Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 8:18

Προς τον ίδιο. Απροσδόκητο μου ήρθε το γράμμα σου, ω πολυαγαπημένο μου τέκνο· διότι αυτόν που περίμενα να βρίσκεται στη Ρώμη, μου απευθύνεται από το Βυζάντιο, και εκείνον που νόμιζα ότι ήταν ελεύθερος, έρχεται ως δεσμώτης. Τι σημαίνει αυτό; Είναι φανερό ότι αποτελεί έργο της πρόνοιας του Θεού, ώστε να συμμετάσχεις και εσύ μαζί με τους ιερούς αδελφούς σου στα υπέρ Χριστού παθήματα, όχι μόνο επειδή συγκαταλέγεσαι στους προέχοντες, αλλά και επειδή ξεχωρίζεις από τους πολλούς ως προς τη γνώση και κατέχεις τα πρωτεία ανάμεσα στους γραφείς, και θα πρόσθετα, επειδή υπάρχεις ως το στόμα της ταπεινότητάς μου. Εσύ λοιπόν εξέφρασες όσα εξέφρασες στα γράμματά σου, εκθειάζοντας τα δικά μου (ή μάλλον δικά σου για να πω την αλήθεια, επειδή στον υιό ανήκουν τα του πατέρα) και ξεπερνώντας το μέτρο εξαιτίας της αγάπης σου. Εγώ όμως σε παρακαλώ να σταθείς γενναία στους αγώνες υπέρ του Χριστού, υπομένοντας τα πάντα μέχρις αίματος, επειδή δεν είναι άξια λόγου τα παθήματα του παρόντος καιρού σε σύγκριση με τη μέλλουσα δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε εμάς, όπως είναι γραμμένο. Εξάλλου, από την αρχή προαιρούσουν να ενταχθείς στους ομολογητές και παραλίγο να ρίξεις τον εαυτό σου στον κίνδυνο. Επομένως, το μαρτύριό σου οικονομήθηκε δίκαια, αδελφέ, καθώς τώρα οδηγήθηκες σύμφωνα με το σωστό. Ας μην δειλιάζουμε λοιπόν, σε ικετεύω, και ας μην λυπηθούμε τις σάρκες μας, αλλά ας τις παραδώσουμε σε ό,τι και αν προετοιμάσει ο Χριστός, ώστε να εισαγάγουμε και την ψυχή και το σώμα στα αθάνατα αγαθά.

Επομένως, πρέπει να έχετε καλή διάθεση, να ευφραίνεστε, να χαίρεστε, να χορεύετε, να σκιρτάτε, να αγαλλιάτε, να εκδηλώνετε με κάθε τρόπο την ευχαρίστησή σας, θεσπέσιε δέσποτα, διότι τα παρόντα αποτελούν αφορμές για χαρά και αγαλλίαση και ευφροσύνη και ψυχοτερπή ευθυμία· διότι προξενούν την ουράνια βασιλεία, την άλυπη και απέραντη ζωή και το να γίνουμε θεοί, που είναι, ας μου επιτραπεί να πω, το μεγαλύτερο και το κορυφαίο των δωρεών του Θεού, κατά χάρη και μέθεξη. Διότι, όπως λέει ο Παύλος που ομιλεί εν Χριστώ, αν συμπάσχουμε, θα συνδοξαστούμε, και αν υπομένουμε, θα συμβασιλεύσουμε. Και τι λέει ο μέγας Ιωάννης, που βροντοφώνησε τα απόρρητα και ουράνια μυστήρια; Τώρα, αγαπητοί, είμαστε τέκνα του Θεού, και δεν φανερώθηκε ακόμη τι θα γίνουμε. Γνωρίζουμε όμως ότι όταν αυτό φανερωθεί, θα είμαστε όμοιοι με αυτόν, διότι θα τον δούμε καθώς είναι. Λίγα πάσχουμε τώρα, αλλά μεγάλη και ανέκφραστη δόξα θα κληρονομήσουμε στο μέλλον. Διότι τα παθήματα του τωρινού καιρού δεν είναι άξια να συγκριθούν με τη δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε εμάς, όπως ακούσαμε. Αλλά, όπως λέει, η παρούσα ελαφριά θλίψη μας κατεργάζεται για εμάς από υπερβολή σε υπερβολή ένα αιώνιο βάρος δόξας, καθώς δεν προσηλώνουμε το βλέμμα μας στα ορατά, αλλά στα αόρατα· διότι τα ορατά είναι πρόσκαιρα, ενώ τα αόρατα είναι αιώνια και ασάλευτα. Κοντά είναι τα στεφάνια και τα βραβεία, κοντά είναι η δόξα, κοντά η προσδοκώμενη ανάπαυση των απέραντων αγαθών.

«Δεν είναι άξια», λέει, «τα παθήματα του παρόντος καιρού να συγκριθούν με τη μέλλουσα δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε εμάς». Ας υπομείνουμε λοιπόν και εμείς, τέκνα, και τη φωτιά της επιθυμίας, και το βάρος της ακηδίας, και τον κόπο της εργασίας, και την πείνα της εγκράτειας, και σε όλα τα άλλα τη στενοχώρια και την αγωνία· και έτσι θα μπορούμε και εμείς να ενώσουμε τη φωνή μας με εκείνον που είπε: «Για χάρη σου θανατωνόμαστε όλη την ημέρα, θεωρηθήκαμε ως πρόβατα προορισμένα για σφαγή». Γι' αυτό, μην πτοείστε από τις δαιμονικές φαντασίες και τις επιβουλές των επιθυμιών, εσείς που έχετε προκόψει, συνεχίζετε να προκόβετε και διαρκώς ανεβαίνετε προς το ύψος της αρετής. Αλλά, εξαιτίας εκείνων που ραθυμούν, λυγίζουν, κλονίζονται και αμφιταλαντεύονται, μου είναι αναγκαίο να λέω:

Εφόσον βρίσκονται μπροστά μας τέτοια και τόσα αγαθά, ποιος λοιπόν πρέπει να καταλαμβάνεται από ακηδία; Ποιος δεν θα σπεύσει και δεν θα αγωνιστεί επιπλέον, μη γνωρίζοντας μάλλον κανένα όριο στο καλό και στην πνευματική άνοδο, έως ότου δια του θανάτου μεταβεί προς τα ελπιζόμενα; Μήπως η κατήχηση είναι φλυαρία; Μήπως σας κολακεύω εξαπατώντας σας; Σε καμία περίπτωση, αδελφοί μου. Τα αυτιά σας ηχούν πάντοτε από τις φωνές των αγίων. Γνωρίζετε τι ανακράζει ο μέγας Απόστολος: «Δεν είναι άξια», λέει, «τα παθήματα του τωρινού καιρού σε σύγκριση με τη μέλλουσα δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε εμάς». Ας υπομείνουμε λοιπόν και εμείς, τέκνα, και το πυρ της επιθυμίας, και το βάρος της ακηδίας, και τον κόπο της εργασίας, και την πείνα της εγκράτειας και τη στενοχώρια και την αδημονία που επιπροστίθενται σε όλα τα άλλα, ώστε να μπορούμε και εμείς να αναφωνήσουμε μαζί με εκείνον που είπε: «Για χάρη σου θανατωνόμαστε όλη την ημέρα, λογαριαστήκαμε ως πρόβατα προορισμένα για σφαγή». Γι' αυτό, μην πτοείστε από τις δαιμονικές φαντασιώσεις και τις επιβουλές των επιθυμιών, εσείς που έχετε προκόψει και προκόβετε και πάντοτε ανέρχεστε προς το ύψος της αρετής. Αλλά εξαιτίας εκείνων που αδιαφορούν, λυγίζουν, κλονίζονται και αμφιταλαντεύονται, μου είναι αναγκαίο να τα λέω αυτά, αν και ίσως ακόμη και εσείς οι πεπαιδευμένοι πνευματικά χρειάζεστε στήριξη και ενίσχυση, για να διανύσετε καλώς τον δρόμο της ευσέβειας.

Όντως, λοιπόν, επαξίως προς αυτά αναφώνησε ο μέγας απόστολος, ότι «δεν είναι άξια λόγου τα παθήματα του τωρινού καιρού σε σύγκριση με τη μέλλουσα δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε εμάς». Και τότε εκείνος, ενώ καθοδηγούσε ολόκληρη την οικουμένη και σαν να βρισκόταν ανάμεσα σε λιοντάρια, αρκούδες, λεοπαρδάλεις και λύκους, σερνόταν και περιφερόταν από τους απίστους, δεχόμενος δαγκώματα και σπαραγμούς, και μαζί με το να πεινά και να διψά, εργαζόταν νύχτα και μέρα με τα ίδια του τα χέρια για να μην επιβαρύνει κανέναν, αλλά να επαρκεί για τον εαυτό του και για όσους ήταν μαζί του στις σωματικές ανάγκες. Εμείς, όμως, εάν τις καταστάσεις στις οποίες βρισκόμαστε, τις υπομένουμε με ευχαριστία και υπομονή, θα είναι καλό και δεν θα στερηθούμε τη δική του μερίδα. Εάν, αντίθετα, δυσανασχετούμε, αγανακτούμε και βαρυγκωμούμε, πώς θα γίνουμε κοινωνοί με εκείνους που αντιστάθηκαν μέχρι αίματος ενάντια στην αμαρτία; Ή πώς δεν θα γίνουμε καταγέλαστοι εκείνη την ημέρα, αφού δεν επιλέξαμε με προθυμία ούτε τα μικρότερα, εννοώ δηλαδή την αναντίρρητη υπακοή, την αγόγγυστη εργασία, την ταπεινή υπηρεσία, την έγκαιρη σιωπή, τον εύλογο λόγο, τη μετακίνηση σε οποιαδήποτε διακονία, τη δραστηριότητα στο έργο, την εκκοπή του ιδίου θελήματος, την ευχάριστη αποδοχή της οποιασδήποτε επιτιμίας, την ανυποχώρητη παραμονή στην ψαλμωδία και την προσευχή, νυχτερινή και ημερινή, καθώς βέβαια και την καθημερινή στιχολογία των ψαλμών;

Αλλά όμως «δεν είναι άξια λόγου τα παθήματα του παρόντος καιρού μπροστά στη μέλλουσα δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε εμάς». Γι' αυτό, «ενδυναμωνόμενοι με κάθε δύναμη σύμφωνα με το κράτος» της πίστεως και της ελπίδας μας, ας αγωνιστούμε να νικήσουμε τον πόλεμο, να διαλύσουμε τις δαιμονικές μεθοδείες, μιμούμενοι εκείνους που τρέχουν στο στάδιο, οι οποίοι αγωνίζονται τόσο έντονα και τρέχουν τόσο γρήγορα, ώστε στο τέλος του δρόμου λαχανιάζουν και εξαντλούνται υπερβολικά. Αλλά για εκείνους μεν ο δρόμος διαρκεί μία ημέρα, και το στεφάνι είναι φθαρτό· για εμάς δε διαρκεί σε όλη μας τη ζωή, γι' αυτό και το στεφάνι είναι άφθαρτο, και τα έπαθλα αιώνια· τα οποία είθε να αξιωθούμε όλοι να επιτύχουμε, ολοκληρώνοντας με γενναιότητα τον δρόμο εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Διότι ποιος ταυτίστηκε ποτέ ψυχικά με τον πατέρα του ή ακολούθησε τον καθοδηγητή του σε όσα προστάζει ο Κύριος, όσο εσείς, που αποδειχθήκατε και στα δύο άξιοι; Και αυτό το μαρτυρούν οι εξορίες και οι διωγμοί, οι φυλακίσεις και οι κακουχίες, η μέχρις αίματος αντίσταση καθώς αγωνίζεστε ενάντια στην αμαρτία. «Και αυτό δεν προέρχεται από εσάς, είναι δώρο του Θεού», από τον Οποίο προέρχεται και ο έπαινος. Και άλλοι ας έχουν χρήματα και κτήματα, μοναστήρια και ασκητήρια· σε εμένα όμως αρκεί για δόξα το να έχω μόνο εσάς και με εσάς να στολίζομαι. Διότι εσείς είστε «η χαρά και το στεφάνι μου», η ζωή, η προθυμία και οτιδήποτε άλλο καλό. Το μόνο που παρακαλώ είναι να μην υποχωρήσετε από την καλή σας πρόθεση ούτε να θέσετε μέτρο στο καλό και στην πνευματική ανάβαση· αλλά, όπως ακριβώς εκείνοι που πλουτίζουν κατά σάρκα δεν χορταίνουν ποτέ την επιθυμία για τα περισσότερα, έτσι και εσείς στα πνευματικά να μην παύσετε να επεκτείνεστε προς τα ανώτερα μέχρι την τελευταία σας αναπνοή· επειδή «τα παθήματα του παρόντος καιρού δεν είναι άξια να συγκριθούν με τη μελλοντική δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε εμάς». Δεν βλέπετε τους βίους των αγίων με πόσους πόνους και ιδρώτες κατορθώθηκαν; Δεν βλέπετε τα μαρτύρια των αγίων με πόσα αίματα και παθήματα ολοκληρώθηκαν;

Ποια είναι όμως η θλίψη; Ό,τι τυχόν γίνεται αντίθετα στο θέλημά μας, η διακονία, η προσταγή, το φαγητό, το ποτό, το ένδυμα, το υπόδημα, ο τόπος και ο τρόπος της υποταγής, ή οτιδήποτε άλλο παρόμοιο ενοχλεί τη διάνοια. Αλλά αυτά, αν και είναι λυπηρά, δεν είναι τόσα ώστε να μας εκτρέπουν από το καθήκον μας· «διότι δεν είναι άξια τα παθήματα του παρόντος καιρού να συγκριθούν με τη δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε εμάς». Για χάρη της οποίας, ακόμη και αν καιγόμασταν κάθε μέρα, θα ήταν αναγκαίο να υπομείνουμε, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για τόσο ανεκτές και υποφερτές καταστάσεις.

Όταν λοιπόν διακηρύχθηκαν αυτά, όσοι είχαν βάλει τα θεμέλια της πίστης πάνω στην άμμο και είχαν τις καρδιές τους αβέβαιες και αδύναμες, αρνούνταν πρόθυμα τον χριστιανισμό, ώστε να μην εκδιωχθούν από την πόλη ούτε να στερηθούν τα αξιώματά τους. Διότι αγάπησαν τη δόξα των ανθρώπων περισσότερο παρά τη δόξα του Θεού. Όσοι όμως ήταν θεμελιωμένοι πάνω στη στερεή πέτρα, χωρίς να υποκύψουν ούτε στον βασιλιά ούτε στους πολλούς και φοβερούς ανθρώπους γύρω του, και χωρίς να πτοηθούν καθόλου ή να δειλιάσουν και να νιώσουν κάποιον φόβο από εκείνους τους φοβερούς και μέγιστους άνδρες και τις απειλές, αλλά προχωρώντας στο μέσο και στεκόμενοι με ανδρεία και γενναιότητα, αποβάλλοντας από πάνω τους κάθε φόβο και τρόμο, αντιστέκονταν στον βασιλιά με ανδρείο φρόνημα, λέγοντας με ισχυρό νου και λογισμό: Εμείς, βασιλιά, τόσο πολύ απέχουμε από το να αρνηθούμε την πίστη στον Χριστό, ώστε δεν θα νοιαστούμε ούτε για τα αξιώματα ούτε για αυτή τη λαμπρή και περίφημη πόλη. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και τα κεφάλια μας και τις σάρκες μας, μαζί με τις ίδιες μας τις ψυχές, ευχαρίστως θα τα παραδίδαμε σήμερα στον θάνατο για τον Δεσπότη. Διότι έχουμε διδαχθεί να μην φοβόμαστε από αυτούς που σκοτώνουν το σώμα, αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν την ψυχή, και ότι τα παθήματα του τωρινού καιρού δεν είναι άξια να συγκριθούν με τη μέλλουσα δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε αυτούς που αγάπησαν τον Κύριο.