Ὡς ἄν τις, φησὶ, κατὰ ἀνθρώπινον διαλεχθείη λογισμόν· πολὺ γὰρ καὶ τὰ παρ᾽ ἡμῖν δοκοῦντα εἶναι δίκαια ὑπερβαίνει τοῦ Θεοῦ ἡ δικαιοκρισία, καὶ ἔχει τινὰς καὶ ἑτέρους ἀποῤῥήτους λόγους. Εἶτα ἐπειδὴ ἀσαφὲς ἦν, καὶ ἐκ δευτέρου τὸ αὐτὸ λέγει πάλιν· Εἰ γὰρ ἡ ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ἐμῷ ψεύδει ἐπερίσσευσεν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ, τί ἔτι κἀγὼ ὡς ἁμαρτωλὸς κρίνομαι; Εἰ γὰρ ὁ Θεὸς, φησὶ, φιλάνθρωπος καὶ δίκαιος ἐφάνη καὶ ἀγαθὸς, ἐξ ὧν σὺ παρήκουσας, οὐ μόνον οὐκ ὀφείλεις κολάζεσθαι, ἀλλὰ καὶ εὐεργετεῖσθαι. Εἰ δὲ τοῦτο, εὑρεθήσεται τὸ ἄτοπον ἐκεῖνο, καὶ παρὰ πολλῶν περιφερόμενον, τὸ ἐκ τῶν κακῶν εἶναι τὰ καλὰ, καὶ αἴτια τῶν καλῶν τὰ κακά· καὶ ἀνάγκη δὲ δυοῖν θάτερον, ἢ κολάζοντα ἄδικον φαίνεσθαι, ἢ μὴ κολάζοντα ἀπὸ τῶν ἡμετέρων κακῶν ἔχειν τὰ νικητήρια· ἅπερ ἀμφότερα μεθ᾽ ὑπερβολῆς ἄτοπα. Ὅπερ δεικνὺς καὶ αὐτὸς, τοὺς πατέρας τῶν τοιούτων ἐπεισήγαγε δογμάτων Ἕλληνας, ἀρκεῖν ἡγούμενος εἰς κατηγορίαν τῶν εἰρημένων, τὴν ποιότητα τῶν προσώπων τῶν ταῦτα λεγόντων. Τότε γὰρ ἡμᾶς κωμῳδοῦντες ἔλεγον, ὅτι Ποιήσωμεν τὰ κακὰ, ἵνα ἔλθῃ τὰ ἀγαθά· διὸ καὶ τέθεικεν αὐτὸ σαφῶς οὕτω λέγων· Εἰ μὴ καθὼς βλασφημούμεθα, καὶ καθώς φασί τινες ἡμᾶς λέγειν, ὅτι Ποιήσωμεν τὰ κακὰ, ἵνα ἔλθῃ τὰ ἀγαθά· ὧν τὸ κρῖμα ἔνδικόν ἐστιν.
Μετάφραση
Σαν να μιλούσε κανείς, λέει, με ανθρώπινη λογική· διότι η δίκαιη κρίση του Θεού υπερβαίνει κατά πολύ αυτά που σε εμάς φαίνονται ότι είναι δίκαια, και έχει και κάποιους άλλους ανεξιχνίαστους λόγους. Έπειτα, επειδή ήταν ασαφές, λέει πάλι το ίδιο για δεύτερη φορά: «Αν δηλαδή η αλήθεια του Θεού, μέσα από το δικό μου ψεύδος, περίσσευσε για τη δόξα Του, γιατί πλέον κρίνομαι κι εγώ ως αμαρτωλός;». Διότι αν ο Θεός, λέει, φάνηκε φιλάνθρωπος και δίκαιος και αγαθός εξαιτίας των παραβάσεών σου, όχι μόνο δεν πρέπει να τιμωρηθείς, αλλά και να ευεργετηθείς. Αν όμως συμβαίνει αυτό, θα προκύψει εκείνο το άτοπο, το οποίο διαδίδεται από πολλούς, ότι δηλαδή από τα κακά προέρχονται τα καλά, και ότι τα κακά είναι αίτια των καλών. Και αναγκαστικά θα προκύψει ένα από τα δύο: ή όταν τιμωρεί να φαίνεται άδικος, ή όταν δεν τιμωρεί να αντλεί τον θρίαμβό Του από τα δικά μας κακά· πράγματα που είναι και τα δύο υπερβολικά άτοπα. Αυτό ακριβώς αποδεικνύοντας και ο ίδιος, παρουσίασε ως πατέρες τέτοιων δοξασιών τους Έλληνες, θεωρώντας ότι αρκεί για την καταδίκη αυτών των ισχυρισμών η ποιότητα των προσώπων που τα λένε. Διότι τότε μας διακωμωδούσαν λέγοντας: «Ας κάνουμε τα κακά, για να έρθουν τα αγαθά»· γι' αυτό και το διατύπωσε με σαφήνεια λέγοντας τα εξής: «Και γιατί να μην πούμε, όπως ακριβώς συκοφαντούμαστε και καθώς ισχυρίζονται μερικοί ότι εμείς λέμε: Ας κάνουμε τα κακά, για να έρθουν τα αγαθά; Των οποίων η καταδίκη είναι δίκαιη».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες