Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 15:4

Ας υπάρχει λοιπόν στις ψυχές μας ζήλος κατά του διαβόλου και των υπηρετών του, τέτοιος που είχαν οι Μακκαβαίοι και οι άγιοι προφήτες και οι απόστολοι και οι μάρτυρες και οι δίκαιοι και οι όσιοι, οι οποίοι στερέωσαν τους θείους νόμους και τις εντολές του Πνεύματος σε φοβερούς τόπους και σε εξαιρετικά σκληρούς πειρασμούς, και άφησαν τον κόσμο και το σώμα πίσω τους, και υπέμειναν στη δικαιοσύνη τους, χωρίς να νικηθούν από τους κινδύνους που περικύκλωσαν τις ψυχές και τα σώματά τους, αλλά νικώντας με ανδρεία, των οποίων τα ονόματα είναι γραμμένα στη βίβλο της ζωής μέχρι την παρουσία του Κυρίου. Και η διδαχή τους έχει διατηρηθεί με προσταγή του Θεού για δική μας διδασκαλία και ενδυνάμωση, όπως μαρτυρεί ο μακάριος απόστολος, ώστε να γίνουμε σοφοί και να μάθουμε τις οδούς του Θεού, και να έχουμε μπροστά στα μάτια μας τις διηγήσεις και τους βίους τους σαν έμψυχες και ζωντανές εικόνες, και να πάρουμε από αυτούς πρότυπο, και να τρέξουμε στον δρόμο τους, και να ομοιωθούμε με αυτούς.

Και ο Παύλος πάλι έλεγε: «Διά της υπομονής και της παρηγορίας των Γραφών να έχουμε την ελπίδα»· και πάλι: «Κάθε Γραφή είναι θεόπνευστη και ωφέλιμη»· και: «Ο λόγος του Χριστού ας κατοικεί μέσα σας πλούσια». Και ο προφήτης: «Στον νόμο Του θα μελετά ημέρα και νύχτα»· και αλλού πάλι: «Κάθε ομιλία σου ας αφορά τον νόμο του Υψίστου».

Αυτά λοιπόν γράφτηκαν, για να τα μιμούμαστε. Εδώ πλέον τους προετοιμάζει και για την υπομονή στους πειρασμούς· διότι «όσα προγράφτηκαν», λέει, «γράφτηκαν για τη δική μας διδασκαλία, ώστε διά της υπομονής και διά της παρηγορίας των Γραφών να έχουμε την ελπίδα», δηλαδή, για να μην εκπέσουμε. Διότι ποικίλοι είναι οι αγώνες, εσωτερικοί και εξωτερικοί, ώστε, ενδυναμωνόμενοι και παρηγορούμενοι από τις Γραφές, να επιδείξουμε υπομονή, προκειμένου ζώντας με υπομονή να παραμείνουμε σταθεροί στην ελπίδα. Διότι αυτά οικοδομούν το ένα το άλλο, η υπομονή την ελπίδα, και η ελπίδα την υπομονή· τα οποία αμφότερα προέρχονται από τις Γραφές. Έπειτα πάλι μετατρέπει τον λόγο του σε προσευχή, λέγοντας: «Ο δε Θεός της υπομονής και της παρηγορίας είθε να σας δώσει να έχετε το ίδιο φρόνημα μεταξύ σας, κατά τον Χριστόν Ιησούν». Επειδή, αφού κατέθεσε τα δικά του επιχειρήματα, και έφερε το παράδειγμα του Χριστού, και προσέθεσε τη μαρτυρία από τις Γραφές, δείχνει ότι, μαζί με τις Γραφές, και πάλι Αυτός είναι που δίνει την υπομονή. Γι' αυτό έλεγε: «Ο δε Θεός της υπομονής και της παρηγορίας είθε να σας δώσει να έχετε το ίδιο φρόνημα μεταξύ σας, κατά τον Χριστόν Ιησούν». Διότι αυτό αποτελεί γνώρισμα της αγάπης: ό,τι φρονεί κανείς για τον εαυτό του, αυτό να φρονεί και για τον άλλον.

Και πάλι ο μακάριος Παύλος, προτρέποντας στο ίδιο πράγμα, λέει: Για να έχουμε την ελπίδα διά της υπομονής και της παρηγορίας των Γραφών. Και περισσότερο από όλους αυτό το έπραττε ο ίδιος, όταν εκπαιδευόταν στα πόδια του Γαμαλιήλ τον πατρώο νόμο, ώστε ήταν φυσικό και μετέπειτα να δίνει προσοχή στην ανάγνωση· διότι εκείνος που προτρέπει τους άλλους σε αυτά, θα είχε πρώτα συμβουλεύσει τον ίδιο του τον εαυτό. Τον βλέπεις, βέβαια, να χρησιμοποιεί συνεχώς τις μαρτυρίες των προφητών και να εμβαθύνει στα όσα περιέχονται σε αυτές. Επομένως, ενώ ο Παύλος από τη μία προσέχει στην ανάγνωση (διότι δεν είναι μικρή η ωφέλεια που αποκομίζει κανείς από τις Γραφές), εμείς από την άλλη ολιγωρούμε και ακούμε επιφανειακά; Και πόσο μεγάλης τιμωρίας δεν θα ήμασταν άξιοι; Διότι, λέει, για να είναι φανερή σε όλους η προκοπή σου.

Και αν βέβαια, ενώ αμελούσατε στα άλλα, επιδεικνύατε την ίδια ραθυμία και εδώ, ούτε και έτσι θα ήταν δικαιολογημένο αυτό που συμβαίνει. Τώρα όμως, στα μεν βιοτικά ζητήματα ο καθένας είναι πιο κοφτερός και από ξίφος, τόσο όσοι ασκούν τα επαγγέλματα όσο και εκείνοι που ασχολούνται με τα πολιτικά πράγματα· στα αναγκαία όμως και πνευματικά είμαστε οι πιο ράθυμοι από όλους, μεταχειριζόμενοι τα πάρεργα ως κύρια έργα, ενώ εκείνα που θα έπρεπε να θεωρούνται πιο αναγκαία από όλα τα έργα, δεν τα θεωρούμε ούτε καν πάρεργα. Ή δεν γνωρίζετε ότι αυτά που γράφτηκαν, δεν γράφτηκαν μόνο για τους πρώτους ανθρώπους, αλλά και για εμάς; Δεν ακούς τον Παύλο που λέει ότι «αυτά γράφτηκαν για τη δική μας νουθεσία, στους οποίους έφτασαν τα τέλη των αιώνων· ώστε μέσω της υπομονής και της παρηγοριάς των Γραφών να έχουμε την ελπίδα»; Και γνωρίζω μεν ότι μιλώ μάταια· εντούτοις δεν θα παύσω να μιλώ. Διότι, πράττοντας αυτό θα δώσω απολογία στον Θεό, έστω και αν δεν υπάρχει κανείς που να με ακούει. Διότι, εκείνος που μιλά σε αυτούς που προσέχουν, έχει ως παρηγοριά για τα λόγια του την πειθώ των ακροατών· εκείνος όμως που μιλά συνεχώς και δεν εισακούεται, και έπειτα δεν παύει να μιλά, είναι άξιος μεγαλύτερης τιμής, επειδή, σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, εκπληρώνει όλο το χρέος του, ακόμη και όταν κανείς δεν δίνει προσοχή. Παρόλα αυτά, κι αν για εμάς ο μισθός είναι μεγαλύτερος εξαιτίας της δικής σας παρακοής, εντούτοις επιθυμούμε μάλλον να ελαττωθεί αυτός, και να αυξηθεί η δική σας σωτηρία, θεωρώντας ως μεγάλο μισθό τη δική σας πνευματική προκοπή.

Ομιλία ΛΖʹ. Λέει σε αυτόν ο Ιησούς: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» Αποκρίθηκε σε αυτόν ο ασθενής: «Ναι, Κύριε· άνθρωπο όμως δεν έχω, για να με βάλει στην κολυμβήθρα όταν ταραχθεί το νερό.» 1. Μεγάλο είναι το κέρδος από τις θείες Γραφές και διαρκής η ωφέλεια που προέρχεται από αυτές. Και υποδεικνύοντας αυτό, ο Παύλος έλεγε: Διότι όσα γράφτηκαν στο παρελθόν, γράφτηκαν για τη δική μας νουθεσία, σε εμάς στους οποίους έφθασαν τα τέλη των αιώνων· ώστε διά της υπομονής και της παρηγορίας των Γραφών να έχουμε την ελπίδα. Διότι τα θεία λόγια είναι θησαυρός παντοειδών φαρμάκων· ώστε, είτε πρέπει να σβήσει κανείς την αλαζονεία, είτε να κατευνάσει τις επιθυμίες, είτε να καταπατήσει το πάθος για τα χρήματα, είτε να αψηφήσει τον πόνο, είτε να αποκτήσει ψυχική ευφροσύνη και να καλλιεργήσει την υπομονή, μπορεί να βρει από αυτές άφθονα εφόδια. Διότι ποιος, από εκείνους που παλεύουν με μακροχρόνια φτώχεια ή από εκείνους που βασανίζονται από βαριά ασθένεια, διαβάζοντας το προκείμενο χωρίο, δεν θα αντλήσει μεγάλη παρηγοριά;

Δεν είπε απλώς, «Θυμήθηκα», αλλά, «Μελέτησα»· δηλαδή, το έθεσα ως έργο μου και κατέβαλα πολλή μελέτη στο να εξετάζω μέσα μου τα όσα συνέβησαν στους παλαιούς. Διότι από την ιστορία των Γραφών πηγάζει σε εμάς μεγάλη παρηγοριά και φιλοσοφία. Γι' αυτό και έλεγε ο Παύλος: «Μέσα από την υπομονή και την παρηγοριά των Γραφών έχουμε την ελπίδα». Και πάλι: «Κάθε Γραφή είναι θεόπνευστη και ωφέλιμη για διδασκαλία, για έλεγχο, για επανόρθωση».

Ο καθένας από εσάς ας ευαρεστεί τον πλησίον του για το αγαθό προς πνευματική οικοδομή. Διότι και ο Χριστός δεν ευαρέστησε τον εαυτό του, αλλά, καθώς είναι γραμμένο: Οι ονειδισμοί εκείνων που σε ονείδιζαν έπεσαν επάνω μου. Διότι όσα προγράφτηκαν, γράφτηκαν για τη δική μας διδασκαλία, ώστε μέσω της υπομονής και της παρακλήσεως των Γραφών να έχουμε την ελπίδα. Ο δε Θεός της υπομονής και της παρακλήσεως είθε να σας δώσει να έχετε το ίδιο φρόνημα μεταξύ σας, σύμφωνα με τον Ιησού Χριστό· ώστε ομόψυχα, με ένα στόμα, να δοξάζετε τον Θεό και Πατέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Γι' αυτό, να αποδέχεστε ο ένας τον άλλον, καθώς και ο Χριστός προσέλαβε εμάς για τη δόξα του Θεού». Διότι, όταν κάποιος δεν έχει την πεποίθηση, λέγει, και δεν πιστεύει ότι κάτι είναι καθαρό, πώς δεν αμάρτησε; Και όλα αυτά έχουν ειπωθεί από αυτόν για την προκείμενη υπόθεση.

Σχόλιο. Λέει ο θείος Απόστολος: «Όσα γράφτηκαν παλαιότερα, γράφτηκαν για τη δική μας διδασκαλία». Γι' αυτό είναι αναγκαίο για όσους ακολουθούν τα ίχνη των αγίων, να παρατάσσονται ενάντια στους αντιπάλους εν τω Κυρίω Θεώ ημών, και όχι απλώς με θρασεία καρδιά, της οποίας το τέλος είναι αδόκιμο.

Σε καιρό μνήμης Θεού πολλαπλασίασε την προσευχή, ώστε, όταν ξεχάσεις, ο Κύριος να σου υπενθυμίσει. Όταν αναγινώσκεις τις θείες Γραφές, να κατανοείς τα κεκρυμμένα. «Διότι όσα προγράφηκαν», λέγει, «προγράφηκαν για τη δική μας διδασκαλία». Την πίστη η Γραφή την αποκαλεί «υπόσταση των ελπιζομένων»· και αυτούς που δεν αναγνωρίζουν την ενοίκηση του Χριστού, τους ονόμασε «αδόκιμους».