δεν μπορούσε ο άνθρωπος να υποφέρει την τυραννία και την πύρωση της σάρκας. Γι' αυτό ο Θεός έστειλε τον μονογενή Του Υιό, ώστε μέσω της σάρκας Του να κατακρίνει την αμαρτία. Όσο για το «με ομοίωμα σάρκας αμαρτίας», δεν είπε «με σάρκα αμαρτίας», αλλά «με ομοίωμα». Διότι η ανθρώπινη σάρκα του Χριστού ομοιώθηκε σε όλα με την ανθρώπινη σάρκα, εφόσον ήταν τέλειος άνθρωπος. Όμως η σάρκα Του δεν έγινε αμαρτωλή, όπως η δική μας σάρκα. «Διότι δεν έπραξε αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα Του.» Ερώτηση 94. Τι σημαίνει το: «Δώστε τόπο στην οργή»; Απόκριση. Σε εκείνον που σε λύπησε και σε έθλιψε, ή σε αδίκησε, εσύ δώσε συγχώρεση, και ανάθεσε στον Θεό τα της εκδίκησης, και Εκείνος θα οικονομήσει τα δέοντα. Το δε, «Μακάριος εκείνος που δεν κατακρίνει τον εαυτό του σε ό,τι επιδοκιμάζει», δηλώνει το εξής: όταν πράττεις κάτι κατ' οικονομίαν για τη σωτηρία του αδελφού σου, και όλοι σε μέμφονται, αλλά η δική σου συνείδηση δεν σε κατακρίνει, είσαι μακάριος.

Κεφάλαιο Βʹ ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ: Μακάριος είναι εκείνος που δεν κατακρίνει τον εαυτό του για εκείνο που επιδοκιμάζει. Εκείνος όμως που αμφιβάλλει, εάν φάει, κατακρίνεται, διότι δεν ενεργεί εκ πίστεως. Καθετί δε που δεν προέρχεται εκ πίστεως, είναι αμαρτία. ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ: Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό ως προς τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις, όπως: «Μην πιάσεις, μη γευθείς, μην αγγίξεις» (τα οποία όλα υπόκεινται σε φθορά με τη χρήση), σύμφωνα με τα εντάλματα και τις διδασκαλίες των ανθρώπων;

Εσύ έχεις πίστη; Κράτα την για τον εαυτό σου. Εδώ μου φαίνεται ότι υπαινίσσεται διακριτικά και την κενοδοξία στον τελειότερο. Αυτό δε που λέει είναι το εξής: Θέλεις να μου δείξεις ότι είσαι τέλειος και ολοκληρωμένος; Μην το δείχνεις σε εμένα, αλλά ας σου αρκεί η συνείδησή σου.

γʹ. Ως πίστη δε εδώ δεν εννοεί αυτήν που αφορά τα δόγματα, αλλά αυτήν που αφορά το προκείμενο ζήτημα. Διότι για εκείνη την πίστη λέει: «Με το στόμα ομολογείται για τη σωτηρία»· και, «Όποιος με αρνηθεί μπροστά στους ανθρώπους, θα τον αρνηθώ κι εγώ». Επειδή εκείνη μεν, αν δεν ομολογηθεί, φέρνει την καταστροφή, ενώ ετούτη, αν ομολογηθεί άκαιρα. Μακάριος είναι εκείνος που δεν κατακρίνει τον εαυτό του για εκείνο που επιδοκιμάζει. Πάλι επιπλήττει τον ασθενέστερο, και του δείχνει ότι του είναι αρκετός ο στέφανος της συνειδήσεως. Διότι, ακόμη κι αν δεν σε δει κανένας άνθρωπος, αρκείς εσύ στον εαυτό σου για να γίνεις μακάριος. Επειδή δηλαδή είπε, «ας την κρατά για τον εαυτό του», για να μη νομίσει κανείς ότι το δικαστήριο τούτο είναι μικρό, του λέει ότι τούτο είναι για σένα καλύτερο από ολόκληρη την οικουμένη. Ακόμη κι αν όλοι σε κατηγορούν, εάν εσύ δεν κατακρίνεις τον εαυτό σου και δεν σε ελέγξει η συνείδησή σου, είσαι μακάριος. Δεν το έθεσε όμως αυτό μιλώντας γενικά για όλα τα πράγματα. Διότι υπάρχουν πολλοί που δεν κατακρίνουν τον εαυτό τους, παρόλο που σφάλλουν βαρύτατα· οι οποίοι είναι οι πιο άθλιοι από όλους. Αλλά προς το παρόν εμμένει στο προκείμενο ζήτημα.

Ως προς το ότι, βέβαια, όλοι είμαστε σοφοί στο να νουθετούμε, εγώ τουλάχιστον θα έλεγα το αντίθετο, ότι κανείς δεν είναι πραγματικά σοφός, παρά μόνον εκείνος που έχει λάβει τη χάρη της σοφίας από τον Θεό. Εξάλλου, πώς είναι δυνατόν να αμαρτάνουμε και να μην το γνωρίζουμε, εφόσον το κριτήριο της συνειδήσεως είναι για όλους αδιάψευστο; Εντούτοις, «μακάριος», κατά τον θείο απόστολο, είναι «εκείνος που δεν κατακρίνει τον εαυτό του για εκείνο που ο ίδιος επιδοκιμάζει»...

Διότι αυτό μεν το καλό θα το απολαύσουν όλοι, ενώ εκείνο μόνο αυτός. «Μην καταστρέφεις το έργο του Θεού εξαιτίας του φαγητού.» Εννοεί τη σωτηρία του αδελφού. «Όλα μεν είναι καθαρά, αλλά είναι κακό για τον άνθρωπο που τρώει προκαλώντας σκάνδαλο. Είναι καλό να μην φας κρέας, ούτε να πιεις κρασί, ούτε να κάνεις κάτι με το οποίο ο αδελφός σου σκανδαλίζεται.» Για να μην επιβεβαιώσουν οι τόσες πολλές παραχωρήσεις τον πιο αδύναμο στην εσφαλμένη του αντίληψη, διατυπώνει και πάλι τον κανόνα: «Εσύ έχεις πίστη; Έχε την μέσα σου ενώπιον του Θεού.» Αυτό που λέει σημαίνει το εξής: Θέλεις, λέει, να μου δείξεις ότι είσαι τέλειος και ολοκληρωμένος; Μην το δείχνεις σε μένα, αλλά ας σου είναι αρκετή η συνείδησή σου. Με τον όρο πίστη εδώ δεν εννοεί αυτήν που αφορά τα δόγματα, αλλά εκείνη που αφορά το προκείμενο ζήτημα. «Μακάριος είναι εκείνος που δεν κατακρίνει τον εαυτό του για ό,τι επιδοκιμάζει.» Επειδή είπε, «έχε την μέσα σου», για να μην νομίσει κανείς ότι το δικαστήριο αυτό είναι μικρό, λέει το εξής: αυτό είναι καλύτερο για σένα από ολόκληρη την οικουμένη· κι αν όλοι σε κατηγορήσουν, εσύ όμως δεν κατακρίνεις τον εαυτό σου, και η συνείδησή σου δεν σε ελέγχει, είσαι μακάριος. Δεν το διατύπωσε όμως αυτό μιλώντας γενικά, για όλα τα ζητήματα· διότι υπάρχουν πολλοί που δεν κατακρίνουν τον εαυτό τους, παρότι αμαρτάνουν βαρύτατα· αυτοί είναι οι πιο άθλιοι από όλους· αλλά μιλά για τη συγκεκριμένη υπόθεση. «Εκείνος όμως που αμφιβάλλει, αν φάει, έχει κατακριθεί.» Πάλι, προτρέποντας να δείχνουν επιείκεια προς τους πιο αδύναμους, λέει τούτο: Διότι ποιο το όφελος αν φάει έχοντας αμφιβολίες, και κατακρίνει έτσι τον εαυτό του;

«Μακάριοι είναι εκείνοι που δεν είδαν και πίστεψαν.» «Ενώ έλεγε αυτά, μια γυναίκα από το πλήθος ύψωσε τη φωνή της και του είπε: Μακάρια η κοιλιά που σε βάσταξε και οι μαστοί που θήλασες. Εκείνος όμως είπε: Μακάριοι είναι μάλλον όσοι ακούνε τον λόγο του Θεού και τον τηρούν.» «Μακάριοι είναι οι δούλοι εκείνοι, τους οποίους ο Κύριος, όταν έλθει, θα τους βρει να αγρυπνούν. Αλήθεια σας λέω, ότι θα ζωστεί και θα τους βάλει να καθίσουν στο τραπέζι, και περνώντας θα τους υπηρετήσει. Και αν έλθει κατά τη δεύτερη φυλακή της νύχτας, ή αν έλθει κατά την τρίτη φυλακή, και τους βρει έτσι, μακάριοι είναι οι δούλοι εκείνοι.» «Μακάριος είναι εκείνος που δεν κατακρίνει τον εαυτό του για ό,τι επιδοκιμάζει.» «Όλοι αυτοί πέθαναν έχοντας την πίστη, χωρίς να λάβουν τις υποσχέσεις, αλλά τις είδαν από μακριά και τις χαιρέτησαν, και ομολόγησαν ότι είναι ξένοι και παρεπίδημοι πάνω στη γη. Διότι αυτοί που λένε τέτοια λόγια, φανερώνουν ότι αναζητούν πατρίδα. Και αν μεν θυμούνταν εκείνην από την οποία βγήκαν, θα είχαν τον χρόνο να επιστρέψουν. Τώρα όμως επιθυμούν διακαώς μια καλύτερη, δηλαδή την επουράνια. Γι' αυτό ο Θεός δεν ντρέπεται γι' αυτούς, να ονομάζεται Θεός τους. Επειδή ετοίμασε γι' αυτούς πόλη.» Και λίγο πιο κάτω: «Και τι άλλο να πω πλέον; Διότι δεν θα μου φτάσει ο χρόνος να διηγούμαι για τον Γεδεών, τον Βαράκ και τον Σαμψών, και τον Ιεφθάε, τον Δαβίδ και τον Σαμουήλ, και τους προφήτες, οι οποίοι μέσω της πίστης κατατρόπωσαν βασίλεια.»

ΤΙΤΛΟΣ ΙΓ΄. — Περί τροφών και των αναγκαίων για το ζην. «Όπως τα χλωρά χόρτα, σας τα έχω δώσει όλα· όμως δεν θα φάτε κρέας με το αίμα της ζωής του.» «Από τον καρπό των έργων σου θα χορτάσει η γη.» «Τα πρωταρχικά για τη ζωή των ανθρώπων είναι το ψωμί και το νερό, το ένδυμα και η φωτιά, ο σίδηρος και το αλάτι, το σιμιγδάλι του σιταριού, το λάδι, το γάλα και το μέλι· όλα αυτά για τους ευσεβείς είναι για το καλό τους.» «Διότι φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς, να μη σας επιβάλουμε κανένα πρόσθετο βάρος, εκτός από αυτά τα αναγκαία: να απέχετε από τα ειδωλόθυτα, από το αίμα, από τα πνιγμένα ζώα και από την πορνεία· αν προφυλάσσετε τους εαυτούς σας από αυτά, θα πράξετε άριστα.» «Γνωρίζω και είμαι πεπεισμένος εν Κυρίω Ιησού, ότι τίποτε δεν είναι ακάθαρτο από μόνο του, παρά μόνο για εκείνον που θεωρεί ότι κάτι είναι ακάθαρτο. Εάν όμως ο αδελφός σου λυπείται εξαιτίας μιας τροφής, τότε δεν συμπεριφέρεσαι πλέον σύμφωνα με την αγάπη. Μην καταστρέφεις με την τροφή σου εκείνον για τον οποίο πέθανε ο Χριστός. Εκείνος που αμφιβάλλει, εάν φάει, κατακρίνεται.» «Όλα είναι καθαρά για τους καθαρούς· αντίθετα, για τους μιασμένους και τους απίστους τίποτε δεν είναι καθαρό, αλλά έχει μιανθεί τόσο ο νους όσο και η συνείδησή τους.» ΣΤΟΙΧΕΙΟ Γ΄.

Ρωμ. 14,22-23 Λύνει μια αντίρρηση. Τι λοιπόν, λέει, αν εξαιτίας του ασθενούς δεν φάω ούτε κι εγώ; Μήπως εξισώνομαι με αυτόν; Μήπως γίνομαι όμοιός του; Ως προς αυτό, λοιπόν, σχεδόν λέει: μη γένοιτο· διότι η πίστη σου ενώπιον του Θεού παραμένει καθαρή και ανόθευτη. Έπειτα, τι άλλο λέω; Ότι δεν βλάπτεσαι καθόλου από αυτό, και ότι η πίστη σου παραμένει ενώπιον του Θεού, και ότι εξασφαλίζεις μακαριότητα στον εαυτό σου, εάν για την ωφέλεια και τη σωτηρία του αδελφού δεν τρως. Διότι «μακάριος», λέει, «είναι εκείνος που δεν κατακρίνει τον εαυτό του για εκείνο που αποδέχεται ως ορθό», δηλαδή αυτός που έχει τη συνείδησή του να τον επιβεβαιώνει, όχι μόνο στην περίπτωση που για τη σωτηρία του αδελφού απέχει από τα φαγητά, αλλά και γενικώς σε κάθε πράγμα που με ακριβή έλεγχο κατανοεί ότι είναι αγαθό, και έπειτα το πράττει έχοντας τη σύμφωνη μαρτυρία της συνειδήσεως. Μακάριος είναι ένας τέτοιος άνθρωπος, ο οποίος τόσο πολύ απέχει από το να δεχθεί κάποια μομφή εξαιτίας αυτού.