Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 4:25

Επομένως, παραμένουμε ένοχοι για τα αρχαία παραπτώματα και έχουμε την αμαρτία ανεξάλειπτη· μάταια λοιπόν ο θεσπέσιος μελωδός είπε: «Ευδόκησας, Κύριε, τη γη σου, συγχώρησες τις ανομίες του λαού σου, σκέπασες όλες τις αμαρτίες τους»· και πάλι: «Μακάριοι είναι εκείνοι των οποίων συγχωρέθηκαν οι ανομίες, και των οποίων σκεπάστηκαν οι αμαρτίες· μακάριος ο άνθρωπος στον οποίο ο Κύριος δεν θα λογαριάσει αμαρτία»· αν και ο μακάριος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή λέει ότι αυτός ο μακαρισμός επεκτείνεται τόσο στους περιτμημένους όσο και σε αυτούς που προέρχονται από τα έθνη· διότι έχουμε δικαιωθεί εν Χριστώ, «Ο οποίος παραδόθηκε για τα παραπτώματά μας και αναστήθηκε για τη δικαίωσή μας». <Άρα και αυτοί που κοιμήθηκαν εν Χριστώ χάθηκαν.> Διότι, όπως φαίνεται, έχουν απατηθεί και χωρίς ανταμοιβή έδωσαν τη ζωή τους για Αυτόν, εάν βέβαια ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί. Εάν η ελπίδα των αγίων δεν είναι γεμάτη αθανασία, εάν δεν προσδοκούν να συμβασιλεύσουν με Αυτόν, έχουν ίσως χαθεί, και υπομένοντας ακόμη και τον θάνατο για κανένα χρήσιμο σκοπό, υφίστανται τη ζημία των κόπων τους. Μακριά από μια τόσο φοβερή άγνοια! «Διότι θα αναστηθούν οι νεκροί, και θα εγερθούν όσοι βρίσκονται στα μνημεία», σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη, και ο διανομέας των στεφάνων ζυγίζει για τον καθένα ό,τι του ταιριάζει περισσότερο, και οπωσδήποτε θα επιβάλει την κόλαση στους ασεβείς· διότι είναι Κριτής των πάντων ως Θεός. <Αλλά τώρα ο Χριστός έχει αναστηθεί από τους νεκρούς, έγινε απαρχή εκείνων που έχουν κοιμηθεί κ.λπ.>

Επομένως, όπως ακριβώς στον Αδάμ όλοι πεθαίνουν, επειδή, όπως είπα, καταδικάστηκε σε αυτόν η φύση εξαιτίας της παράβασης, έτσι και στον Χριστό θα ζωοποιηθούν, αφού πάλι ευλογείται σε αυτόν η φύση με τον ίδιο τρόπο εξαιτίας της δικαίωσης. Επομένως, τα δεύτερα αποτελούν λύση των πρώτων. Διότι «παραδόθηκε για τα παραπτώματά μας και αναστήθηκε για τη δικαίωσή μας». Εφόσον λοιπόν εκείνος αναστήθηκε, συναναστηθήκαμε και εμείς. Διότι ο εκ Θεού Λόγος είναι ζωή κατά φύση. Δεν δωρίζει βεβαίως το αγαθό της φύσης του, εννοώ δηλαδή τη ζωή, μόνο στη δική του σάρκα, αλλά το μεταδίδει σε ολόκληρη την ανθρώπινη φύση. Αναστήθηκε μεν ομολογουμένως ως απαρχή ο Χριστός, «για να γίνει σε όλα αυτός που πρωτεύει», σύμφωνα με το γεγραμμένο· ωστόσο θα ακολουθήσει στον κατάλληλο καιρό η αναβίωση των άλλων, όμως, όπως είναι φυσικό, όχι άτακτα, αλλά με τάξη και διακεκριμένα και σαν με ένα πρόσταγμα. Διότι, μετά την απαρχή, δηλαδή τον Χριστό, λέει ότι θα αναστηθούν οι δικοί του· και είναι φανερό ότι εννοεί αυτούς που έζησαν τον καιρό της παρουσίας του, δηλαδή αυτούς που υπήρξαν μετά την ενανθρώπηση, και έχουν κοιμηθεί εν πίστει.

Έχουμε δικαιωθεί δε δια της πίστεως στον Χριστό, «ο οποίος παραδόθηκε για τα παραπτώματά μας», σύμφωνα με τα γεγραμμένα, «και αναστήθηκε για τη δικαίωσή μας». Διότι στο πρόσωπό Του ολόκληρη η ανθρώπινη φύση, σαν σε μια απαρχή του γένους, ανακαινιζόταν προς μια νέα ζωή, και ανεβαίνοντας τρόπον τινά στην οικεία της αρχή αναπλαθόταν προς αγιασμό. «Αγίασέ τους, λοιπόν, Πατέρα», λέει, «μέσα στην αλήθειά σου», δηλαδή μέσα σε εμένα· «διότι ο δικός σου λόγος είναι η αλήθεια», δηλαδή, πάλι εγώ. Διότι εγώ αγίασα τον εαυτό μου για χάρη τους, δηλαδή τον αφιέρωσα και τον προσέφερα, πεθαίνοντας ένας υπέρ όλων, ώστε να τους μεταμορφώσω σε μια νέα ζωή και να είναι αγιασμένοι μέσα στην αλήθεια, δηλαδή μέσα σε εμένα.

Η πίστη μάλλον οικειώνει σε αυτόν εκείνους που πίστεψαν ευρισκόμενοι στην ακροβυστία. Διότι η υπόσχεση έχει δοθεί, και η δικαιούσα χάρη έχει παραχωρηθεί, στον Αβραάμ όταν ακόμη δεν είχε την περιτομή, αλλά βρισκόταν μάλλον στην ακροβυστία, σύμφωνα με τη μαρτυρία των ιερών γραμμάτων. Και το ότι το δώρο της δικαιοσύνης διά της πίστεως δεν θα ερχόταν μόνο στον Αβραάμ, αν και σε αυτόν έγινε η υπόσχεση, αλλά έχει πλέον επεκταθεί, τρόπον τινά, σε όλους όσους έχουν πιστέψει, μας το βεβαιώνει πάλι ο σοφότατος Παύλος, προσθέτοντας σε όσα μόλις προανέφερα: «Δεν γράφτηκε δε μόνο για αυτόν ότι λογίστηκε σε αυτόν ως δικαιοσύνη, αλλά και για εμάς, στους οποίους πρόκειται να λογιστεί, επειδή πιστεύουμε σε εκείνον που ανέστησε από τους νεκρούς τον Ιησού τον Κύριό μας, ο οποίος παραδόθηκε για τα παραπτώματά μας και αναστήθηκε για τη δικαίωσή μας». Επομένως, η χάρη που μας δικαιώνει εκ πίστεως είναι ουράνιο δώρο και προσφορά της άνωθεν αγαθότητας· και θα μπορούσαν να συγκαταλεχθούν στα τέκνα του Αβραάμ όχι οπωσδήποτε όσοι προέρχονται από αυτόν κατά σάρκα, αλλά όσοι έχουν αποκτήσει πλούσια την ομοιότητα προς αυτόν, και με αδελφικό φρόνημα πιστεύουν στον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Αυτοί θα γίνουν και κληρονόμοι των χαρισμάτων του Θεού, αφού ο κατά σάρκα Ισραήλ παραμερίστηκε εξαιτίας της απιστίας του. Αυτό δε προτυπώθηκε για εμάς, και μάλιστα πολύ σαφώς, και στο μυστήριο του Ισαάκ. Αλλά, εμπρός, ας το αναπτύξουμε πάλι όσο είναι δυνατόν, παραθέτοντας για γνώση τα ίδια τα κείμενα του Μωυσή.

Αφού μίλησε για την πίστη μας, αναφέρει και την άφατη φιλανθρωπία του Θεού, στην οποία διαρκώς επανέρχεται, προβάλλοντας τον σταυρό· πράγμα που φανέρωσε και τώρα λέγοντας: «Ο οποίος παραδόθηκε εξαιτίας των παραπτωμάτων μας και αναστήθηκε για τη δικαίωσή μας».

«Παρά την ελπίδα μεν, όσον αφορά τα ανθρώπινα, με ελπίδα δε, όσον αφορά τον Θεό, λέγει». «Δεν γράφτηκε δε μόνο για εκείνον ότι του λογαριάστηκε, αλλά και για εμάς, στους οποίους πρόκειται να λογαριαστεί, δηλαδή σε εμάς που πιστεύουμε σε Αυτόν που ανέστησε τον Ιησού, τον Κύριό μας, από τους νεκρούς». Για να μην πει ο ακροατής: «Και τι σχέση έχει αυτό με εμάς; Εκείνος είναι που δικαιώθηκε»· μας τοποθετεί κοντά στον πατριάρχη, και μάλιστα πολύ περισσότερο· διότι τόση είναι η πνευματική ευγένεια, ώστε η δική του πίστη να αποτελεί τύπο της δικής μας. «Ο οποίος παραδόθηκε εξαιτίας των παραπτωμάτων μας». Για να σηκώσει τις αμαρτίες μας επάνω στο ξύλο. «Και αναστήθηκε για τη δικαίωσή μας». Διότι γι' αυτό και πέθανε και αναστήθηκε, για να μας καταστήσει δίκαιους.

Αυτές λοιπόν είναι οι αμαρτίες μας· δεν υποφέρουμε τις τιμωρίες, δεν ευγνωμονούμε, δεν εγκαρτερούμε, αλλά στην απόφαση του Δεσπότη, η οποία παγιώθηκε στη φύση μας και ορίζει «Με τον ιδρώτα του προσώπου σου να τρως τον άρτο», εμείς αντιστεκόμαστε κατά κάποιον τρόπο ως αντίπαλοι του Θεού. Αγωνιζόμαστε μεν, δεν μπορούμε δε· διότι ούτε και σε αυτά μπορούμε να αποφύγουμε τον ιδρώτα. Γι' αυτό μακάριος είναι εκείνος που υπομένει αυτές τις πρόσκαιρες κολάσεις, μέσα στις οποίες καταδικάστηκε να ζει εξαιτίας της αμαρτίας του προπάτορα. Διότι εξαιτίας αυτών των κολάσεων, και ο θάνατος χαρίστηκε από τον αγαθό Θεό σε αυτούς που πάσχουν, ώστε εκείνοι που υπομένουν με ευχαριστία αυτές τις πρόσκαιρες, ακούσιες τιμωρίες, να αναπαυθούν· και θα αναστηθούν και θα δοξαστούν διά του δεύτερου Αδάμ, του αναμάρτητου Ιησού Χριστού ως Θεού, ο οποίος παραδόθηκε για τα παραπτώματά μας και αναστήθηκε για τη δικαίωσή μας. Διότι φέρνοντας αυτά τα δύο μεγάλα δώρα ήρθε ο Θεός στους ανθρώπους, γινόμενος άνθρωπος: το να ενώσει τη φύση της θεότητας με τη φύση της ανθρωπότητας ώστε ο άνθρωπος να γίνει θεός· και το να εμπιστευθεί σε αυτόν το μυστήριο της Τριάδος, αφού ο άνθρωπος γίνει θεός. Εκείνος όμως που έχει αξιωθεί τόσο μεγάλων δωρεών, πώς είναι δυνατόν να αμαρτάνει; Καθώς λέει και ο επιστήθιος του Χριστού, Ιωάννης, ότι «Δεν μπορεί να αμαρτάνει, διότι έχει γεννηθεί από τον Θεό».