Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 9:24

έως ότου και κάλεσε εμάς όχι μόνο από τους Ιουδαίους αλλά και από τα έθνη.» Επειδή ήταν επόμενο κάποιοι από τους επικριτές να νομίζουν ότι ο Ιακώβ και ο Ησαύ έτυχαν μιας αβασάνιστης κλίσης της βούλησης, και ότι ο ένας αγαπήθηκε με ιδιαίτερη χάρη από τη συγκατάνευση του Θεού, ενώ ο άλλος μισήθηκε, ο απόστολος, αναιρώντας εκ των προτέρων αναγκαστικά ως ολέθρια αυτήν την αντίληψη, προσπαθεί να συνηγορήσει υπέρ των άνωθεν αποφάσεων, προβάλλοντας κατά κάποιον τρόπο με τα δικά του λόγια αυτό που φαίνεται να εγείρει αντίρρηση. Διότι, εάν, λέει, πριν ακόμη κάνουν κάτι τα βρέφη και πριν από κάθε δική τους εμπειρία και πράξη, ο ένας αξιώθηκε της αγάπης και ο άλλος μισήθηκε, και τάχθηκε ως δούλος στον μικρότερο, ίσως, λέει, να είναι και άδικος ο Θεός. Έπειτα, πώς αυτό δεν είναι παράλογο; Διότι, εάν μεν δεν είχε αναδειχθεί αγαθός άνδρας ο Ιακώβ, και εάν δεν είχε αναδειχθεί πονηρός ο Ησαύ, θα μπορούσε κάποιος να πει δικαιολογημένα ότι ίσως η πρόγνωση αστόχησε, και ότι τα όσα ορίστηκαν για τους δύο ήταν έργο τυχαίας εύνοιας και αβέβαιων θελημάτων. Επειδή όμως ο Ησαύ ήταν εξαιρετικά φαύλος, ενώ ο Ιακώβ σοφός, η πρόγνωση του Θεού δεν διέπραξε καμία απολύτως αδικία, αποδίδοντας από πριν το να αγαπιέται σε εκείνον που ήταν αγαθός στους τρόπους του, και το να κατακρίνεται σε εκείνον που δεν ήταν τέτοιος. Διότι δεν ήταν καθόλου δύσκολο για τον Θεό να δείξει μακροθυμία και να περιμένει τον καιρό των πράξεων, ώστε ο καθένας από αυτούς να φανερωθεί από τα ίδια τα έργα του.

Αυτόν χρησιμοποίησε ο Θεός προς ένδειξη της ενυπάρχουσας δύναμής Του, ώστε να διαγγελθεί το όνομά Του σε όλη τη γη, και ώστε ο ίδιος, πάσχοντας, να φανεί ότι είναι άξιος να πάσχει· στον οποίο βέβαια άξιζε το να πάσχει εξαιτίας των πρώτων αμαρτιών, ακόμη κι αν δεν είχε σφάλλει με τις δεύτερες. Επομένως, ας καταλυθεί κάθε κατάκριση και φλυαρία κατά του Θεού· διότι, θέλοντας να δείξει την οργή Του και να κάνει γνωστή τη δύναμή Του, υπέμεινε με πολλή μακροθυμία τα σκεύη της οργής που ήταν καταρτισμένα για απώλεια, ώστε να ωφελήσει τα σκεύη του ελέους, δηλαδή αυτούς που ελεήθηκαν μέσω της πίστεως· διότι έχουμε κληθεί όχι μόνο από τους Ιουδαίους, αλλά και από τα έθνη. <Όπως λέει και στον Ωσηέ.> Αλλά και όσοι λάτρευαν τα είδωλα, μη γνωρίζοντας τον κατά φύση και αληθινό Θεό, δεν ήμασταν λαός Του· όμως ελεηθήκαμε μέσω της πίστεως και υποταχθήκαμε σε Αυτόν, και έχουμε κληθεί μέσω της χάριτος, έχουμε δικαιωθεί και έχουμε αγιαστεί μέσω του Χριστού. <Εάν ο αριθμός των υιών Ισραήλ είναι σαν την άμμο της θάλασσας.> Επομένως, ακόμη και αν οι Ισραηλίτες είναι πολλοί σαν την άμμο, το υπόλειμμα θα σωθεί· δηλαδή, αυτοί που έχουν δικαιωθεί μέσω της πίστεως στον Χριστό· και αυτό συνέβη επειδή ο Θεός τους ελέησε. <Διότι λόγο συντελεί και συντέμνει.> Μας έσωσε, λέει, συντελώντας και συντέμνοντας τον λόγο, δηλαδή καθιστώντας το ευαγγελικό κήρυγμα για εμάς έναν λόγο εύληπτο, σύντομο και, για να το πω έτσι, συνοπτικό.

Διότι τα παραδείγματα πρέπει να είναι μεγαλύτερα από τα προκείμενα ζητήματα και από εκείνα για τα οποία προβάλλονται, ώστε να επιδρούν περισσότερο στον ακροατή· επειδή, αν το παράδειγμα δεν ήταν μεγαλύτερο και δεν είχε μεγαλύτερη υπερβολή, δεν θα μπορούσε να τον αγγίξει όπως πρέπει και να φέρει σε αμηχανία εκείνον που αντιλέγει. Έτσι λοιπόν, αποστόμωσε την άκαιρη φιλονικία τους με την αρμόζουσα υπερβολή· στη συνέχεια όμως εισάγει και τη λύση. Ποια είναι, λοιπόν, η λύση; «Αν όμως ο Θεός, θέλοντας να δείξει την οργή Του και να κάνει γνωστή τη δύναμή Του, ανέχθηκε με πολλή μακροθυμία σκεύη οργής που ήταν κατηρτισμένα για απώλεια· και τούτο, για να κάνει γνωστό τον πλούτο της δόξας Του σε σκεύη ελέους, τα οποία προετοίμασε για δόξα· δηλαδή εμάς, τους οποίους και κάλεσε, όχι μόνο από τους Ιουδαίους, αλλά και από τα έθνη». Αυτό που λέει, λοιπόν, είναι το εξής: Σκεύος οργής ήταν ο Φαραώ· δηλαδή, ο άνθρωπος που ανάβει την οργή του Θεού εξαιτίας της δικής του σκληρότητας· διότι, αν και απόλαυσε πολλή μακροθυμία, δεν έγινε καλύτερος, αλλά παρέμεινε αδιόρθωτος. Γι' αυτό δεν τον ονόμασε μόνο σκεύος οργής, αλλά και κατηρτισμένο για απώλεια· δηλαδή, ολοκληρωτικά προετοιμασμένο, βεβαίως όμως από δική του υπαιτιότητα και από τον ίδιο του τον εαυτό. Διότι ούτε ο Θεός παρέλειψε κάτι από όσα συντελούσαν στη διόρθωσή του, ούτε ο ίδιος παρέλειψε κάτι από όσα τον οδηγούσαν στην απώλεια και του στερούσαν κάθε συγγνώμη.

Επειδή όμως δεν θέλησε να χρησιμοποιήσει τη μακροθυμία του Θεού για μετάνοια, αλλά προετοίμασε τον εαυτό του για την οργή, ο Θεός τον χρησιμοποίησε για τη διόρθωση των άλλων, καθιστώντας μέσω της δικής του τιμωρίας τους άλλους πιο συνετούς και επιδεικνύοντας μέσω αυτού τη δύναμή Του. «Τα οποία προετοίμασε για δόξα· αυτούς τους οποίους και κάλεσε, δηλαδή εμάς, όχι μόνο από τους Ιουδαίους, αλλά και από τα έθνη». Επειδή τους χλεύαζαν για τούτο, ότι δηλαδή σώθηκαν κατά χάρη, και νόμιζαν ότι τους ντροπιάζουν, εκείνος με μεγάλη αφθονία επιχειρημάτων αναιρεί αυτή την υπόνοια. Διότι, εάν το γεγονός έφερε δόξα στον Θεό, πολύ περισσότερο έφερε δόξα σε εκείνους μέσω των οποίων δοξάστηκε και ο Θεός. «Όπως λέει και στον Ωσηέ: Θα καλέσω εκείνον που δεν είναι λαός μου, λαό μου, και την μη αγαπημένη, αγαπημένη· και θα συμβεί, στον τόπο όπου τους ειπώθηκε, εσείς δεν είστε λαός μου, εκεί θα ονομαστούν υιοί του ζωντανού Θεού. Ο Ησαΐας δε ανακράζει για τον Ισραήλ: Εάν ο αριθμός των υιών Ισραήλ είναι σαν την άμμο της θάλασσας, το υπόλειμμα μόνο θα σωθεί». Και από άλλη πλευρά καθιστά τον λόγο του αξιόπιστο, επικαλούμενος προφήτες που λένε αυτά τα πράγματα. «Διότι ο Κύριος θα εκπληρώσει τον λόγο Του και θα τον συντομεύσει πάνω στη γη· και καθώς έχει προφητεύσει ο Ησαΐας, εάν ο Κύριος Σαβαώθ δεν μας είχε αφήσει σπέρμα». Δεν υπάρχει ανάγκη από μακρά διαδικασία και κόπο, αυτόν που προέρχεται από τα έργα του νόμου, λέει, αλλά η σωτηρία θα επιτευχθεί με μεγάλη συντομία.

Σε συμφωνία με αυτά, ας ομιλήσει και ο Παύλος, ο μέτοχος της ίδιας χάριτος και δόξας και οικονόμος των μυστηρίων του Χριστού, λέγοντας: «Για να κάνει γνωστό τον πλούτο της δόξας του επάνω σε σκεύη ελέους, τα οποία προετοίμασε για τη δόξα του, που είμαστε εμείς, τους οποίους και κάλεσε, όχι μόνο από τους Ιουδαίους, αλλά και από τα έθνη». Όπως λέει και στον Ωσηέ: «Θα καλέσω λαό μου αυτόν που δεν ήταν λαός μου, και αγαπημένη αυτήν που δεν ήταν αγαπημένη. Και θα συμβεί στον τόπο όπου τους ειπώθηκε: 'Εσείς δεν είστε λαός μου', εκεί αυτοί θα ονομαστούν υιοί του ζώντος Θεού».