Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 5:6

Διότι αυτός, ενώ ως Θεός βρισκόταν πέρα από κάθε πάθος, εντούτοις, ας το πω έτσι, την παρέδωσε (τη ζωή του), και αυτό υπέρ των αμαρτωλών. Πράγμα το οποίο άλλωστε θαύμασε και ο πάνσοφος Παύλος. Διότι είπε ότι: «Ο Θεός αποδεικνύει την αγάπη του για εμάς, διότι, ενώ εμείς ήμασταν ακόμη αμαρτωλοί, στον κατάλληλο καιρό πέθανε υπέρ των ασεβών.» Και ο ίδιος ο Χριστός λέει κάπου: «Ο καλός ποιμένας θυσιάζει τη ζωή του υπέρ των προβάτων.» Τη θυσίασε, λοιπόν, υπέρ ημών, διότι με τις πληγές του εμείς θεραπευτήκαμε, και αυτός ταλαιπωρήθηκε για τις ανομίες μας, και παραδόθηκε για τις αμαρτίες μας. «Ας αγιάζεται» λοιπόν, λέει, δηλαδή, ας θεωρείται άγιος, ή μάλλον ας ομολογείται. Και αυτό θα ταίριαζε στον Θεό, και μόνο σε Αυτόν, κυρίως και ειδικώς.

Από την προς Ρωμαίους, στον ίδιο 〈δ〉, ενώ στο αποστολικό 〈α〉. 〈α〉 (〈κη〉). «Όσοι αμάρτησαν χωρίς νόμο, χωρίς νόμο και θα απολεστούν, και όσοι αμάρτησαν υπό τον νόμο, θα κριθούν μέσω του νόμου. Διότι δεν είναι δίκαιοι ενώπιον του Θεού οι ακροατές του νόμου, αλλά οι εκτελεστές του νόμου θα δικαιωθούν». 〈β〉 (〈κθ〉). «Διότι η περιτομή ωφελεί, εάν εφαρμόζεις τον νόμο· εάν όμως είσαι παραβάτης του νόμου, η περιτομή σου έχει γίνει ακροβυστία». 〈γ〉 (〈λ〉). «Έχοντας τη μορφή της γνώσης και της αλήθειας στον νόμο». 〈δ〉 (〈λα〉). «Διότι ο Χριστός, ενώ εμείς ήμασταν ακόμη ασθενείς, πέθανε στον κατάλληλο καιρό υπέρ των ασεβών». 〈ε〉 (〈λβ〉). «Ώστε ο μεν νόμος είναι άγιος, και η εντολή αγία και δίκαιη και αγαθή». 〈στ〉 (〈λγ〉). «Για να εκπληρωθεί το δικαίωμα του νόμου σε εμάς». 〈ζ〉 (〈λδ〉). «Διότι τέλος του νόμου είναι ο Χριστός, προς δικαίωση καθενός που πιστεύει». 〈η〉 (〈λε〉). «Διότι εκείνος που αγαπά τον πλησίον έχει εκπληρώσει τον νόμο».

Διότι, μέσω της μορφώσεως σε αυτόν, οι κήρυκες της αλήθειας απέκτησαν την επίγνωση της γνώσης και της αλήθειας. 〈δ〉 〈και〉 〈λα〉 〈σχόλιο〉. «Διότι, ενώ εμείς ήμασταν ακόμη ασθενείς, ο Χριστός πέθανε στον καθορισμένο καιρό υπέρ των ασεβών». 〈δ〉 〈και〉 〈λα〉 〈έλεγχος〉. Το «ακόμη» και το «πέθανε» δεν υποδηλώνουν φαινομενικότητα (δόκηση), αλλά αλήθεια. Διότι, εάν ήταν φαινομενικότητα, ποια θα ήταν η ανάγκη να λέγεται το «ακόμη», εφόσον ο Χριστός μπορούσε πάντοτε, και τότε και τώρα, να εμφανίζεται φαινομενικά και να μη λέγεται «ενώ εμείς ήμασταν ακόμη ασθενείς»; Επειδή με το «ακόμη» * απέδωσε το ότι πέθανε τότε και εδικαίωσε με τον θάνατο, ώστε να μην έχει πλέον ανάγκη να πεθάνει αυτός που πέθανε μία φορά υπέρ των αμαρτωλών και δεν πεθαίνει πια για τον εαυτό του. 〈ε〉 〈και〉 〈λβ〉 〈σχόλιο〉. «Ώστε ο μεν νόμος είναι άγιος, και η εντολή αγία και δίκαιη και αγαθή». 〈ε〉 〈και〉 〈λβ〉 〈έλεγχος〉. Συμφωνεί με τον νόμο ως προς το ότι αυτός είναι άγιος και με την εντολή που δόθηκε σε αυτόν, διασφαλίζοντάς την με τρεις μαρτυρίες, ονομάζοντάς την αγία, δίκαιη και αγαθή, για να ελέγξει εσένα, Μαρκίωνα, και να διδάξει εμάς ότι ο νόμος προέρχεται από τον Άγιο, του οποίου και η εντολή είναι αγία, και ότι αυτός ο Άγιος είναι και αγαθός. Γι' αυτό, εφόσον η εντολή προέρχεται από τον αγαθό, ονομάζεται αγαθή, και εφόσον προέρχεται από τον άγιο, είναι αγία, και εφόσον προέρχεται από τον δίκαιο, ονομάζεται δίκαιη εντολή, διότι Ένας είναι Εκείνος που υπάρχει τότε και τώρα *, Αυτός που είναι άγιος, δίκαιος και αγαθός.

Μου έρχεται τώρα στον νου να πω για αυτόν εκείνο που λέει ο θείος Παύλος για τον Χριστό: διότι αποδεικνύει την αγάπη του για εμάς και ο μέγας Δημήτριος, με το ότι, ενώ ήμασταν ακόμη ασεβείς, αυτός «στον κατάλληλο καιρό πέθανε υπέρ των ασεβών», κατά χάρη βέβαια και μίμηση του Δεσπότη· και όλη αυτή η πόλη συμφιλιωθήκαμε με τον Θεό μέσω του θανάτου του. Διότι, πού είναι εκείνο το πλήθος της ασέβειας, στο οποίο δεν είναι καθόλου απίθανο να ανήκαν και πολλοί από τους προγόνους μας; Πού είναι ο φόβος για την ευσέβεια και οι ποθητές, εξαιτίας του, κρυψώνες; Πού είναι αυτοί που ξεπέρασαν την αγριότητα των θηρίων με τη μανία τους κατά των ευσεβών; Όλα τα δεινά διαλύθηκαν, όλα τα αγαθά προσήλθαν, επειδή ο Δημήτριος προκινδύνευσε για την ευσέβεια.

ΡΙΖ΄. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΕΟΦΙΛΟ. Βεβαίως, εάν κάποιος ερωτηθεί από κάποιον που τολμά να συκοφαντεί την αλήθεια: «Είναι τα πάντα δυνατά για τον Θεό;» και εκείνος απαντήσει «Ναι», και έπειτα ο άλλος προσθέσει: «Άρα και τα κακά», τότε δίκαια θα γινόταν περίγελος για την αμάθειά του, όχι αυτός που απάντησε, αλλά μάλλον αυτός που ρώτησε. Διότι τα κακά δεν συγκαταλέγονται ανάμεσα σε όσα είναι δυνατά για τον Θεό. Επειδή, όπου αναφέρεται το όνομα του Θεού, το καλό ακολουθεί σταθερά. Και κανένας που έχει σώο τον νου του δεν θα σκεφτόταν ότι τα κακά είναι δυνατά για τον Θεό, ούτε θα μπορούσε να ονομάσει αδυναμία το να μην μπορεί να πράξει τα κακά. Διότι κυρίως αδυναμία είναι η πράξη των κακών. Γι' αυτό και ο Παύλος, που γνώριζε αυτά τα πράγματα με μεγάλη ακρίβεια, αποκαλούσε τις αμαρτίες αδυναμίες, λέγοντας: «Διότι ο Χριστός, ενώ εμείς ήμασταν ακόμη ασθενείς, πέθανε στον καθορισμένο καιρό υπέρ των ασεβών».

Τι είναι λοιπόν αυτό; Το Άγιο Πνεύμα. Εάν όμως δεν ήθελε να μας δωρίσει μεγάλους στεφάνους μετά τους κόπους, δεν θα μας έδινε τόσα αγαθά πριν από τους κόπους. Τώρα όμως αποδεικνύεται από αυτό η θερμή του αγάπη, διότι δεν μας τίμησε σταδιακά και λίγο-λίγο, αλλά εξέχεε αθρόα την πηγή των αγαθών, και μάλιστα πριν από τους αγώνες. Ώστε, ακόμη και αν δεν είσαι απόλυτα άξιος, μην απελπίζεσαι, εφόσον έχεις ως μεγάλο συνήγορο την αγάπη του Κριτή. Διότι γι' αυτό και ο ίδιος, αφού είπε, «Η ελπίδα δεν καταισχύνει», εναπέθεσε το παν όχι στα δικά μας κατορθώματα, αλλά στην αγάπη του Θεού. Και αφού μίλησε για τη δωρεά του Πνεύματος, μεταβαίνει πάλι πλέον στον σταυρό, λέγοντας τα εξής: «Διότι ο Χριστός, ενώ εμείς ήμασταν ακόμη ασθενείς, στον κατάλληλο καιρό πέθανε υπέρ των ασεβών».

Αυτά, λοιπόν, τα παρόντα λυπηρά είναι ικανά να μας κοσμήσουν και να μας κάνουν να μεγαλοφρονούμε γι' αυτά. Και ορθώς λέει «καυχώμεθα», ώστε χρησιμοποιώντας το δικό του πρόσωπο να εισαγάγει την παραίνεση. «Γνωρίζοντας ότι η θλίψη κατεργάζεται υπομονή, και η υπομονή δοκιμή, και η δοκιμή ελπίδα.» Επειδή ήταν παράδοξο αυτό που ειπώθηκε, το ότι δηλαδή τα λυπηρά τους προξενούν χαρά και καύχημα, το επιβεβαιώνει με συλλογισμό. Αυτό δε που λέει είναι το εξής: Η υπομονή και η θλίψη έχουν μέγιστο καρπό και πριν από τα μελλοντικά, και καθιστούν δόκιμο εκείνον που δοκιμάζεται· συμβάλλουν όμως και σε κάτι ως προς τα μελλοντικά. Διότι κάνουν την ελπίδα να ακμάζει μέσα μας· επειδή τίποτα δεν μας προετοιμάζει τόσο πολύ στο να τρέφουμε αγαθές ελπίδες, όσο η αγαθή συνείδηση. «Η δε ελπίδα δεν καταισχύνει. Διότι η αγάπη του Θεού έχει εκχυθεί στις καρδιές μας διά του Αγίου Πνεύματος που μας δόθηκε. Επειδή ο Χριστός, ενώ εμείς ήμασταν ακόμη ασθενείς, κατά τον καθορισμένο καιρό πέθανε υπέρ των ασεβών. Διότι με δυσκολία θα πεθάνει κανείς υπέρ ενός δικαίου· για τον αγαθό, βέβαια, ίσως και να τολμήσει κάποιος να πεθάνει.»

Ρωμ. 5,6-11 Παραθέτει τρία σημεία που δείχνουν την υπερβολή της αγάπης του Θεού και ταυτόχρονα αποδεικνύουν τη μελλοντική του πρόνοια και φιλανθρωπία. Αυτά δε τα τρία λαμβάνονται μόνο από το υποκείμενο, δηλαδή από εκείνους προς τους οποίους επιδεικνύεται η αγάπη. Επειδή υπάρχουν πάλι και άλλα από την πλευρά εκείνου που αγάπησε, μέσα από τα οποία πάλι συνίσταται και παρουσιάζεται η υπερβολή της αγάπης, όπως το ίδιο το να κατοικήσει σε παρθενική μήτρα και να σαρκωθεί από αυτήν, το να υποταχθεί στις εντολές του νόμου ο νομοθέτης, έπειτα το να ατιμαστεί, να υβριστεί, να ραπιστεί, και το κορύφωμα: να θανατωθεί διά σταυρού. Αυτός όμως, αφού ανακεφαλαίωσε τα όσα προέρχονται από εκείνον που αγάπησε, αναφέροντας προς το παρόν μόνο τον θάνατο, ανέλυσε λεπτομερώς τα όσα αφορούν τους αγαπηθέντες, καθώς αυτή η μέθοδος συντελεί εδώ στο να δείξει ότι ολοένα και περισσότερο θα προνοεί, θα υπερασπίζεται και θα λυτρώνει από κάθε οργή, τόσο την παρούσα, όταν γνωρίζει ότι αυτό συμφέρει, όσο και τη μελλοντική, η οποία είναι αληθώς η έσχατη οργή. Τα τρία δε που παραθέτει είναι τα εξής: ήμασταν «ασθενείς», λέει, ασθενείς όμως όχι εκ φύσεως αλλά από δική μας προαίρεση και πράξη. Ήμασταν, επομένως, ασθενείς και είχαμε ανάγκη από πολλή βοήθεια. Αλλά ήμασταν και «ασεβείς», και αυτόν τον ίδιο που επρόκειτο, λέει, να μας βοηθήσει, τον αποδιώχναμε, αποδίδοντας τον σεβασμό σε άλλους, ενώ τον ίδιο τον υβρίζαμε όπως τους εχθρούς και τους πολεμίους.