Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 6:8

«Διότι, εάν γίναμε σύμφυτοι με αυτόν κατά την ομοιότητα του θανάτου του, θα είμαστε σύμφυτοι και κατά την ομοιότητα της αναστάσεώς του· γνωρίζοντας τούτο, ότι ο παλαιός μας άνθρωπος συσταυρώθηκε, για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας, ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι της αμαρτίας. Διότι εκείνος που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία. Εάν λοιπόν πεθάναμε μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε ότι και θα ζήσουμε μαζί του, γνωρίζοντας ότι ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον· ο θάνατος δεν τον εξουσιάζει πια. Διότι ο θάνατος που πέθανε, ήταν θάνατος ως προς την αμαρτία μια για πάντα· ενώ η ζωή που ζει, είναι ζωή για τον Θεό. Έτσι και εσείς να θεωρείτε τους εαυτούς σας αφενός ότι είναι νεκροί ως προς την αμαρτία, αφετέρου δε ζωντανοί για τον Θεό, εν Χριστώ Ιησού.» Από όλα αυτά κατανοείται κατά ομοιότητα και ο λόγος περί της άνωθεν γεννήσεως. Θα ήταν όμως αδύνατον να γεννηθεί κανείς άνωθεν, εάν δεν είχε προηγηθεί η χάρις του Θεού· όπως δηλώνει ο ίδιος ο Απόστολος τόσο από τα προηγούμενα όσο και από τα επόμενα κεφάλαια σχετικά με το βάπτισμα.

Εάν λοιπόν κάποιος θεωρεί ότι και μέσα από τη θεία Γραφή βλέπει τον λόγο να μην απομακρύνεται πολύ από την αλήθεια, ας ακούσει τον Νυμφίο που λέει και που φανερώνει στη Νύμφη τον πιο αληθινό μήνα των νέων καρπών: «Σήκω, έλα, πλησίον μου, καλή μου περιστερά, διότι ιδού ο χειμώνας πέρασε· η βροχή έφυγε και απομακρύνθηκε, τα άνθη φάνηκαν στη γη, έφτασε ο καιρός του κλαδέματος.» Διότι, με τον ίδιο τρόπο που όσοι έχουν εξασκήσει καλά την τέχνη της γεωργίας αποκόπτουν τα άχρηστα κλήματα της αμπέλου, ενώ όσα φαίνονται κατάλληλα για καρποφορία τα αφήνουν να παραμείνουν σε αυτήν, καθοδηγούμενοι από την επιστήμη τους προς το ωφέλιμο, έτσι και ο πάνσοφος Θεός μας, ερευνώντας τη διάνοια του καθενός, περικόπτει τους λογισμούς που είναι πιο αργοί προς την ευσέβεια και, όπως θα έλεγε κανείς, έχουν πλέον σκληρυνθεί· επιτρέπει δε να αναπτύσσεται, να διασώζεται και να παραμένει ο σώφρων λογισμός. Από εδώ και πέρα, παιδαγωγούμενοι προς τη σωτηρία, αποβάλλουμε τα πάθη της σάρκας και, εγκαθιδρύοντας μέσα μας την καθαρή χάρη του Πνεύματος, αναμορφωνόμαστε σε έναν ανώτερο τρόπο ζωής και θυμόμαστε τα λόγια του Παύλου, που λέει: «Ο παλαιός μας άνθρωπος συσταυρώθηκε, για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας, ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι της αμαρτίας. Διότι αυτός που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία. Και αν πεθάναμε μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε ότι και θα συζήσουμε μαζί του.»

ΜΥΣΤΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΗΧΗΣΗ Β΄ ΠΕΡΙ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ Και ανάγνωσμα από την προς Ρωμαίους επιστολή: «Ή αγνοείτε ότι όσοι βαπτιστήκαμε στον Χριστό Ιησού, στον θάνατό του βαπτιστήκαμε;» έως το: «διότι δεν είστε υπό τον νόμο, αλλά υπό τη χάρη». Σας είναι χρήσιμες οι καθημερινές μυσταγωγίες και οι νέες διδασκαλίες, επειδή εξαγγέλλουν καινούργια πράγματα, και μάλιστα σε εσάς, που έχετε ανακαινιστεί από την παλαιότητα στην καινότητα. Γι' αυτόν τον λόγο, είναι ανάγκη να σας παραθέσω τη συνέχεια της χθεσινής μυσταγωγίας, για να μάθετε τίνος πράγματος ήταν σύμβολα όσα τελέστηκαν από εσάς στον εσωτερικό οίκο.

Και πάλι: «αν όμως πεθάναμε», λέει, «μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε ότι και θα συζήσουμε με αυτόν, γνωρίζοντας ότι ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον· ο θάνατος δεν τον κυριεύει πια», και ξανά: «το δε χάρισμα του Θεού είναι ζωή αιώνια εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών». Επομένως, η αιώνια ζωή δεν θα μας χορηγηθεί με κανέναν άλλο τρόπο παρά μόνο «εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών»· και η ελπίδα μας δεν είναι απλώς να ζήσουμε, αλλά να δοξαστούμε μαζί του, να κληρονομήσουμε μαζί του και να συμβασιλεύσουμε μαζί του· διότι τα πάντα θα υπάρξουν για εμάς μέσα από την κοινωνία μαζί του. Αυτό διδάσκει ο ίδιος λέγοντας: «πιστός είναι ο Θεός, μέσω του οποίου κληθήκατε σε κοινωνία με τον Υιό του, τον Ιησού Χριστό τον Κύριό μας». Το ποια είναι δε αυτή η κοινωνία, το φανερώνει λέγοντας: «και μας συνέγειρε και μας συνεκάθισε στα επουράνια εν Χριστώ Ιησού, για να επιδείξει στους επερχόμενους αιώνες τον υπερβάλλοντα πλούτο της χάριτός του με την αγαθότητά του προς εμάς εν Χριστώ Ιησού». Ο ίδιος πάλι δίδασκε και αυτά για τον Σωτήρα, λέγοντας: «αυτός δε, επειδή μένει αιώνια, έχει την ιερωσύνη απαράβατη· γι' αυτό και μπορεί να σώζει ολοκληρωτικά εκείνους που προσέρχονται μέσω αυτού στον Θεό, ζώντας πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ αυτών». Όχι μόνο αυτό, αλλά έλεγε επίσης ότι και ο Μελχισεδέκ μένει ιερέας «στο διηνεκές», επειδή έχει παρομοιαστεί «με τον Υιό του Θεού».

βʹ. Εάν, λοιπόν, πέθανες στο βάπτισμα, μείνε νεκρός· διότι καθένας που έχει πεθάνει, δεν θα μπορούσε πλέον να αμαρτάνει. Εάν όμως αμαρτάνεις, φθείρεις τη δωρεά του Θεού. Αφού, λοιπόν, απαίτησε από εμάς τόσο υψηλή φιλοσοφία, γρήγορα πρόσθεσε και τον στέφανο, λέγοντας: «Εάν δε πεθάναμε μαζί με τον Χριστό». Αν και αυτό το ίδιο, ακόμη και πριν από τον στέφανο, αποτελεί τον μέγιστο στέφανο, το να κοινωνήσεις δηλαδή με τον Δεσπότη· εντούτοις σου δίνω και άλλο, λέει, έπαθλο. Ποιο άραγε είναι αυτό; Την αιώνια ζωή. «Διότι πιστεύουμε», λέει, «ότι και θα ζήσουμε μαζί του». Και από πού είναι αυτό φανερό; «Επειδή γνωρίζουμε ότι ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον».

Τι λοιπόν; Πεθαίνουμε μόνο μαζί με τον Δεσπότη και συμμετέχουμε μόνο στα λυπηρά; Βεβαίως, ούτε και αυτό είναι λυπηρό, το να συμμετέχει κανείς στον δεσποτικό θάνατο. Όμως περίμενε λίγο και θα δεις ότι θα συμμετέχεις και στα αγαθά· «διότι, εάν πεθάναμε μαζί του», λέγει, «πιστεύουμε ότι και θα ζήσουμε μαζί του». Διότι στο βάπτισμα συντελούνται ταυτόχρονα, την ίδια ακριβώς στιγμή, και η ταφή και η ανάσταση· αφήνει κάτω τον παλαιό άνθρωπο, λαμβάνει τον καινό και ανασταίνεται, «όπως ακριβώς αναστήθηκε ο Χριστός διά της δόξης του Πατρός». Βλέπεις πώς και πάλι κάνει λόγο για την ανάσταση; Αλλά γιατί η δική μας ανάσταση, η ταφή και ο θάνατος γίνονται την ίδια στιγμή (διότι ταυτόχρονα θαβόμαστε και ανασταινόμαστε), ενώ του Δεσπότη καθυστέρησε; Διότι αναστήθηκε σε τρεις ημέρες. Γιατί, λοιπόν, η δική μας ανάσταση γίνεται ακαριαία, ενώ η δεσποτική βραδύτερα; Αυτό συνέβη βεβαίως για το συμφέρον μας, ώστε να μάθεις ότι η καθυστέρηση δεν οφείλεται σε αδυναμία· διότι αυτός που μπόρεσε να αναστήσει τον δούλο σε μια σύντομη χρονική στιγμή, πολύ περισσότερο μπορούσε να αναστήσει τον εαυτό του. Για ποιον λόγο, λοιπόν, η καθυστέρηση; Για ποιον λόγο η τριήμερη ταφή; Ώστε με την παράταση του θανάτου, και μέσω αυτής της καθυστέρησης, να καταστεί αναμφισβήτητη η απόδειξη της αναστάσεως. Διότι, εφόσον ακόμη και τώρα, έπειτα από τόσο ισχυρή απόδειξη, υπάρχουν άνθρωποι που λέγουν ότι έπαθε κατά δόκησιν, εάν δεν είχε υπάρξει τόση καθυστέρηση, τι δεν θα έλεγαν εκείνοι;

Διότι το βάπτισμα είναι σταυρός· ό,τι λοιπόν είναι ο σταυρός και ο τάφος για τον Χριστό, αυτό ακριβώς έγινε για εμάς το βάπτισμα, έστω και αν δεν αφορά τα ίδια πράγματα. Διότι Εκείνος μεν πέθανε και ετάφη κατά τη σάρκα, ενώ εμείς και ως προς τα δύο πεθάναμε και ταφήκαμε ως προς την αμαρτία. Γι' αυτό δεν είπε, «έχουμε γίνει σύμφυτοι με τον θάνατο», αλλά «με το ομοίωμα του θανάτου»· διότι θάνατος είναι και το ένα και το άλλο, αλλά όχι ως προς το ίδιο υποκείμενο· αντίθετα, ο μεν θάνατος του Χριστού είναι θάνατος της σάρκας, ενώ ο δικός μας είναι της αμαρτίας. «Επειδή ο παλαιός μας άνθρωπος συσταυρώθηκε». Δεν είπε «σταυρώθηκε», αλλά «συσταυρώθηκε», συνδέοντας άμεσα το βάπτισμα με τον θάνατο. «Για να καταργηθεί το σώμα της αμαρτίας». Σώμα αμαρτίας ονομάζει κάθε πονηρία· διότι, όπως ακριβώς αποκαλεί «παλαιό άνθρωπο» την ολοκληρωμένη κακία, έτσι και ως σώμα εκείνου του ανθρώπου εννοεί την κακία που έχει συγκροτηθεί από διάφορα μέρη της πονηρίας. «Ώστε να μην είμαστε πλέον δούλοι στην αμαρτία. Διότι αυτός που πέθανε έχει δικαιωθεί από την αμαρτία». Κατά τούτο, λέει, θέλω να είναι αυτό νεκρό, όχι με την έννοια να εξαφανιστεί και να πεθάνει, αλλά με το να μην αμαρτάνει. Διότι, όπως αυτός που πέθανε έχει απαλλαγεί από το να αμαρτάνει, ευρισκόμενος νεκρός, το ίδιο συμβαίνει και σε εκείνον που έχει αναδυθεί από το βάπτισμα. Επειδή εφάπαξ πέθανε εκεί, πρέπει να παραμένει διαπαντός νεκρός ως προς την αμαρτία. «Εάν δε πεθάναμε μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε ότι και θα συζήσουμε μαζί του, γνωρίζοντας ότι ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον».

Ρωμ. 6,8-9 «Εάν δε πεθάναμε». Οφείλουμε, λέγει, να πιστεύουμε «ότι και θα συζήσουμε μαζί του»· επομένως το «πιστεύουμε» αποτελεί προτροπή και συμβουλή. Εάν δε «περιπατήσουμε εν καινότητι ζωής», είναι προφανές ότι και θα αναστηθούμε —διότι όπως «ο Χριστός αναστήθηκε εκ νεκρών»· επειδή αυτό είναι το ακόλουθο των όσων ελέχθησαν—, αυτός δε προσθέτοντας στα λεγόμενα τον τρόπο ζωής που προηγείται της αναστάσεως, άφησε να εννοηθεί αυτό που εξ ανάγκης ακολουθεί.