Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 5:11

Πλην όμως, καθώς λέει ο μαθητής του Σωτήρος: «Η πίστη συνεργούσε με τα έργα, και εκ των έργων η πίστη βεβαιώθηκε»· είπε δε κάπου και ο ίδιος ο θαυμάσιος Παύλος περί του προπάτορα Αβραάμ: «Με πίστη πρόσφερε τον Ισαάκ όταν δοκιμαζόταν, και προσέφερε τον μονογενή εκείνος που είχε αναδεχθεί τις επαγγελίες, προς τον οποίο ελέχθη: Μέσω του Ισαάκ θα ονομαστεί το σπέρμα σου· διότι αναλογίστηκε ότι ο Θεός είναι ικανός να εγείρει ακόμη και εκ νεκρών». Επομένως, και αν τυχόν λέγεται ότι δικαιώθηκε εκ των έργων λόγω της προσφοράς του Ισαάκ κατά τη δοκιμασία του, αυτό αποτελούσε για εκείνον σαφή απόδειξη της στερεότατης πίστης του. <Και όχι μόνο αυτό, αλλά και καυχώμαστε στον Θεό.> Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, καθιστώντας φανερή την αληθινά αξιοθαύμαστη αγάπη του Θεού και Πατρός, την οποία επέδειξε σε εμάς, παρέθετε ως απόδειξη το αποκορύφωμα της ένσαρκης οικονομίας και το πάθος επί του σταυρού, λέγοντας τα εξής: «Διότι τόσο πολύ αγάπησε ο Θεός τον κόσμο, ώστε έδωσε τον Υιό του τον μονογενή, προκειμένου καθένας που πιστεύει σε αυτόν να μην χαθεί, αλλά να έχει ζωή αιώνια».

Διότι το ότι αυτό το δώρο είναι μεγάλο, άκουσε και τον Παύλο που το φανερώνει. Επειδή, βλέποντας τους Ιουδαίους να υπερηφανεύονται για το ότι οι προφήτες ήλθαν σε αυτούς, και θέλοντας να ταπεινώσει το φρόνημά τους, αποδεικνύοντας ότι εμείς απολαύσαμε μεγαλύτερη τιμή, εφόσον λάβαμε τη διδασκαλία όχι μέσω δούλου αλλά μέσω του Δεσπότη, λέει κάπως έτσι γράφοντας προς τους Εβραίους: «Ο Θεός, αφού παλαιά μίλησε στους πατέρες μας πολυμερώς και πολυτρόπως, τις έσχατες αυτές ημέρες μίλησε σε εμάς μέσω του Υιού». Και πάλι αλλού: «Και όχι μόνο αυτό, αλλά και καυχιόμαστε στον Θεό μέσω του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, διά του οποίου λάβαμε την καταλλαγή». Βλέπεις ότι δεν καυχάται μόνο για την καταλλαγή, αλλά και για το ότι λάβαμε την καταλλαγή μέσω του Χριστού; Και πάλι, εξυμνώντας την ανάσταση, λέει: «Ο ίδιος ο Κύριος θα κατεβεί από τον ουρανό». Πρόσεξε και εκεί ότι τα πάντα γίνονται μέσω του Δεσπότη· και εδώ έδωσε εντολή στον Αδάμ όχι μέσω κάποιου υπηρέτη, ούτε μέσω αγγέλου και αρχαγγέλου, αλλά ο Ίδιος αυτοπροσώπως, τιμώντας τον άνθρωπο με διπλή τιμή, και με το να του δώσει τον νόμο, και με το να του τον δώσει ο Ίδιος. Πώς λοιπόν ολίσθησε εκείνος; Εξαιτίας της δικής του ραθυμίας· και αυτό το φανερώνουν όσοι έλαβαν νόμο και δεν ολίσθησαν, αλλά έπραξαν ακόμη και περισσότερα από όσα τους είχαν προσταχθεί.

Εκείνος προόρισε, αυτός προσήγαγε. Και αυτά τα αναφέρει για να εξάρει όσα έχουν πραγματοποιηθεί, όπως ακριβώς λέει και αλλού: «Όχι μόνο αυτό, αλλά και καυχώμαστε διά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Διότι είναι μεν μεγάλα αυτά που μας δόθηκαν, γίνονται όμως κατά πολύ μεγαλύτερα από το γεγονός ότι δόθηκαν διά του Χριστού· διότι δεν έστειλε κάποιον από τους δούλους προς τους δούλους, αλλά τον ίδιο τον Μονογενή.

Το ότι δε έχει και τη δύναμη, ομοίως το απέδειξε και αυτό από το γεγονός ότι μας δικαίωσε ενώ ήμασταν αμαρτωλοί. Τι είναι λοιπόν αυτό που μας εμποδίζει να επιτύχουμε τα μέλλοντα αγαθά; Απολύτως τίποτα. Έπειτα πάλι, για να μην αισθανθείς ντροπή και κοκκινίσεις ακούγοντας ότι ήμασταν αμαρτωλοί και εχθροί και ασθενείς και ασεβείς, άκου τι λέει: «Και όχι μόνο αυτό, αλλά και καυχόμαστε στον Θεό διά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μέσω του οποίου λάβαμε τώρα την καταλλαγή». Τι σημαίνει, «Και όχι μόνο αυτό»; Όχι μόνο σωθήκαμε, λέει, αλλά και καυχόμαστε γι' αυτό ακριβώς για το οποίο θα νόμιζε κανείς ότι θα έπρεπε να κρύβουμε το πρόσωπό μας από ντροπή.

Διότι αυτή είναι η δόξα μας, αυτό είναι το καύχημά μας, με αυτό φιλοτιμούμαστε απέναντι σε όλους· όχι ότι έχουμε πόλη μεγάλη και θαυμαστή, ούτε ότι πρώτοι εμείς νικούμε, ούτε ότι υπερισχύουμε με τη ρώμη του σώματος· αλλά ότι έχουμε Θεό αληθινό, για αυτό καυχιόμαστε· όχι μόνο όταν μας βοηθάς, αλλά και όταν μας εγκαταλείπεις. Διότι αυτό σημαίνει το «Όλη την ημέρα»· όπως ακριβώς λέει και ο Παύλος: «Σε μένα δε, μακάρι να μη συμβεί να καυχηθώ, παρά μόνο για τον σταυρό του Χριστού». Διότι δεν υπάρχει, δεν υπάρχει άλλη τέτοια δόξα. Γι' αυτό και πάλι έλεγε: «Και όχι μόνο αυτό, αλλά και καυχόμαστε για τον Θεό». Διότι τίποτα δεν είναι ίσο με αυτό το καύχημα. Κανείς, λοιπόν, ας μην υψηλοφρονεί για τον πλούτο· κανείς για κανένα από τα βιοτικά πράγματα, αλλά μόνο για τούτο, για το ότι έχει τον Θεό ως Δεσπότη. Αυτό είναι ανώτερο από κάθε ελευθερία, αυτό είναι καλύτερο και από τους ίδιους τους ουρανούς. Διότι, εάν το να αποκαλείται κανείς ότι ανήκει στον τάδε ή στον δείνα έφερε πολλές φορές καύχηση μεταξύ των ανθρώπων, αναλογίσου πόση δόξα φέρει το να ανήκει κανείς στον Θεό. Γι' αυτό και ο Παύλος το έθεσε αυτό ως μεγάλο αξίωμα λέγοντας: «Όσοι δε είναι του Χριστού, σταύρωσαν τη σάρκα». Διάψαλμα. Άλλος λέει, «Πάντοτε». Ο δε Εβραίος αυτό το λέει «Σελ». «Τώρα όμως μας απώθησες και μας ντρόπιασες». Άλλος λέει, «Αν και μας απώθησες».

Πρώτον μεν, ότι πέθανε· δεύτερον, ότι πέθανε υπέρ των ασεβών· τρίτον, ότι συμφιλίωσε, ότι δικαίωσε, ότι κατέστησε αθανάτους, ότι έκανε υιούς και κληρονόμους. «Και όχι μόνο αυτό, αλλά και καυχόμαστε στον Θεό, διά του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, διά του οποίου λάβαμε τώρα τη συμφιλίωση.» Όχι μόνο σωθήκαμε, λέει, αλλά και καυχόμαστε γι' αυτό ακριβώς, για το οποίο νομίζει κάποιος ότι ντρεπόμαστε· διότι το να σωθούμε ενώ ζούσαμε με υπερβολική πονηρία, είναι το μέγιστο σημείο του ότι αγαπηθήκαμε σφόδρα από εκείνον που μας σώζει. Διότι δεν έσωσε μέσω κάποιου άλλου, αλλά διά του ίδιου του Μονογενούς. «Διά τούτο, όπως δι' ενός ανθρώπου η αμαρτία εισήλθε στον κόσμο, και διά της αμαρτίας ο θάνατος, και έτσι ο θάνατος εισήλθε σε όλους τους ανθρώπους.» Αυτό δε που ειπώθηκε, αποτελεί πάλι επιβεβαίωση της δικαιοσύνης μας, την οποία έχουμε λάβει· ελήφθη δε από το αντίθετο (παράδειγμα). «Εφ' ω πάντες ήμαρτον.» Το «εφ' ω», αντί του «διά του οποίου»· λέει δηλαδή ότι, όπως ακριβώς όταν έπεσε εκείνος, δηλαδή ο Αδάμ, ακόμη και όσοι δεν έφαγαν από το ξύλο, έγιναν εξαιτίας εκείνου όλοι θνητοί, έτσι και όταν αναστήθηκε και ηγέρθη ο Χριστός, όλο το σώμα μετέλαβε την αθανασία. «Διότι μέχρι τον νόμο υπήρχε αμαρτία στον κόσμο.» Το «μέχρι τον νόμο» τίθεται αντί του «έως τους καιρούς της ενσάρκου παρουσίας»· διότι «τέλος του νόμου είναι ο Χριστός», σύμφωνα με το γεγραμμένο.

Ρωμ. 5,6-11 Παραθέτει τρία σημεία που δείχνουν την υπερβολή της αγάπης του Θεού και ταυτόχρονα αποδεικνύουν τη μελλοντική του πρόνοια και φιλανθρωπία. Αυτά δε τα τρία λαμβάνονται μόνο από το υποκείμενο, δηλαδή από εκείνους προς τους οποίους επιδεικνύεται η αγάπη. Επειδή υπάρχουν πάλι και άλλα από την πλευρά εκείνου που αγάπησε, μέσα από τα οποία πάλι συνίσταται και παρουσιάζεται η υπερβολή της αγάπης, όπως το ίδιο το να κατοικήσει σε παρθενική μήτρα και να σαρκωθεί από αυτήν, το να υποταχθεί στις εντολές του νόμου ο νομοθέτης, έπειτα το να ατιμαστεί, να υβριστεί, να ραπιστεί, και το κορύφωμα: να θανατωθεί διά σταυρού. Αυτός όμως, αφού ανακεφαλαίωσε τα όσα προέρχονται από εκείνον που αγάπησε, αναφέροντας προς το παρόν μόνο τον θάνατο, ανέλυσε λεπτομερώς τα όσα αφορούν τους αγαπηθέντες, καθώς αυτή η μέθοδος συντελεί εδώ στο να δείξει ότι ολοένα και περισσότερο θα προνοεί, θα υπερασπίζεται και θα λυτρώνει από κάθε οργή, τόσο την παρούσα, όταν γνωρίζει ότι αυτό συμφέρει, όσο και τη μελλοντική, η οποία είναι αληθώς η έσχατη οργή. Τα τρία δε που παραθέτει είναι τα εξής: ήμασταν «ασθενείς», λέει, ασθενείς όμως όχι εκ φύσεως αλλά από δική μας προαίρεση και πράξη. Ήμασταν, επομένως, ασθενείς και είχαμε ανάγκη από πολλή βοήθεια. Αλλά ήμασταν και «ασεβείς», και αυτόν τον ίδιο που επρόκειτο, λέει, να μας βοηθήσει, τον αποδιώχναμε, αποδίδοντας τον σεβασμό σε άλλους, ενώ τον ίδιο τον υβρίζαμε όπως τους εχθρούς και τους πολεμίους.