Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 16:4

Διότι αυτόν που οι πόλεις υποδέχονταν ως άγγελο, για χάρη του οποίου θα έβγαζαν και θα του έδιναν τα ίδια τους τα μάτια, για χάρη του οποίου έθεταν σε κίνδυνο και τον ίδιο τους τον τράχηλο, πώς αυτός δεν κατείχε όλα τα δικά τους; Εάν όμως θέλεις να εξετάσεις και τα πνευματικά, θα δεις ότι και σε αυτά ήταν κατεξοχήν πλούσιος. Διότι αυτός που ήταν τόσο στενός φίλος με τον Βασιλέα των πάντων, ώστε να γίνεται κοινωνός και των απορρήτων μυστηρίων με τον Δεσπότη των αγγέλων, πώς να μην ήταν πιο εύπορος από όλους και να τα είχε όλα; Διαφορετικά δεν θα του υποτάσσονταν έτσι οι δαίμονες, ούτε θα τρέπονταν με αυτόν τον τρόπο σε φυγή τα πάθη και τα νοσήματα. Και εμείς λοιπόν, όταν πάσχουμε κάτι για τον Χριστό, όχι μόνο να το υπομένουμε γενναία, αλλά και να χαιρόμαστε· και αν νηστεύουμε, να σκιρτούμε από χαρά σαν να απολαμβάνουμε την τρυφή· και αν υβριζόμαστε, να χορεύουμε σαν να εγκωμιαζόμαστε· και αν δαπανούμε τα αγαθά μας, να διακείμεθα σαν να βγαίνουμε κερδισμένοι· και αν προσφέρουμε στους φτωχούς, να νομίζουμε ότι λαμβάνουμε εμείς· διότι όποιος δεν δίνει με τέτοια διάθεση, ούτε πρόκειται να δώσει με ευκολία.

Γ΄. Διότι μεγάλα μεν ήταν και εκείνα· πολύ μεγαλύτερα όμως είναι αυτά που λέει ο Παύλος. Τι λέει λοιπόν; Πρώτον, τους ονομάζει συλλειτουργούς, δεικνύοντάς τους κοινωνούς των άφατων πόνων και των κινδύνων· έπειτα λέει: Ότι υπέρ της ζωής μου έθεσαν τον ίδιο τους τον τράχηλο.

Είδες ολοκληρωμένους μάρτυρες; Διότι ήταν φυσικό επί Νέρωνος οι κίνδυνοι να είναι αναρίθμητοι, όταν διέταξε να απομακρυνθούν όλοι οι Ιουδαίοι από τη Ρώμη. Τους οποίους δεν ευχαριστώ μόνον εγώ, αλλά και όλες οι Εκκλησίες των εθνών. Εδώ υπονοεί τη φιλοξενία και τη διακονία μέσω των χρημάτων, θαυμάζοντάς τους, διότι και το αίμα τους έχυσαν και έθεσαν ολόκληρη την περιουσία τους στην κοινή διάθεση.

Και ο Παύλος, εξάλλου, με αυτόν τον τρόπο προέτρεπε λέγοντας: «Έχοντας τροφές και σκεπάσματα, με αυτά θα αρκεστούμε». Διότι ό,τι περισσεύει από τις ανάγκες μας πρέπει να δαπανάται για εκείνους που έχουν ανάγκη· όπως ακριβώς έπρατταν και αυτοί, η Πρίσκιλλα και ο Ακύλας. Γι' αυτόν τον λόγο τους επαινεί και τους θαυμάζει, και συνθέτει γι' αυτούς μέγιστο εγκώμιο. Διότι, αφού είπε, «Ασπαστείτε την Πρίσκιλλα και τον Ακύλα, τους συνεργάτες μου εν Κυρίω», παραθέτει και την αιτία αυτής της αγάπης. Ποια είναι λοιπόν αυτή; «Οι οποίοι για τη ζωή μου», λέει, «πρόσφεραν τον δικό τους τράχηλο».

Επομένως, για αυτόν τον λόγο τους αγαπάς και τους συμπαθείς, ίσως πει κάποιος; Βεβαιότατα· και αν ακόμη ήταν μόνο αυτό, θα αποτελούσε επαρκές εγκώμιο. Διότι εκείνος που έσωσε τον στρατηγό, διέσωσε και τους στρατιώτες· εκείνος που απάλλαξε τον ιατρό από τους κινδύνους, επανέφερε τους ασθενείς στην υγεία· εκείνος που άρπαξε τον κυβερνήτη μέσα από τη θαλασσοταραχή, απάλλαξε ολόκληρο το πλοίο από τα κύματα. Έτσι και εκείνοι που διέσωσαν τον δάσκαλο της οικουμένης, και έχυσαν το ίδιο τους το αίμα για τη δική του σωτηρία, έγιναν κοινοί ευεργέτες της οικουμένης, διασώζοντας όλους τους μαθητές μέσω της φροντίδας τους για τον δάσκαλο. Και για να μάθεις ότι δεν ήταν τέτοιοι μόνο απέναντι στον δάσκαλο, αλλά ότι επεδείκνυαν την ίδια φροντίδα και για τους αδελφούς, άκουσε τα εξής. Διότι, αφού είπε, «Οι οποίοι για τη ζωή μου έθεσαν σε κίνδυνο τον δικό τους τράχηλο», πρόσθεσε λέγοντας: «Τους οποίους δεν ευχαριστώ μόνο εγώ, αλλά και όλες οι Εκκλησίες των εθνών». Τι λες; Σε σκηνοποιούς, σε φτωχούς τεχνίτες, που δεν έχουν τίποτε περισσότερο από την αναγκαία τροφή, απευθύνουν ευχαριστίες όλες οι Εκκλησίες των εθνών; Και σε τι μπόρεσαν αυτοί οι δύο να ωφελήσουν τόσο πολύ τόσες Εκκλησίες; Ποια χρηματική περιουσία είχαν; Ποιο μέγεθος εξουσίας; Ποια παρρησία ενώπιον των αρχόντων;

Επειδή ήταν σκηνοποιός χάριν της φιλοπτωχείας. Να σου πω ένα εγκώμιο γι' αυτόν ανώτερο από διάδημα, λαμπρότερο από πορφύρα; «Ασπαστείτε την Πρίσκιλλα και τον Ακύλα»· και προτάσσει τη γυναίκα από τον άνδρα, για να μάθεις ότι η αρετή ήταν μεγαλύτερη στη γυναίκα. «Ασπαστείτε την Πρίσκιλλα και τον Ακύλα», γράφοντας προς τους Ρωμαίους, «οι οποίοι υπέρ της ψυχής μου προσέφεραν τον ίδιο τους τον τράχηλο».

Είδες εγκώμιο; Είδες ζωντανούς μάρτυρες; Οι οποίοι για την ψυχή μου πρόσφεραν τον τράχηλό τους. Μαρτύριο ολοκληρωμένο, όχι με την έκχυση του αίματος, αλλά με την προαίρεση της διάνοιας. Μη μου λες: «Δεν σφαγιάστηκαν»· διότι, αν και δεν σφαγιάστηκαν στην πράξη, σφαγιάστηκαν ως προς την πρόθεση. Ο δε Θεός δεν επιζητά το αποτέλεσμα, αλλά την προετοιμασία· επειδή και ο Αβραάμ έσφαξε τον υιό του, μολονότι δεν τον έσφαξε· διότι το μαχαίρι παρέμεινε καθαρό. Και λέγει (ο Θεός): «Δεν λυπήθηκες τον αγαπητό σου υιό για χάρη μου»· δεν τον λυπήθηκες στην πρόθεση, εγώ όμως τον λυπήθηκα στην πράξη. Αυτοί οι οποίοι για την ψυχή μου πρόσφεραν τον τράχηλό τους.

«Υπέταξε σε εμάς λαούς, και έθνη κάτω από τα πόδια μας». Παρατήρησε τη σοφία του Προφήτη, ο οποίος τα λέει όλα με ακρίβεια. Διότι εκείνο που έλεγαν αργότερα οι απόστολοι: «Γιατί μας ατενίζετε, σαν να τον έχουμε κάνει να περπατήσει με δική μας δύναμη ή ευσέβεια;», αυτό ακριβώς προλέγει ο Προφήτης. Η δε φράση «Κάτω από τα πόδια», δηλώνει την υποταγή, ή μάλλον την απόλυτη υποταγή. Και αν θέλεις να μάθεις το μέγεθος αυτής της υποταγής, άκουσε: «Όσοι ήταν ιδιοκτήτες», λέει, «χωραφιών ή οικιών, τα πουλούσαν, έφερναν το αντίτιμο των πωληθέντων, και το εναπέθεταν στα πόδια των αποστόλων». Άλλοι δε, μαζί με τα χρήματα, παρέδιδαν και την ίδια τους τη ζωή. Διότι λέει, «οι οποίοι για τη ζωή μου προσέφεραν τον ίδιο τους τον τράχηλο».

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο ο Παύλος θεώρησε αυτή την οικία την πιο κατάλληλη για να καταλύσει. Και για να βεβαιωθείς ότι παρέμεινε εκεί επειδή εκτίμησε την αρετή της ψυχής τους, άκουσε τα ακόλουθα: «Οι οποίοι για τη ζωή μου», λέει, «υπέβαλαν τον ίδιο τους τον τράχηλο· τους οποίους δεν ευχαριστώ μόνο εγώ, αλλά και όλες οι Εκκλησίες των εθνών». Είδες ότι ούτε η γυναικεία φύση, ούτε το επάγγελμα, ούτε η φτώχεια εμποδίζουν τον δρόμο της αρετής; Είδες φιλόξενη γυναίκα και άνδρα να υποδέχονται τον Απόστολο όχι μόνο προσφέροντάς του τραπέζι, αλλά και με το ίδιο τους το αίμα; Διότι, τι σημασία έχει αν δεν σφαγιάστηκαν; Οι ίδιοι εκπλήρωσαν το χρέος τους, και όντας ζωντανοί έγιναν μάρτυρες, και μάλιστα πολλές φορές μάρτυρες, αφού ήταν πάντοτε έτοιμοι να σφαγιαστούν για χάρη του Παύλου. Διότι δεν είπε: «Οι οποίοι ξόδεψαν χρήματα», ούτε «οι οποίοι άνοιξαν την οικία τους», αλλά προβάλλει αυτό που ήταν σπουδαιότερο από όλα, τον φόνο και τη σφαγή, για να πει ότι: «Αποφάσισαν ακόμη και να αποκεφαλιστούν για μένα». Ας τα ακούσουν αυτά οι σημερινοί πλούσιοι, που με δυσκολία δίνουν έστω κι έναν οβολό στους αγίους· εκείνοι πρόσφεραν και το αίμα τους, και απαρνήθηκαν την ίδια τους τη ζωή, για να διασώσουν και να περιποιηθούν τον άγιο. Αντιθέτως, οι σημερινοί άνθρωποι δεν θα παραχωρούσαν εύκολα στους δεομένους ούτε το ελάχιστο πολλοστό μέρος της περιουσίας τους· η Πρίσκιλλα, όμως, και ο Ακύλας προσέφεραν και τα χρήματά τους και τα σώματά τους και την ίδια τους τη ζωή.

Διότι και αυτή υπήρξε προστάτιδα πολλών, αλλά και εμού του ιδίου. Ασπαστείτε την Πρίσκα και τον Ακύλα, τους συνεργάτες μου εν Χριστώ Ιησού· οι οποίοι για τη ζωή μου διακινδύνευσαν τον ίδιο τους τον τράχηλο, τους οποίους δεν ευχαριστώ μόνο εγώ, αλλά και όλες οι εκκλησίες των εθνών· ασπαστείτε και την κατ' οίκον εκκλησία τους. Ασπαστείτε τον Επαίνετο, τον αγαπητό μου, ο οποίος αποτελεί την απαρχή της Ασίας για τον Χριστό. Ασπαστείτε τη Μαριάμ, η οποία κοπίασε πολύ για εμάς. Ασπαστείτε τον Ανδρόνικο και την Ιουνία, τους συγγενείς μου και συναιχμαλώτους μου, οι οποίοι είναι διακεκριμένοι μεταξύ των αποστόλων, και οι οποίοι υπήρξαν εν Χριστώ πριν από εμένα. Ασπαστείτε τον Αμπλία, τον αγαπητό μου εν Κυρίω. Ασπαστείτε τον Ουρβανό, τον συνεργάτη μας εν Χριστώ, και τον Στάχυ, τον αγαπητό μου. Ασπαστείτε τον Απελλή, τον δόκιμο εν Χριστώ. Ασπαστείτε εκείνους που ανήκουν στην οικογένεια του Αριστοβούλου.

Ας υπομείνουμε λοιπόν, αγαπητοί, τις θλίψεις της φυλακής, τους πειρασμούς που ακόμη προσδοκώνται, αυτό το ίδιο, το να πεθαίνουμε καθημερινά, να μαρτυρούμε, να αγωνιζόμαστε, μέχρι να έρθει ο καιρός της ειρήνης, τον οποίο ο Κύριος έκρινε επαρκή ως δοκιμασία όσων ομολογούν και ως ανταπόδοση όσων απειθούν. Η μία ημέρα ας οδηγεί στην άλλη με υπομονή και προθυμία, το χέρι ας εργάζεται οποιοδήποτε έργο, το στόμα ας ψάλλει, το σώμα ας δουλαγωγείται, ο νους ας προσέχει τον εαυτό του ώστε να μην ανοίγει τη θύρα στα πάθη, προκειμένου η φυλακή να είναι ευρύχωρη, ευχάριστη, γλυκιά, παλάτι του Χριστού· διότι το αντίθετο είναι προφανές. Υπάρχει πίστη από τους ανθρώπους εκτός φυλακής προς εσάς, τόσο ανδρών όσο και γυναικών, μοναζουσών και λαϊκών. Και δικαιολογημένα· επειδή με τη χάρη του Θεού είστε το φως του Βυζαντίου, για να μην πω όλου του κόσμου. Αλλά ας προσέχουμε τον διάβολο που σπέρνει ζιζάνια ανάμεσα στο σιτάρι, και με το κόσκινο του νου ας αποδεχόμαστε την πίστη, ενώ ας αποτινάζουμε τις κοσμικές προσκολλήσεις, για να μην καταστρέφεται ο αγρός της ψυχής. Είχε και ο μέγας Παύλος αγαπητές γυναίκες· την Απφία, την Περσίδα, και παρακαλεί την Ευοδία και τη Συντύχη να έχουν το ίδιο φρόνημα εν Κυρίω, καθώς κοπίασαν, αγωνίστηκαν και διακόνησαν μαζί του. Και είναι πάντως αναγκαίο να έχουμε τέτοιες σχέσεις, αλλά να τις έχουμε όπως τις είχε εκείνος· διότι λέει για την Πρίσκιλλα και τον Ακύλα, ότι αυτοί για τη ζωή μου υπέβαλαν σε κίνδυνο τον ίδιο τους τον τράχηλο.