Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 6:7

Έτσι είναι καθένας που έχει γεννηθεί από το Πνεύμα. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Το να νεκρωθεί κανείς ως προς την αμαρτία, και να ζήσει για τον Θεό εν Χριστώ Ιησού. Όσοι βαπτιστήκαμε στον Χριστό Ιησού, βαπτιστήκαμε στον θάνατό του. Συνταφήκαμε, λοιπόν, μαζί του διά του βαπτίσματος στον θάνατο, ώστε, όπως ακριβώς ο Χριστός αναστήθηκε από τους νεκρούς διά της δόξας του Πατρός, έτσι κι εμείς να πορευθούμε σε μια καινούργια ζωή. Διότι, εάν έχουμε γίνει σύμφυτοι μαζί του στην ομοιότητα του θανάτου του, θα γίνουμε σύμφυτοι και στην ανάστασή του, γνωρίζοντας τούτο: ότι ο παλαιός μας άνθρωπος συσταυρώθηκε μαζί του, για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας, ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι της αμαρτίας. Διότι αυτός που έχει πεθάνει έχει δικαιωθεί και απαλλαγεί από την αμαρτία. ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ. Εν τω Οποίω και περιτμηθήκατε με περιτομή αχειροποίητη, με την απέκδυση του σώματος των αμαρτιών της σάρκας, με την περιτομή του Χριστού, αφού συνταφήκατε μαζί του στο βάπτισμα, στο οποίο και συναναστηθήκατε διά της πίστεως στην ενέργεια του Θεού, ο οποίος τον ανέστησε από τους νεκρούς.

«Διότι, εάν γίναμε σύμφυτοι με αυτόν κατά την ομοιότητα του θανάτου του, θα είμαστε σύμφυτοι και κατά την ομοιότητα της αναστάσεώς του· γνωρίζοντας τούτο, ότι ο παλαιός μας άνθρωπος συσταυρώθηκε, για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας, ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι της αμαρτίας. Διότι εκείνος που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία. Εάν λοιπόν πεθάναμε μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε ότι και θα ζήσουμε μαζί του, γνωρίζοντας ότι ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον· ο θάνατος δεν τον εξουσιάζει πια. Διότι ο θάνατος που πέθανε, ήταν θάνατος ως προς την αμαρτία μια για πάντα· ενώ η ζωή που ζει, είναι ζωή για τον Θεό. Έτσι και εσείς να θεωρείτε τους εαυτούς σας αφενός ότι είναι νεκροί ως προς την αμαρτία, αφετέρου δε ζωντανοί για τον Θεό, εν Χριστώ Ιησού.» Από όλα αυτά κατανοείται κατά ομοιότητα και ο λόγος περί της άνωθεν γεννήσεως. Θα ήταν όμως αδύνατον να γεννηθεί κανείς άνωθεν, εάν δεν είχε προηγηθεί η χάρις του Θεού· όπως δηλώνει ο ίδιος ο Απόστολος τόσο από τα προηγούμενα όσο και από τα επόμενα κεφάλαια σχετικά με το βάπτισμα.

Και όπως ακριβώς ο σταυρωμένος, έχοντας δεχθεί την καταδίκη του θανάτου, έχει αποχωριστεί από εκείνους με τους οποίους ζούσε άλλοτε, έχοντας ανυψωθεί πάνω από αυτούς που έρπουν στη γη, έτσι και αυτός που έχει συσταυρωθεί με τον Χριστό μέσω του βαπτίσματος έχει απαλλαγεί από όλους ανεξαιρέτως όσους ζουν σύμφωνα με τούτον τον αιώνα, έχοντας υψώσει το φρόνημά του προς την επουράνια πολιτεία, ώστε να μπορεί να πει με αλήθεια και με την εν Χριστώ παρρησία: «Διότι το πολίτευμά μας βρίσκεται στους ουρανούς». Και πάλι προσθέτει: «Διότι αυτός που έχει πεθάνει έχει δικαιωθεί από την αμαρτία», δηλαδή έχει απαλλαγεί, έχει ελευθερωθεί, έχει καθαριστεί από κάθε αμαρτία, όχι μόνο από αυτήν που εκδηλώνεται με έργα και με λόγια, αλλά και από την εμπαθή ενθύμηση. Και σε άλλο σημείο αποφάνθηκε γράφοντας: «Όσοι δε ανήκουν στον Ιησού Χριστό, σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες». Και προφανώς σταυρώνουμε τη σάρκα, όσοι βαπτιζόμαστε στο νερό, το οποίο είναι ομοίωμα του σταυρού και του θανάτου, της ταφής και της εκ νεκρών αναστάσεως, καθώς είναι γεγραμμένο.

Επειδή, λοιπόν, η ημέρα έχει οριστεί για τα έργα, ενώ η νύχτα για την ανάπαυση και τον ύπνο, για τον λόγο αυτόν, τον μεν χρόνο της ζωής, κατά τον οποίο πρέπει κανείς να εργάζεται το αγαθό, τον ονομάζουν ημέρα, ενώ νύχτα ονομάζουν τον καιρό της κοιμήσεως, κατά τον οποίο δεν είναι δυνατόν να εργαστεί κανείς απολύτως τίποτα· «Διότι εκείνος που έχει πεθάνει έχει δικαιωθεί από την αμαρτία», σύμφωνα με τον λόγο του Παύλου, επειδή βρίσκεται πλέον σε κατάσταση όπου δεν μπορεί να πράξει τίποτα και συνεπώς να σφάλει.

Εάν λοιπόν κάποιος θεωρεί ότι και μέσα από τη θεία Γραφή βλέπει τον λόγο να μην απομακρύνεται πολύ από την αλήθεια, ας ακούσει τον Νυμφίο που λέει και που φανερώνει στη Νύμφη τον πιο αληθινό μήνα των νέων καρπών: «Σήκω, έλα, πλησίον μου, καλή μου περιστερά, διότι ιδού ο χειμώνας πέρασε· η βροχή έφυγε και απομακρύνθηκε, τα άνθη φάνηκαν στη γη, έφτασε ο καιρός του κλαδέματος.» Διότι, με τον ίδιο τρόπο που όσοι έχουν εξασκήσει καλά την τέχνη της γεωργίας αποκόπτουν τα άχρηστα κλήματα της αμπέλου, ενώ όσα φαίνονται κατάλληλα για καρποφορία τα αφήνουν να παραμείνουν σε αυτήν, καθοδηγούμενοι από την επιστήμη τους προς το ωφέλιμο, έτσι και ο πάνσοφος Θεός μας, ερευνώντας τη διάνοια του καθενός, περικόπτει τους λογισμούς που είναι πιο αργοί προς την ευσέβεια και, όπως θα έλεγε κανείς, έχουν πλέον σκληρυνθεί· επιτρέπει δε να αναπτύσσεται, να διασώζεται και να παραμένει ο σώφρων λογισμός. Από εδώ και πέρα, παιδαγωγούμενοι προς τη σωτηρία, αποβάλλουμε τα πάθη της σάρκας και, εγκαθιδρύοντας μέσα μας την καθαρή χάρη του Πνεύματος, αναμορφωνόμαστε σε έναν ανώτερο τρόπο ζωής και θυμόμαστε τα λόγια του Παύλου, που λέει: «Ο παλαιός μας άνθρωπος συσταυρώθηκε, για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας, ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι της αμαρτίας. Διότι αυτός που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία. Και αν πεθάναμε μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε ότι και θα συζήσουμε μαζί του.»

ΜΥΣΤΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΗΧΗΣΗ Β΄ ΠΕΡΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ Και ανάγνωσμα από την προς Ρωμαίους επιστολή: «Ή αγνοείτε ότι όσοι βαπτιστήκαμε στον Χριστό Ιησού, στον θάνατό του βαπτιστήκαμε;» έως το: «διότι δεν είστε υπό τον νόμο, αλλά υπό τη χάρη». Σας είναι χρήσιμες οι καθημερινές μυσταγωγίες και οι νέες διδασκαλίες, επειδή εξαγγέλλουν καινούργια πράγματα, και μάλιστα σε εσάς, που έχετε ανακαινιστεί από την παλαιότητα στην καινότητα. Γι' αυτόν τον λόγο, είναι ανάγκη να σας παραθέσω τη συνέχεια της χθεσινής μυσταγωγίας, για να μάθετε τίνος πράγματος ήταν σύμβολα όσα τελέστηκαν από εσάς στον εσωτερικό οίκο.

Εκείνος ο δικαστής δεν είναι κριτής μόνο των εξωτερικών πράξεων, αλλά φέρνει στο φως και τα κρυφά. Για δύο λοιπόν λόγους, ή μάλλον για τρεις, η κρίση μας δεν είναι ακριβής· πρώτον μεν, διότι ακόμη και αν η συνείδησή μας δεν μας ελέγχει για τίποτα, εντούτοις έχουμε ανάγκη από εκείνον που ελέγχει τα αμαρτήματά μας με ακρίβεια· δεύτερον δε, διότι τα περισσότερα από όσα συμβαίνουν μας διαφεύγουν και παραμένουν κρυφά· και τρίτον, επιπλέον αυτών, διότι πολλά από όσα πράττουν οι άλλοι μας φαίνονται μεν καλά, αλλά δεν γίνονται με ορθή προαίρεση. Τι λέτε λοιπόν; Ότι ο τάδε και ο δείνα δεν έχουν αμαρτήσει σε τίποτα, και ότι ο τάδε είναι καλύτερος από τον δείνα; Διότι αυτό δεν είναι δυνατόν να το αποφανθεί κανείς, ούτε καν για εκείνον που η συνείδησή του δεν τον ελέγχει για τίποτα· επειδή αυτός που κρίνει τα απόρρητα, εκείνος είναι που δικάζει με ακρίβεια. Ιδού λοιπόν, ούτε και η δική μου συνείδηση με ελέγχει για κάτι· αλλά ούτε και έτσι έχω δικαιωθεί· τουτέστιν, δεν έχω απαλλαγεί από τις ευθύνες ούτε από τις κατηγορίες. Διότι δεν λέει τούτο, ότι «Δεν έχω ταχθεί ανάμεσα στους δικαίους», αλλά ότι «Δεν είμαι καθαρός από αμαρτία». Επειδή και αλλού λέει: «Εκείνος που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία»· τουτέστιν, έχει απαλλαγεί. Διότι πράττουμε και πολλά που είναι μεν αγαθά, δεν γίνονται όμως από ορθή προαίρεση.

Επειδή, εάν δεν συνέβαινε αυτό, ούτε η νίκη θα ήταν σαφής. Διότι, όπως ακριβώς στην περίπτωση του θανάτου της ψυχής, εκείνος που έχει πεθάνει έχει δικαιωθεί από την αμαρτία, και όμως δεν θα λέγαμε ότι αυτό είναι νίκη· διότι νικητής είναι όχι αυτός που απλώς δεν προσέθεσε κι άλλα στα κακά, αλλά αυτός που διέλυσε την αιχμαλωσία των παθών που έχει ήδη επέλθει. Έτσι λοιπόν και εδώ, δεν θα έλεγα ότι αποτελεί λαμπρή νίκη το να σταματήσει ο θάνατος να λυμαίνεται τα σώματα, αλλά το να αποσπαστούν από αυτόν όσα έχουν ήδη κυριευθεί.

Διότι, αφού είπε, «Για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας», πρόσθεσε: «Ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι της αμαρτίας». Διότι ως προς αυτήν επιθυμώ να είναι το σώμα νεκρό, όχι ώστε να αφανιστεί και να πεθάνει, αλλά ώστε να μην αμαρτάνει. Και προχωρώντας το καθιστά ακόμη πιο σαφές: «Διότι εκείνος που πέθανε», λέει, «έχει δικαιωθεί από την αμαρτία». Αυτό το λέει για κάθε άνθρωπο, ότι δηλαδή, όπως ακριβώς αυτός που πέθανε έχει απαλλαγεί στο εξής από το να αμαρτάνει, κειτόμενος νεκρός, έτσι συμβαίνει και με εκείνον που αναδύθηκε από το βάπτισμα· διότι, επειδή πέθανε άπαξ εκεί, πρέπει να παραμένει διαπαντός νεκρός ως προς την αμαρτία.

Γιατί λοιπόν δεν είπες: «Πρέπει πλέον αυτός να μεταστεί από τη γη»; Αλλά εκείνα που πρόσταξες στους κοσμικούς, αυτά δεν τα προστάζεις στον επίσκοπο. Και τι πρόσταξε σε εκείνους, λέει; «Νεκρώστε τα μέλη σας τα επί της γης»· και πάλι: «Εκείνος που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία»· και πάλι: «Όσοι δε ανήκουν στον Χριστό σταύρωσαν τη σάρκα»· και ο Χριστός πάλι λέει: «Εάν κάποιος δεν αποταχθεί όλα του τα υπάρχοντα, δεν είναι άξιός μου». Για ποιον λόγο, λοιπόν, δεν τα είπε αυτά;

Αντίθετα, θα αποτελούσε σκληρότητα το να οδηγήσει κανείς στο πένθος ανθρώπους που βρίσκονταν σε τέτοια κατάσταση. Αν όμως το να πενθεί κάποιος τους οικείους του και να συντρίβεται ο νους του είναι κακό, πόσο μάλλον το να αποσπάται από τους πνευματικούς λόγους. Για τον λόγο αυτόν ακριβώς έλεγε και αλλού: «Κανείς που βάζει το χέρι του στο αλέτρι και στρέφεται προς τα πίσω δεν είναι κατάλληλος για τη βασιλεία των ουρανών». Διότι είναι πολύ καλύτερο να κηρύττει κανείς τη βασιλεία του Θεού και να ανασύρει άλλους από τον θάνατο, παρά να θάβει έναν νεκρό, ο οποίος σε τίποτα δεν πρόκειται να ωφεληθεί· και μάλιστα όταν υπάρχουν εκείνοι που θα τα εκπληρώσουν όλα αυτά. Τίποτε άλλο λοιπόν δεν μαθαίνουμε από αυτό, παρά ότι δεν πρέπει να χάνουμε ούτε τον παραμικρό χρόνο, έστω κι αν υπάρχουν αμέτρητα κατεπείγοντα ζητήματα, αλλά να προτιμούμε τα πνευματικά πάνω από όλα, ακόμη και από τα πιο αναγκαία, και να γνωρίζουμε τι είναι ζωή και τι θάνατος. Επειδή πολλοί από αυτούς που φαίνεται ότι ζουν δεν διαφέρουν σε τίποτα από τους νεκρούς, όταν ζουν μέσα στην κακία· μάλλον δε, αυτοί είναι χειρότεροι και από εκείνους. Διότι, «εκείνος που πέθανε», λέει, «έχει δικαιωθεί από την αμαρτία»· αυτός όμως είναι δούλος στην αμαρτία. Μη μου πεις, βέβαια, ότι δεν κατατρώγεται από σκουλήκια, ούτε κείτεται σε φέρετρο, ούτε έχει κλείσει τα μάτια του, ούτε είναι δεμένος με σάβανα. Διότι αυτός υπομένει καταστάσεις χειρότερες από τον πεθαμένο, αφού δεν τον κατατρώγουν σκουλήκια, αλλά τα πάθη της ψυχής του, που τον σπαράζουν αγριότερα από θηρία. Και αν τα μάτια του είναι ανοιχτά, αυτό πάλι είναι πολύ χειρότερο από το να τα είχε κλειστά.

Διότι, για να πεισθείς ότι δεν είναι δυνατόν η ψυχή, αφού εξέλθει από το σώμα, να υποπέσει στην τυραννία των δαιμόνων, άκου τι λέγει ο Παύλος: «Διότι εκείνος που απέθανε, έχει απαλλαγεί από την αμαρτία», δηλαδή, δεν αμαρτάνει πλέον. Επειδή, εάν ο διάβολος δεν μπορεί να ασκήσει βία στην ψυχή όσο αυτή κατοικεί στο σώμα, είναι ολοφάνερο ότι δεν μπορεί ούτε όταν έχει πλέον εξέλθει. Πώς λοιπόν αμαρτάνουν, λέγει, εάν δεν υφίστανται βία; Επειδή το κάνουν εκούσια και το επιθυμούν, και παραδίδουν μόνες τους τον εαυτό τους, χωρίς να εξαναγκάζονται ούτε να τυραννούνται από κανέναν. Και αυτό το απέδειξαν όλοι όσοι κατανίκησαν τις δικές του μηχανουργίες. Τον Ιώβ, για παράδειγμα, αν και του προκάλεσε αναρίθμητες συμφορές, δεν μπόρεσε να τον πείσει να ξεστομίσει ούτε έναν βλάσφημο λόγο.

Διότι τι δεν είναι θαυμαστό, πες μου, από όσα συμβαίνουν; Και αν θέλεις, προσπερνώντας όλα τα άλλα, ας έλθουμε σε εκείνα που φαίνονται στους πολλούς επαχθή και φορτικά, τον θάνατο, την ασθένεια, την πενία και όλα τα παρόμοια. Διότι, εάν κάποιος έχει ευθεία καρδιά, και αυτά θα τα αποδεχθεί θερμά και θα τα θαυμάσει. Διότι, αν και ο θάνατος εισήλθε εξαιτίας της αμαρτίας, εντούτοις είναι τόσος ο πλούτος του Θεού, και η φιλανθρωπία, και η υπερβολή της πρόνοιάς Του, ώστε και αυτόν να τον χρησιμοποιήσει προς το συμφέρον του δικού μας γένους. Διότι, πες μου, τι το βαρύ έχει ο θάνατος; Δεν αποτελεί απαλλαγή από τους πόνους; Δεν είναι λύτρωση από τις φροντίδες; Δεν ακούς τον Ιώβ να τον εγκωμιάζει και να λέει: «Ο θάνατος είναι ανάπαυση για τον άνθρωπο, του οποίου η οδός έχει αποκρυβεί»; Δεν είναι εκκοπή της κακίας; Διότι, εάν μεν κάποιος είναι πονηρός, τα έργα της κακίας του διακόπηκαν με τον θάνατό του· «διότι αυτός που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία», δηλαδή, δεν προσθέτει πλέον καμία αμαρτία· εάν πάλι αναχωρήσει από τη ζωή όντας αγαθός, όλα τα έργα της αρετής του θα βρίσκονται σε απόλυτη ασφάλεια και σε ασύλητο θησαυρό. Και αυτούς που ζουν, πες μου, δεν τους κάνει πιο συνετούς και πιο επιεικείς;

Πού είναι εκείνοι που πίνουν το κρασί με τύμπανα και χορούς; Πού είναι τα πλούσια συμπόσια και τα θέατρα, και μάλιστα ενώ οι αδελφοί μας πεινούν και διψούν, δυστυχούν και κακοπαθούν, γυμνητεύουν, δακρύζουν, ποθούν τον θάνατο και τον αναζητούν από την απελπισία τους; Αλλοίμονο! Το ποτήρι που για όλους είναι φρικτό, γίνεται επιθυμητό για εκείνους που βρίσκονται σε ανάγκη, και η ζωή που από όλους ποθείται, έγινε από εκείνους μισητή, και το φως αυτό που για εμάς είναι ποθητό, έγινε σε εκείνους βδελυρό! Ευλογημένος ο Θεός που τα πάντα τα εργάζεται προς το συμφέρον μας. Δεν είναι κακός, αδελφοί μου, αλλά είναι και ωφέλιμος ο θάνατος. Δεν είναι δικός μου ο λόγος: «Ο θάνατος για τον άνθρωπο είναι ανάπαυση», διακήρυξε ο θείος Ιώβ· διότι εκείνος που πέθανε έχει δικαιωθεί και απαλλαγεί από την αμαρτία, και έχει παύσει από την πλεονεξία του βίου, και σταμάτησε να προσθέτει κακό στο κακό, και έπαψε να αυξάνει το φορτίο του, και ηρέμησε από το να παροργίζει τον Θεό του. Άκουσε με σύνεση: ο θάνατος για τα νήπια είναι παρηγοριά, ο θάνατος για τους δούλους είναι απελευθέρωση, για όσους κοπιάζουν αναψυχή, για όσους χρωστούν εξόφληση· ο θάνατος είναι λύτρωση για όσους μεριμνούν, ανακούφιση για όσους καταπονούνται· ο θάνατος είναι εμπόδιο στην αμαρτία. Εάν δεν υπήρχε ο θάνατος, θα κατασπαράζαμε ο ένας τον άλλον· εάν δεν είχαμε Κριτή που πρόκειται να έλθει, δεν θα είχαμε ελπίδα ζωής· εάν δεν αναμέναμε την κόλαση, με κανέναν τρόπο δεν θα παύαμε να πράττουμε το κακό, ούτε θα αποβάλλαμε τη φθορά που προήλθε από την παράβαση. Είδες τη φιλανθρωπία του Δεσπότη;

Επομένως, και αν μόνο αυτό είχε λεχθεί, θα αποτελούσε επαρκές τεκμήριο ότι τα ίδια απαιτούνται από τους κοσμικούς και από τους μοναχούς. Διότι αυτός είναι ο σύνδεσμος και η ρίζα της μεγάλης αρετής· τώρα όμως την εκθέτει και λεπτομερώς. Τι μεγαλύτερο, λοιπόν, θα μπορούσε να ζητήσει κανείς από αυτήν τη φιλοσοφία; Διότι, όταν προστάζει να είμαστε ανώτεροι και από την οργή και από τον θυμό και από τις κραυγές, και από την επιθυμία των χρημάτων, και από τη λαιμαργία, και από την πολυτέλεια, και από την κενοδοξία, και από τα άλλα κοσμικά, και να μην έχουμε τίποτε κοινό με τη γη· όταν προστάζει να νεκρώσουμε τα μέλη μας, είναι ολοφάνερο ότι απαιτεί από εμάς την ίδια ακρίβεια που απαιτούσε και ο Χριστός από τους μαθητές, και θέλει να είμαστε τόσο νεκροί ως προς τα αμαρτήματα, όσο είναι αυτοί που έχουν ήδη πεθάνει και ταφεί. Γι' αυτό άλλωστε λέει: «Διότι εκείνος που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία». Υπάρχουν δε περιπτώσεις όπου, μέσω της προτροπής, μας οδηγεί στον ζήλο του ίδιου του Χριστού, και όχι μόνο των μαθητών. Διότι, και όταν προτρέπει να αγαπάμε, από εκεί αντλεί τα υποδείγματα, και όταν προτρέπει να μην μνησικακούμε, και όταν προτρέπει να είμαστε μετριοπαθείς. Όταν, λοιπόν, προστάζει να μιμούμαστε όχι μόνο τους μοναχούς, ούτε μόνο τους μαθητές, αλλά τον ίδιο τον Χριστό, και για εκείνους που δεν επιδεικνύουν ζήλο ορίζει τη μεγαλύτερη τιμωρία, πώς ισχυρίστηκες ότι εκείνο το ύψος είναι μεγαλύτερο; Διότι στο ίδιο ακριβώς ύψος πρέπει να ανεβούν όλοι οι άνθρωποι. Και αυτό που έχει ανατρέψει ολόκληρη την οικουμένη είναι ακριβώς τούτο: το ότι νομίζουμε πως μόνο ο μοναχός οφείλει να πολιτεύεται με μεγαλύτερη ακρίβεια, ενώ στους υπολοίπους επιτρέπεται να ζουν με ραθυμία.

Διότι το βάπτισμα είναι σταυρός· ό,τι λοιπόν είναι ο σταυρός και ο τάφος για τον Χριστό, αυτό ακριβώς έγινε για εμάς το βάπτισμα, έστω και αν δεν αφορά τα ίδια πράγματα. Διότι Εκείνος μεν πέθανε και ετάφη κατά τη σάρκα, ενώ εμείς και ως προς τα δύο πεθάναμε και ταφήκαμε ως προς την αμαρτία. Γι' αυτό δεν είπε, «έχουμε γίνει σύμφυτοι με τον θάνατο», αλλά «με το ομοίωμα του θανάτου»· διότι θάνατος είναι και το ένα και το άλλο, αλλά όχι ως προς το ίδιο υποκείμενο· αντίθετα, ο μεν θάνατος του Χριστού είναι θάνατος της σάρκας, ενώ ο δικός μας είναι της αμαρτίας. «Επειδή ο παλαιός μας άνθρωπος συσταυρώθηκε». Δεν είπε «σταυρώθηκε», αλλά «συσταυρώθηκε», συνδέοντας άμεσα το βάπτισμα με τον θάνατο. «Για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας». Σώμα αμαρτίας ονομάζει κάθε πονηρία· διότι, όπως ακριβώς αποκαλεί «παλαιό άνθρωπο» την ολοκληρωμένη κακία, έτσι και ως σώμα εκείνου του ανθρώπου εννοεί την κακία που έχει συγκροτηθεί από διάφορα μέρη της πονηρίας. «Ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι στην αμαρτία. Διότι αυτός που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία». Κατά τούτο, λέει, θέλω να είναι αυτό νεκρό, όχι με την έννοια να εξαφανιστεί και να πεθάνει, αλλά με το να μην αμαρτάνει. Διότι, όπως αυτός που πέθανε έχει απαλλαγεί από το να αμαρτάνει, ευρισκόμενος νεκρός, το ίδιο συμβαίνει και σε εκείνον που έχει αναδυθεί από το βάπτισμα. Επειδή εφάπαξ πέθανε εκεί, πρέπει να παραμένει διαπαντός νεκρός ως προς την αμαρτία. «Εάν δε πεθάναμε μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε ότι και θα συζήσουμε μαζί του, γνωρίζοντας ότι ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον».

Απόκριση. Αν λοιπόν δεχόμαστε το κήρυγμα ως αληθινό, ας τηρήσουμε όλες τις εντολές και τότε θα δούμε αν ενεργούμαστε από την αμαρτία. Διότι το άγιο βάπτισμα είναι μεν τέλειο, αλλά δεν καθιστά τέλειο εκείνον που δεν τηρεί τις εντολές. Ας μην πιστεύουμε λοιπόν σε ανθρώπινες εικασίες, αλλά μάλλον στη θεία Γραφή ότι: «Ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας σύμφωνα με τις Γραφές», και ότι: «Συνταφήκαμε μαζί Του διά του βαπτίσματος», και: «Εκείνος που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία», και ότι: «Η αμαρτία δεν θα μας κυριεύσει», εάν τηρήσουμε τις εντολές Του. Εάν όμως δεν τις τηρούμε, είμαστε άπιστοι, και δικαίως κρατούμαστε από την αμαρτία. Διότι πίστη δεν είναι μόνο το να βαπτιστούμε στον Χριστό, αλλά και το να τηρούμε τις εντολές Του. Διότι το ότι, αφού συνταφήκαμε μυστικά μαζί Του διά του βαπτίσματος, μας συνέγειρε και μας συγκάθισε στα επουράνια, σύμφωνα με τη Γραφή, είναι φανερό. Όμως έδωσε εντολές, ώστε, εκπληρώνοντάς τες, να βρούμε την τελειότητα που μας έχει δοθεί. Εάν όμως δεν τις εκπληρώσουμε, φαίνεται ότι με τη θέλησή μας ενεργούμαστε από την αμαρτία. Αν λοιπόν λέμε ότι με τα έργα εξαλείφουμε την αμαρτία, τότε ο Χριστός πέθανε μάταια, και όλα όσα έχουν λεχθεί αποδεικνύονται ψευδή. Και το βάπτισμα δεν είναι τέλειο.

«Αββά ο Πατήρ»· και· «Το ίδιο το Πνεύμα συμμαρτυρεί στο πνεύμα μας ότι είμαστε τέκνα του Θεού.» Όσο για το ότι κανείς δεν αποκόπτει από μόνος του την αμαρτία του Αδάμ, παρά μόνο ο Χριστός ανάλογα με την πίστη προς Αυτόν, άκουσε τον Απόστολο που λέει ότι «ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας σύμφωνα με τις Γραφές»· και πάλι: «Αποδεικνύει δε την αγάπη Του προς εμάς ο Θεός στο ότι, ενώ ήμασταν ακόμη αμαρτωλοί, ο Χριστός πέθανε για εμάς»· και πάλι: «Συνταφήκαμε μαζί Του διά του βαπτίσματος, ώστε όπως αναστήθηκε ο Χριστός εκ νεκρών, έτσι και εμείς να περιπατήσουμε σε καινότητα ζωής», και ότι «εκείνος που πέθανε έχει απαλλαγεί από την αμαρτία»· και ότι «κατά χάρη είστε σωσμένοι και όχι από έργα, ώστε να μην καυχηθεί κανείς»· και πάλι: «Διότι κάποτε ήσασταν σκοτάδι, τώρα όμως είστε φως εν Κυρίω· ως τέκνα φωτός να περιπατείτε»· και πάλι: «Εσείς δε δεν είστε τέκνα της δούλης, αλλά της ελεύθερης· με την ελευθερία αυτή μας ελευθέρωσε ο Χριστός»· και πάλι: «Ως ελεύθεροι, και όχι χρησιμοποιώντας την ελευθερία ως επικάλυμμα της κακίας.» Βλέπεις πώς, αυτά που εσύ λες ότι αποτελούν αγώνες για την αποκοπή της αμαρτίας, η Γραφή τα ονομάζει έργα καινότητας και ελευθερίας και φωτός. Φανερώνει δε και τις εκτροπές του αυτεξουσίου, τις οποίες εσύ λες ότι αποτελούν την αμαρτία του Αδάμ.