Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 6:11

«Διότι, εάν γίναμε σύμφυτοι με αυτόν κατά την ομοιότητα του θανάτου του, θα είμαστε σύμφυτοι και κατά την ομοιότητα της αναστάσεώς του· γνωρίζοντας τούτο, ότι ο παλαιός μας άνθρωπος συσταυρώθηκε, για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας, ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι της αμαρτίας. Διότι εκείνος που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία. Εάν λοιπόν πεθάναμε μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε ότι και θα ζήσουμε μαζί του, γνωρίζοντας ότι ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον· ο θάνατος δεν τον εξουσιάζει πια. Διότι ο θάνατος που πέθανε, ήταν θάνατος ως προς την αμαρτία μια για πάντα· ενώ η ζωή που ζει, είναι ζωή για τον Θεό. Έτσι και εσείς να θεωρείτε τους εαυτούς σας αφενός ότι είναι νεκροί ως προς την αμαρτία, αφετέρου δε ζωντανοί για τον Θεό, εν Χριστώ Ιησού.» Από όλα αυτά κατανοείται κατά ομοιότητα και ο λόγος περί της άνωθεν γεννήσεως. Θα ήταν όμως αδύνατον να γεννηθεί κανείς άνωθεν, εάν δεν είχε προηγηθεί η χάρις του Θεού· όπως δηλώνει ο ίδιος ο Απόστολος τόσο από τα προηγούμενα όσο και από τα επόμενα κεφάλαια σχετικά με το βάπτισμα.

Επιπλέον αυτών, μας βεβαιώνει λέγοντας: «Διότι, εάν έχουμε γίνει σύμφυτοι με το ομοίωμα του θανάτου του, θα είμαστε σύμφυτοι και με την ανάστασή του». Και πάλι, διδάσκοντάς μας το ίδιο δόγμα περί αυτού του βαπτίσματος με τρόπο πιο πειστικό και επιτακτικό, προσθέτει λέγοντας ότι: «Ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον· ο θάνατος δεν τον κυριεύει πια. Διότι ως προς το ότι πέθανε, πέθανε για την αμαρτία εφάπαξ· ως προς το ότι ζει, ζει για τον Θεό. Έτσι κι εσείς, να θεωρείτε τους εαυτούς σας νεκρούς μεν ως προς την αμαρτία, ζωντανούς δε για τον Θεό εν Χριστώ Ιησού». Ο Απόστολος, λοιπόν, αφού προσέθεσε την οικονομία του ίδιου του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για την άφεση των αμαρτιών μας μέσω της ενανθρωπήσεώς Του μέχρι θανάτου, μας διδάσκει με τρόπο πιο πειστικό και επιτακτικό να είμαστε αναντίρρητα νεκροί μεν ως προς την αμαρτία, ζωντανοί δε για τον Θεό εν Χριστώ Ιησού, ώστε, όπως ακριβώς ο Χριστός, αφού πέθανε για εμάς και αναστήθηκε από τους νεκρούς υπέρ ημών, δεν πεθαίνει πλέον, έτσι κι εμείς, έχοντας βαπτιστεί στον θάνατο σύμφωνα με το ομοίωμά Του, να πεθάνουμε ως προς την αμαρτία· και μέσω της αναδύσεως από το βάπτισμα, σαν να έχουμε αναστηθεί από τους νεκρούς, να ζήσουμε για τον Θεό εν Χριστώ Ιησού και να μην πεθάνουμε πλέον, δηλαδή να μην αμαρτήσουμε πλέον· διότι «η ψυχή που αμαρτάνει, αυτή θα πεθάνει». Και όπως ακριβώς Εκείνον δεν Τον κυριεύει ο θάνατος, έτσι και εμάς να μην μας κυριεύσει πλέον η αμαρτία· δηλαδή, να μην την πράττουμε πια.

Έτσι και εσείς να θεωρείτε τους εαυτούς σας νεκρούς μεν ως προς την αμαρτία, ζωντανούς δε για τον Θεό εν Χριστώ Ιησού. Ας μη βασιλεύει, λοιπόν, η αμαρτία στο θνητό σας σώμα, ώστε να της υπακούετε μέσω των επιθυμιών του, ούτε να παραδίδετε τα μέλη σας στην αμαρτία ως όπλα αδικίας, αλλά να παραδώσετε τους εαυτούς σας στον Θεό ως ζωντανούς εκ νεκρών, και τα μέλη σας στον Θεό ως όπλα δικαιοσύνης», και τα εξής.

Αν, λοιπόν, ακόμη και εκείνος που λυπεί τον αδελφό του εξαιτίας κάποιου φαγητού έχει εκπέσει από την αγάπη, χωρίς την οποία ακόμη και η άσκηση των μεγάλων χαρισμάτων και των έργων δικαιοσύνης δεν ωφελεί σε τίποτα, τι θα μπορούσε να πει κανείς για εκείνον που με ραθυμία και ανωφελώς τολμά να φάει το Σώμα και να πιει το Αίμα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, και εξαιτίας αυτού λυπεί ακόμη περισσότερο το Άγιο Πνεύμα, και τολμά να φάει και να πιει χωρίς την αγάπη που τον συνέχει, ώστε να λάβει την απόφαση να μη ζει για τον εαυτό του, αλλά για τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος πέθανε και αναστήθηκε για εμάς; Πρέπει, επομένως, εκείνος που προσέρχεται στο Σώμα και στο Αίμα του Χριστού, σε ανάμνηση Εκείνου που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς, όχι μόνο να καθαρίζεται από κάθε μολυσμό σαρκός και πνεύματος, για να μη φάει και πιει προς κατάκριση, αλλά και να αποδεικνύει έμπρακτα τη μνήμη Εκείνου που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς, με το να έχει νεκρωθεί ως προς την αμαρτία, τον κόσμο και τον εαυτό του, και να ζει για τον Θεό εν Χριστώ Ιησού, τον Κύριό μας.

Διότι γράφει κάπως έτσι σε κάποιους ο θεσπέσιος Παύλος: «Έτσι και εσείς να θεωρείτε τους εαυτούς σας νεκρούς ως προς την αμαρτία, ζωντανούς όμως ως προς τον Θεό, εν Χριστώ Ιησού.» Επομένως, ζώντας εν Χριστώ, προσπαθώντας με ζήλο να εφαρμόσουμε αυτά που Του είναι αρεστά, θα μισήσουμε τη νέκρωση, προφανώς δηλαδή ως προς τα πάθη και τις αμαρτίες· και έχοντας πεθάνει ως προς την αμαρτία, σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί, θα αποβάλουμε τη ζωή μέσα σε αυτήν, αν σκεφτόμαστε ορθά. ΠΑΛΛ. Πες μου σε παρακαλώ αυτά ακόμη πιο καθαρά, διότι δεν τα κατανοώ πλήρως. ΚΥΡ. Διότι δεν λέμε, ω Παλλάδιε, ότι γι' αυτόν τον λόγο υπέμεινε τον θάνατο για εμάς ο Χριστός, ώστε οι ζωντανοί να μη ζουν πλέον για τον εαυτό τους, αλλά για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε γι' αυτούς, δηλαδή για τον Χριστό; ΠΑΛΛ. Έτσι λέμε ομολογουμένως. ΚΥΡ. Ζούμε λοιπόν για τον Χριστό, πολιτευόμενοι σύμφωνα με το Ευαγγέλιο και αποστρεφόμαστε βδελυττόμενοι τη νέκρωση που προέρχεται από την αμαρτία, δηλαδή τον θάνατο από τα πάθη. Εξάλλου και ο θεσπέσιος Πέτρος γράφει για τον Χριστό: «Ο οποίος σήκωσε τις αμαρτίες μας στο σώμα του πάνω στο ξύλο, ώστε, αφού πεθάνουμε ως προς τις αμαρτίες, να ζήσουμε για τη δικαιοσύνη.» Διότι νομίζω ότι είναι απαραίτητο, εκείνοι που φροντίζουν για έναν ενάρετο βίο, να μένουν μακριά από κάθε τι που επιφέρει τη νέκρωση και να κατορθώνουν να απαλλάσσονται πλήρως από τους μολυσμούς. ΠΑΛΛ. Πολύ σωστά μιλάς. ΚΥΡ. Επομένως, δεν πρόκειται ποτέ να υποστεί το πάθος της λέπρας εκείνος που έχει επιλέξει να ζει για τον Χριστό, ακολουθώντας τα ευαγγελικά προστάγματα και αποβάλλοντας τη νέκρωση που προκαλείται από την αμαρτία. ΠΑΛΛ.

ΜΥΣΤΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΗΧΗΣΗ Β΄ ΠΕΡΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ Και ανάγνωσμα από την προς Ρωμαίους επιστολή: «Ή αγνοείτε ότι όσοι βαπτιστήκαμε στον Χριστό Ιησού, στον θάνατό του βαπτιστήκαμε;» έως το: «διότι δεν είστε υπό τον νόμο, αλλά υπό τη χάρη». Σας είναι χρήσιμες οι καθημερινές μυσταγωγίες και οι νέες διδασκαλίες, επειδή εξαγγέλλουν καινούργια πράγματα, και μάλιστα σε εσάς, που έχετε ανακαινιστεί από την παλαιότητα στην καινότητα. Γι' αυτόν τον λόγο, είναι ανάγκη να σας παραθέσω τη συνέχεια της χθεσινής μυσταγωγίας, για να μάθετε τίνος πράγματος ήταν σύμβολα όσα τελέστηκαν από εσάς στον εσωτερικό οίκο.

Επομένως, κάθε βαπτισμένος, εάν πρόκειται να επιτύχει την προσδοκώμενη αιώνια μακαριότητα και σωτηρία, θα ζήσει μακριά από κάθε αμαρτία· και αυτό το φανερώνουν ο Πέτρος και ο Παύλος, οι κορυφαίοι του κορυφαίου χορού των ιερών Αποστόλων, όπου ο μεν, λέγοντας για τον Χριστό ότι «τον θάνατο που πέθανε, τον πέθανε ως προς την αμαρτία μια για πάντα· τη ζωή δε που ζει, τη ζει αδιάκοπα για τον Θεό», πρόσθεσε «έτσι και εμείς οφείλουμε να είμαστε νεκροί μεν ως προς την αμαρτία, να ζούμε δε για τον Θεό»· ο δε Πέτρος (λέγει), «Εφόσον λοιπόν ο Χριστός πέθανε για εμάς σαρκικά, οπλιστείτε και εσείς με το ίδιο φρόνημα, ώστε να ζήσετε τον υπόλοιπο χρόνο όχι πλέον με τις επιθυμίες των ανθρώπων, αλλά με το θέλημα του Θεού». Εάν λοιπόν για εμάς έζησε τον βίο που έζησε πάνω στη γη ο Κύριος, αφήνοντας σε εμάς υπογραμμό, και εκείνος έζησε αναμάρτητα, είναι αναγκαίο και εμείς να ζούμε αναμάρτητα κατά μίμηση εκείνου· επειδή δε και στα κατά σάρκα τέκνα του Αβραάμ έλεγε ο ίδιος, «εάν ήσασταν τέκνα του Αβραάμ, θα πράττατε τα έργα του Αβραάμ», πόσο μάλλον θα πει προς εμάς, που δεν έχουμε ούτε κατά σάρκα συγγένεια μαζί του, ότι εάν ήσασταν δικά μου παιδιά, θα πράττατε τα δικά μου έργα;

Ανατρέποντας, λοιπόν, συθέμελα μια τέτοια αντίληψη, παραθέτει όλα αυτά. «Αυτό δε που ζει, για τον Θεό ζει», λέει· δηλαδή ακατάλυτα, ώστε να μην κυριεύεται πλέον από τον θάνατο. Διότι, αν και υπέστη τον προηγούμενο θάνατο χωρίς να είναι ο ίδιος ένοχος, αλλά εξαιτίας της αμαρτίας των άλλων, πολύ περισσότερο τώρα δεν πρόκειται να πεθάνει, αφού την κατήργησε. Αυτό έλεγε και στην προς Εβραίους επιστολή: «Διότι μία φορά», λέει, «στο τέλος των αιώνων, φανερώθηκε μέσω της θυσίας του για την αθέτηση της αμαρτίας. Και όπως ακριβώς είναι ορισμένο στους ανθρώπους να πεθάνουν μία φορά, έτσι και ο Χριστός, αφού προσφέρθηκε μία φορά για να αναλάβει τις αμαρτίες πολλών, θα εμφανιστεί εκ δευτέρου, χωρίς την αμαρτία, σε εκείνους που τον προσδοκούν για σωτηρία». Αποδεικνύει δε και την ισχύ της κατά Θεόν ζωής, και τη δύναμη της αμαρτίας· της μεν κατά Θεόν ζωής, διότι δεν πρόκειται να πεθάνει πλέον· της δε αμαρτίας, διότι, αν αυτή οδήγησε στον θάνατο τον αναμάρτητο, πώς δεν θα αφανίσει αυτούς που είναι ένοχοι; Έπειτα, επειδή μίλησε για τη δική Του ζωή, για να μην πει κάποιος, «Τι σχέση έχουν, λοιπόν, με εμάς τα λεγόμενα;», πρόσθεσε: «Έτσι κι εσείς να λογίζεστε τους εαυτούς σας», λέει, «νεκρούς μεν ως προς την αμαρτία, ζωντανούς δε ως προς τον Θεό». Ορθώς είπε «να λογίζεστε», επειδή προς το παρόν δεν είναι δυνατόν να παρασταθεί το λεγόμενο με τρόπο ορατό.

Και τι πρέπει να λογιζόμαστε, λέγει; Ότι είμαστε νεκροί ως προς την αμαρτία, αλλά ζωντανοί ως προς τον Θεό, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών. Διότι εκείνος που ζει με αυτόν τον τρόπο θα αποκτήσει κάθε αρετή, έχοντας ως σύμμαχό του τον Ιησού· διότι αυτό σημαίνει το «Εν Χριστώ». Εάν δηλαδή μας ανέστησε ενώ ήμασταν νεκροί, πολύ περισσότερο θα δυνηθεί να μας διακρατήσει ζωντανούς. Ας μη βασιλεύει, λοιπόν, η αμαρτία στο θνητό σας σώμα, ώστε να την υπακούτε στις επιθυμίες του. Δεν είπε, «Ας μη ζει λοιπόν η σάρκα, ούτε να ενεργεί», αλλά «Η αμαρτία ας μη βασιλεύει»· διότι δεν ήλθε να καταργήσει τη φύση, αλλά να διορθώσει την προαίρεση. Έπειτα, δεικνύοντας ότι δεν κυριευόμαστε από την πονηρία με τη βία και κατ' ανάγκην, αλλά εκουσίως, δεν είπε, «Ας μην τυραννεί», πράγμα το οποίο θα σήμαινε καταναγκασμό, αλλά, «Ας μη βασιλεύει».

Επιφέρει γρήγορα τον στέφανο των αγώνων· μέγιστο δε αγαθό για εμάς, ακόμη και πριν από τον στέφανο, γίνεται το να κοινωνήσουμε με τον Δεσπότη. «Ο θάνατος δεν τον εξουσιάζει πλέον. Διότι ως προς το ότι πέθανε, πέθανε για την αμαρτία εφάπαξ.» Δηλαδή, δεν ήταν υπόχρεος ούτε σε εκείνον τον θάνατο· αλλά πέθανε για τη δική μας αμαρτία, ώστε να την εξαλείψει, και να αποκόψει τα νεύρα της και όλη της τη δύναμη. «Και ως προς το ότι ζει, ζει για τον Θεό.» Δηλαδή ακατάλυτα, ώστε να μην κρατείται πλέον από τον θάνατο· διότι, εάν και πέθανε τον προηγούμενο θάνατο χωρίς να είναι υπόχρεος σε αυτόν, αλλά για την αμαρτία των άλλων, πολύ περισσότερο τώρα δεν πρόκειται να πεθάνει, αφού την κατέλυσε. «Έτσι και εσείς να θεωρείτε τους εαυτούς σας ότι είστε νεκροί μεν ως προς την αμαρτία, ζωντανοί δε για τον Θεό εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών. Ας μη βασιλεύει, λοιπόν, η αμαρτία.» Επειδή μίλησε για τη ζωή του Χριστού, για να μην πει κανείς: «Τι σχέση έχουν, λοιπόν, με εμάς τα όσα ειπώθηκαν;», προσθέτει αυτά λέγοντας: Αν μας ανέστησε όταν ήμασταν νεκροί, πολύ περισσότερο θα μπορέσει να μας διατηρήσει τώρα που είμαστε ζωντανοί.

Διότι όσοι έγιναν σύμφυτοι με την ομοιότητα του θανάτου του Χριστού, γίνονται όμοιοι και με την ανάσταση του Χριστού. Εκείνος, αφού αναστήθηκε, δεν πεθαίνει πλέον, ο θάνατος δεν τον κυριεύει πλέον, και αυτός που έχει ανελκυστεί από τη θεογένεση, δηλαδή από τη ζωοποιό —ή μάλλον θεοποιό— κολυμβήθρα, δεν πεθαίνει πλέον, η αμαρτία δεν τον κυριεύει πλέον. Διότι εκείνος που γέμισε με Άγιο Πνεύμα ήδη από την κοιλιά της μητέρας του, δηλαδή της ιερής κολυμβήθρας, είναι μεν αθάνατος, επειδή η ψυχή του μετείχε στην αληθινή ζωή, στο Πνεύμα του Θεού, δεν μπορεί δε να αμαρτάνει, επειδή έχει γεννηθεί από τον Θεό. Λέει άλλωστε ο απόστολος: Στον οποίο και περιτμηθήκατε με περιτομή αχειροποίητη, με την αποβολή του σώματος των αμαρτιών της σάρκας, με την περιτομή του Χριστού, συνθαπτόμενοι με αυτόν στο βάπτισμα· γνωρίζοντας τούτο, ότι ο παλαιός μας άνθρωπος, δηλαδή η κακία, συσταυρώθηκε, για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας, ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι της αμαρτίας· διότι και ο Χριστός, τον θάνατο που πέθανε για την αμαρτία, τον πέθανε μία φορά για πάντα, ενώ τη ζωή που ζει, τη ζει για τον Θεό· έτσι κι εσείς να θεωρείτε τους εαυτούς σας νεκρούς μεν ως προς την αμαρτία, ζωντανούς δε για τον Θεό, εν Χριστώ Ιησού στον Κύριό μας. Διότι όσοι βαπτιστήκαμε στον Χριστό, βαπτιστήκαμε στον θάνατό του.

Διότι αυτός που προσέρχεται στο σώμα και στο αίμα του Χριστού σε ανάμνηση εκείνου που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς, πρέπει όχι μόνο να καθαρίζεται από κάθε μολυσμό σάρκας και πνεύματος, για να μη φάει και πιει προς κατάκρισή του, αλλά και να δείχνει έμπρακτα την ανάμνηση εκείνου που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς, με το να νεκρώνεται ως προς την αμαρτία, τον κόσμο και τον εαυτό του, και να ζει για τον Θεό εν Χριστώ Ιησού τον Κύριό μας. Εκείνος όμως που δεν καρποφορεί, αλλά εξακολουθεί να πράττει τη φθορά και την κακία, κατατάσσεται στη θέση των αβάπτιστων, των απίστων και των ασεβών, για τον οποίο λέει ο μακάριος απόστολος: Πόσο χειρότερης τιμωρίας νομίζετε ότι θα κριθεί άξιος εκείνος που καταπάτησε τον Υιό του Θεού και θεώρησε κοινό το αίμα της διαθήκης με το οποίο αγιάστηκε;