Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 14:8

Και θάνατο πάλι την ονόμασε ο Δαβίδ λέγοντας: «Τίμιος ενώπιον του Κυρίου είναι ο θάνατος των οσίων του». Είδες πώς και ύπνο, και κοίτη, και κλίνη, και θάνατο την παρουσίασε η θεία Γραφή; Την ονόμασε δε θάνατο, διότι εκείνος που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία. Διότι, όπως ακριβώς δεν είναι δυνατόν να επιστρέψει στη ζωή ο νεκρός και να αμαρτήσει πλέον, έτσι ούτε εκείνος που έχει αξιωθεί αυτής της κατάστασης είναι δυνατόν να στραφεί προς τα πίσω, αλλά λέει μαζί με τον Δαβίδ: «Ο Κύριος είναι φωτισμός μου και σωτήρας μου· ποιον θα φοβηθώ;», και μαζί με τον Παύλο: «Διότι, είτε ζούμε είτε πεθαίνουμε, του Κυρίου είμαστε», και πάλι: «Ζω δε, όχι πλέον εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός. Και αυτό που τώρα ζω στη σάρκα, το ζω με την πίστη». Αφού έφθασαν σε αυτήν την τελειότητα οι άγιοι, περιφρόνησαν τον κόσμο και δεν θεωρούσαν ηδονή την ηδονή αυτού του κόσμου. Οι δε μάρτυρες περιφρόνησαν τα βασανιστήρια.

Σχετικά με την αιχμαλωσία, χρειάζεται πολλή νήψη, ώστε, όπως είπαν οι Πατέρες, εάν παρασύρει τον νου σου στην πορνεία, να τον επαναφέρεις στον αγιασμό, εάν στη γαστριμαργία, να τον επαναφέρεις στην άσκηση, εάν στο μίσος, να τον επαναφέρεις στην αγάπη. Και ούτω καθεξής για τα παρόμοια. Μη λυπάσαι, εφόσον πρόκειται να βρεις το έλεος σύμφωνα με τις υποσχέσεις που έχεις. «Διότι είτε ζούμε, για τον Κύριο ζούμε, είτε πεθαίνουμε, για τον Κύριο πεθαίνουμε.» Ερώτηση του ιδίου προς τον ίδιο μεγάλο Γέροντα: Πες μου, Πάτερ, σε ποιο μέτρο βρίσκεται η αδιάλειπτη προσευχή και αν οφείλω να έχω κανόνα.

Διότι ο Θωμάς αναφώνησε: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου», ψηλαφώντας με το δάχτυλο την πλευρά του σώματος και τις τρύπες των καρφιών. Και ο θείος Λουκάς μάς λέει ότι οι άγιοι απόστολοι έγιναν αυτόπτες και υπηρέτες του Λόγου. Διότι ο ασώματος έγινε ορατός, και ο άυλος ψηλαφητός, μη έχοντας την από γη σάρκα ως ξένο πλέον περίβλημα, αλλά κάνοντάς την δικό του ναό, και μαζί με αυτήν αναγνωριζόμενος ως Θεός και Κύριος. Και γνωρίζεις βέβαια ότι ο ιερώτατος Παύλος έχει γράψει: «Διότι κανείς από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του, και κανείς δεν πεθαίνει για τον εαυτό του. Εάν ζούμε, ζούμε για τον Κύριο, και εάν πεθαίνουμε, πεθαίνουμε για τον Κύριο. Είτε λοιπόν ζούμε, είτε πεθαίνουμε, του Κυρίου είμαστε. Διότι γι' αυτό τον σκοπό ο Χριστός πέθανε και ανέστη, για να κυριεύσει και επί νεκρών και επί ζώντων». Είναι λοιπόν βέβαιο ότι κυρίευσε αληθινά και νεκρούς και ζωντανούς αυτός που πέθανε και αναστήθηκε όχι για κάποιον άλλο λόγο, αλλά μόνο γι' αυτόν. Β — Είναι βέβαιο. Α — Ποιον λοιπόν, γενναίε μου, λέμε ότι υπέστη τον θάνατο και αναστήθηκε πάλι; Β — Τον Υιό προφανώς. Α — Πολύ σωστά λες τον Υιό, και γι' αυτό σε επαινώ. Θα ήθελα όμως να μάθω από εσένα: ο Λόγος που προέρχεται από τον Θεό Πατέρα είναι θνητός και υποκείμενος στη φθορά, ή βρίσκεται πέρα από τον θάνατο και υπεράνω της φθοράς ως ζωή; Β — Αυτό λέω. Α — Τότε πώς βρέθηκε «ελεύθερος ανάμεσα στους νεκρούς» σύμφωνα με τις Γραφές; Διότι ο Λόγος από μόνος του σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να πεθάνει.

Προς τον Ιωάννη τον μοναχό, για να απέχει από τη μανία και τη δυσφημία του Νεστορίου. Αρμόζει σε όλους όσους προσέρχονται στον Θεό και επιθυμούν να αξιωθούν την αιώνια ζωή, να διαφυλάττουν πρωτίστως άμωμη την ορθόδοξη πίστη. Και να μην προδίδουν τον ανεκτίμητο θησαυρό της πίστεως ούτε για την απόκτηση αξιωμάτων, ούτε για τις κολακείες των αρχόντων, ούτε από φόβο προς αυτούς. Διότι, εάν με τον θάνατό μας, και μάλιστα υπέρ της ευσέβειας, επρόκειτο να περιέλθουμε υπό άλλη εξουσία, εύλογα θα φρίτταμε μπροστά στον θάνατο. Εάν όμως ένας και ο αυτός Κύριος υπάρχει και για τους ζωντανούς και για τους νεκρούς, για ποιον λόγο φοβόμαστε τον θάνατο, εφόσον ο Απόστολος λέει: κανένας από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του και κανένας δεν πεθαίνει για τον εαυτό του· διότι, είτε ζούμε, για τον Κύριο ζούμε, είτε πεθαίνουμε, για τον Κύριο πεθαίνουμε. Επομένως, είτε ζούμε είτε πεθαίνουμε, ανήκουμε στον Κύριο. Επειδή για τον σκοπό αυτό ο Χριστός και πέθανε και αναστήθηκε και έζησε, για να κυριεύσει και επί των ζωντανών και επί των νεκρών. Διότι, ακόμη και αν δεν αποβάλλουμε το σώμα χάριν της αρετής, θα το υποστούμε αυτό εξ ανάγκης όταν επέλθει ο θάνατος.

Πρέπει, λοιπόν, ο άνθρωπος να μην αντιτάσσεται στη βουλή του Θεού. «Διότι και αν ζούμε, για τον Κύριο ζούμε· και αν πεθαίνουμε, για τον Κύριο πεθαίνουμε· είτε ζούμε, λοιπόν, είτε πεθαίνουμε, ανήκουμε στον Κύριο». Διέσωσε τον Ιωνά από την κοιλιά του κήτους, επειδή το θέλησε. Διέσωσε και τον Πέτρο από τα χέρια του Ηρώδη, εξάγοντάς τον από τη φυλακή, επειδή ήθελε και αυτός ακόμη να ζήσει· τον παρέλαβε ύστερα από καιρό, σταυρωμένο υπέρ του ονόματός Του, όταν Εκείνος το θέλησε. Τον Παύλο διέσωσε από πολλούς κινδύνους, επειδή το θέλησε· τον παρέλαβε αποκεφαλισμένο μετά από καιρό, και αυτόν όταν Εκείνος το θέλησε. Τον Στέφανο άφησε να λιθοβοληθεί από τους Ιουδαίους. Επειδή όμως υπέμεινε, τον εστεφάνωσε. Πώς θα επρόκειτο εσύ σήμερα να μαρτυρήσεις, εάν δεν είχαν μακαριστεί πρώτα εκείνοι έχοντας μαρτυρήσει; Έχεις, λοιπόν, στην Παλαιά Διαθήκη πολλούς που μαρτύρησαν, και πολλούς που διασώθηκαν, ώστε να αποδειχθεί ότι είναι ένας και ο αυτός Θεός στο παρελθόν και τώρα, και ότι έχει την εξουσία να κάνει με τους δούλους Του ό,τι Εκείνος θέλει. Ας έλθουμε όμως και στον ίδιο τον Βασιλέα της δόξης και ας μιλήσουμε για τον Υιό του Θεού. Δεν μπορούσε άραγε ο Θεός να διασώσει τον Χριστό Του, «ώστε να μην παραδοθεί στους Ιουδαίους»; Ναι, μπορούσε· αλλά Τον άφησε να πάθει, προκειμένου να ζήσουμε εμείς μέσω του σταυρικού Του θανάτου. Και γι' αυτόν τον λόγο ο Κύριος, γνωρίζοντας τη βουλή του Θεού, έλεγε: «Πάτερ», «ας μη γίνει το δικό μου θέλημα, αλλά το δικό Σου».

Αυτό υπαινίχθηκε και ο Παύλος λέγοντας: «Είτε ζούμε, είτε πεθαίνουμε, του Κυρίου είμαστε». Δεν επιθυμεί, λέγει, να ελαττωθεί ο πλούτος Του· γνωρίζει πώς να παιδαγωγεί, τα δικά Του παιδιά παιδαγωγεί. Κανείς από εμάς δεν μας σπλαχνίζεται περισσότερο από Εκείνον που μας έφερε από την ανυπαρξία στην ύπαρξη, που κάνει τον ήλιο να ανατέλλει, που στέλνει τη βροχή, που εμφυσά την ψυχή, που παρέδωσε τον Υιό Του για εμάς. Αλλά, όπως είπα, και για τον οποίο λόγο ανέφερα όλα αυτά, ας ταπεινοφρονούμε όπως πρέπει, ας είμαστε μετριοπαθείς όπως πρέπει· ας μη μας γίνει αυτό αφορμή για έπαρση. Είσαι ταπεινός, και μάλιστα πιο ταπεινός από όλους τους ανθρώπους; Μην υπερηφανεύεσαι γι' αυτό, ούτε να κατακρίνεις τους άλλους, για να μην απολέσεις το καύχημά σου. Γι' αυτό ταπεινοφρονείς, για να απαλλαγείς από την αλαζονεία. Αν λοιπόν εξαιτίας της πέσεις σε αλαζονεία, είναι προτιμότερο να μην ταπεινοφρονείς.

Διότι και ο ένας και ο άλλος ευχαριστούν τον Θεό. Εάν λοιπόν και οι δύο ευχαριστούν, δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ τους. Πρόσεξε όμως πώς και εδώ πλήττει συγκαλυμμένα αυτόν που ιουδαΐζει. Διότι, εάν το ζητούμενο είναι ακριβώς αυτό, το να ευχαριστεί κανείς, είναι ολοφάνερο ότι εκείνος που τρώει είναι που ευχαριστεί, και όχι εκείνος που δεν τρώει. Πώς θα μπορούσε άλλωστε, εφόσον παραμένει προσκολλημένος στον νόμο; Το ίδιο ακριβώς έλεγε και προς τους Γαλάτες: «Όσοι δικαιώνεστε μέσω του νόμου, ξεπέσατε από τη χάρη». Αλλά εδώ μεν το υπαινίσσεται, δεν το αποκαλύπτει όμως ξεκάθαρα, διότι δεν είχε έρθει ακόμη ο κατάλληλος καιρός. Προς το παρόν δείχνει ανοχή, και μέσω των όσων ακολουθούν το φανερώνει περισσότερο. Λέγοντας δηλαδή: «Διότι κανείς από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του, και κανείς δεν πεθαίνει για τον εαυτό του· διότι, είτε ζούμε, για τον Κύριο ζούμε· είτε πεθαίνουμε, για τον Κύριο πεθαίνουμε», το υπέδειξε σαφέστερα και μέσα από αυτούς τους λόγους. Διότι, εκείνος που ζει σύμφωνα με τον νόμο, πώς είναι δυνατόν να ζει για τον Χριστό; Και δεν αποδεικνύει μόνο αυτό μέσω αυτών των λόγων, αλλά επιπλέον συγκρατεί και εκείνον που βιάζεται να τους διορθώσει, και τον πείθει να δείχνει μακροθυμία, αποδεικνύοντας ότι είναι αδύνατον να τους παραβλέψει ο Θεός, αλλά στον κατάλληλο καιρό θα τους διορθώσει.

Όμως δεν αρκείται σε αυτό, αλλά προσθέτει και κάτι άλλο, λέγοντας: Είτε, λοιπόν, ζούμε είτε πεθαίνουμε, του Κυρίου είμαστε. Και μεταβαίνοντας από εκείνον τον θάνατο στον φυσικό, για να μη φανεί ότι κάνει τον λόγο του τραχύ, παρουσιάζει ένα άλλο, μέγιστο σημείο της πρόνοιάς Του. Ποιο είναι άραγε αυτό; Διότι γι' αυτόν τον σκοπό, λέει, ο Χριστός και πέθανε και αναστήθηκε και έζησε, για να γίνει Κύριος και των νεκρών και των ζώντων. Ώστε ας σε πείθει και αυτό, ότι πάντοτε φροντίζει για τη σωτηρία και τη διόρθωσή μας. Διότι, εάν δεν ασκούσε τόσο μεγάλη πρόνοια για εμάς, ποια θα ήταν η ανάγκη της οικονομίας; Αυτός, λοιπόν, που επέδειξε τόσο μεγάλη σπουδή για να γίνουμε δικοί Του, ώστε και μορφή δούλου να λάβει και να πεθάνει, Αυτός θα μας περιφρονήσει αφότου γίναμε δικοί Του;

Διότι γι' αυτό, λέγει, πέθανε και έζησε, για να κυριεύσει και των νεκρών και των ζώντων· και πιο πάνω: Διότι είτε ζούμε είτε πεθαίνουμε, δικοί Του είμαστε. Είδες απόλυτη κυριαρχία; Είδες ακαταμάχητη ισχύ; Είδες ακριβέστατη πρόνοια; Διότι μη μου αναφέρεις μόνο τους ζώντες, λέγει· προνοεί και για τους απελθόντες.

Διότι και αυτός και εκείνος ευχαριστούν τον Θεό. «Διότι κανείς από εμάς δεν ζει για τον εαυτό του και κανείς δεν πεθαίνει για τον εαυτό του. Επειδή, είτε ζούμε, για τον Κύριο ζούμε· είτε πεθαίνουμε, για τον Κύριο πεθαίνουμε· επομένως, είτε ζούμε είτε πεθαίνουμε, του Κυρίου είμαστε. Διότι για τον σκοπό αυτόν ο Χριστός πέθανε και αναστήθηκε, για να γίνει Κύριος και των νεκρών και των ζώντων. Εσύ, όμως, γιατί κρίνεις τον αδελφό σου; Ή εσύ γιατί εξουθενώνεις τον αδελφό σου; Διότι όλοι θα παρασταθούμε μπροστά στο βήμα του Θεού. Επειδή είναι γραμμένο: Ζω εγώ, λέγει ο Κύριος, και σε εμένα θα λυγίσει κάθε γόνατο, και κάθε γλώσσα θα δοξολογήσει τον Θεό. Άρα, λοιπόν, καθένας από εμάς θα δώσει λόγο για τον εαυτό του στον Θεό· ας μην κρίνουμε, λοιπόν, πλέον ο ένας τον άλλον.» Σαφέστερα δήλωσε ότι αυτός που ζει σύμφωνα με τον νόμο δεν μπορεί να ζει για τον Χριστό. «Αλλά να κρίνετε μάλλον αυτό: να μην βάζετε πρόσκομμα ή σκάνδαλο στον αδελφό.» Αυτό μπορεί να αρμόζει και στους δύο, και στον τέλειο, που σκανδαλίζεται με την τήρηση των διατάξεων περί των τροφών, και στον ατελή, που προσκόπτει εξαιτίας της σφοδρής επίπληξης. «Γνωρίζω και είμαι πεπεισμένος εν Κυρίω Ιησού, ότι τίποτα δεν είναι ακάθαρτο από μόνο του, παρά μόνο για εκείνον που θεωρεί ότι κάτι είναι ακάθαρτο, για εκείνον είναι ακάθαρτο. Διότι, εάν ο αδελφός σου λυπείται εξαιτίας κάποιου φαγητού, δεν συμπεριφέρεσαι πλέον σύμφωνα με την αγάπη.» Αφού πρώτα επέπληξε αυτόν που κρίνει τον αδελφό του, τότε πλέον αποφαίνεται και επί του δογματικού ζητήματος. «Μην καταστρέφεις με την τροφή σου εκείνον για τον οποίο πέθανε ο Χριστός.»

Ρωμ. 14,6-13 «Εκείνος που φρονεί την ημέρα, για τον Κύριο τη φρονεί, και εκείνος που δεν φρονεί την ημέρα, για τον Κύριο δεν τη φρονεί». Αυτό είναι φανερό από όσα προείπαμε ότι δηλαδή αυτό εννοεί, ότι εκείνος που κρίνει και θεωρεί καλό να τρώει καθημερινά, για τον Κύριο το φρονεί, δηλαδή εν Κυρίῳ το θεωρεί αυτό, δηλαδή για χάρη του Κυρίου το πράττει· και εκείνος που δεν το κρίνει αυτό ούτε θεωρεί ότι είναι καλό να τρώει καθημερινά, για χάρη του Κυρίου κρίνει και θεωρεί ότι αυτό είναι καλό· διότι αυτά ειπώθηκαν από αυτόν ως αιτιολόγηση του «ο καθένας ας είναι απόλυτα πεπεισμένος στον δικό του νου». Πώς το λες αυτό, Παύλε; Καλώς το είπα, απαντά, επειδή και αυτός που νηστεύει παραπάνω από μία ημέρα και αυτός που τρώει καθημερινά, το πράττουν για να είναι αρεστοί στον Κύριο, και δεν πρέπει καθόλου να κατακρίνουν ο ένας τον άλλον για το ζήτημα αυτό. Έπειτα επαυξάνει την αιτιολογία και λέει: διότι και εκείνος που τρώει «ευχαριστεί» τον Θεό όταν τρώει, επειδή έδωσε στους ανθρώπους τα μέσα και τη συντήρηση της ζωής, και εκείνος που νηστεύει ευχαριστεί, επειδή έδωσε στους ανθρώπους καρτερία και υπομονή και τρόπους με τους οποίους μπορεί κάποιος να κατανικήσει τα πάθη της σάρκας. Ενώ όποιος νηστεύει ή τρώει με άλλον τρόπο είναι κατακριτέος, όπως ακριβώς συμβαίνει σε κάποιες από τις αιρέσεις.