Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 7:14

πϛ. Όσοι μετέρχονται αμόλυντα την κατά Θεόν φιλοσοφία, βρίσκουν ως μέγιστο κέρδος από την επιστήμη της το να μην μεταβάλλεται πλέον το φρόνημά τους ανάλογα με τα πράγματα, αλλά με σταθερή βεβαιότητα να επιχειρούν πρόθυμα όλα όσα αρμόζουν στον λόγο της αρετής. πζ. Έχοντας βαπτιστεί εν Χριστώ διά του Πνεύματος στην πρώτη κατά σάρκα αφθαρσία, εκδεχόμαστε την έσχατη κατ' Αυτόν εν Πνεύματι, προφανώς μέσω της προόδου στα αγαθά έργα και του εκούσιου θανάτου, εφόσον διαφυλάξαμε την πρώτη αμόλυντη· σύμφωνα με αυτήν, κανένας από όσους τα κατέχουν δεν φοβάται την απώλεια των αγαθών που έχουν αποκτηθεί. πη. Ο Θεός, επειδή θέλησε από το έλεός Του για εμάς να καταπέμψει από τον ουρανό τη χάρη της θείας αρετής σε όσους βρίσκονται στη γη, κατασκεύασε συμβολικά την ιερή σκηνή και όλα όσα υπάρχουν σε αυτήν, η οποία αποτελεί απεικόνιση, τύπο και μίμημα της σοφίας. πθ. Η χάρη της Νέας Διαθήκης κρύβεται μυστικά στο γράμμα της Παλαιάς· γι' αυτό λέει ο Απόστολος ότι ο νόμος είναι πνευματικός. Ο νόμος λοιπόν ως προς το γράμμα παλαιώνεται και γηράσκει με το να καταργείται, ενώ ως προς το πνεύμα παραμένει πάντοτε νέος με το να ενεργείται. Διότι η χάρη είναι εντελώς απαλαίωτη. ϙ. Ο μεν νόμος έχει τη σκιά του Ευαγγελίου, ενώ το Ευαγγέλιο είναι εικόνα των μελλοντικών αγαθών. Διότι ο μεν νόμος εμποδίζει τις ενέργειες των κακών, ενώ το Ευαγγέλιο παραθέτει τις πράξεις των αγαθών. ϙα.

Πώς πρέπει και εμείς, εφόσον ο νόμος είναι πνευματικός, να εορτάζουμε το Σάββατο των ημερών και το Σάββατο των εβδομάδων, το οποίο είναι η Πεντηκοστή, και το Σάββατο των ετών, δηλαδή την επταετία, και το Σάββατο της επταετίας, το οποίο είναι το Ιωβηλαίο;

Είναι δε για εκείνους που εργάστηκαν μέσα σε αυτόν και τήρησαν την εντολή, ή ακόμη και αν μετά την πτώση επανέκτησαν την εργασία και τη φύλαξή του, η θεωρία του γλυκιά και πάρα πολύ επιθυμητή, καθότι έχουν γυμνασμένα τα αισθητήρια της ψυχής, έχουν απολαύσει το δέντρο της ζωής και δεν έχουν βλαφτεί από τη γεύση του άλλου, που είναι το δέντρο της γνώσης. Για τους υπόλοιπους, όμως, οι οποίοι δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον για τα θεία πράγματα και δεν κατέβαλαν κανένα κόπο ή σπουδή για τη νοερή εργασία του Πνεύματος, μη μπορώντας να φανταστούν τίποτα περισσότερο από τα ορώμενα, θα φανεί μωρία όταν τη διαβάζουν, επειδή είναι ψυχικοί σύμφωνα με τον θείο Απόστολο: «Ο ψυχικός άνθρωπος δεν δέχεται τα του Πνεύματος· διότι για αυτόν είναι μωρία, επειδή δεν γνωρίζει ότι ο νόμος είναι πνευματικός και ότι τα πνευματικά τα εξετάζουμε πνευματικά». Αυτοί θα αποκαλέσουν αυτή την προσέγγιση απλώς αναγωγή και όχι θεωρία της αλήθειας· απορρίπτοντας λοιπόν το δικό τους φρόνημα, ας προχωρήσουμε στη θεωρία του νοητού παραδείσου. Η οποία έχει ως εξής.

Και επειδή φάνηκε να έχει ειπωθεί κάπως ασαφέστερα λόγω της ταυτολογίας του ονόματος, και επειδή πάλι, με την αλλαγή της λέξης αποδυναμωνόταν η ένδειξη της υπερβολής και της δριμύτητας, κάνει μεν παρονομασία, χωρίς όμως να απομακρύνεται εντελώς από τη λέξη· και σε εκείνο που φαινόταν ότι έχει αποδυναμωθεί, προσδίδει ένταση με την προσθήκη του «καθ' υπερβολήν». Και έτσι, μετατρέποντας τον λόγο ώστε να είναι ταυτόχρονα πιο σαφής, εξίσου έντονος και εμφατικός ως προς τη δριμύτητα, λέει: «για να γίνει καθ' υπερβολήν αμαρτωλή η αμαρτία». Ρωμ. 7,14 «Πνευματικός» είναι, διότι επιθυμεί τα του πνεύματος, επιζητεί τα συμφέροντα της ψυχής· «εγώ όμως», ακολουθώντας τις επιθυμίες της σάρκας, «είμαι σαρκικός». Δεν είπε όμως ότι «εσείς που κάνετε χρήση του νόμου και τον παραβαίνετε», για να μην κάνει τον λόγο τραχύ και επαχθή· αλλά λέει «εγώ», εφαρμόζοντας τα δικά τους πάνω στον εαυτό του με σχήμα λόγου, και έτσι πράττει και στη συνέχεια, μετριάζοντας και λειαίνοντας το τραχύ και σφοδρό με τη χρησιμοποίηση αυτού του σχήματος στο πρόσωπό του.

Ή λοιπόν όπως έχει ήδη ειπωθεί, ή πρέπει να εκληφθούν τα λεγόμενα με τον εξής τρόπο: δεν γνωρίζω, επειδή προφανώς έχω πωληθεί· διότι δεν πράττω τώρα, που είμαι πωλημένος, αυτό που θέλω ως ελεύθερος, αλλά αυτό που κάνω ως πωλημένος είναι εκείνο που μισώ ως ελεύθερος. Εάν όμως πράττω ως πωλημένος αυτό που δεν θέλω ως ελεύθερος, συμφωνώ, ως ελεύθερος, ότι ο νόμος είναι καλός· διότι τότε βούλομαι τα ίδια με εκείνον (τον νόμο) και όχι αυτά που κάνω τώρα. Ή, διαφορετικά: διότι λέγει, δεν πράττω τώρα αυτό που ήθελα και ίσως αποδεχόμουν πριν από λίγο, αλλά εκείνο που μισούσα· ώστε από το γεγονός ότι κάνω αυτό που μισούσα, αν και το κάνω, εντούτοις επειδή το μισώ, μαρτυρώ ότι ο νόμος ορθώς ομιλεί και ότι είναι καλός. Από πού είναι φανερό ότι έχω πωληθεί υπό την εξουσία της αμαρτίας; Από το γεγονός ότι δεν γνωρίζω τι κάνω. Διότι, όταν ήμουν ελεύθερος και ακυρίευτος από αυτήν, γνώριζα τι έπρεπε να πράττω, καθώς διδασκόμουν και από τον φυσικό και από τον γραπτό νόμο. Αλλά επειδή υποτάχθηκα σε αυτήν οικειοθελώς, κυριεύθηκα και πωλήθηκα, και για τον λόγο αυτόν δεν γνωρίζω τι πράττω.

«Το αγαθό έγινε για μένα θάνατος», αυτό δηλαδή που μου δόθηκε ως νομοθέτημα για να γίνει αιτία του μέγιστου αγαθού για μένα; Μη γένοιτο! Διότι η εντολή του Θεού δεν έγινε αιτία της φθοράς, ώστε να υποδουλωθώ, αλλά ο διάβολος, για να φανερωθεί ότι μέσω του αγαθού μου προξένησε το κακό, ώστε να αποδειχθεί και να ελεγχθεί υπερβολικά ως αμαρτωλός ο εφευρέτης της αμαρτίας. «Διότι γνωρίζουμε ότι ο νόμος είναι πνευματικός», γι' αυτό και δεν είναι σε καμία περίπτωση αίτιος βλάβης για κανέναν· διότι τα πνευματικά βρίσκονται πολύ μακριά από την παράλογη επιθυμία και την αμαρτία. «Εγώ όμως είμαι σάρκινος, πουλημένος στην αμαρτία», δηλαδή εγώ, όντας σάρκινος και έχοντας τοποθετηθεί ανάμεσα στο αγαθό και το πονηρό ως αυτεξούσιος, ώστε να εξαρτάται από μένα να επιλέξω αυτό που θέλω («Έχω θέσει», λέει, «μπροστά στο πρόσωπό σου τη ζωή και τον θάνατο»), κλίνοντας προς την παρακοή του πνευματικού νόμου, δηλαδή της εντολής, και προς την υπακοή του υλικού, δηλαδή της συμβουλής του φιδιού· «πουλήθηκα» εξαιτίας μιας τέτοιας επιλογής, πέφτοντας «κάτω από την αμαρτία», στον διάβολο.

ΛΟΓΟΣ ΚΔ'. Περί του πώς πρέπει να κατανοούμε πνευματικά όλες τις Γραφές για την ωφέλεια της ψυχής μας, για την οποία γράφτηκαν τα πάντα, και να μην αντιλαμβανόμαστε τίποτα με σαρκικό ή ιουδαϊκό τρόπο. Διότι ο απόστολος λέει: «Όλα αυτά συνέβαιναν σε εκείνους τυπικώς, και γράφτηκαν για τη δική μας νουθεσία, σε εμάς που φτάσαμε στα τέλη των αιώνων». Εάν λοιπόν γράφτηκαν για εμάς, οφείλουμε να τα προσεγγίζουμε όλα πνευματικά και τίποτα το ιουδαϊκό ή σαρκικό. Διότι ο απόστολος λέει: «Ο νόμος είναι πνευματικός». Είτε λοιπόν γράφτηκαν για διάφορους πολέμους, γράφτηκαν μυστηριωδώς για τους τωρινούς αόρατους πολέμους των πνευμάτων της πονηρίας που διεξάγονται ενάντια στην ψυχή· είτε αναφέρθηκαν σε κάποιες ιστορίες, ειπώθηκαν για τα μυστήρια που επιτελούνται τώρα στην ψυχή· είτε μίλησε για πολλά άλλα θέματα στις Γραφές το Άγιο Πνεύμα (όπως για πόλεις ή κάποια άλλα πράγματα), όλα γράφτηκαν για τα τωρινά μυστήρια που συμβαίνουν μέσα στην ψυχή, ακόμη κι αν έγιναν τότε στα αλήθεια και φανερά. Αλλά το Άγιο Πνεύμα, παίρνοντας αφορμή από όλα τα ορατά και όσα έγιναν τότε, μίλησε για εκείνα που επρόκειτο τώρα να συμβαίνουν στην ψυχή.