Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 14:7

Διότι ο Θωμάς αναφώνησε: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου», ψηλαφώντας με το δάχτυλο την πλευρά του σώματος και τις τρύπες των καρφιών. Και ο θείος Λουκάς μάς λέει ότι οι άγιοι απόστολοι έγιναν αυτόπτες και υπηρέτες του Λόγου. Διότι ο ασώματος έγινε ορατός, και ο άυλος ψηλαφητός, μη έχοντας την από γη σάρκα ως ξένο πλέον περίβλημα, αλλά κάνοντάς την δικό του ναό, και μαζί με αυτήν αναγνωριζόμενος ως Θεός και Κύριος. Και γνωρίζεις βέβαια ότι ο ιερώτατος Παύλος έχει γράψει: «Διότι κανείς από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του, και κανείς δεν πεθαίνει για τον εαυτό του. Εάν ζούμε, ζούμε για τον Κύριο, και εάν πεθαίνουμε, πεθαίνουμε για τον Κύριο. Είτε λοιπόν ζούμε, είτε πεθαίνουμε, του Κυρίου είμαστε. Διότι γι' αυτό τον σκοπό ο Χριστός πέθανε και ανέστη, για να κυριεύσει και επί νεκρών και επί ζώντων». Είναι λοιπόν βέβαιο ότι κυρίευσε αληθινά και νεκρούς και ζωντανούς αυτός που πέθανε και αναστήθηκε όχι για κάποιον άλλο λόγο, αλλά μόνο γι' αυτόν. Β — Είναι βέβαιο. Α — Ποιον λοιπόν, γενναίε μου, λέμε ότι υπέστη τον θάνατο και αναστήθηκε πάλι; Β — Τον Υιό προφανώς. Α — Πολύ σωστά λες τον Υιό, και γι' αυτό σε επαινώ. Θα ήθελα όμως να μάθω από εσένα: ο Λόγος που προέρχεται από τον Θεό Πατέρα είναι θνητός και υποκείμενος στη φθορά, ή βρίσκεται πέρα από τον θάνατο και υπεράνω της φθοράς ως ζωή; Β — Αυτό λέω. Α — Τότε πώς βρέθηκε «ελεύθερος ανάμεσα στους νεκρούς» σύμφωνα με τις Γραφές; Διότι ο Λόγος από μόνος του σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να πεθάνει.

Προς τον Ιωάννη τον μοναχό, για να απέχει από τη μανία και τη δυσφημία του Νεστορίου. Αρμόζει σε όλους όσους προσέρχονται στον Θεό και επιθυμούν να αξιωθούν την αιώνια ζωή, να διαφυλάττουν πρωτίστως άμωμη την ορθόδοξη πίστη. Και να μην προδίδουν τον ανεκτίμητο θησαυρό της πίστεως ούτε για την απόκτηση αξιωμάτων, ούτε για τις κολακείες των αρχόντων, ούτε από φόβο προς αυτούς. Διότι, εάν με τον θάνατό μας, και μάλιστα υπέρ της ευσέβειας, επρόκειτο να περιέλθουμε υπό άλλη εξουσία, εύλογα θα φρίτταμε μπροστά στον θάνατο. Εάν όμως ένας και ο αυτός Κύριος υπάρχει και για τους ζωντανούς και για τους νεκρούς, για ποιον λόγο φοβόμαστε τον θάνατο, εφόσον ο Απόστολος λέει: κανένας από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του και κανένας δεν πεθαίνει για τον εαυτό του· διότι, είτε ζούμε, για τον Κύριο ζούμε, είτε πεθαίνουμε, για τον Κύριο πεθαίνουμε. Επομένως, είτε ζούμε είτε πεθαίνουμε, ανήκουμε στον Κύριο. Επειδή για τον σκοπό αυτό ο Χριστός και πέθανε και αναστήθηκε και έζησε, για να κυριεύσει και επί των ζωντανών και επί των νεκρών. Διότι, ακόμη και αν δεν αποβάλλουμε το σώμα χάριν της αρετής, θα το υποστούμε αυτό εξ ανάγκης όταν επέλθει ο θάνατος.

Εφόσον δε τα κτίσματα είναι ορατά και το μεγαλύτερο μέρος της υπάρχουσας υπόστασης είναι φαινόμενο, ενώ στον άκτιστο Θεό δεν αρμόζει το να έχει κτιστεί από αυτόν, προκειμένου το ασύγκριτο, παρασυρόμενο σε μεταβολή των όσων έχουν γίνει, να μην θεωρηθεί μάλλον ανάρμοστο παρά αρμόζον, όπως ισχυρίζεται ο Αέτιος, θα αναζητηθεί λοιπόν ως έτερος μεν Θεός ο άκτιστος, και ως έτερος αυτός που έχει κτιστεί και έχει τη δύναμη να κτίζει (δημιουργεί) αναλόγως με τον εαυτό του. Εφόσον δε αυτός που είναι κτιστός και έχει τη δύναμη να δημιουργεί δεν προέκυψε αυτομάτως, αλλά έχει κτιστεί, θα αναζητηθεί και κάποιος έτερος που έγινε το αίτιό του, και από αυτόν πάλι θα επινοηθεί κάποιος άλλος. Και θα είναι μεγάλη η ματαιολογία των νοημάτων στον βυθό της πλάνης, καθώς η διάνοια δεν θα στέκει πλέον σταθερή, αλλά θα εκπληρώνει το λεχθέν: «εμωράνθησαν οι δούλοι του Θεού, και εμωράνθη κάθε άνθρωπος από τη γνώση». Διότι κανείς δεν «ζει για τον εαυτό του, ούτε πεθαίνει για τον εαυτό του», ούτε θα γνωρίσει κανείς τίποτα εκτός από τον Θεό, ο οποίος μας απεκάλυψε την αληθινή Του πίστη και λέγει: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, Αυτόν να ακούτε», και Εκείνον που γεννήθηκε από Αυτόν, ο οποίος μας απεκάλυψε τον Πατέρα του και λέγει: «Εγώ εκ του Πατρός εξήλθα και έχω έλθει».

Διότι και ο ένας και ο άλλος ευχαριστούν τον Θεό. Εάν λοιπόν και οι δύο ευχαριστούν, δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ τους. Πρόσεξε όμως πώς και εδώ πλήττει συγκαλυμμένα αυτόν που ιουδαΐζει. Διότι, εάν το ζητούμενο είναι ακριβώς αυτό, το να ευχαριστεί κανείς, είναι ολοφάνερο ότι εκείνος που τρώει είναι που ευχαριστεί, και όχι εκείνος που δεν τρώει. Πώς θα μπορούσε άλλωστε, εφόσον παραμένει προσκολλημένος στον νόμο; Το ίδιο ακριβώς έλεγε και προς τους Γαλάτες: «Όσοι δικαιώνεστε μέσω του νόμου, ξεπέσατε από τη χάρη». Αλλά εδώ μεν το υπαινίσσεται, δεν το αποκαλύπτει όμως ξεκάθαρα, διότι δεν είχε έρθει ακόμη ο κατάλληλος καιρός. Προς το παρόν δείχνει ανοχή, και μέσω των όσων ακολουθούν το φανερώνει περισσότερο. Λέγοντας δηλαδή: «Διότι κανείς από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του, και κανείς δεν πεθαίνει για τον εαυτό του· διότι, είτε ζούμε, για τον Κύριο ζούμε· είτε πεθαίνουμε, για τον Κύριο πεθαίνουμε», το υπέδειξε σαφέστερα και μέσα από αυτούς τους λόγους. Διότι, εκείνος που ζει σύμφωνα με τον νόμο, πώς είναι δυνατόν να ζει για τον Χριστό; Και δεν αποδεικνύει μόνο αυτό μέσω αυτών των λόγων, αλλά επιπλέον συγκρατεί και εκείνον που βιάζεται να τους διορθώσει, και τον πείθει να δείχνει μακροθυμία, αποδεικνύοντας ότι είναι αδύνατον να τους παραβλέψει ο Θεός, αλλά στον κατάλληλο καιρό θα τους διορθώσει.

γʹ. Τι σημαίνει λοιπόν το, «Κανείς από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του»; Δεν είμαστε ελεύθεροι, έχουμε Δεσπότη, ο οποίος και θέλει να ζούμε και δεν θέλει να πεθάνουμε, και για τον οποίο και τα δύο αυτά έχουν μεγαλύτερη σημασία από ό,τι για εμάς. Διότι μέσα από αυτά δείχνει ότι Εκείνος μεριμνά για εμάς περισσότερο από ό,τι εμείς οι ίδιοι, και θεωρεί πλούτο τη δική μας ζωή και ζημία τον θάνατο. Διότι, εάν τελικά πεθάνουμε, δεν πεθαίνουμε μόνο για τον εαυτό μας, αλλά και για τον Δεσπότη. Ως θάνατο δε εδώ εννοεί την έκπτωση από την πίστη. Είναι αρκετό, λοιπόν, και αυτό για να μας πείσει ότι φροντίζει για εμάς, το γεγονός ότι για Εκείνον ζούμε και για Εκείνον πεθαίνουμε.

Διότι, ακόμη και αν ζεις με σωφροσύνη, ακόμη και αν τηρείς την παρθενία, βρίσκεσαι έξω από τον νυμφώνα, εφόσον δεν έχεις ελεημοσύνη. Καίτοι, τι είναι ισάξιο με την παρθενία, η οποία ούτε στην Καινή Διαθήκη δεν επιβλήθηκε ως υποχρεωτικός νόμος εξαιτίας της υπεροχής της; Κι όμως απορρίπτεται, όταν δεν διαθέτει την ελεημοσύνη. Εάν λοιπόν οι παρθένες εκδιώκονται επειδή δεν την είχαν με την πρέπουσα αφθονία, ποιος θα μπορέσει χωρίς αυτήν να τύχει συγχωρήσεως; Κανείς, αλλά είναι απολύτως αναπόφευκτο να χαθεί εκείνος που δεν την έχει. Διότι, εάν στα βιωτικά ζητήματα κανείς δεν ζει μόνο για τον εαυτό του, αλλά και ο τεχνίτης, και ο στρατιώτης, και ο γεωργός, και ο έμπορος, όλοι συνεισφέρουν στο κοινό συμφέρον και στην ωφέλεια του πλησίον, πολύ περισσότερο στα πνευματικά πρέπει να πράττουμε το ίδιο. Διότι αυτό κυρίως σημαίνει να ζει κανείς· εφόσον εκείνος που ζει μόνο για τον εαυτό του και περιφρονεί τους πάντες, είναι περιττός, και ούτε άνθρωπος λογίζεται, ούτε ανήκει στο γένος το δικό μας.

Διότι και αυτός και εκείνος ευχαριστούν τον Θεό. «Διότι κανείς από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του και κανείς δεν πεθαίνει για τον εαυτό του. Επειδή, είτε ζούμε, για τον Κύριο ζούμε· είτε πεθαίνουμε, για τον Κύριο πεθαίνουμε· επομένως, είτε ζούμε είτε πεθαίνουμε, του Κυρίου είμαστε. Διότι για τον σκοπό αυτόν ο Χριστός πέθανε και αναστήθηκε, για να γίνει Κύριος και των νεκρών και των ζώντων. Εσύ, όμως, γιατί κρίνεις τον αδελφό σου; Ή εσύ γιατί εξουθενώνεις τον αδελφό σου; Διότι όλοι θα παρασταθούμε μπροστά στο βήμα του Θεού. Επειδή είναι γραμμένο: Ζω εγώ, λέγει ο Κύριος, και σε εμένα θα λυγίσει κάθε γόνατο, και κάθε γλώσσα θα δοξολογήσει τον Θεό. Άρα, λοιπόν, καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό· ας μην κρίνουμε, λοιπόν, πλέον ο ένας τον άλλον.» Σαφέστερα δήλωσε ότι αυτός που ζει σύμφωνα με τον νόμο δεν μπορεί να ζει για τον Χριστό. «Αλλά να κρίνετε μάλλον αυτό: να μην βάζετε πρόσκομμα ή σκάνδαλο στον αδελφό.» Αυτό μπορεί να αρμόζει και στους δύο, και στον τέλειο, που σκανδαλίζεται με την τήρηση των διατάξεων περί των τροφών, και στον ατελή, που προσκόπτει εξαιτίας της σφοδρής επίπληξης. «Γνωρίζω και είμαι πεπεισμένος εν Κυρίω Ιησού, ότι τίποτα δεν είναι ακάθαρτο από μόνο του, παρά μόνο για εκείνον που θεωρεί ότι κάτι είναι ακάθαρτο, για εκείνον είναι ακάθαρτο. Διότι, εάν ο αδελφός σου λυπείται εξαιτίας κάποιου φαγητού, δεν συμπεριφέρεσαι πλέον σύμφωνα με την αγάπη.» Αφού πρώτα επέπληξε αυτόν που κρίνει τον αδελφό του, τότε πλέον αποφαίνεται και επί του δογματικού ζητήματος. «Μην καταστρέφεις με την τροφή σου εκείνον για τον οποίο πέθανε ο Χριστός.»

Ρωμ. 14,6-13 «Εκείνος που φρονεί την ημέρα, για τον Κύριο τη φρονεί, και εκείνος που δεν φρονεί την ημέρα, για τον Κύριο δεν τη φρονεί». Αυτό είναι φανερό από όσα προείπαμε ότι δηλαδή αυτό εννοεί, ότι εκείνος που κρίνει και θεωρεί καλό να τρώει καθημερινά, για τον Κύριο το φρονεί, δηλαδή εν Κυρίῳ το θεωρεί αυτό, δηλαδή για χάρη του Κυρίου το πράττει· και εκείνος που δεν το κρίνει αυτό ούτε θεωρεί ότι είναι καλό να τρώει καθημερινά, για χάρη του Κυρίου κρίνει και θεωρεί ότι αυτό είναι καλό· διότι αυτά ειπώθηκαν από αυτόν ως αιτιολόγηση του «ο καθένας ας είναι απόλυτα πεπεισμένος στον δικό του νου». Πώς το λες αυτό, Παύλε; Καλώς το είπα, απαντά, επειδή και αυτός που νηστεύει παραπάνω από μία ημέρα και αυτός που τρώει καθημερινά, το πράττουν για να είναι αρεστοί στον Κύριο, και δεν πρέπει καθόλου να κατακρίνουν ο ένας τον άλλον για το ζήτημα αυτό. Έπειτα επαυξάνει την αιτιολογία και λέει: διότι και εκείνος που τρώει «ευχαριστεί» τον Θεό όταν τρώει, επειδή έδωσε στους ανθρώπους τα μέσα και τη συντήρηση της ζωής, και εκείνος που νηστεύει ευχαριστεί, επειδή έδωσε στους ανθρώπους καρτερία και υπομονή και τρόπους με τους οποίους μπορεί κάποιος να κατανικήσει τα πάθη της σάρκας. Ενώ όποιος νηστεύει ή τρώει με άλλον τρόπο είναι κατακριτέος, όπως ακριβώς συμβαίνει σε κάποιες από τις αιρέσεις.