Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 2:3

Διότι, με το να κρίνεις τον άλλον, κατακρίνεις τον εαυτό σου· επειδή εσύ που κρίνεις, πράττεις τα ίδια. Γνωρίζουμε δε ότι η κρίση του Θεού είναι σύμφωνη με την αλήθεια εναντίον εκείνων που πράττουν τέτοια έργα. Νομίζεις, λοιπόν, τούτο, ω άνθρωπε, εσύ που κρίνεις όσους πράττουν τέτοια έργα, και όμως κάνεις τα ίδια, ότι εσύ θα αποφύγεις την κρίση του Θεού;

Έπειτα, αυξάνοντας τον φόβο, δεν είπε: «Τα αμαρτήματα των ανθρώπων», αλλά: «Τα κρυφά των ανθρώπων». Διότι, επειδή είχε πει: «Νομίζεις εσύ που κρίνεις αυτούς που πράττουν τέτοια πράγματα και κάνεις τα ίδια, ότι θα ξεφύγεις από την κρίση του Θεού;», για να μην περιμένεις τέτοιου είδους απόφαση σαν αυτή που εκφέρεις εσύ, αλλά για να δεις ότι η κρίση του Θεού είναι πολύ πιο ακριβοδίκαιη από τη δική σου, συμπλήρωσε: «Τα κρυφά των ανθρώπων», και πρόσθεσε: «Σύμφωνα με το Ευαγγέλιό μου, διά του Ιησού Χριστού». Διότι οι άνθρωποι εγκαθίστανται ως δικαστές μόνο των φανερών πράξεων. Και μολονότι πιο πάνω μιλούσε μόνο για τον Πατέρα, επειδή πλέον τους είχε κάμψει μέσω του φόβου, εισήγαγε και τον λόγο περί του Χριστού· και μάλιστα όχι απλώς, αλλά, αφού και στο σημείο αυτό μνημόνευσε τον Πατέρα, κατ' αυτόν τον τρόπο τον εισήγαγε· και μέσω αυτών εξυψώνει το κύρος του κηρύγματος· διότι αυτό το κήρυγμα, λέει, προαναγγέλλει εκείνα ακριβώς τα οποία η φύση από πριν είχε υποδείξει.

Διότι, εάν κάποιος που απολαμβάνει μόνο τη μακροθυμία, αν δεν τη χρησιμοποιήσει όπως πρέπει, θα υποστεί βαρύτερη την τιμωρία· όταν μαζί με τη μακροθυμία έχει λάβει και μέγιστες τιμές, και έπειτα επιμένει στην πονηρία, ποιος θα τον γλιτώσει από εκείνη την κόλαση; Διότι, για να κατανοήσεις ότι όσοι απολαμβάνουν εδώ τη μακροθυμία συσσωρεύουν για τον εαυτό τους ολόκληρο το κακό εκεί, εάν δεν μετανοήσουμε, άκουσε τι λέει ο Παύλος: Λογίζεσαι δε τούτο, ω άνθρωπε, εσύ που κρίνεις αυτούς που πράττουν τέτοια, και κάνεις τα ίδια, ότι εσύ θα ξεφύγεις την κρίση του Θεού; Ή καταφρονείς τον πλούτο της χρηστότητάς Του, και της ανοχής, και της μακροθυμίας Του, αγνοώντας ότι η χρηστότητα του Θεού σε οδηγεί σε μετάνοια; Αλλά, σύμφωνα με τη σκληρότητά σου και την αμετανόητη καρδιά σου, θησαυρίζεις για τον εαυτό σου οργή κατά την ημέρα της οργής και της αποκάλυψης και της δικαιοκρισίας του Θεού.

Και από πού γνώριζαν, λέει, ότι αποτελεί θέλημα του Θεού να τιμωρούνται με θάνατο όσοι ζουν στην πονηρία; Από πού; Από το γεγονός ότι καταδίκαζαν τους άλλους που αμάρταναν. Διότι, αν δεν θεωρείς ότι ο φόνος είναι κακό, όταν συλλάβεις έναν φονιά, μην τον τιμωρήσεις με τη δική σου απόφαση· αν δεν θεωρείς ότι η μοιχεία είναι κακό, όταν πέσει στα χέρια σου ένας μοιχός, απάλλαξέ τον από την τιμωρία. Εάν όμως για τα αμαρτήματα των άλλων και νόμους συντάσσεις, και τιμωρίες καθορίζεις, και γίνεσαι αυστηρός δικαστής, ποια δικαιολογία θα μπορούσες να προβάλεις για εκείνα στα οποία εσύ ο ίδιος αμαρτάνεις, ισχυριζόμενος ότι αγνοείς το τι πρέπει να πράξεις; Μοίχευσες· δεν έπραξε το ίδιο και εκείνος; Για ποιον λόγο, λοιπόν, εκείνον μεν τον τιμωρείς, ενώ τον εαυτό σου τον θεωρείς άξιο συγχωρήσεως; Διότι, εάν δεν γνώριζες ότι η μοιχεία είναι κακό, δεν θα έπρεπε να τιμωρείται ούτε ο άλλος. Αν όμως τον άλλον τον τιμωρείς, ενώ εσύ νομίζεις ότι θα αποφύγεις την τιμωρία, πώς θα ήταν λογικό για τα ίδια αμαρτήματα να μην αποδίδονται οι ίδιες ποινές; Αυτό ακριβώς, λοιπόν, προσάπτοντας ως κατηγορία, έλεγε ο Παύλος: «Σκέφτεσαι άραγε τούτο, ω άνθρωπε, εσύ που κρίνεις όσους πράττουν τέτοια, ενώ κάνεις τα ίδια, ότι εσύ θα ξεφύγεις από την κρίση του Θεού;»

Αλλά λες εσύ ότι αγνοείς τα αμαρτήματα; Και πώς θα μπορούσε αυτό να είναι λογικό; Διότι, εάν για τα αμαρτήματα των άλλων και νόμους συντάσσεις και τιμωρίες ορίζεις και είσαι αυστηρός δικαστής, ποια δικαιολογία θα μπορούσες να έχεις για εκείνα που εσύ ο ίδιος αμαρτάνεις, προφασιζόμενος ότι αγνοείς το τι πρέπει να πράξεις; Μοίχευσες και εσύ και εκείνος· για ποιον λόγο, λοιπόν, εκείνον τον τιμωρείς, ενώ τον εαυτό σου τον θεωρείς άξιο συγχωρήσεως; Διότι, εάν μεν γνώριζες ότι η μοιχεία είναι κακό, δεν έπρεπε να τιμωρηθεί άλλος· εάν όμως τιμωρείς μεν τον άλλον, αλλά εσύ νομίζεις ότι θα αποφύγεις την τιμωρία, πώς θα ήταν λογικό, για τα ίδια αμαρτήματα να μην επιβάλλονται οι ίδιες ποινές; Διότι από την απόφαση, λέγει, την οποία θα εκδώσεις εναντίον του άλλου, από αυτήν θα σε κρίνει ο Θεός. Και άκουε τον Παύλο που λέει: «Λογαριάζεις, άνθρωπε, εσύ που κρίνεις αυτούς που πράττουν το κακό και κάνεις τα ίδια, ότι θα αποφύγεις την κρίση του Θεού;» Τη δική σου κρίση δεν απέφυγες, και του Θεού θα αποφύγεις; Και πώς θα μπορούσε αυτό να είναι λογικό; Διότι δεν είναι το ίδιο να αμαρτάνει κανείς απλώς, με το να περιπέσει πάλι στα ίδια αφού προηγουμένως έχει τιμωρήσει άλλον που αμάρτησε. Διότι, εάν εσύ τιμωρείς αυτόν που αμάρτησε λιγότερο, καίτοι πρόκειται να ντροπιάσεις τον εαυτό σου, πώς ο Θεός εσένα που έσφαλες βαρύτερα –και μάλιστα εφόσον Εκείνος δεν πρόκειται να ντροπιάσει τον Εαυτό Του– δεν θα σε καταδικάσει και δεν θα σε κατακρίνει αυστηρότερα, όντας ήδη καταδικασμένος από τους δικούς σου λογισμούς;

Διότι τι θα μπορούσες να πεις, λέει; Ότι δεν γνωρίζεις τα όσα πρέπει να πράξεις; Εσύ βέβαια είσαι υπαίτιος της άγνοιάς σου, επειδή εγκατέλειψες τον Θεό που σου τα γνωστοποιεί· τώρα όμως αποδεικνύουμε με πολλά επιχειρήματα ότι γνωρίζεις και αμαρτάνεις με τη θέλησή σου· αλλά παρασύρεσαι από το πάθος. Γιατί λοιπόν και συμπράττεις και επαινείς; ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βʹ. «Γι' αυτό είσαι αναπολόγητος, ώ άνθρωπε, όποιος και αν είσαι εσύ που κρίνεις· διότι στο σημείο που κρίνεις τον άλλον, καταδικάζεις τον εαυτό σου· διότι εσύ που κρίνεις πράττεις τα ίδια. Γνωρίζουμε δε ότι η κρίση του Θεού είναι σύμφωνη με την αλήθεια εναντίον εκείνων που πράττουν τέτοια πράγματα;» Απευθύνει μεν τον λόγο του προς τους άρχοντες της Ρώμης, αλλά ταιριάζει και στον κάθε άνθρωπο· διότι κρίνουμε τους εαυτούς μας εξαιτίας εκείνων των πραγμάτων για τα οποία κατακρίνουμε άλλους, ενώ και εμείς πράττουμε τα παρόμοια. «Και νομίζεις, ώ άνθρωπε, εσύ που κρίνεις εκείνους που πράττουν τέτοια πράγματα και τα κάνεις ο ίδιος, ότι θα ξεφύγεις από την κρίση του Θεού; Ή μήπως περιφρονείς τον πλούτο της αγαθότητάς του και της ανοχής και της μακροθυμίας, αγνοώντας ότι η αγαθότητα του Θεού σε οδηγεί σε μετάνοια;» Ανθυποφορά: αλλά προς το παρόν δεν τιμωρούμαι, λέει· αυτός όμως την αναβολή την καθιστά όχι αφορμή για συγχώρεση, αλλά για μεγαλύτερη τιμωρία, για εκείνους που δεν θέλουν μέσω αυτής να προχωρήσουν σε μετάνοια. «Σύμφωνα δε με τη σκληρότητά σου και την αμετανόητη καρδιά σου,» Διότι αυτός που ούτε μέσω των αγαθών ούτε μέσω των επαπειλούμενων τιμωριών δεν έρχεται σε μετάνοια, πώς να μην είναι παντελώς σκληρότατος; «

«Αδικία θα την θεωρήσω, λέγει ο Κύριος.» «Οι άρχοντές της στο μέσο της είναι σαν λύκοι άρπαγες, που αρπάζουν λεία για να χύσουν αίμα, ώστε να ικανοποιήσουν την πλεονεξία τους. Και οι προφήτες της τους συγκαλύπτουν. Ανάμεσα στο άγιο και στο βέβηλο δεν έκαναν καμία διάκριση, και ανάμεσα στο ακάθαρτο και στο καθαρό δεν ξεχώριζαν.» «Οι ψυχές του λαού μου διαστράφηκαν, και ιδιοποιούνταν ψυχές, και με βεβήλωναν ενώπιον του λαού μου για μια χούφτα κριθάρι και για κομμάτια ψωμιού, θανατώνοντας ψυχές που δεν έπρεπε να πεθάνουν, και κρατώντας στη ζωή ψυχές που δεν έπρεπε να ζήσουν.» «Αυστηρή κρίση επιφυλάσσεται για όσους κατέχουν εξουσία· στους ισχυρούς επιβάλλεται σκληρή ανάκριση.» «Τα δώρα και οι δωροδοκίες τυφλώνουν τα μάτια των σοφών.» «Είσαι αναπολόγητος, άνθρωπε, εσύ που κρίνεις. Διότι, με το να κρίνεις τον άλλον, κατακρίνεις τον εαυτό σου. Επειδή εσύ που κρίνεις, πράττεις τα ίδια. Γνωρίζουμε δε ότι η κρίση του Θεού είναι σύμφωνη με την αλήθεια εναντίον εκείνων που πράττουν τέτοια έργα. Σκέφτεσαι, λοιπόν, τούτο, ω άνθρωπε, που κρίνεις εκείνους που πράττουν τέτοια, ενώ τα κάνεις και εσύ, ότι εσύ θα ξεφύγεις από την κρίση του Θεού;» Εκείνος που δεν έχει τη δικαιοσύνη ριζωμένη στην ψυχή του, αλλά είτε έχει διαφθαρεί από τα χρήματα, είτε χαρίζεται λόγω φιλίας, είτε εκδικείται κάποιον εχθρό, είτε δειλιάζει μπροστά στην εξουσία, δεν μπορεί να αποδώσει ορθά την κρίση.

Ρωμ. 2,1-5 Ομιλεί για υπερβολή παρανομίας· διότι και οι ίδιοι έπρατταν τα παράνομα και συνέπρατταν με όσους τα έπρατταν, και όταν κάποιος συλλαμβανόταν από κάποιον και οδηγούνταν σε δίκη, οι ίδιοι κάθονταν και καταδίκαζαν εκείνον, του οποίου τα ίδια ακριβώς έργα έπρατταν και οι ίδιοι και με τον οποίο συνέπρατταν στο να τα πράξει, και όμως τον καταδίκαζαν. Έτσι γνώριζαν ότι αμαρτάνουν, ώστε πολύ περισσότερο προκαταδίκαζαν τους εαυτούς τους.