Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 15:22

Διότι η αμοιβή για τους κόπους των άλλων ήταν ξένη προς αυτόν. Έπειτα δείχνει ότι εκπληρώνεται και μία προφητεία, λέγοντας: «Καθώς έχει γραφεί: Εκείνοι στους οποίους δεν αναγγέλθηκε κάτι γι' αυτόν θα τον δουν, και εκείνοι που δεν έχουν ακούσει θα κατανοήσουν». Βλέπεις ότι σπεύδει εκεί όπου ο κόπος είναι περισσότερος, εκεί όπου ο ιδρώτας είναι μεγαλύτερος; «Γι' αυτό και τις περισσότερες φορές εμποδιζόμουν να έλθω προς εσάς». Πρόσεξε πάλι πώς υφαίνει το τέλος όμοια με τον πρόλογο. Διότι και στην αρχή της επιστολής έλεγε ότι: «Πολλές φορές έβαλα σκοπό να έλθω προς εσάς, και εμποδίστηκα μέχρι τώρα»· εδώ όμως παραθέτει και την αιτία για την οποία εμποδίστηκε, και όχι μόνο μία φορά, αλλά και δύο και πολλές φορές.

Διότι, όπως ακριβώς λέει εκεί: «Πολλές φορές έθεσα ως σκοπό να έρθω προς εσάς», έτσι και εδώ λέει: «Εμποδιζόμουν τις περισσότερες φορές να έρθω σε εσάς». Το ότι, βέβαια, επιχειρούσε πολλές φορές, αυτό είναι που δείχνει κατεξοχήν την επιθυμία του. «Τώρα όμως, επειδή δεν έχω πλέον τόπο δράσης σε αυτές τις περιοχές». Βλέπεις πώς έδειξε ότι δεν έγραφε και δεν ερχόταν επειδή επιθυμούσε να δοξαστεί από αυτούς; «Έχοντας δε μεγάλο πόθο εδώ και πολλά χρόνια να έρθω προς εσάς. Όταν θα πορεύομαι προς την Ισπανία, ελπίζω περνώντας από εκεί να σας δω, και να κατευοδωθώ από εσάς προς τα εκεί, αφού πρώτα απολαύσω εν μέρει την παρουσία σας». Διότι, για να μη φανεί ότι τους υποτιμά λέγοντας ότι «επειδή δεν έχω τίποτα άλλο να κάνω, γι' αυτό έρχομαι προς εσάς», προβάλλει πάλι τον λόγο της αγάπης, λέγοντας: «Έχοντας μεγάλο πόθο να έρθω προς εσάς εδώ και πολλά χρόνια». Διότι δεν επιθύμησα να έρθω γι' αυτόν τον λόγο, επειδή δηλαδή έχω ελεύθερο χρόνο, αλλά για να εκπληρώσω την επιθυμία, την οποία από παλιά κυοφορούσα. Έπειτα, για να μην τους κάνει αυτό πάλι να επαρθούν, πρόσεξε πώς τους συγκρατεί, λέγοντας: «Όταν θα πορεύομαι προς την Ισπανία, ελπίζω περνώντας από εκεί να σας δω».

Γι' αυτό και εμποδιζόμουν πολλές φορές να έρθω σε εσάς. Δεν το χαρακτηρίζει «αλλότριο» (ξένο) ως προς την ποιότητα του προσώπου, ούτε ως προς τη φύση του κηρύγματος, αλλά ως προς το ζήτημα του μισθού. Διότι τα κηρύγματα δεν ήταν ξένα, αλλά μόνο ως προς τον μισθό θεωρούνταν κάτι το αλλότριο. Επειδή ο μισθός από τους κόπους άλλων ήταν γι' αυτόν ξένος. «Τώρα όμως, επειδή δεν έχω πλέον τόπο δράσης σε αυτά τα μέρη». Δες πώς δείχνει ότι ούτε έγραφε ούτε πήγαινε εκεί επειδή επιθυμούσε τη δόξα τους. «Και έχοντας σφοδρή επιθυμία να έρθω προς εσάς εδώ και αρκετά χρόνια». Για να μη φανεί ότι τους υποτιμά λέγοντας, Επειδή δεν έχω τίποτα να κάνω, γι' αυτό έρχομαι σε εσάς, φέρνει πάλι στην επιφάνεια τον λόγο της αγάπης, λέγοντας: Έχοντας σφοδρή επιθυμία να έρθω σε εσάς. «Όταν θα πηγαίνω στην Ισπανία· διότι ελπίζω, περνώντας, να σας δω». Για να μην τους προκαλέσει πάλι έπαρση, δες πώς τους συγκρατεί λέγοντας: Όταν θα πηγαίνω στην Ισπανία, ελπίζω, περνώντας, να σας δω. Διότι θέλει ταυτόχρονα και την αγάπη του να δείξει, αλλά και να καταλύσει την αλαζονεία τους. «Και να προπεμφθώ από εσάς εκεί, αφού πρώτα σας απολαύσω εν μέρει». Για να μη λυπηθούν πάλι, νομίζοντας ότι ο Απόστολος τους θεωρεί πάρεργο του ταξιδιού του, αναφέρει το να προπεμφθεί από αυτούς, δηλαδή: για να είστε εσείς οι ίδιοι μάρτυρές μου, ότι δεν περνώ βιαστικά επειδή σας περιφρονώ, αλλά επειδή ελκύομαι από την ανάγκη· και ενισχύοντάς το, λέει κάτι τέτοιο: Εάν πρώτα σας απολαύσω εν μέρει. «

Είναι δυνατόν να αντιληφθούμε το νόημα και διαφορετικά. «Εμποδίστηκα μέχρι τώρα». Γιατί; Επειδή συγκέντρωνα ακόμη κάποιον καρπό που μου υπολειπόταν. Και αυτή η έννοια, στο τέλος της επιστολής, σαν να ανακεφαλαιώνει ο απόστολος τα όσα είχε προλογίσει, μπορεί να ιδωθεί να επιβεβαιώνεται περισσότερο από τις άλλες ερμηνείες· διότι λέει: «Γι' αυτό και εμποδιζόμουν να έρθω σε εσάς, τώρα όμως, μη έχοντας πλέον τόπο σε αυτές τις περιοχές, θα έρθω σε εσάς». Ώστε ο καρπός που ελπιζόταν μέχρι τώρα να συλλεχθεί στις άλλες περιοχές τον εμπόδιζε να σπεύσει στη Ρώμη, αφήνοντας το έργο του σε εκείνους ημιτελές. Έπειτα το «ανάμεσά σας» και τα επόμενα αποτελούν τη λύση μιας πιθανής αντίρρησης, όπως: Τι; λέει, σε εμάς δεν σε νοιάζει να αποκτήσεις καρπό; Ναι, λέει, «και ανάμεσά σας» αυτό σπεύδω να κάνω, αυτό επιζητώ, είμαι οφειλέτης, χρωστώ σε όλους.

Είναι δυνατόν, όμως, να κατανοήσουμε το νόημα και διαφορετικά, δεχόμενοι μια ίσως απλούστερη εξήγηση, η οποία όμως νομίζω ότι είναι πιο οικεία και προς τη σκέψη και προς τη διατύπωση του Παύλου. «Πολλές φορές», λέει, «προθυμήθηκα να έρθω προς εσάς, αλλά εμποδίστηκα μέχρι τώρα». Γιατί; «Για να έχω κάποιον καρπό»· δηλαδή σαν να λέει, μου έλειπε κάποιος καρπός, τον οποίο έπρεπε να συλλέξω πρώτα, και έπειτα να έρθω σε εσάς. Ποιος ήταν λοιπόν αυτός ο καρπός και μεταξύ ποιων συλλεγόταν; Ο ίδιος θα το πει. Διότι στο τέλος της επιστολής, σαν να ανακεφαλαιώνει τα όσα ειπώθηκαν στον πρόλογο, λέει τα εξής: «Γι' αυτό και εμποδιζόμουν να έρθω σε εσάς», το οποίο καταλήγει στο ίδιο με το «και εμποδίστηκα μέχρι τώρα», έπειτα «τώρα όμως, μη έχοντας πλέον τόπο σε αυτά τα κλίματα (αλλά έχοντας προφανώς ολοκληρώσει το έργο) θα έρθω σε εσάς». Βλέπεις ότι ο καρπός που συλλεγόταν σε εκείνα τα κλίματα τον εμπόδιζε να έρθει μέχρι τώρα; Διότι δεν ταίριαζε στην ψυχή και στον ζήλο του Παύλου να αφήσει ημιτελή τον κόπο σε εκείνα τα μέρη. Και πρόσεξε πώς μια τέτοια ανάπτυξη του ρητού ούτε το σχήμα του υπερβατού χρειάστηκε, ούτε βέβαια συνάντησε κάποιους αντιφατικούς συλλογισμούς, αλλά έχει προσαρμοστεί περισσότερο από τις άλλες και στις λέξεις και στον σκοπό του θεσπέσιου Παύλου.